Nước Nga và cách củng cố quyền lực mềm trên thế giới

Hơn 2 tuần trước, Tổng thống Nga Vladimir Putin đã ký Sắc lệnh phê duyệt Khái niệm Chính sách Nhân đạo của Nga ở nước ngoài, dài 31 trang, bao gồm 6 phần với 117 điểm nêu nhận thức của nước Nga về “quyền lực mềm” và các biện pháp nhằm thúc đẩy quyền lực này trên thế giới.

Khái niệm chính sách Nhân đạo ở nước ngoài xác định các lợi ích quốc gia của Liên bang Nga bao gồm sự cần thiết bảo vệ các giá trị tinh thần và đạo đức truyền thống của Nga; phổ biến trên thế giới thông tin về di sản lịch sử và văn hóa Nga; làm phong phú văn hóa của các dân tộc Nga và các quốc gia khác; phát triển hợp tác nhân đạo quốc tế trên cơ sở công bằng, cởi mở, không phân biệt đối xử, cùng có lợi, không can thiệp vào công việc nội bộ của quốc gia khác.

tong-thong.jpg -0
Tổng thống Vladimir Putin.

Để đảm bảo các lợi ích nói trên, khái niệm chính sách đã vạch ra các nhiệm vụ quan trọng cụ thể của Nhà nước Nga theo định hướng này thời gian tới hình thành nhận thức về nước Nga là một quốc gia bảo tồn nghiêm túc lịch sử và di sản văn hóa phong phú, cũng như các giá trị tinh thần và đạo đức; bảo vệ, gìn giữ, phát huy truyền thống và lý tưởng vốn có của thế giới Nga; phát huy đặc tính bình đẳng của nền văn hóa tất cả các dân tộc trên lãnh thổ Liên bang Nga; tăng cường vai trò, tầm quan trọng và khả năng cạnh tranh của tiếng Nga trong thế giới hiện đại; nâng cao khả năng cạnh tranh của giáo dục trong nước.

Khái niệm chính sách cũng nêu các công cụ chính để nước Nga triển khai hiệu quả các nhiệm vụ nói trên là thông qua các cơ quan đại diện Nga ở nước ngoài; cộng đồng hàng triệu người Nga đang sinh sống, học tập và làm việc ở nước ngoài; những người nước ngoài đang làm việc và học tập tại Liên bang Nga; thông qua thúc đẩy nền giáo dục Nga trên thế giới, bao gồm ngôn ngữ Nga như ngôn ngữ giao tiếp quốc tế; thúc đẩy hợp tác song phương và đa phương trong các tổ chức quốc tế, nhất là UNESCO, Liên hợp quốc; tăng cường giao lưu thanh niên với các quốc gia đối tác; sử dụng hiệu quả các phương tiện truyền thông đại chúng Nga, chủ yếu là các kênh truyền hình Nga, các phương tiện truyền thông mới như mạng xã hội để xây dựng các hình ảnh khách quan của Nga ở nước ngoài.

Các chuyên gia Nga đánh giá đây là “chính sách ngoại giao di sản”, hoàn toàn tương thích với Học thuyết Chính sách Đối ngoại của Liên bang Nga, trong đó nêu lên các khu vực ưu tiên cụ thể. Các khu vực Liên Xô cũ như SNG, Abkhazia, Nam Ossetia, Cộng hòa Nhân dân Donetsk (DPR) tự xưng và Cộng hòa Nhân dân Luhansk (LPR) được xác định là định hướng ưu tiên quan trọng nhất trong chính sách nhân đạo của Nga ở nước ngoài.

Trong khi đó, việc phát triển quan hệ nhân đạo và văn hóa với các quốc gia Baltic, cùng với Moldova và Gruzia cần tính đến việc tuân thủ các quyền của cộng đồng nói tiếng Nga ở các quốc gia này. Đối với các khu vực kể trên, chính sách nhân đạo của Nga nhằm củng cố ảnh hưởng của Nga trong không gian hậu Xôviết, đồng thời cũng là cảnh báo đối với các quốc gia đang có xu hướng triển khai chính sách nhằm thu hẹp sự phụ thuộc vào Nga (Trung Á) kể từ sau chiến dịch quân sự đặc biệt, và các quốc gia đi đầu chống Nga trên thế giới (vùng Baltic). Chiến dịch quân sự đặc biệt của Nga ở Ukraine chính là bắt nguồn từ mục tiêu bảo vệ người dân Nga, ngôn ngữ Nga.

