"Nóng" chuyện giới tính trong các hạng mục giải thưởng nghệ thuật

• Hương Giang Idol: "Đừng nhắc mãi chuyện giới tính của tôi"
• Ca sỹ Cát Tường không muốn nói về chuyện giới tính1
• Nhập nhằng chuyện giới tính của một số nghệ sỹ: Tại anh, tại ả, tại cả...tin đồn

Thay đổi đáng kể của giải thưởng MTV Movie and TV Awards 2017

Tiền thân của giải thưởng MTV Movie and TV Awards là MTV Movie Awards, được trao cho những bộ phim điện ảnh được giới trẻ yêu thích. Thực tế cho thấy, những tác phẩm giành thứ hạng cao của MTV Movie Awards là những phim bom tấn, thành công trên thị trường. Theo thể lệ giải thưởng, các chuyên gia của MTV sẽ quyết định việc lựa chọn đề cử giải thưởng nhưng người chiến thắng được "định đoạt" bằng bình chọn của khán giả thông qua website của MTV.

Theo Ban Tổ chức, Lễ trao giải thưởng MTV Movie and TV Awards 2017 sẽ được tổ chức vào ngày 7-5 tới đây tại Los Angeles (Mỹ) với hai hạng mục giải thưởng chính là điện ảnh và truyền hình. Toàn bộ Lễ trao giải sẽ được truyền hình trực tiếp trên nhiều kênh truyền hình lớn. Mở rộng hạng mục giải thưởng là thay đổi đáng chú ý của giải thưởng MTV Movie and TV Awards. Năm nay, những bộ phim truyền hình ăn khách, diễn viên truyền hình xuất sắc sẽ có cơ hội được vinh danh, tỏa sáng tại lễ trao giải.

Đến thời điểm này, bộ phim kinh dị "Get out" (trình chiếu tại các rạp ở Việt Nam từ ngày 7-4 với tên gọi "Trốn thoát") đang thống trị các hạng mục đề cử. Ngoài xuất hiện trong đề cử hạng mục "Phim truyện xuất sắc nhất", "Get out" còn có tên trong 5 hạng mục đề cử khác bao gồm "Diễn viên điện ảnh xuất sắc nhất" (nam diễn viên Daniel Kaluuya), "Nhân vật phản diện" (Allison Wiliiams), "Màn trình diễn hài hước" (Lil Rel Howery), "Bộ đôi ăn ý" (Daniel Kaluuya - Lil Rel Howery) và "Nội dung phản kháng xuất sắc".

Đây là lần đầu tiên trong lịch sử giải thưởng MTV, hạng mục "Nam diễn viên xuất sắc nhất" và "Nữ diễn viên xuất sắc nhất" bị "xóa xổ". Trong ảnh: Nam diễn vien Hugh Jackman (phim "Logan") sẽ tranh tài với các nữ diễn viên khác hạng mục "Diễn viên điện ảnh xuất sắc nhất".

Trong khi đó, ở lĩnh vực truyền hình chưa có "anh tài" nào thực sự chiếm ưu thế. Những tác phẩm tranh tài ở hạng mục "Phim truyền hình xuất sắc" gồm: "Atlanta", "Game of Thrones", "Insecure", "Pretty Little Liars", "Stranger Things" và "This is Us"

Đây là lần đầu tiên trong lịch sử giải thưởng MTV, hạng mục "Nam diễn viên xuất sắc nhất" và "Nữ diễn viên xuất sắc nhất" bị "xóa xổ". Nhiều người cho rằng, đây là "tuyên ngôn" của Ban Tổ chức giải thưởng về vấn đề giới tính, xóa bỏ rào cản giới tính để có thể tôn vinh những tài năng nghệ thuật đích thực.

Theo danh sách đề cử, hạng mục "Diễn viên điện ảnh xuất sắc nhất" bao gồm nữ diễn viên Emma Waston, Hailee Steinfeld cùng các tài tử Hugh Jackman, Daniel Kaluuya và James McAvoy. Lĩnh vực truyền hình, tại hạng mục "Diễn viên truyền hình xuất sắc nhất" nam diễn viên Donald Glover, Jeffrey Dean Morgan tranh tài với nữ diễn viên Mandy Moore và Emilia Clarke.

