NSƯT Cao Ngọc Sơn: Hát về cha mẹ bằng cả trái tim mình

Với mong muốn được tri ân đấng sinh thành và cũng như một lời cám ơn khán, thính giả đã yêu mến giọng hát của mình suốt hơn 20 năm qua, mới đây NSƯT Cao Ngọc Sơn (Nhà hát Chèo Quân đội) đã cho ra mắt Album chèo đầu tay "Ơn đức sinh thành".

Trong phần giới thiệu của Album này, NSND Trịnh Thúy Mùi, Chủ tịch Hội Nghệ sĩ sân khấu Việt Nam đã nhận xét anh là nghệ sĩ sở hữu giọng hát sâu lắng, ngọt ngào, tinh tế, giàu cảm xúc nhưng cũng đầy nội lực.

Người đầu tiên làm đĩa chèo về tình cảm cha mẹ

Tháng 7 (âm lịch) khi mà nhiều nghệ sĩ đang "nằm im" vì COVID-19, thì NSƯT Cao Ngọc Sơn lại cho ra mắt Album đầu tay "Ơn đức sinh thành". Nói về việc làm có phần "táo bạo" này, anh cho biết, thực ra tình cảm cha mẹ là vô bờ bến mà không bút mực, ca từ nào có thể viết lên, hát lên hết được. 

Bản thân anh sinh ra khi bố không còn trên đời nữa, mẹ anh đã phải một mình tần tảo nuôi anh cùng 4 người con khôn lớn nên người. Với anh mẹ là tất cả, là niềm tự hào, là tình yêu thương vô hạn để chắp cánh cho ước mơ của anh, để phấn đấu, để trưởng thành và đã trở thành người nghệ sĩ, người chiến sĩ của Nhà hát Chèo Quân đội. Bởi thế, khi đã vào độ tuổi cũng có thể coi là "độ chín" của giọng hát anh mong muốn được bù đắp, tri ân bằng lời ca tiếng hát để cám ơn tới người mẹ của mình cũng như hàng triệu bà mẹ trên khắp dải đất hình chữ S này.

NSƯT Cao Ngọc Sơn.
NSƯT Cao Ngọc Sơn.

Để hoàn thành dự án, anh và soạn giả Mai Văn Lạng, Trưởng phòng Dân ca và nhạc cổ truyền Đài Tiếng nói Việt Nam, đã bàn bạc, tính toán rất kỹ để làm sao đưa đến khán, thính giả các tác phẩm chất lượng nhất. Trong Album này, anh đã chọn 11 bài hát chèo được sắp xếp cấu trúc như đang "vẽ" về cuộc đời anh, một cuộc đời lắm gian nan và đầy cay đắng, trong đó soạn giả Mai Văn Lạng đã trực tiếp viết 3 bài hát "Ấm áp tình cha", "Mùa xuân tình mẹ", "Hát với Hà Nam". 

Ngoài ra, trong Album còn có các bài hát "Vầng trăng tình mẹ" của soạn giả Nguyễn Đức Minh; "Tình cha" của soạn giả, NSƯT Đinh Cương; "Nơi biên cương gửi mẹ hiền" của soạn giả, NSƯT Khúc Hà Linh… và đặc biệt bài hát được lấy làm chủ đề của Album "Ơn đức sinh thành" do soạn giả Trần Hồng Vân, một người đồng nghiệp của anh ở Nhà hát Chèo Quân đội đặt lời.

Nói về người em yêu quý trong nghề, soạn giả Mai Văn Lạng cho biết trong suốt hơn 20 năm công tác, Cao Ngọc Sơn đã góp phần gìn giữ bộ môn nghệ thuật chèo truyền thống của cha ông. Và trong trái tim Sơn luôn ấp ủ những bài hát về cha mẹ, bởi vậy tiết Vu Lan báo hiếu này, Album ra đời đã như một "món quà" đầy ý nghĩa, mang thông điệp gửi gắm sâu sắc. 