Ưu tiên thứ hai là khu vực châu Á-Thái Bình Dương, trong đó, Trung Quốc, Ấn Độ vẫn là các đối tác quan trọng hàng đầu. Tài liệu nhấn mạnh những nỗ lực nghiêm túc tăng cường hơn nữa hợp tác nhân đạo song phương với Việt Nam, Lào, Mông Cổ thông qua những người được đào tạo tại Nga và tăng cường truyền bá tiếng Nga tại các quốc gia này. Đối với khu vực Trung Đông, châu Phi và Mỹ Latinh, Nga thúc đẩy hợp tác nhân đạo và tăng sự hiện diện của văn hóa Nga có tính đến các lợi ích chung, điều kiện về vật chất và tài chính thông qua giao lưu văn hóa, thể thao, du lịch; mở rộng hoạt động đào tạo chuyên gia nước ngoài theo tiêu chuẩn giáo dục của Nga.

Đáng chú ý, đối với khu vực châu Âu, tài liệu để ngỏ khả năng hợp tác nhân đạo song phương, mở rộng sự hiện diện văn hóa của Nga ở khu vực này, nhưng phải trên cơ sở cân bằng, cùng có lợi, không can thiệp vào công việc nội bộ của nhau và có tính đến sự sẵn sàng của các quốc gia liên quan.

Khái niệm được đưa ra trong bối cảnh mối quan hệ giữa Nga-phương Tây đang ở mức xấu nhất trong lịch sử do liên quan chính sách nhân đạo. Thông qua các chiến dịch chiến tranh thông tin, phương Tây không ngừng làm mất uy tín của Nga, truyền thống và lý tưởng của Nga, tìm cách thay thế chúng bằng các giá trị giả. Trên cơ sở đó, chính sách xác định rằng cần phải quảng bá văn hóa Nga như một công cụ hữu hiệu nhằm giải quyết mâu thuẫn giữa các quốc gia, trước hết là giữa nhân dân các nước; ngăn chặn âm mưu của một số quốc gia nhằm viết lại lịch sử của Chiến tranh Thế giới thứ hai và Chiến tranh Vệ quốc vĩ đại, nhằm hạ thấp vai trò của Liên Xô và làm giảm bớt niềm tự hào của người Nga, đặc biệt là những người trẻ tuổi, đối với quê hương.

Trong bối cảnh trên, để phá thế bao vây, cô lập quốc tế, chính sách được Nga xây dựng nhằm tăng cường hiện diện văn hóa, ngôn ngữ, bản sắc Nga ở các quốc gia thân thiện, coi đây là cầu nối củng cố quan hệ song phương, làm cơ sở để phát triển các mối quan hệ chính trị, kinh tế. Trên thực tế, Nga vốn bị ảnh hưởng nhiều bởi văn hóa, lối sống, đặc điểm nhân khẩu học của phương Tây. Do đó, sự khác biệt về văn hóa có thể là một điểm yếu trong nỗ lực phát triển các mối quan hệ mới ở các khu vực Nam Mỹ, Trung Đông, châu Phi, và châu Á.

Theo đánh giá của các chuyên gia, chiến dịch quân sự đặc biệt của Nga ở Ukraine ít nhiều đã ảnh hưởng tới hình ảnh nước Nga trong nhận thức của người dân Nga, nhất là người Nga sống ở nước ngoài và nhân dân nhiều nước trên thế giới. Do đó, chính sách nhân đạo ở nước ngoài góp phần cải thiện hình ảnh nước Nga trên thế giới; củng cố lòng yêu nước, tăng tính gắn kết giữa các dân tộc, tôn giáo, thành phần xã hội góp phần ổn định xã hội; củng cố sự ủng hộ của các thành phần này đối với chính quyền trong bối cảnh khó khăn từ các áp lực toàn diện của phương Tây.

Cũng có ý kiến cho rằng việc thông qua Khái niệm chính sách nhân đạo của Nga ở nước ngoài tạo cơ sở pháp lý cho việc sáp nhập hoặc tái thiết các chủ thể Ukraine được giải phóng trong chiến dịch quân sự đặc biệt theo các giá trị Nga trong thời gian tới.