Nên hay không "phá rào cản giới tính" trong các hạng mục giải thưởng?

Sự thay đổi của MTV Movie and TV Awards, nhất là việc "phá rào cản về giới tính" nhận được nhiều sự quan tâm của giới truyền thông. Trong khi những lễ trao giải thưởng nghệ thuật lớn trên thế giới như Oscar, Emmy, Bafta vẫn phân biệt từng hạng mục cho nam giới và nữ giới thì MTV Movie and TV Awards được đánh giá là "có sự thay đổi mạnh mẽ".

Được biết, giải thưởng được coi là "tiên phong" trong việc xóa nhòa định kiến về giới là giải thưởng Grammy. Kể từ năm 2012, nhiều hạng mục giải thưởng của Grammy không phân biệt hạng mục riêng cho nam và nữ, ví dụ: Hạng mục "Trình diễn giọng pop nữ xuất sắc nhất", "Trình diễn giọng pop nam xuất sắc nhất" được gộp thành "Trình diễn pop solo xuất sắc nhất"; tương tự như vậy, hạng mục giải thưởng mới chỉ có "Trình diễn rock xuất sắc nhất", "Trình diễn Metal xuất sắc nhất", "Trình diễn R&B xuất sắc nhất", "Trình diễn R&B truyền thống xuất sắc nhất", "Trình diễn Rap xuất sắc nhất", "Trình diễn solo nhạc đồng quê xuất sắc nhất"…

Giới tính của nghệ sỹ luôn là vấn đề được công chúng cũng như báo giới quan tâm. Không ít các nghệ sỹ đã lên tiếng phản đối việc các giải thưởng nghệ thuật phân biệt rạch ròi giới tính nghệ sỹ. Mới đây, diễn viên không tự nhận mình thuộc giới tính nào Asia Kate Dillon đã viết thư gửi đến Ban Tổ chức giải Emmy khi được yêu cầu chọn hạng mục nam hay nữ diễn viên xuất sắc nhất để trao giải.

Trong thư, Asia Kate Dillon đã viết những dòng phản đối động thái của Ban Tổ chức giải thưởng bằng những lời lẽ khá gay gắt, đại ý như: "Tôi muốn biết, khái niệm nam diễn viên hay nữ diễn viên có nghĩa như thế nào. Đó là sự mô tả về cơ thể hay đặc điểm nhận dạng?". Cuối cùng, Asia Kate Dillon lựa chọn hạng mục "actor" vì theo Dillon, "actor", bản thân nó là một từ trung tính, không phải chỉ dành cho nam diễn viên như mọi người vẫn nghĩ.

Không ít công chúng yêu nghệ thuật cũng cho rằng, việc phân chia giới tính trong các hạng mục giải thưởng thể hiện sự bất bình đẳng. Theo đó, giới tính không phải là yếu tố quyết định năng lực hoạt động nghệ thuật của mỗi người. Yếu tố quyết định thành công trong nghệ thuật là tài năng, niềm đam mê chứ không phải yếu tố về giới.

Bên cạnh đó, với những diễn viên, nghệ sỹ thuộc cộng đồng LGBT (lesbian - đồng tính nữ, gay - đồng tính nam, bisexual - song tính, transgender - chuyển giới), việc phân chia giải thưởng theo giới tính sẽ tạo ra sự khó xử cho người trao giải và người nhận giải. Có người thuộc cộng đồng LGBT cho rằng, phân chia các hạng mục giải thưởng theo giới "ngầm" ám chỉ sự không tồn tại của họ trong xã hội.

Thực tế cho thấy, ngoài hạng mục diễn xuất, một số hạng mục khác có sự tham gia của cả nam giới và nữ giới nhưng chỉ có giải thưởng chung như "Đạo diễn xuất sắc", "Quay phim xuất sắc", "Biên kịch xuất sắc", "Nhà sản xuất âm nhạc xuất sắc"… Như vậy, có nghĩa rằng, ngay trong hệ thống các giải thưởng đã không có sự nhất quán. Những người theo quan điểm này kêu gọi các nhà chuyên môn, công chúng hãy đánh giá, vinh danh diễn viên, nghệ sĩ dựa trên tài năng, bằng thước đo duy nhất là tài năng của họ.