Nước Nga và cách củng cố quyền lực mềm trên thế giới

Hơn 2 tuần trước, Tổng thống Nga Vladimir Putin đã ký Sắc lệnh phê duyệt Khái niệm Chính sách Nhân đạo của Nga ở nước ngoài, dài 31 trang, bao gồm 6 phần với 117 điểm nêu nhận thức của nước Nga về “quyền lực mềm” và các biện pháp nhằm thúc đẩy quyền lực này trên thế giới.

Khái niệm chính sách Nhân đạo ở nước ngoài xác định các lợi ích quốc gia của Liên bang Nga bao gồm sự cần thiết bảo vệ các giá trị tinh thần và đạo đức truyền thống của Nga; phổ biến trên thế giới thông tin về di sản lịch sử và văn hóa Nga; làm phong phú văn hóa của các dân tộc Nga và các quốc gia khác; phát triển hợp tác nhân đạo quốc tế trên cơ sở công bằng, cởi mở, không phân biệt đối xử, cùng có lợi, không can thiệp vào công việc nội bộ của quốc gia khác.

tong-thong.jpg -0
Tổng thống Vladimir Putin.

Để đảm bảo các lợi ích nói trên, khái niệm chính sách đã vạch ra các nhiệm vụ quan trọng cụ thể của Nhà nước Nga theo định hướng này thời gian tới hình thành nhận thức về nước Nga là một quốc gia bảo tồn nghiêm túc lịch sử và di sản văn hóa phong phú, cũng như các giá trị tinh thần và đạo đức; bảo vệ, gìn giữ, phát huy truyền thống và lý tưởng vốn có của thế giới Nga; phát huy đặc tính bình đẳng của nền văn hóa tất cả các dân tộc trên lãnh thổ Liên bang Nga; tăng cường vai trò, tầm quan trọng và khả năng cạnh tranh của tiếng Nga trong thế giới hiện đại; nâng cao khả năng cạnh tranh của giáo dục trong nước.

Khái niệm chính sách cũng nêu các công cụ chính để nước Nga triển khai hiệu quả các nhiệm vụ nói trên là thông qua các cơ quan đại diện Nga ở nước ngoài; cộng đồng hàng triệu người Nga đang sinh sống, học tập và làm việc ở nước ngoài; những người nước ngoài đang làm việc và học tập tại Liên bang Nga; thông qua thúc đẩy nền giáo dục Nga trên thế giới, bao gồm ngôn ngữ Nga như ngôn ngữ giao tiếp quốc tế; thúc đẩy hợp tác song phương và đa phương trong các tổ chức quốc tế, nhất là UNESCO, Liên hợp quốc; tăng cường giao lưu thanh niên với các quốc gia đối tác; sử dụng hiệu quả các phương tiện truyền thông đại chúng Nga, chủ yếu là các kênh truyền hình Nga, các phương tiện truyền thông mới như mạng xã hội để xây dựng các hình ảnh khách quan của Nga ở nước ngoài.

Các chuyên gia Nga đánh giá đây là “chính sách ngoại giao di sản”, hoàn toàn tương thích với Học thuyết Chính sách Đối ngoại của Liên bang Nga, trong đó nêu lên các khu vực ưu tiên cụ thể. Các khu vực Liên Xô cũ như SNG, Abkhazia, Nam Ossetia, Cộng hòa Nhân dân Donetsk (DPR) tự xưng và Cộng hòa Nhân dân Luhansk (LPR) được xác định là định hướng ưu tiên quan trọng nhất trong chính sách nhân đạo của Nga ở nước ngoài.

Trong khi đó, việc phát triển quan hệ nhân đạo và văn hóa với các quốc gia Baltic, cùng với Moldova và Gruzia cần tính đến việc tuân thủ các quyền của cộng đồng nói tiếng Nga ở các quốc gia này. Đối với các khu vực kể trên, chính sách nhân đạo của Nga nhằm củng cố ảnh hưởng của Nga trong không gian hậu Xôviết, đồng thời cũng là cảnh báo đối với các quốc gia đang có xu hướng triển khai chính sách nhằm thu hẹp sự phụ thuộc vào Nga (Trung Á) kể từ sau chiến dịch quân sự đặc biệt, và các quốc gia đi đầu chống Nga trên thế giới (vùng Baltic). Chiến dịch quân sự đặc biệt của Nga ở Ukraine chính là bắt nguồn từ mục tiêu bảo vệ người dân Nga, ngôn ngữ Nga.