Minh Hải (tổng hợp)

Các tin khác

Kỳ vọng khác biệt từ nỗ lực duy trì đối thoại Mỹ - Trung Quốc

Kỳ vọng khác biệt từ nỗ lực duy trì đối thoại Mỹ - Trung Quốc

Chuyến thăm cấp Nhà nước tới Trung Quốc của Tổng thống Mỹ Donald Trump từ ngày 13-15/5 tới đang thu hút sự quan tâm rộng rãi của cộng đồng quốc tế. Trong bối cảnh cạnh tranh chiến lược giữa hai nền kinh tế lớn nhất thế giới tiếp tục gia tăng, hội nghị thượng đỉnh tại Bắc Kinh được đánh giá khó tạo ra đột phá mang tính lịch sử, nhưng vẫn được kỳ vọng sẽ góp phần duy trì các “lan can an toàn”, hạn chế nguy cơ đối đầu vượt tầm kiểm soát và tạo thêm dư địa ổn định cho kinh tế toàn cầu.

WHO trấn an dư luận trước cuộc sơ tán tàu có virus Hanta

WHO trấn an dư luận trước cuộc sơ tán tàu có virus Hanta

Sự hiện diện của người đứng đầu WHO diễn ra ngay trước thời điểm sơ tán hành khách khỏi con tàu du lịch MV Hondius, nơi phát hiện virus Hanta khiến ba người tử vong, không chỉ mang tính chất giám sát chuyên môn mà còn là một động thái chính trị và nhân đạo quan trọng nhằm đảm bảo sự an toàn tuyệt đối cho cư dân địa phương cũng như gần 150 hành khách đang mắc kẹt trên tàu.

EU, Brazil và Trung Quốc bắt tay lập liên minh carbon toàn cầu

EU, Brazil và Trung Quốc bắt tay lập liên minh carbon toàn cầu

Liên minh châu Âu (EU), Brazil và Trung Quốc mới đây chính thức ra mắt “Liên minh mở về thị trường carbon bắt buộc” trong lễ ký kết diễn ra tại thành phố Florence của Italy, đánh dấu bước tiến mới trong nỗ lực tăng cường hợp tác quốc tế nhằm ứng phó với biến đổi khí hậu và thúc đẩy quá trình chuyển đổi sang nền kinh tế phát thải thấp.

Chuyên gia: Virus Hanta nguy hiểm, nhưng không lây lan như COVID-19

Chuyên gia: Virus Hanta nguy hiểm, nhưng không lây lan như COVID-19

Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) và nhiều chuyên gia nhận định ổ dịch virus Hanta trên tàu du lịch vượt Đại Tây Dương nguy hiểm, nhưng không lây lan như virus SARS-CoV-2 gây ra đại dịch COVID-19. Hiện các nước đang khẩn trương truy vết tiếp xúc để hạn chế tối đa số ca mắc mới.

Châu Á chật vật ứng phó cú sốc năng lượng từ chiến sự Trung Đông

Châu Á chật vật ứng phó cú sốc năng lượng từ chiến sự Trung Đông

Cuộc xung đột tại Trung Đông đang đẩy khu vực châu Á – nơi tiêu thụ dầu mỏ lớn nhất thế giới – vào một phép thử về năng lực ứng phó khủng hoảng năng lượng. Trong bối cảnh nguồn cung bị gián đoạn nghiêm trọng, nhiều chính phủ trong khu vực đang gấp rút triển khai các biện pháp nhằm tìm kiếm nguồn thay thế, ổn định thị trường và giảm thiểu tác động lan tỏa đến tăng trưởng kinh tế.

Mỹ-Iran tiếp tục căng thẳng, nút thắt Hormuz chưa thể tháo gỡ

Mỹ-Iran tiếp tục căng thẳng, nút thắt Hormuz chưa thể tháo gỡ

Căng thẳng tại khu vực Trung Đông tiếp tục gia tăng khi Iran ngày 4/5 phát đi cảnh báo cứng rắn đối với các lực lượng Mỹ, yêu cầu không tiến vào eo biển Hormuz, trong bối cảnh Tổng thống Donald Trump tuyên bố Washington sẽ triển khai chiến dịch hỗ trợ các tàu bị mắc kẹt trong khu vực do ảnh hưởng của xung đột Mỹ - Israel với Iran.