"Giữa thời buổi dịch COVID -19 đang hoành hành như hiện nay, đời sống của các nghệ sĩ đã gặp không ít khó khăn, thế nhưng bằng quyết tâm và nỗ lực của mình, Sơn đã làm một Album mà theo tôi được biết thì anh là nghệ sĩ đầu tiên xuất bản đĩa chèo về tình cảm mẹ cha. Đó thật là một điều đáng quý, khi mà nghệ thuật truyền thống có những nơi này, nơi kia còn chưa được chú tâm. Nếu nghe và cảm nhận từng bài hát trong Album này, các bạn sẽ thấy từng câu, từng chữ trong mỗi bài đều được anh chau chuốt, gọt giũa cẩn thận, tỉ mỉ làm sáng lên, làm đẹp thêm hồn thơ trong ca từ", soạn giả Mai Văn Lạng nhấn mạnh.

Nghe người cấp dưới hát trong Album này, NSƯT Hà Quang Hảo, Trưởng phòng Nghệ thuật Nhà hát Chèo Quân đội cho biết: "Cao Ngọc Sơn sở hữu giọng hát ngọt ngào, chất giọng nam cao, tầm cữ rộng, xuống thấp trầm ấm, lên cao vang khỏe, hơi mé (mảnh). Đó là những yếu tố đã tạo nên cho Sơn một e riêng (chất giọng đặc biệt riêng), phù hợp với các chất liệu âm nhạc dân gian, đặc biệt là thể loại hát văn mang phong cách biểu diễn. Ta dễ dàng cảm nhận sức mạnh nội lực, sự sâu lắng như dồn nén cảm xúc, dốc hết tâm lực vào lời ca, điệu hát, tạo nên sức truyền cảm mạnh mẽ, như truyền lửa đến người nghe, lôi cuốn họ nhập cuộc".

Điều đặc biệt trong bài hát "Nơi biên cương gửi mẹ hiền" của Album chính người mẹ của anh đã tham gia diễn xuất. Anh cho biết, mẹ của mình năm nay đã 75 tuổi nhưng ngoài đời bà còn rất khỏe khoắn và trẻ hơn so với tuổi, vì thế đạo diễn đã hóa trang bà già hơn để phù hợp với văn cảnh là một người mẹ mong ngóng người con chiến đấu nơi biên cương Tổ quốc trở về. Tác giả của bài hát này, soạn giả, NSƯT Khúc Hà Linh khi xem anh biểu diễn đã vô cùng xúc động, ông chỉ biết bình luận hai từ "quá hay".

Vài trăm triệu đồng bỏ ra làm Album, đó là số tiền không nhỏ với một nghệ sĩ, một công chức ăn lương Đại úy như anh. Thế nhưng khi được hỏi về vấn đề tế nhị này, anh bảo: "Nếu làm Album mà tính toán tiền bạc thì không thể làm được. Tôi làm từ cái tâm của mình, và hát về cha mẹ bằng cả trái tim mình nên tiền bạc phải được gạt sang một bên". Anh cũng cho biết, trước khi làm Album này, anh đưa các bài lên YouTube và chính sự đón nhận của khán, thính giả đã là động lực để anh mạnh dạn tập hợp các bài hát ấy để cho ra mắt Album này.

Một nghệ sĩ đa tài

Cao Ngọc Sơn sinh ra và lớn trên vùng đất chiêm trũng Thanh Lưu (Thanh Liêm, Hà Nam), vùng quê mang đầy âm hưởng của những khúc hát giao duyên, những làn điệu chèo ngọt ngào, tha thiết. Bởi vậy, anh lớn lên bằng lời ru và bằng tình yêu thương của mẹ. Bà là người có năng khiếu hát và thường xuyên tham gia phong trào văn nghệ ở địa phương. 

Tuy vậy, đây lại là mảnh đất thuần nông, cuộc sống đồng ruộng nhiều vất vả, vì vậy anh đã phải bỏ học giữa chừng để lên tận Sơn La chặt mía thuê và làm đủ nghề mưu sinh, đỡ đần mẹ. Có lẽ vì vậy trong chất liệu âm nhạc của anh luôn hướng về nguồn cội quê hương, đất nước, về ơn đức sinh thành.

NSƯT Cao Ngọc Sơn và mẹ thực hiện cảnh quay trong bài hát "Nơi biên cương gửi mẹ hiền".
NSƯT Cao Ngọc Sơn và mẹ thực hiện cảnh quay trong bài hát "Nơi biên cương gửi mẹ hiền".