Ưu tiên thứ hai là khu vực châu Á-Thái Bình Dương, trong đó, Trung Quốc, Ấn Độ vẫn là các đối tác quan trọng hàng đầu. Tài liệu nhấn mạnh những nỗ lực nghiêm túc tăng cường hơn nữa hợp tác nhân đạo song phương với Việt Nam, Lào, Mông Cổ thông qua những người được đào tạo tại Nga và tăng cường truyền bá tiếng Nga tại các quốc gia này. Đối với khu vực Trung Đông, châu Phi và Mỹ Latinh, Nga thúc đẩy hợp tác nhân đạo và tăng sự hiện diện của văn hóa Nga có tính đến các lợi ích chung, điều kiện về vật chất và tài chính thông qua giao lưu văn hóa, thể thao, du lịch; mở rộng hoạt động đào tạo chuyên gia nước ngoài theo tiêu chuẩn giáo dục của Nga.

Đáng chú ý, đối với khu vực châu Âu, tài liệu để ngỏ khả năng hợp tác nhân đạo song phương, mở rộng sự hiện diện văn hóa của Nga ở khu vực này, nhưng phải trên cơ sở cân bằng, cùng có lợi, không can thiệp vào công việc nội bộ của nhau và có tính đến sự sẵn sàng của các quốc gia liên quan.

Khái niệm được đưa ra trong bối cảnh mối quan hệ giữa Nga-phương Tây đang ở mức xấu nhất trong lịch sử do liên quan chính sách nhân đạo. Thông qua các chiến dịch chiến tranh thông tin, phương Tây không ngừng làm mất uy tín của Nga, truyền thống và lý tưởng của Nga, tìm cách thay thế chúng bằng các giá trị giả. Trên cơ sở đó, chính sách xác định rằng cần phải quảng bá văn hóa Nga như một công cụ hữu hiệu nhằm giải quyết mâu thuẫn giữa các quốc gia, trước hết là giữa nhân dân các nước; ngăn chặn âm mưu của một số quốc gia nhằm viết lại lịch sử của Chiến tranh Thế giới thứ hai và Chiến tranh Vệ quốc vĩ đại, nhằm hạ thấp vai trò của Liên Xô và làm giảm bớt niềm tự hào của người Nga, đặc biệt là những người trẻ tuổi, đối với quê hương.

Trong bối cảnh trên, để phá thế bao vây, cô lập quốc tế, chính sách được Nga xây dựng nhằm tăng cường hiện diện văn hóa, ngôn ngữ, bản sắc Nga ở các quốc gia thân thiện, coi đây là cầu nối củng cố quan hệ song phương, làm cơ sở để phát triển các mối quan hệ chính trị, kinh tế. Trên thực tế, Nga vốn bị ảnh hưởng nhiều bởi văn hóa, lối sống, đặc điểm nhân khẩu học của phương Tây. Do đó, sự khác biệt về văn hóa có thể là một điểm yếu trong nỗ lực phát triển các mối quan hệ mới ở các khu vực Nam Mỹ, Trung Đông, châu Phi, và châu Á.

Theo đánh giá của các chuyên gia, chiến dịch quân sự đặc biệt của Nga ở Ukraine ít nhiều đã ảnh hưởng tới hình ảnh nước Nga trong nhận thức của người dân Nga, nhất là người Nga sống ở nước ngoài và nhân dân nhiều nước trên thế giới. Do đó, chính sách nhân đạo ở nước ngoài góp phần cải thiện hình ảnh nước Nga trên thế giới; củng cố lòng yêu nước, tăng tính gắn kết giữa các dân tộc, tôn giáo, thành phần xã hội góp phần ổn định xã hội; củng cố sự ủng hộ của các thành phần này đối với chính quyền trong bối cảnh khó khăn từ các áp lực toàn diện của phương Tây.

Cũng có ý kiến cho rằng việc thông qua Khái niệm chính sách nhân đạo của Nga ở nước ngoài tạo cơ sở pháp lý cho việc sáp nhập hoặc tái thiết các chủ thể Ukraine được giải phóng trong chiến dịch quân sự đặc biệt theo các giá trị Nga trong thời gian tới.

