Kỷ niệm 101 năm Ngày Báo chí Cách mạng Việt Nam (21/6/1925 - 21/6/2026)

Nơi suối nguồn Roòng Khoa

Hòa vào cái oi ả của nắng hè và râm ran tiếng ve, chúng tôi ngược cung đường Đông Bắc trong hành trình về An toàn khu (ATK) Định Hóa, dừng chân ở xóm Roòng Khoa (xã Phú Đình, tỉnh Thái Nguyên) nơi ra đời của Hội Nhà báo Việt Nam, là suối nguồn lưu giữ dấu ấn quan trọng trong lịch sử Báo chí Cách mạng.

Xóm nhỏ nơi ATK

Theo chân nhà báo Phạm Văn Vũ ở Định Hóa, chúng tôi về thăm các địa danh lịch sử trên vùng ATK Định Hóa. Tấm bia di tích lịch sử cấp quốc gia đặt tại xóm Roòng Khoa, xã Phú Đình là một dấu tích không thể mờ phai về một giai đoạn lịch sử vẻ vang của ATK nói chung và nền Báo chí Cách mạng nói riêng. Đó đồng thời cũng là một dấu son đầy tự hào của những người làm báo Việt Nam, bởi nơi đây còn lưu dấu ấn về một nhà báo vĩ đại, một người thầy của Báo chí Cách mạng - Chủ tịch Hồ Chí Minh.

anh-8.jpg
ATK Định Hóa, tỉnh Thái Nguyên là địa chỉ đỏ giáo dục thế hệ trẻ về vai trò của Báo chí Cách mạng Việt Nam.

Từ ATK Định Hóa, ngày 25/5/1947, Bác Hồ đã gửi thư cho các trí thức, nhà báo ở Nam Bộ để động viên tinh thần yêu nước, ý chí chống ngoại xâm. Người viết: "Ngòi bút của các bạn cũng là những vũ khí sắc bén trong sự nghiệp phò chính trừ tà, mà anh em văn hóa và trí thức phải làm cũng như là những chiến sĩ anh dũng trong công cuộc kháng chiến để tranh lại quyền thống nhất và độc lập cho Tổ quốc". (Thư gửi anh em văn hóa và trí thức Nam Bộ, ngày 25/5/1947, Hồ Chí Minh toàn tập, tập 5, NXB Chính trị Quốc gia - Sự thật, 2011).

Cũng tại Chiến khu Định Hóa, ngày 21/4/1950, theo chủ trương của Trung ương Đảng và Chủ tịch Hồ Chí Minh, Hội Nhà báo Việt Nam được thành lập. Ban đầu, có tên là "Hội những người viết báo Việt Nam". Đại hội thành lập Hội những người viết báo Việt Nam đã diễn ra tại nhà ông Triệu Đình Âu, xóm Roòng Khoa, xã Phú Đình.

Bia lịch sử ở xóm Roòng Khoa ghi rõ: "Tại đây, ngày 21/4/1950 đã diễn ra Đại hội thành lập Hội những người viết báo Việt Nam, nay là Hội Nhà báo Việt Nam". Sau Đại hội Đại biểu toàn quốc lần thứ II của Đảng, tháng 2/1951, Báo Sự thật ngừng xuất bản, Bác Hồ đã chỉ đạo thành lập Báo Nhân dân - cơ quan Trung ương của Đảng Lao động Việt Nam. Từ mảnh đất ATK này, ngày 11/3/1951, Báo Nhân dân đã ra số đầu tiên.

Ấm áp lời dạy của Bác

Trong những năm tháng ở ATK Định Hóa, với vai trò là người lãnh đạo cuộc kháng chiến trường kỳ của dân tộc, người thầy của nền Báo chí Cách mạng Việt Nam, Chủ tịch Hồ Chí Minh luôn coi báo chí là vũ khí sắc bén để vừa tuyên truyền đường lối cách mạng cho Nhân dân, vừa đấu tranh với kẻ thù xâm lược, Người luôn dành cho đội ngũ nhà báo những lời răn dạy ân tình và sâu sắc.

