Diễn viên là một trong những yếu tố quan trọng quyết định sự thành công của một bộ phim điện ảnh hay truyền hình. Khả năng nhập vai xuất sắc, thể hiện thành công cuộc đời, số phận, tính cách nhân vật của nghệ sĩ góp phần không nhỏ nếu không muốn nói là quyết định sự thành bại của bộ phim. Sự ra đời của nhiều kênh sóng kéo theo nhu cầu phim truyền hình ngày càng lớn cũng là mảnh đất màu mỡ để các diễn viên có cơ hội cọ xát, làm nghề. Tuy nhiên, trong dòng chảy khá sôi động của phim truyền hình thì một vấn đề vẫn tồn tại đó là sự lặp lại, quanh quẩn của những gương mặt cũ.
Bộ phim truyền hình “Đừng làm mẹ cáu” đang phát sóng trên sóng VTV3 phản ánh cuộc sống của giới trẻ với vấn đề khá “hot” hiện nay là cuộc sống của mẹ đơn thân. Cùng với dàn diễn viên trẻ đẹp, phim cũng có khá nhiều tình tiết vui nhộn hứa hẹn sẽ thu hút đông đảo khán giả. Nhưng phim không tạo được cơn sốt như kỳ vọng.
Trong bộ phim này cặp đôi Quỳnh Kool và Bình An cùng tái xuất trong vai những ông bố, bà mẹ trẻ. Mặc dù hai diễn viên này đảm nhiệm vai phụ huynh trên phim nhưng khán giả không tránh khỏi cảm giác quen thuộc vì cách đây không lâu, cặp đôi này cũng vừa kết thúc vai diễn trong phim “Gara hạnh phúc”.
Được đánh giá là người có nhiều tiến bộ trong diễn xuất kể từ khi chập chững bước vào sự nghiệp diễn xuất nhưng những vai diễn của Quỳnh Kool vẫn chưa thực sự có được sự khác biệt trong ngoại hình và tính cách để tạo điểm nhấn. Và cô mới chỉ dừng ở việc làm tròn vai mà thôi. Từng có thời điểm, Quỳnh Kool đảm nhận vai Minh Ngọc trong “Hướng dương ngược nắng” thì cùng lúc bộ phim “Hãy nói lời yêu” trong đó cô đóng vai chính Hoàng My cũng lên sóng.
Việt Anh cũng là một gương mặt quá quen thuộc với khán giả truyền hình. Vốn từng tạo được ấn tượng trong các phim hình sự như “Chạy án”, “Người phán xử” gần đây, Việt Anh cũng đã trở thành gương mặt cũ trong các phim của VFC. Một loạt các phim anh có mặt gần đây như “Chồng cũ, vợ cũ, người yêu cũ”, “Hành trình công lý”… không cho thấy những đột phá trong diễn xuất.
Xuất hiện quá nhiều với cùng một dạng vai mà thiếu sáng tạo cả trong tính cách lẫn ngoại hình cùng khả năng diễn xuất là tình trạng xảy ra với nhiều diễn viên. Điều này không chỉ xảy ra với những diễn viên đảm nhiệm nhân vật chính mà cả ở tuyến nhân vật phụ.