Minh Hải (tổng hợp)

Các tin khác

Thượng đỉnh Mỹ - Trung và phép thử của quan hệ ổn định chiến lược

Thượng đỉnh Mỹ - Trung và phép thử của quan hệ ổn định chiến lược

Phát biểu ngay tại căn cứ liên hợp Andrews khi vừa đặt chân tới Mỹ hôm 23/9 (giờ địa phương), Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình cho hay, thế giới đang phát triển, thời đại đang thay đổi, nhưng quy luật lịch sử về việc Trung Quốc và Mỹ chung sống hòa bình không thay đổi, nguyện vọng tốt đẹp của nhân dân hai nước về tăng cường giao lưu hữu nghị không thay đổi, kỳ vọng chung của cộng đồng quốc tế đối với Trung Quốc và Mỹ cũng không thay đổi.

Trẻ em Gaza trở lại trường giữa đống đổ nát

Trẻ em Gaza trở lại trường giữa đống đổ nát

Hàng trăm nghìn trẻ tại dải Gaza trở lại trường học trực tiếp lần đầu tiên sau gần 3 năm do ảnh hưởng của chiến sự. Những lớp học trong lều bạt mở ra hy vọng khôi phục việc học, nhưng cũng cho thấy những thách thức lớn phía trước đối với giáo dục và quá trình tái thiết Gaza.

Đại hội đồng LHQ 2026: Tâm điểm ngoại giao quốc tế và bài toán tương lai

Đại hội đồng LHQ 2026: Tâm điểm ngoại giao quốc tế và bài toán tương lai

Hàng trăm nhà lãnh đạo, quan chức ngoại giao sẽ hội tụ tại New York trong tuần này để tham dự Phiên thảo luận cấp cao Đại hội đồng Liên hợp quốc (LHQ) khóa 81, trong bối cảnh cộng đồng quốc tế đối mặt nhiều vấn đề cấp bách liên quan đến xung đột, an ninh, chủ nghĩa đa phương và những tác động ngày càng rõ nét của trí tuệ nhân tạo (AI).

Iran trước bài toán biến địa lý thành lợi thế logistics

Iran trước bài toán biến địa lý thành lợi thế logistics

Sở hữu biên giới trên bộ với 7 quốc gia, Iran từng kỳ vọng mạng lưới đường bộ, đường sắt và các cảng phía Bắc có thể giúp giảm sức ép khi hoạt động thương mại đường biển bị phong tỏa. Tuy nhiên, tình trạng xe tải mắc kẹt tại nhiều cửa khẩu đang cho thấy khoảng cách giữa lợi thế địa lý trên bản đồ và khả năng chuyển hóa lợi thế đó thành năng lực vận tải thực tế vẫn còn rất lớn.

Quan ngại mất kiểm soát AI ngày càng gia tăng

Quan ngại mất kiểm soát AI ngày càng gia tăng

Google ngày 19/9 xác nhận mô hình trí tuệ nhân tạo (AI) Gemini đã truy cập trái phép vào hệ thống của 3 công ty trong quá trình kiểm thử an ninh mạng hồi tháng 5. Mặc dù Google cho biết mô hình đã dừng hoạt động sau khi nhận ra các hệ thống này không thuộc môi trường thử nghiệm và không gây thiệt hại, vụ việc tiếp tục làm gia tăng quan ngại về khả năng kiểm soát các hệ thống AI ngày càng có tính tự chủ cao.

Châu Âu chưa tìm được tiếng nói chung về ngân sách dài hạn

Châu Âu chưa tìm được tiếng nói chung về ngân sách dài hạn

Đức, Đan Mạch, Phần Lan, Hà Lan và Áo đề nghị giảm hàng trăm tỷ euro trong đề xuất ngân sách dài hạn gần 2.000 tỷ euro của Liên minh châu Âu (EU) giai đoạn 2028-2034, trong bối cảnh các nước thành viên tranh luận về việc phân bổ nguồn lực cho quốc phòng, năng lực cạnh tranh, đổi mới sáng tạo và vấn đề di cư.

Vai trò chiến lược của tuyến dẫn dầu Đông - Tây giữa khủng hoảng Hormuz

Vai trò chiến lược của tuyến dẫn dầu Đông - Tây giữa khủng hoảng Hormuz

Bộ trưởng Năng lượng Mỹ Chris Wright ngày 16/9 cho biết, dầu thô có thể được bơm trở lại qua đường ống Đông – Tây của Arab Saudi trong vài ngày thay vì mất nhiều tuần như một số dự báo, sau khi phải tạm đóng vì hứng chịu các cuộc tấn công bằng UAV của Houthi. Thông tin này tiếp tục cho thấy vai trò của tuyến đường ống chiến lược trong bối cảnh khủng hoảng Hormuz.