Trong ký ức của anh hôm nay, anh vẫn nhớ như in kỷ niệm năm đầu tiên đi làm xa nhà khi mới 15 tuổi. Khi ấy cậu bé Sơn nhớ nhà, nhớ mẹ vô cùng. Hồi ấy chưa có điện thoại, nhớ mẹ anh đã viết thư tay gửi về, tuy nhiên cứ đặt bút xuống viết là anh lại khóc, khóc rất nhiều. 

Một năm sau, nhớ nhà, nhớ mẹ không chịu được, anh đã một mình bắt xe trên quãng đường dài gần 500km để về thăm mẹ. Khi kể lại câu chuyện này với tôi, anh bảo, chính cuộc sống vất vả, gian truân đã tôi luyện anh thêm nghị lực vươn lên trong cuộc sống cũng như trong nghề nghiệp, luôn luôn tìm tòi, học hỏi thế hệ đi trước để hoàn thiện mình về đạo đức, phong cách và đặc biệt là về giọng hát.

Từ một diễn viên của Nhà hát Chèo Hà Nam anh dõng dạc, tự tin bước vào môi trường nghệ thuật lớn hơn, đó là Nhà hát Chèo Quân đội và đã công tác tại đây hơn chục năm. 

Gần đây, lãnh đạo Nhà hát lại nhìn thấy Ngọc Sơn một khả năng khác ngoài ca hát, đó là tài ngoại giao và khả năng tổ chức quán xuyến. Bởi vậy, anh đã được chuyển sang làm trợ lý tổ chức biểu diễn thuộc Phòng Nghệ thuật. Nhiệm vụ của trợ lý tổ chức biểu diễn là kết nối các đơn vị, cá nhân trong và ngoài quân đội thực hiện nhiệm vụ, tổ chức để anh chị em nghệ sĩ biểu diễn, trong đó có cả những chương trình biểu diễn có thu để tăng thêm thu nhập cho anh em.

Thế nhưng, anh nhất quyết không bỏ sân khấu. Anh vẫn tham gia các vở diễn mà diễn viên trẻ chưa đáp ứng được. Với anh thì sân khấu, vai diễn và các bài hát chèo đã ăn sâu vào máu của mình. Và không chỉ hát chèo, anh còn tìm tòi, học hỏi nhiều loại hình nghệ thuật khác như: Chầu văn, xẩm, quan họ… và được khán, thính giả yêu mến, đón nhận.

Ngô Khiêm

Các tin khác

80 năm kết nối những tâm hồn nghệ thuật

80 năm kết nối những tâm hồn nghệ thuật

Trải qua 80 năm xây dựng và trưởng thành, Báo Công an nhân dân (CAND) không chỉ là tiếng nói của lực lượng CAND, mà còn là địa chỉ tin cậy, gắn bó của nhiều thế hệ văn nghệ sĩ cả nước. Từ những trang viết, cuộc trò chuyện đến sự đồng hành trong các hoạt động văn hóa, nghệ thuật, tình cảm chân thành mà giới văn nghệ sĩ dành cho Báo CAND đã góp phần bồi đắp mối gắn kết bền chặt giữa báo chí với đời sống văn học, nghệ thuật, giữa người cầm bút với những người làm nghệ thuật. Qua năm tháng, sự tin yêu, trân trọng và đồng hành ấy đã trở thành một phần ý nghĩa trong hành trình phát triển của tờ báo. Sức lan tỏa của một cơ quan báo chí không chỉ ở những trang viết mà còn ở khả năng kết nối con người bằng niềm tin và những giá trị nhân văn.

Đạo diễn, NSND Tạ Tuấn Minh: Tôi bị cuốn hút bởi hình tượng người chiến sĩ công an

Đạo diễn, NSND Tạ Tuấn Minh: Tôi bị cuốn hút bởi hình tượng người chiến sĩ công an

Đạo diễn, NSND Tạ Tuấn Minh hiện là Phó trưởng đoàn Kịch cổ điển, Nhà hát Kịch Việt Nam. Anh được biết đến là một nghệ sĩ có nhiều khám phá độc đáo, mới mẻ với kịch đương đại, lịch sử, thiếu nhi. "Bén duyên" và bị cuốn hút với các vở diễn về đề tài hình tượng người chiến sĩ Công an nhân dân (CAND) đã giúp anh có nhiều trải nghiệm mới mẻ. Phóng viên Chuyên đề Văn nghệ Công an có cuộc trò chuyện với NSND Tạ Tuấn Minh.