Diễn viên Trương Hoàng là một trong các nghệ sĩ liên tục xuất hiện trong các phim “Bão ngầm”, “Gara hạnh phúc”, “Hành trình công lý”. Điều đáng nói là ngoại hình của diễn viên này khá hợp với các vai phản diện nên hầu hết đều được các đạo diễn giao những vai dạng này như “Gara hạnh phúc”, “Chồng cũ, vợ cũ, người yêu cũ”, “Lối nhỏ ngoài đời”... Ngoài ra, Trương Hoàng cũng đảm nhiệm vai luật sư trong “Hành trình công lý”, vai Công an trong “Bão ngầm”, “Đấu trí”…
Cùng đảm nhận một vai chính trong “Đừng làm mẹ cáu” là Quỳnh Lương. Dù được đánh giá là gương mặt mới của phim truyền hình. Tuy nhiên, xuất phát là người mẫu lookbook (người mẫu chụp ảnh cho các hãng thời trang bán online) nên Quỳnh Lương cũng khá quen mặt với công chúng. Chưa kể, nhân vật cùng diễn xuất của cô không thực sự ấn tượng nên chưa có được dấu ấn đặc biệt. Tương tự, dẫu phải là người xuất hiện ở nhiều phim nhưng cả 2 bộ phim Huỳnh Hồng Loan tham gia lại cùng phát sóng trùng một thời điểm là vai Loan khờ trong phim “Mẹ Rơm” và Diệu sành điệu trong “Hành trình công lý”. Dù vẫn biết 2 vai diễn với 2 bối cảnh, tạo hình và số phận khác nhau nhưng vừa gặp cô ở phim này, bật sang kênh kia lại gặp không tránh cho khán giả cảm giác quanh quẩn
Theo con số thống kê, chỉ trong giai đoạn 2020 - 2022, nữ diễn viên Quỳnh Kool tham gia 5 phim, Phương Oanh cũng 4 lần thủ vai chính, Lương Thu Trang, Huyền Lizzie cũng có mặt trong 3 phim. Tương tự, với nam diễn viên, Đình Tú, Hà Việt Dũng tham gia 4 phim, Mạnh Trường, Nhan Phúc Vinh không kém cạnh với 3 phim… Rõ ràng, thời lượng mỗi phim phát sóng đều từ 2 - 3 tháng đến 5 - 6 tháng thì việc khán giả bắt gặp họ thường xuyên là có thật. Thế nên, không có gì khó hiểu khi khán giả cho rằng mở tivi ra là thấy những gương mặt quen thuộc như Hồng Diễm, Việt Anh, Thu Quỳnh, Mạnh Trường, Quỳnh Kool…
Việc nghệ sĩ liên tục được mời tham gia các phim đã cho thấy khả năng lao động, uy tín của họ tạo được đối với phía nhà sản xuất. Tuy nhiên, rất ít trường hợp xuất hiện nhiều nhưng vẫn tạo được sự khác biệt như Doãn Quốc Đam. Trong vòng mấy năm trở lại đây, anh hầu như có mặt trong các bộ phim phát sóng giờ vàng như “Hướng dương ngược nắng”, “Đấu trí”, “Hành trình công lý”, “Thương ngày nắng về”, “Phố trong làng”, “Gara hạnh phúc”.
Tuy nhiên, các vai của Doãn Quốc Đam cũng khá đa dạng: từ họa sĩ ẩn danh kiêm chủ quán café trong “Thương ngày nắng về”, người đàn ông chân chất, tình cảm trong “Hướng dương ngược nắng”, anh Mến suốt ngày say khướt, đánh mắng vợ con trong “Phố trong làng” đến trùm buôn lậu kit test trong “Đấu trí” rồi đến tay ăn chơi vũ phu trong “Hành trình công lý” và gã mù không tên trong “Gara hạnh phúc”...
Doãn Quốc Đam là diễn viên chịu khó đầu tư, giỏi biến hóa, luôn biết tạo dấu ấn riêng cho từng vai diễn từ ngoại hình đến tính cách nên luôn mang đến những điều mới mẻ. Thậm chí, các vai diễn của anh luôn thú vị và tạo dấu ấn đậm nét trong lòng khán giả. Tuy nhiên, rất ít diễn viên có được tố chất và khả năng đặc biệt ấy như Doãn Quốc Đam. Khi diễn viên tham gia vào nhiều dự án phim cùng một lúc, các nhân vật cùng dạng vai thì khó tránh khỏi sự lặp lại. Bản thân nghệ sĩ cũng không đủ thời gian để sáng tạo, trau dồi chuyên môn để có thể tỏa sáng ở những dạng vai khác nhau.