Nơi "Thủ đô gió ngàn", những nhà lãnh đạo kiệt xuất, những cây bút giàu kinh nghiệm đã góp phần quan trọng cho sự phát triển của nền Báo chí Cách mạng Việt Nam như các đồng chí Trường Chinh, Phạm Văn Đồng, Võ Nguyên Giáp, Xuân Thủy...

Cùng với công việc lãnh đạo cách mạng, Chủ tịch Hồ Chí Minh luôn chú trọng đến công tác đào tạo đội ngũ người viết báo vững vàng về chuyên môn, thực hiện đúng tôn chỉ, mục đích của cây bút. Vì thế, cùng thời gian ở Định Hóa, tại địa điểm xóm Bờ Rạ, xã Tân Thái (nay là xã Đại Phúc), ngày 4/4/1949, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã ra chỉ thị mở lớp dạy làm nghề báo, đặt tên là "Trường dạy làm báo Huỳnh Thúc Kháng". Tham gia giảng dạy lớp học báo chí đầu tiên là những nhà lãnh đạo như đồng chí Trường Chinh, Hoàng Quốc Việt, Võ Nguyên Giáp... cùng những cây bút tài năng như Trần Huy Liệu, Nguyễn Huy Tưởng, Nguyễn Đình Thi, Tố Hữu...

Bia di tích nơi thành lập Hội Nhà báo Việt Nam tại xóm Roòng Khoa.

Bia di tích nơi thành lập Hội Nhà báo Việt Nam tại xóm Roòng Khoa.

Hướng về phản ánh chân thực cuộc sống của các tầng lớp nhân dân là tôn chỉ, mục đích của các tờ báo, Bác Hồ căn dặn: "Nội dung các tờ báo chưa phản ánh được sự sinh hoạt của các tầng lớp dân chúng, chưa thành tờ báo của dân chúng" (Thư gửi Hội nghị thông tin tuyên truyền và báo chí toàn quốc tháng 2/1948, Hồ Chí Minh toàn tập, tập 5, NXB Chính trị Quốc gia - Sự thật, 2011).

Trong "Thư gửi lớp học viết báo Huỳnh Thúc Kháng" tháng 6/1949, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã căn dặn nhà báo, người viết báo: "Muốn viết bài báo khá thì cần gần gụi quần chúng, cứ ngồi trong phòng giấy mà viết thì không thể viết thiết thực. Ít nhất cũng phải biết một thứ tiếng nước ngoài, để xem báo nước ngoài, và học kinh nghiệm của người ta. Khi viết xong một bài, tự mình phải xem lại ba bốn lần, sửa chữa lại cẩn thận. Tốt hơn nữa, là đưa nhờ một vài người ít văn hóa xem và hỏi họ những câu nào, chữ nào họ không hiểu thì sửa lại cho họ hiểu. Luôn luôn gắng gắng học hỏi, luôn luôn cầu tiến bộ..." (Hồ Chí Minh toàn tập, tập 5, NXB Chính trị Quốc gia - Sự thật, 2011). Đó là công việc thường xuyên của người cầm bút để ngày càng nâng cao bút lực, tính chiến đấu và chất lượng qua mỗi trang viết.

Để trở thành những người viết báo có tâm, có tri thức, Bác Hồ luôn chú trọng đến việc rèn luyện, học hỏi và tiến bộ của đội ngũ những người học làm báo và viết báo. Người nhấn mạnh: "Học ở đâu, học với ai? Học trong xã hội, học nơi công tác thực tế, học ở quần chúng. Nếu các bạn viết báo mà quần chúng hiểu, quần chúng ham đọc, quần chúng khen hay, thế là các bạn tiến bộ. Trái lại, là các bạn chưa thành công" (Thư gửi lớp học viết báo Huỳnh Thúc Kháng, tháng 7/1949, Hồ Chí Minh toàn tập, tập 6, NXB Chính trị Quốc gia - Sự thật, 2011).