Nga-Ukraine hé mở cánh cửa đàm phán

Nga-Ukraine hé mở cánh cửa đàm phán

Tiến trình đàm phán hướng tới khả năng chấm dứt xung đột Nga-Ukraine đang xuất hiện những tín hiệu tích cực mới khi cả Kiev và Moskva cùng phát đi thông điệp sẵn sàng nối lại tiếp xúc ba bên với sự trung gian của Mỹ.

Căng thẳng Trung Đông: Ngoại giao đình trệ, rủi ro năng lượng toàn cầu leo thang

Căng thẳng Trung Đông: Ngoại giao đình trệ, rủi ro năng lượng toàn cầu leo thang

Những nỗ lực ngoại giao tại khu vực Trung Đông dường như đang chững lại sau khi cuộc đàm phán quan trọng giữa Iran và các cường quốc Vùng Vịnh bị trì hoãn. Cùng lúc đó, một loạt các cuộc tấn công mới nhằm vào hai tuyến đường trung chuyển dầu mỏ huyết mạch của khu vực đang đẩy những lo ngại về an ninh nguồn cung năng lượng toàn cầu lên cao. 

Hai “nút thắt” siết dòng năng lượng toàn cầu

Hai “nút thắt” siết dòng năng lượng toàn cầu

Trong khi eo biển Hormuz tiếp tục chịu tác động từ xung đột Mỹ-Iran, đà tiến công của Houthi tại Yemen đang đẩy Bab el-Mandeb vào vòng xoáy bất ổn, làm gia tăng sức ép lên các tuyến vận chuyển dầu mỏ và hàng hóa của thế giới.

25 năm sau thảm họa 11/9: Khi ký ức lịch sử trở thành nội dung trên mạng xã hội

25 năm sau thảm họa 11/9: Khi ký ức lịch sử trở thành nội dung trên mạng xã hội

25 năm sau các vụ tấn công khủng bố ngày 11/9/2001, những hình ảnh máy bay đâm vào tòa tháp đôi Trung tâm Thương mại Thế giới (WTC) và các công trình đổ sập vẫn tiếp tục được chia sẻ rộng rãi trên Internet. Đáng chú ý, ngày càng nhiều người trẻ đang lần đầu tiên được xem những nội dung từng gây chấn động thế giới, qua đó đặt ra câu hỏi về cách một thế hệ mới tiếp nhận và ghi nhớ một trong những sự kiện nổi bật nhất đầu thế kỷ XXI.

Mỹ - Iran tăng cường tập kích tàu bè, triển vọng đàm phán mờ nhạt

Mỹ - Iran tăng cường tập kích tàu bè, triển vọng đàm phán mờ nhạt

Mỹ và Iran liên tiếp tiến hành các cuộc tập kích nhằm vào tàu bè quanh eo biển Hormuz, đẩy giá dầu vượt 100 USD/thùng. Trong khi Tehran đưa ra hàng loạt điều kiện để chấm dứt xung đột và cảnh báo mở rộng vùng hạn chế hàng hải, Washington cho biết hiện chưa ưu tiên giải pháp ngoại giao.

Mỹ hé lộ 170.000 trang tài liệu về hậu quả vụ khủng bố 11/9

Mỹ hé lộ 170.000 trang tài liệu về hậu quả vụ khủng bố 11/9

Chỉ vài ngày trước lễ kỷ niệm 25 năm vụ khủng bố ngày 11/9/2001, chính quyền thành phố New York (Mỹ) đã công bố khoảng 170.000 trang tài liệu trước đây chưa được tiết lộ, cho thấy giới chức từng lo ngại về những mối đe dọa đến sức khỏe do chất lượng không khí sau khi Trung tâm Thương mại Thế giới (WTC) sụp đổ.

Iran và bài toán thực thi “vùng hạn chế” tại eo biển Hormuz

Iran và bài toán thực thi “vùng hạn chế” tại eo biển Hormuz

Gần đây, Iran tuyên bố sẽ thiết lập một “vùng hạn chế” mới quanh eo biển Hormuz. Thực tế, Tehran thời gian qua đã cho thấy khả năng gây gián đoạn đáng kể đối với hoạt động đi lại qua eo biển. Tuy nhiên, giới chuyên gia nhận định, Iran sẽ phải đối mặt với rất nhiều thách thức nếu thực sự muốn áp đặt quyền kiểm soát eo biển, đặc biệt với những tàu được quân đội Mỹ hộ tống.