Bước ngoặt lớn trong quan hệ xuyên Đại Tây Dương

Bước ngoặt lớn trong quan hệ xuyên Đại Tây Dương

Liên minh giữa Mỹ và châu Âu, với nòng cốt là NATO, nhiều thập niên được xem là trụ cột bảo đảm an ninh phương Tây. Tuy nhiên, những bất đồng ngày càng sâu sắc liên quan tới tình hình Trung Đông đang khiến mối quan hệ xuyên Đại Tây Dương rạn nứt.

Nga đề xuất tiếp quản uranium của Iran: Phương án cũ trong cục diện mới

Nga đề xuất tiếp quản uranium của Iran: Phương án cũ trong cục diện mới

Trong bối cảnh chảo lửa Trung Đông vẫn chưa hạ nhiệt, hồ sơ hạt nhân Iran một lần nữa trở thành tâm điểm của các nỗ lực ngoại giao quốc tế. Mới đây, Cơ quan Năng lượng Nguyên tử Quốc tế (IAEA) cho biết đang tiến hành đàm phán với Nga và một số quốc gia về khả năng đưa uranium làm giàu ra khỏi lãnh thổ Iran. Động thái này diễn ra khi Washington liên tục đặt điều kiện Tehran phải từ bỏ kho dự trữ và đình chỉ việc làm giàu uranium như một chìa khóa then chốt cho bất kỳ giải pháp hòa bình nào.

Mỹ duy trì phong tỏa Iran, bế tắc hạt nhân kéo dài, giá dầu tăng mạnh

Mỹ duy trì phong tỏa Iran, bế tắc hạt nhân kéo dài, giá dầu tăng mạnh

Tổng thống Mỹ Donald Trump tuyên bố sẽ tiếp tục duy trì phong tỏa hải quân đối với Iran cho đến khi đạt được một thỏa thuận về chương trình hạt nhân, trong bối cảnh căng thẳng giữa hai nước chưa có dấu hiệu hạ nhiệt, làm dấy lên lo ngại về nguy cơ bất ổn kéo dài tại khu vực Trung Đông và tác động lan rộng tới kinh tế toàn cầu.

Thấy gì từ cú xoay trục của Abu Dhabi?

Thấy gì từ cú xoay trục của Abu Dhabi?

Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất (UAE) tuyên bố rời Tổ chức Các nước Xuất khẩu Dầu mỏ và cơ chế OPEC+ sau 60 năm là thành viên, nhấn mạnh ưu tiên lợi ích quốc gia. Động thái này được giới phân tích đánh giá có thể tạo hiệu ứng dây chuyền trong nội bộ liên minh dầu mỏ, đồng thời làm gia tăng những toan tính địa chính trị và mang lại ưu thế cho Mỹ.

Nguy cơ đổ vỡ lệnh ngừng bắn mong manh giữa Pakistan và Afghanistan

Nguy cơ đổ vỡ lệnh ngừng bắn mong manh giữa Pakistan và Afghanistan

Căng thẳng ngoại giao và quân sự giữa Pakistan và Afghanistan vừa có bước leo thang nguy hiểm mới khi hai bên liên tiếp cáo buộc nhau tiến hành các cuộc tấn công xuyên biên giới, đe dọa phá vỡ thỏa thuận ngừng bắn mong manh được thiết lập hồi tháng 3 vừa qua.

Bước khởi đầu cho tiến trình chính trị mới ở dải Gaza

Bước khởi đầu cho tiến trình chính trị mới ở dải Gaza

Người Palestine tại khu vực Deir al-Balah thuộc dải Gaza lần đầu tiên tham gia một cuộc bầu cử địa phương sau hai thập kỷ gián đoạn, động thái được mô tả là bước tiến trong nỗ lực khôi phục đời sống chính trị và các thiết chế dân sự tại vùng lãnh thổ bị xung đột tàn phá.