Từ những lời dạy ân tình của Bác Hồ đến cuộc đời hoạt động cách mạng vô cùng sôi nổi của mình, Người luôn coi trọng việc giữ gìn sự trong sáng của tiếng Việt. Vì vậy, khi dặn dò các nhà báo, Bác không quên nhắc nhở họ sự cần thiết của việc kiểm tra câu từ, lỗi chính tả, cách đặt câu xem đã đúng và hợp lý chưa. Điều này hoàn toàn cần thiết ở mọi giai đoạn. Có như vậy, bài báo mới tránh được sự khuôn sáo, lỗi kỹ thuật và bút lực của người cầm bút. Lời dạy của Người đến hôm nay không hề cũ mà vẫn đã và đang trở thành hành trang quan trọng trong nghiệp của người làm báo.

Nhà báo Phạm Văn Vũ (Báo Giáo dục và Thời đại) chia sẻ: "Tôi được sinh ra và lớn lên trong lòng ATK Định Hóa, với tôi và đồng bào các dân tộc nơi đây, xóm Roòng Khoa luôn là nơi thiêng liêng, nơi lưu giữ dấu ấn của nền báo chí cách mạng Việt Nam. Trở về Roòng Khoa là trở về cội nguồn để nơi đây luôn là điểm tựa vững chắc cho đội ngũ nhà báo và thế hệ trẻ Việt Nam".

Thời gian dù có trôi đi với bao đổi thay nhưng mỗi người dân Việt Nam luôn tự hào và hướng lòng mình về "Thủ đô gió ngàn", về Bác Hồ muôn vàn kính yêu và các bậc tiền bối cách mạng để trân trọng quá khứ, cảm nhận được những giá trị lịch sử của các thế hệ cha anh, nhận thức được vai trò to lớn của báo chí trong quá trình đồng hành với sự phát triển của dân tộc. ATK Định Hóa, xóm Roòng Khoa, xã Phú Đình mãi mãi là "địa chỉ đỏ" của thế hệ trẻ hôm nay và mai sau.

Nguyễn Thế Lượng

Các tin khác

Nhà văn Phạm Thanh Khương: Buông lưới thả câu lòng nghe sóng hát

Nhà văn Phạm Thanh Khương: Buông lưới thả câu lòng nghe sóng hát

Gần đây, tôi có dịp được đọc nhiều thơ của nhà văn Phạm Thanh Khương (sinh năm 1959) được đưa lại trên trang Facebook của anh. Nhiều lúc, tôi bật cười vì hình ảnh trong bài "Lão Ngư", anh mô tả: "Biển như đời lão/ Bấp bênh sóng gió/ Lưỡi câu dáng lão ngồi". Biểu tượng chiếc lưỡi câu đung đưa, chập chờn hiện lên qua mỗi trang sách của anh mà tôi đọc sau đó. Tôi hỏi vì sao mấy năm nay nhà văn chăm chỉ đi câu cá vậy, anh trả lời: "Đỡ rách việc!"; rồi cười phớ lớ.

Dấu ấn báo chí Công an nhân dân hướng về cơ sở

Dấu ấn báo chí Công an nhân dân hướng về cơ sở

Từ ngày 13 đến 16/5/2026, Cục Truyền thông CAND chủ trì, phối hợp Công an tỉnh Sơn La cùng các đơn vị đồng hành tổ chức lớp bồi dưỡng nghiệp vụ báo chí, truyền thông trong CAND và chuỗi chương trình báo chí, truyền thông CAND hướng về cơ sở.

