Nước Nga và cách củng cố quyền lực mềm trên thế giới

Hơn 2 tuần trước, Tổng thống Nga Vladimir Putin đã ký Sắc lệnh phê duyệt Khái niệm Chính sách Nhân đạo của Nga ở nước ngoài, dài 31 trang, bao gồm 6 phần với 117 điểm nêu nhận thức của nước Nga về “quyền lực mềm” và các biện pháp nhằm thúc đẩy quyền lực này trên thế giới.

Khái niệm chính sách Nhân đạo ở nước ngoài xác định các lợi ích quốc gia của Liên bang Nga bao gồm sự cần thiết bảo vệ các giá trị tinh thần và đạo đức truyền thống của Nga; phổ biến trên thế giới thông tin về di sản lịch sử và văn hóa Nga; làm phong phú văn hóa của các dân tộc Nga và các quốc gia khác; phát triển hợp tác nhân đạo quốc tế trên cơ sở công bằng, cởi mở, không phân biệt đối xử, cùng có lợi, không can thiệp vào công việc nội bộ của quốc gia khác.

tong-thong.jpg -0
Tổng thống Vladimir Putin.

Để đảm bảo các lợi ích nói trên, khái niệm chính sách đã vạch ra các nhiệm vụ quan trọng cụ thể của Nhà nước Nga theo định hướng này thời gian tới hình thành nhận thức về nước Nga là một quốc gia bảo tồn nghiêm túc lịch sử và di sản văn hóa phong phú, cũng như các giá trị tinh thần và đạo đức; bảo vệ, gìn giữ, phát huy truyền thống và lý tưởng vốn có của thế giới Nga; phát huy đặc tính bình đẳng của nền văn hóa tất cả các dân tộc trên lãnh thổ Liên bang Nga; tăng cường vai trò, tầm quan trọng và khả năng cạnh tranh của tiếng Nga trong thế giới hiện đại; nâng cao khả năng cạnh tranh của giáo dục trong nước.

Khái niệm chính sách cũng nêu các công cụ chính để nước Nga triển khai hiệu quả các nhiệm vụ nói trên là thông qua các cơ quan đại diện Nga ở nước ngoài; cộng đồng hàng triệu người Nga đang sinh sống, học tập và làm việc ở nước ngoài; những người nước ngoài đang làm việc và học tập tại Liên bang Nga; thông qua thúc đẩy nền giáo dục Nga trên thế giới, bao gồm ngôn ngữ Nga như ngôn ngữ giao tiếp quốc tế; thúc đẩy hợp tác song phương và đa phương trong các tổ chức quốc tế, nhất là UNESCO, Liên hợp quốc; tăng cường giao lưu thanh niên với các quốc gia đối tác; sử dụng hiệu quả các phương tiện truyền thông đại chúng Nga, chủ yếu là các kênh truyền hình Nga, các phương tiện truyền thông mới như mạng xã hội để xây dựng các hình ảnh khách quan của Nga ở nước ngoài.

Các chuyên gia Nga đánh giá đây là “chính sách ngoại giao di sản”, hoàn toàn tương thích với Học thuyết Chính sách Đối ngoại của Liên bang Nga, trong đó nêu lên các khu vực ưu tiên cụ thể. Các khu vực Liên Xô cũ như SNG, Abkhazia, Nam Ossetia, Cộng hòa Nhân dân Donetsk (DPR) tự xưng và Cộng hòa Nhân dân Luhansk (LPR) được xác định là định hướng ưu tiên quan trọng nhất trong chính sách nhân đạo của Nga ở nước ngoài.

Trong khi đó, việc phát triển quan hệ nhân đạo và văn hóa với các quốc gia Baltic, cùng với Moldova và Gruzia cần tính đến việc tuân thủ các quyền của cộng đồng nói tiếng Nga ở các quốc gia này. Đối với các khu vực kể trên, chính sách nhân đạo của Nga nhằm củng cố ảnh hưởng của Nga trong không gian hậu Xôviết, đồng thời cũng là cảnh báo đối với các quốc gia đang có xu hướng triển khai chính sách nhằm thu hẹp sự phụ thuộc vào Nga (Trung Á) kể từ sau chiến dịch quân sự đặc biệt, và các quốc gia đi đầu chống Nga trên thế giới (vùng Baltic). Chiến dịch quân sự đặc biệt của Nga ở Ukraine chính là bắt nguồn từ mục tiêu bảo vệ người dân Nga, ngôn ngữ Nga.