Bài toán sức bền của Iran trong vòng siết tại Hormuz

Bài toán sức bền của Iran trong vòng siết tại Hormuz

Gần hai tháng kể từ ngày xung đột giữa Mỹ - Israel và Iran nổ ra tại Trung Đông, Tehran được cho là vẫn đang vận dụng chiến thuật bất đối xứng, tận dụng lợi thế địa lý và khả năng gây gián đoạn để bù đắp chênh lệch sức mạnh. Tuy nhiên, gần đây, khi Washington tuyên bố phong tỏa các cảng biển Iran và triển khai đồng thời ba nhóm tàu sân bay cùng hàng chục nghìn binh sĩ tới khu vực – đặt ra một câu hỏi lớn rằng liệu Tehran có thể cầm cự được bao lâu trong vòng siết ngày càng khép chặt tại eo biển Hormuz?

Báo chí Hàn Quốc: Tổng thống Lee muốn cùng Việt Nam tạo nên “kỳ tích sông Hồng”

Báo chí Hàn Quốc: Tổng thống Lee muốn cùng Việt Nam tạo nên “kỳ tích sông Hồng”

Truyền thông Hàn Quốc dẫn lời Tổng thống Lee Jae Myung ví von dòng sông Hàn và sông Hồng như đang hòa nhịp, biểu trưng cho sự gắn kết giữa hai dân tộc. Trong khi đó, dư luận nước này cũng đặc biệt chú ý tới chia sẻ của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm khi so sánh tương đậu nành Doenjang với tương Bần Việt Nam – càng ủ lâu càng đậm đà, như một ẩn dụ cho tình hữu nghị Việt Nam – Hàn Quốc ngày càng bền chặt theo thời gian.

EU gia cố “lá chắn chung” giữa sóng gió an ninh châu Âu

EU gia cố “lá chắn chung” giữa sóng gió an ninh châu Âu

Liên minh châu Âu (EU) nhóm họp thượng đỉnh đột xuất với nội dung then chốt xoay quanh cách thức vận dụng điều khoản phòng thủ chung giữa các thành viên khi một nước bị tấn công quân sự. Đây được xem là chủ đề nóng bỏng ở thời điểm quan hệ xuyên Đại Tây Dương có những rạn nứt.

Liên hợp quốc trước vận hội cải tổ lịch sử

Liên hợp quốc trước vận hội cải tổ lịch sử

Nhiệm kỳ của Tổng Thư ký Liên hợp quốc (LHQ) thứ 10 sẽ bắt đầu vào năm 2027, trong bối cảnh tổ chức đa phương lớn nhất hành tinh đối mặt nhiều khó khăn, từ xung đột vũ trang leo thang đến khủng hoảng niềm tin và tài chính chưa từng có. Đây không chỉ là một cuộc bầu cử nhân sự, mà là cuộc đua tìm kiếm một “kiến trúc sư” đủ tầm vóc để tái thiết lập trật tự thế giới trong một kỷ nguyên đầy biến động.

Dầu loang trên vịnh Ba Tư nhìn rõ từ không gian, cảnh báo hệ lụy khó lường

Dầu loang trên vịnh Ba Tư nhìn rõ từ không gian, cảnh báo hệ lụy khó lường

Những hình ảnh vệ tinh mới nhất được công bố bởi Cơ quan Vũ trụ châu Âu cho thấy các vệt dầu loang diện rộng trên vịnh Ba Tư có thể quan sát rõ từ không gian. Diễn biến này không chỉ phản ánh mức độ nghiêm trọng của ô nhiễm môi trường biển, mà còn làm dấy lên lo ngại về những tác động lâu dài đối với hệ sinh thái, chuỗi cung ứng năng lượng và an ninh khu vực.

Cơ hội ngoại giao mong manh giữa căng thẳng Trung Đông

Cơ hội ngoại giao mong manh giữa căng thẳng Trung Đông

Tổng thống Donald Trump ngày 21/4 tuyên bố gia hạn thỏa thuận ngừng bắn với Iran, trong khi chính quyền Washington đồng thời áp đặt một vòng trừng phạt mới nhằm gia tăng sức ép đối với Tehran trước thềm các cuộc đàm phán quan trọng dự kiến diễn ra tại Pakistan. Động thái này phản ánh chiến lược vừa kiềm chế xung đột quân sự, vừa tăng đòn bẩy kinh tế nhằm buộc Iran nhượng bộ trên bàn thương lượng.