Dấu ấn cảnh sát hình sự ở miền quê quan họ

Dấu ấn cảnh sát hình sự ở miền quê quan họ

18/4, đúng dịp kỷ niệm 80 năm Ngày Truyền thống lực lượng Cảnh sát hình sự, cán bộ, chiến sĩ (CBCS) Phòng Cảnh sát hình sự, Công an tỉnh Bắc Ninh đã vinh dự được Chủ tịch nước tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân. Đây là phần thưởng cao quý của Đảng, Nhà nước ghi nhận những đóng góp xuất sắc của lực lượng Cảnh sát hình sự Bắc Ninh trong đấu tranh phòng, chống tội phạm, bảo vệ sự bình yên cho nhân dân.

Trường ca về một người anh hùng

Trường ca về một người anh hùng

“Mặt trời nồng ấm trong tim” (NXB Hội Nhà văn 2026) là trường ca mới nhất của Châu La Việt. Bối cảnh tác phẩm là không gian thời kháng chiến chống xâm lược cực kỳ ác liệt, trải dài từ miền Bắc đến miền Đông Nam Bộ, từ Trường Sơn đến Tây Ninh.

Đại úy Vũ Mạnh Tuấn: Bí thư Đoàn 9X với ước mơ xanh

Đại úy Vũ Mạnh Tuấn: Bí thư Đoàn 9X với ước mơ xanh

Đại úy Vũ Mạnh Tuấn hiện là Bí thư Đoàn trường Cao đẳng Cảnh sát Nhân dân (CSND) II. Từ ước mơ ban đầu của năm 18 tuổi cho đến hành trình hơn 10 năm phấn đấu trong màu áo xanh, ở thời điểm nào, chiến sĩ trẻ này cũng luôn tâm niệm mang đến hình ảnh người Công an không chỉ tận tụy với nghề và còn phải tử tế với đời.

Bản hùng ca về tính nhân văn và trí tuệ

Bản hùng ca về tính nhân văn và trí tuệ

“Mê Cung” là tên cuốn tiểu thuyết của Đại tá, nhà văn Nguyễn Đăng An, đoạt giải Ba, cuộc thi viết tiểu thuyết, truyện và ký về đề tài “Vì an ninh Tổ quốc và bình yên cuộc sống” lần thứ IV (giai đoạn 2017 - 2020). Tác phẩm không chỉ tái hiện một chuyên án sắc sảo của lực lượng Công an nhân dân mà còn là một cuộc thám hiểm vào tầng sâu của tâm lý con người, nơi ranh giới giữa bạn và thù, sống và chết rất mong manh.

Cội nguồn văn hóa, đoàn kết và thống nhất

Cội nguồn văn hóa, đoàn kết và thống nhất

Ngày 19/9/1954, trong buổi gặp mặt, nói chuyện với cán bộ, chiến sĩ Đại đoàn quân Tiên Phong trước khi về tiếp quản Thủ đô Hà Nội, tại đền Giếng (Khu di tích đền Hùng), Bác Hồ từng căn dặn: "Các Vua Hùng đã có công dựng nước, Bác cháu ta phải cùng nhau giữ lấy nước". Lời dạy ấy không chỉ mang tính thời điểm, không chỉ dành cho một đối tượng cụ thể mà còn là luận điểm vững chắc mở ra một quan điểm về cội nguồn văn hóa, lịch sử.

Những người đối mặt với hiểm nguy và giặc lửa

Những người đối mặt với hiểm nguy và giặc lửa

Trong những thời khắc cam go nhất của sự sống, hình ảnh người chiến sĩ Cảnh sát phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ (PCCC và CNCH) luôn hiện lên như điểm tựa vững chắc, sẵn sàng đối mặt hiểm nguy để giành lại sự sống cho người dân. Niềm vui của họ không ồn ào, không phô trương, mà lặng lẽ lắng lại trong sự an toàn của người dân, trong từng ánh mắt, nụ cười và những lá thư cảm ơn giản dị nhưng đầy ý nghĩa.