Khi yêu thương nối dài qua năm tháng...

Khi yêu thương nối dài qua năm tháng...

Từ những giai điệu thấm đẫm tình quê hương đến những câu chuyện lay động lòng người, chương trình nghệ thuật "Kết nối yêu thương" gửi đi thông điệp giản dị mà sâu sắc: Không ai nên đơn độc trước nghịch cảnh. Đằng sau mỗi người phụ nữ đau yếu, mỗi em nhỏ mang bệnh hiểm nghèo là một phận đời cần được chở che, một ước mơ cần được níu giữ. Khi những trái tim cùng rung lên nhịp đập yêu thương, nghệ thuật không chỉ chạm đến cảm xúc mà còn khơi dậy trách nhiệm cộng đồng, thắp lên hy vọng cho những cuộc đời còn nhiều gian khó.

Cuộc đối thoại tinh tế của các nền văn hóa

Cuộc đối thoại tinh tế của các nền văn hóa

Liên hoan phim (LHP) Tài liệu châu Âu – Việt Nam lần thứ 16 (diễn ra từ ngày 18 đến ngày 26/9) quy tụ 25 tác phẩm điện ảnh tài liệu đặc sắc đến từ Việt Nam và các quốc gia châu Âu. Đây không chỉ là “bữa tiệc” điện ảnh, mở ra cơ hội giao lưu, hợp tác giữa những người làm nghề mà còn là cầu nối để dòng phim đặc biệt này đến gần với công chúng hơn.

Ca sĩ Tùng Dương đã tổ chức riêng nhiều live concert.

Từ “độc đạo” đến đại chúng

25 năm trong nghề, Tùng Dương đã có một hành trình đặc biệt mà không nhiều nghệ sĩ thế hệ anh có thể làm được. Đó là hành trình của một nghệ sĩ luôn muốn bước ra khỏi vùng an toàn, không ngừng thử nghiệm, tìm kiếm những giới hạn mới của giọng hát và tư duy âm nhạc. Nhưng cũng chính trên hành trình tưởng như ngày càng đi xa ấy, Tùng Dương lại ngày càng trở về gần hơn với những điều căn cốt: gia đình, tình yêu, con người, quê hương, đất nước, những giá trị đã làm nên căn tính của mình.

Buổi gặp gỡ báo chí giới thiệu chương trình “Phú Quang - Còn mãi một tình yêu” tại Nhà hát Hồ Gươm

Âm nhạc không chỉ là ký ức

Gần 5 năm sau ngày nhạc sĩ Phú Quang rời cõi tạm, những giai điệu của ông vẫn hiện diện trong đời sống âm nhạc Việt Nam. Năm 2026, ba người con của ông chính thức tiếp nhận di sản âm nhạc mà cha để lại. Nhưng câu chuyện di sản âm nhạc Phú Quang không chỉ là câu chuyện của một gia đình tiếp nhận một gia tài nghệ thuật. Nó đặt ra một vấn đề lớn hơn: làm thế nào để di sản âm nhạc của một nhạc sĩ được bảo vệ, được trao truyền và tiếp tục sống trong đời sống đương đại?

Từ lời khen - chê đến chiều sâu phê bình

Từ lời khen - chê đến chiều sâu phê bình

Ngày nay, nhiều tác phẩm điện ảnh ra đời nhận được sự bàn luận sôi nổi trên mạng xã hội cùng những bài review phim xuất hiện dày đặc. Tuy nhiên, giữa dòng chảy ồn ã ấy lại thiếu vắng những bài phê bình có chuyên môn, đi sâu vào ngôn ngữ điện ảnh, giá trị nghệ thuật và ý nghĩa văn hóa của tác phẩm. Để đời sống điện ảnh không chỉ dừng lại ở những lời khen - chê, đánh giá cực đoan, cần thêm những tiếng nói phê bình giàu tri thức, góp phần nâng cao thị hiếu và nuôi dưỡng tình yêu điện ảnh trong công chúng.