Ưu tiên thứ hai là khu vực châu Á-Thái Bình Dương, trong đó, Trung Quốc, Ấn Độ vẫn là các đối tác quan trọng hàng đầu. Tài liệu nhấn mạnh những nỗ lực nghiêm túc tăng cường hơn nữa hợp tác nhân đạo song phương với Việt Nam, Lào, Mông Cổ thông qua những người được đào tạo tại Nga và tăng cường truyền bá tiếng Nga tại các quốc gia này. Đối với khu vực Trung Đông, châu Phi và Mỹ Latinh, Nga thúc đẩy hợp tác nhân đạo và tăng sự hiện diện của văn hóa Nga có tính đến các lợi ích chung, điều kiện về vật chất và tài chính thông qua giao lưu văn hóa, thể thao, du lịch; mở rộng hoạt động đào tạo chuyên gia nước ngoài theo tiêu chuẩn giáo dục của Nga.

Đáng chú ý, đối với khu vực châu Âu, tài liệu để ngỏ khả năng hợp tác nhân đạo song phương, mở rộng sự hiện diện văn hóa của Nga ở khu vực này, nhưng phải trên cơ sở cân bằng, cùng có lợi, không can thiệp vào công việc nội bộ của nhau và có tính đến sự sẵn sàng của các quốc gia liên quan.

Khái niệm được đưa ra trong bối cảnh mối quan hệ giữa Nga-phương Tây đang ở mức xấu nhất trong lịch sử do liên quan chính sách nhân đạo. Thông qua các chiến dịch chiến tranh thông tin, phương Tây không ngừng làm mất uy tín của Nga, truyền thống và lý tưởng của Nga, tìm cách thay thế chúng bằng các giá trị giả. Trên cơ sở đó, chính sách xác định rằng cần phải quảng bá văn hóa Nga như một công cụ hữu hiệu nhằm giải quyết mâu thuẫn giữa các quốc gia, trước hết là giữa nhân dân các nước; ngăn chặn âm mưu của một số quốc gia nhằm viết lại lịch sử của Chiến tranh Thế giới thứ hai và Chiến tranh Vệ quốc vĩ đại, nhằm hạ thấp vai trò của Liên Xô và làm giảm bớt niềm tự hào của người Nga, đặc biệt là những người trẻ tuổi, đối với quê hương.

Trong bối cảnh trên, để phá thế bao vây, cô lập quốc tế, chính sách được Nga xây dựng nhằm tăng cường hiện diện văn hóa, ngôn ngữ, bản sắc Nga ở các quốc gia thân thiện, coi đây là cầu nối củng cố quan hệ song phương, làm cơ sở để phát triển các mối quan hệ chính trị, kinh tế. Trên thực tế, Nga vốn bị ảnh hưởng nhiều bởi văn hóa, lối sống, đặc điểm nhân khẩu học của phương Tây. Do đó, sự khác biệt về văn hóa có thể là một điểm yếu trong nỗ lực phát triển các mối quan hệ mới ở các khu vực Nam Mỹ, Trung Đông, châu Phi, và châu Á.

Theo đánh giá của các chuyên gia, chiến dịch quân sự đặc biệt của Nga ở Ukraine ít nhiều đã ảnh hưởng tới hình ảnh nước Nga trong nhận thức của người dân Nga, nhất là người Nga sống ở nước ngoài và nhân dân nhiều nước trên thế giới. Do đó, chính sách nhân đạo ở nước ngoài góp phần cải thiện hình ảnh nước Nga trên thế giới; củng cố lòng yêu nước, tăng tính gắn kết giữa các dân tộc, tôn giáo, thành phần xã hội góp phần ổn định xã hội; củng cố sự ủng hộ của các thành phần này đối với chính quyền trong bối cảnh khó khăn từ các áp lực toàn diện của phương Tây.

Cũng có ý kiến cho rằng việc thông qua Khái niệm chính sách nhân đạo của Nga ở nước ngoài tạo cơ sở pháp lý cho việc sáp nhập hoặc tái thiết các chủ thể Ukraine được giải phóng trong chiến dịch quân sự đặc biệt theo các giá trị Nga trong thời gian tới.

Minh Hải (tổng hợp)

Các tin khác

Sự điều chỉnh nhân sự từ Lãnh tụ Tối cao Iran mang thông điệp gì?

Sự điều chỉnh nhân sự từ Lãnh tụ Tối cao Iran mang thông điệp gì?

Giữa thời điểm Iran đứng trước những quyết định then chốt về eo biển Hormuz và đàm phán với Mỹ, việc Lãnh tụ tối cao đưa cựu Tư lệnh Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran Mohsen Rezaei trở lại trung tâm hoạch định an ninh phản ánh những tính toán đáng chú ý của Tehran.

Thoả thuận Iran - Oman liệu có đủ để tháo nút thắt Hormuz?