Một trong những lý do khiến phim truyền hình Việt rơi vào tình trạng quá nhiều gương mặt cũ là tâm lý an toàn của các đạo diễn. Với nguyên tắc phim phải có “trai xinh gái đẹp” hoặc những nghệ sĩ đã có kinh nghiệm diễn xuất nên các nhà sản xuất cứ mời những gương mặt đã từng cộng tác với mình. Thực tế thì diễn viên có kinh nghiệm sẽ giúp cho chất lượng phim an toàn, tiến độ làm phim sẽ đảm bảo. Nếu có mạnh dạn mời một số “tân binh” thì cũng chỉ là thêm thắt. Rất ít đạo diễn hay nhà sản xuất dám thử nghiệm cả một ê kíp hoàn toàn mới. Trong khi đó, mỗi năm các trường nghệ thuật vẫn cho ra đời những lứa diễn viên mới nhưng số làm được nghề, trụ lại với nghề không nhiều. Tâm lý không dám vượt ra vùng an toàn của nhiều đạo diễn khiến các gương mặt mới không có cơ hội để thử sức mình, thể hiện tài năng.
Để “mới hóa” các gương mặt truyền hình, thời gian vừa qua, một số đạo diễn cũng đã có những thử nghiệm mới. Và điều fu đáng mừng là những thử nghiệm này đều mang lại những kết quả đáng mừng. Như ở “Thương ngày nắng về” là Ngọc Huyền vai cô em gái út nhí nhảnh, “Phố trong làng” có sự góp mặt của Ngọc Anh, Trần Vân. Đặc biệt, sự xuất hiện của Anh Đào cùng một số gương mặt khác trong “Lối về miền hoa” được đánh giá là sự thành công của đạo diễn trong lựa chọn diễn viên. Hoặc khi đạo diễn mạnh dạn trao vai chính cho những nghệ sĩ vốn thường đảm nhiệm vai phụ như Duy Hưng, Trọng Lân, Long Hoàng… cũng đã tạo được những kết quả bất ngờ. Một số gương mặt nghệ sĩ trẻ, mang đến niềm hy vọng của phim truyền hình như Bảo Hân trong “Về nhà đi con”, “Những ngày không quên”, “Cô gái nhà người ta”, hay Ngọc Huyền, diễn viên tay ngang lần đầu đóng “Thương ngày nắng về” đã được đề cử “Nghệ sĩ triển vọng” VTV Awards.
Trong tình trạng thiếu vắng những gương mặt mới, các đạo diễn cũng xoay sở để khắc phục bằng nhiều cách như mời những gương mặt nghệ sĩ gạo cội nhiều năm vắng bóng trở lại màn ảnh nhỏ. Vai diễn của NSND Thu Hà, NSND Phạm Cường trong “Hướng dương ngược nắng”, nghệ sĩ Ngọc Oanh trong “Hương vị tình thân”, “Đấu trí”, Võ Hoài Nam trong “Hương vị tình thân”… cũng đã phần nào giúp cho các phim truyền hình bớt sự tẻ nhạt. Ngoài ra, sự tham gia của một loạt gương mặt nghệ sĩ phía Nam như Nhan Phúc Vinh, Huỳnh Hồng Loan, Diễm My, Quốc Trường, Khả Ngân, Ngọc Lan, Cao Thái Hà… cũng đã tạo thành làn gió mới cần thiết cho các phim truyền hình. Tuy nhiên, nguồn lực này cũng cần được bổ sung, thay đổi liên tục nếu không sẽ lại tiếp tục rơi vào tình trạng cũ mòn.
Tìm kiếm gương mặt mới mang lại hy vọng cho phim truyền hình Việt vẫn là một bài toán khó. Để giải quyết tình trạng này rất cần sự mạnh dạn vượt qua vùng an toàn của các đạo diễn, các nhà sản xuất phim. Đặc biệt, ý thức “giữ gìn khuôn mặt”, sự dũng cảm, dám từ chối những vai lặp lại của mỗi nghệ sĩ là điều cần thiết.