Khai thác văn hóa truyền thống, cần sự am hiểu sâu sắc

Khai thác văn hóa truyền thống, cần sự am hiểu sâu sắc

Việc đưa chất liệu truyền thống vào các sản phẩm nghệ thuật đang trở thành xu hướng và mở ra nhiều hướng sáng tạo, góp phần làm mới cách tiếp cận và lan tỏa những giá trị văn hóa Việt Nam. Tuy nhiên, điều này cũng yêu cầu nghệ sĩ cần sự hiểu biết, tôn trọng và trách nhiệm với những giá trị văn hóa mà sản phẩm khai thác.

“Vui bất tuyệt” hôm qua và hôm nay

“Vui bất tuyệt” hôm qua và hôm nay

“Vui bất tuyệt” của Tố Hữu - một trong những bài thơ tiêu biểu viết về Cách mạng Tháng Tám năm 1945, không chỉ là niềm vui của một cá nhân, hay của hàng chục triệu người, còn là niềm vui hồi sinh của một dân tộc vừa thoát khỏi ách nô lệ, giành lại quyền làm chủ vận mệnh. Cũng là niềm vui được cống hiến và kiến tạo tương lai. “Vui bất tuyệt” trở thành cảm hứng chung cho nhiều tác phẩm nổi tiếng cùng chủ đề.

Người trẻ yêu lịch sử qua văn học, nghệ thuật

Người trẻ yêu lịch sử qua văn học, nghệ thuật

Những người trẻ thế hệ 8x, 9x, 2000 đang lựa chọn cách tiếp cận lịch sử theo cách riêng của mình. Với họ, lịch sử là những câu chuyện được kể lại sống động trên các nền tảng số, hay những bộ phim, những bài hát, những tiểu thuyết hấp dẫn và ý nghĩa... giúp họ hiểu hơn về đất nước mình.

"Kế hoạch CM12" - Tái hiện chiến công lịch sử

"Kế hoạch CM12" - Tái hiện chiến công lịch sử

Bắt đầu lên sóng truyền hình ANTV (thứ Bảy, Chủ nhật) từ ngày 22/8 và trên kênh HTV9 (thứ Hai, thứ Ba) từ ngày 24/8, bộ phim truyền hình "Kế hoạch CM12" đã nhanh chóng thu hút sự quan tâm của công chúng. Không chỉ khắc họa những cuộc đấu trí căng thẳng, "Kế hoạch CM12" còn làm nổi bật bản lĩnh, trí tuệ và sự hy sinh thầm lặng của những cán bộ, chiến sĩ CAND trong hành trình bảo vệ An ninh Tổ quốc từ những ngày đầu đất nước thống nhất.

Trưởng thành cùng lực lượng

Trưởng thành cùng lực lượng

Trong hơn 80 năm xây dựng, phấn đấu và trưởng thành của lực lượng Công an nhân dân Việt Nam, có thể nói rằng, văn học nghệ thuật về lực lượng công an với sứ mệnh của mình đã góp phần đáng kể vào sự nghiệp bảo vệ an ninh Tổ quốc, vì cuộc sống bình yên, hạnh phúc của nhân dân…

Thời của tiểu thuyết trinh thám

Thời của tiểu thuyết trinh thám

Mới đây, việc 2 bộ phim kinh dị "BACKROOMS" và "Obsession" thắng lớn phòng vé đã gây ra nhiều bất ngờ. Bên cạnh việc được thực hiện bởi các nhà sáng tạo nội dung tuy không chuyên về điện ảnh nhưng lại mang đến sự mới mẻ, thích thú, thì thực tế này cũng cho thấy thể loại thriller/mystery hay giật gân/bí ẩn đang được yêu thích hơn bao giờ hết cả trong phim ảnh cũng như văn chương.

Kể chuyện truyền thống Công an nhân dân bằng âm nhạc

Kể chuyện truyền thống Công an nhân dân bằng âm nhạc

Được đầu tư hoành tráng, công phu và giàu sáng tạo, các chương trình nghệ thuật về Công an nhân dân (CAND) thời gian qua không chỉ góp phần làm mới nghệ thuật chính luận mà còn lan tỏa sâu sắc hình tượng người chiến sĩ CAND bản lĩnh, nhân văn, gần gũi trong lòng công chúng.