Thoả thuận Iran - Oman liệu có đủ để tháo nút thắt Hormuz?

Iran cho biết, đàm phán với Oman về một cơ chế hàng hải mới tại eo biển Hormuz đang tiến gần tới thỏa thuận, song Tehran cảnh báo việc đạt được thỏa thuận với Muscat chưa đủ để tuyến đường biển chiến lược này được khơi thông hoàn toàn.

Washington phủ nhận lo ngại kho vũ khí suy giảm nghiêm trọng

Washington phủ nhận lo ngại kho vũ khí suy giảm nghiêm trọng

Nhà Trắng và Lầu Năm Góc vừa lên tiếng bác bỏ những báo cáo gần đây của loạt hãng tin cho rằng kho vũ khí tấn công và phòng thủ của Mỹ đã sụt giảm xuống mức nguy hiểm sau 5 tháng chiến sự với Iran. Bất chấp những tuyên bố trấn an từ giới chức, các chuyên gia cảnh báo tình trạng thiếu hụt đạn tên lửa phòng không, đặc biệt là hệ thống Patriot và THAAD, có thể đặt lực lượng Mỹ và các đồng minh vào tình thế rủi ro cao.

Thoả thuận khôi phục Hormuz – Phép thử 48 giờ của Washington và Tehran

Thoả thuận khôi phục Hormuz – Phép thử 48 giờ của Washington và Tehran

Sau nhiều tháng đối đầu quân sự, Mỹ và Iran đang tiến rất gần tới một thỏa thuận nhằm khôi phục hoạt động hàng hải qua eo biển Hormuz. Tuy nhiên, đằng sau những tín hiệu lạc quan là cuộc mặc cả phức tạp về quyền kiểm soát tuyến vận tải năng lượng quan trọng bậc nhất thế giới.

Sau cú sốc Ceuta, EU tìm cách "vá" rạn nứt về di cư

Sau cú sốc Ceuta, EU tìm cách "vá" rạn nứt về di cư

Làn sóng hàng chục nghìn người di cư tràn vào vùng lãnh thổ Ceuta chỉ trong vài ngày đã khiến khu vực biên giới của Tây Ban Nha rơi vào tình trạng hỗn loạn, đồng thời trở thành phép thử đầu tiên đối với Hiệp ước Di cư và Tị nạn mới của Liên minh châu Âu (EU).

Mỹ tạm gác lựa chọn quân sự để tìm lối thoát cho khủng hoảng

Mỹ tạm gác lựa chọn quân sự để tìm lối thoát cho khủng hoảng

Tổng thống Mỹ Donald Trump mới đây tuyên bố Washington và Tehran sẽ bước vào một vòng đàm phán mới dự kiến diễn ra vào chiều 3/8 (giờ địa phương), động thái được đưa ra ngay sau khi ông hủy bỏ chiến dịch không kích mạnh tay nhắm vào Iran ở những phút cuối cùng. Quyết định đình chiến nhường chỗ cho ngoại giao không chỉ đánh dấu sự thay đổi quan trọng trong cuộc đối đầu dai dẳng Mỹ - Iran, mà còn cứu vãn thị trường năng lượng toàn cầu khỏi một cú sốc tồi tệ.

Ceuta "thất thủ", châu Âu có rơi vào một cuộc khủng hoảng mới?

Ceuta "thất thủ", châu Âu có rơi vào một cuộc khủng hoảng mới?

Hàng chục ngàn người ùn ùn vượt qua biên giới từ Morocco vào thành phố tự trị Ceuta của Tây Ban Nha trong hai ngày, khiến vùng lãnh thổ nhỏ bé ở cửa ngõ châu Âu rơi vào cảnh hỗn loạn. Tuy nhiên, khác với cuộc khủng hoảng năm 2015, châu Âu hiện sở hữu một hệ thống kiểm soát biên giới và chính sách nhập cư chặt chẽ hơn, khiến làn sóng di cư lần này khó lan rộng ra toàn lục địa.

Dải Gaza trước ngưỡng cửa hòa bình

Dải Gaza trước ngưỡng cửa hòa bình

Tổng thống Mỹ Donald Trump thông báo Hội đồng Hòa bình đã đạt thỏa thuận lịch sử với phong trào Hamas và các nhóm vũ trang người Palestine về lộ trình giải giáp dải Gaza, mở đường thiết lập hòa bình lâu dài tại vùng lãnh thổ.

Tính toán của Iran khi chủ động tập kích căn cứ Mỹ tại Trung Đông

Tính toán của Iran khi chủ động tập kích căn cứ Mỹ tại Trung Đông

Mới đây, Iran đã chủ động tấn công các căn cứ Mỹ tại Trung Đông, dẫn đến việc "đáp trả mạnh mẽ" từ phía Washington nhằm vào nhiều địa điểm ở khu vực phía Nam nước này. Động thái trên không chỉ đánh dấu một vòng leo thang mới trong căng thẳng Mỹ - Iran, mà còn phản ánh sự điều chỉnh đáng chú ý trong cách tiếp cận của Tehran.

Mở rộng không gian phát triển tại thị trường tỷ dân

Mở rộng không gian phát triển tại thị trường tỷ dân

Trong thời đại ngày nay, đối ngoại tiếp tục giữ vai trò tiên phong trong việc tạo lập, giữ vững môi trường hòa bình và huy động tối đa các nguồn lực bên ngoài phục vụ sự nghiệp phát triển đất nước. Trong bức tranh chiến lược đó, châu Phi, tiêu biểu là Tanzania và Angola, đang nổi lên như những đối tác đầy tiềm năng và là cánh cửa quan trọng để Việt Nam mở rộng không gian phát triển, đa dạng hóa thị trường toàn cầu.

Cơ hội tháo nút thắt Hormuz từ sáng kiến mới của Oman

Cơ hội tháo nút thắt Hormuz từ sáng kiến mới của Oman

Việc Oman gửi tới Iran một kế hoạch được các nước Vùng Vịnh hậu thuẫn nhằm quản lý eo biển Hormuz có thể xem là nỗ lực ngoại giao đáng chú ý nhất trong những tuần gần đây, nhằm xử lý điểm nghẽn lớn của tiến trình giảm căng thẳng tại Trung Đông.

Mỹ và Iran tạm ngừng leo thang căng thẳng, hé mở hy vọng ngoại giao

Mỹ và Iran tạm ngừng leo thang căng thẳng, hé mở hy vọng ngoại giao

Mỹ và Iran bước sang ngày thứ hai tạm ngừng các cuộc tấn công nhằm vào nhau, trong bối cảnh xung đột từng đứng bên bờ vực vượt ngoài tầm kiểm soát. Khoảng lặng hiếm hoi sau hai tuần giao tranh với các cuộc không kích ban đêm của Mỹ nhằm vào Iran cùng các đòn đáp trả của Tehran nhằm vào các đồng minh của Washington ở Vùng Vịnh đã làm dấy lên hy vọng hai bên có thể quay trở lại bàn đàm phán.

Ai sẽ dẫn dắt Liên hợp quốc sau Tổng Thư ký António Guterres?

Ai sẽ dẫn dắt Liên hợp quốc sau Tổng Thư ký António Guterres?

Sau gần 10 năm lãnh đạo Liên hợp quốc, Tổng Thư ký António Guterres sẽ kết thúc nhiệm kỳ thứ hai vào cuối năm 2026. Trong bối cảnh đó, cuộc đua tìm người kế nhiệm đã bước vào giai đoạn quyết định, khi sáu ứng viên lần đầu tiên cùng trình bày tầm nhìn về tương lai của tổ chức đa phương lớn nhất thế giới, trước thềm các vòng thăm dò quan trọng tại Hội đồng Bảo an.

Cộng đồng quốc tế bày tỏ quan ngại khi Biển Đỏ lại dậy sóng

Cộng đồng quốc tế bày tỏ quan ngại khi Biển Đỏ lại dậy sóng

Liên hợp quốc cùng nhiều tổ chức quốc tế đã đồng loạt bày tỏ quan ngại sau khi lực lượng Houthi nối lại các cuộc tấn công nhằm vào tàu thương mại trên Biển Đỏ. Các cảnh báo cho rằng diễn biến mới không chỉ đe dọa an ninh hàng hải mà còn có nguy cơ kéo Yemen trở lại vòng xoáy xung đột sau nhiều năm tương đối lắng dịu.

Cháy rừng lan rộng, thời tiết cực đoan nối tiếp tại châu Âu

Cháy rừng lan rộng, thời tiết cực đoan nối tiếp tại châu Âu

Châu Âu đang phải đối mặt với một trong những mùa hè khắc nghiệt nhất trong nhiều năm trở lại đây khi các đợt nắng nóng kéo dài liên tiếp đẩy nguy cơ cháy rừng lên mức báo động, trong khi nhiều khu vực khác lại hứng chịu các cơn dông, mưa đá và thời tiết cực đoan. Từ Tây Ban Nha, Pháp đến khu vực Balkan, lực lượng cứu hỏa và chính quyền các nước đang phải chạy đua với thời gian nhằm kiểm soát các thảm họa thiên nhiên ngày càng nghiêm trọng.