"Kế hoạch CM12" - dấu ấn mới của Điện ảnh CAND

"Kế hoạch CM12" - dấu ấn mới của Điện ảnh CAND

Điện ảnh Công an nhân dân (CAND) vừa bắt tay vào sản xuất bộ phim truyền hình dài tập "Kế hoạch CM12". Bộ phim tái hiện một trong những chiến công đặc biệt, mang dấu ấn sâu đậm của lực lượng CAND ở lĩnh vực phản gián trong những năm 1981-1984 mà ít người được biết. Không chỉ là một bộ phim về nghiệp vụ, bộ phim chứa đựng thông điệp về bản lĩnh, trí tuệ và sự nhân văn của lực lượng CAND Việt Nam.

Thượng úy Công an tạo clip "viral"

Thượng úy Công an tạo clip "viral"

Tuần qua, một clip tuyên truyền Luật Trật tự an toàn giao thông (TTATGT) đường bộ của Công an xã A Lưới (TP Huế) rất sinh động, ấn tượng đã gây "bão" trên mạng xã hội. Cùng với nhiều clip tuyên truyền khác của cán bộ, chiến sĩ Công an ở nhiều đơn vị, các clip tuyên truyền pháp luật như thế đã tạo viral (lan tỏa) trên mạng xã hội, thu hút hàng triệu lượt xem và bình luận, mang lại hiệu quả tuyên truyền tích cực trong cộng đồng.

Khát vọng cống hiến của người “truyền lửa”

Khát vọng cống hiến của người “truyền lửa”

Dưới tiết trời nắng ấm của một ngày cuối tháng 3, chúng tôi gặp Thiếu úy Nguyễn Thị Phương Anh, cán bộ Khoa An ninh chính trị nội bộ, Trường Đại học An ninh nhân dân (Bộ Công an) cũng là lúc em vừa trở về sau chuyến công tác ở TP Hà Nội. Phương Anh là một trong 20 gương mặt trẻ Công an vừa được Bộ Công an tuyên dương, trao giải thưởng “Gương mặt trẻ Công an tiêu biểu” năm 2025.

Người lính trở về từ ký ức làng

Người lính trở về từ ký ức làng

Tháng Tư lại về trên làng tôi, một ngôi làng ở Diễn Châu Nghệ An - lặng lẽ mà thấm sâu như một miền ký ức cũ. Gió từ cánh đồng thổi qua, mang theo hương lúa trổ bông dìu dịu, quyện trong sắc nắng cuối xuân còn vương chút êm đềm.

Người kể chuyện Kế hoạch phản gián CM-12

Người kể chuyện Kế hoạch phản gián CM-12

Thời gian gần đây, Thiếu tướng Nguyễn Khắc Đức - nguyên Cục trưởng Cục Kỹ thuật nghiệp vụ 1, Bộ Công an - trở thành tác giả có nhiều đầu sách được NXB CAND ấn hành. Gắn bó với trang viết từ khi còn là một người lính nghiệp vụ, sau khi nghỉ hưu, Thiếu tướng Nguyễn Khắc Đức có nhiều thời gian hơn dành cho công việc viết lách mà ông yêu thích từ thuở thiếu thời.

Thơ Xuân mới: Khắc họa thành công hình tượng người chiến sĩ CAND

Thơ Xuân mới: Khắc họa thành công hình tượng người chiến sĩ CAND

1.118 tác giả dự thi với hơn 3.000 tác phẩm là những con số “biết nói” chứng tỏ sức hấp dẫn của cuộc thi thơ mang tên “Xuân mới” do Chi hội Nhà văn Công an tổ chức. Hàng nghìn tác giả thuộc nhiều độ tuổi, ngành nghề, vùng miền khác nhau đã cùng hội tụ so tài, tạo nên một bức tranh thi ca muôn màu, muôn sắc, phong phú về chủ đề, đa dạng về bút pháp, linh hoạt về giọng điệu, mới mẻ trong cách thể nghiệm.

Bền bỉ hành trình lan tỏa văn hóa đọc

Bền bỉ hành trình lan tỏa văn hóa đọc

Từ cuối tháng 3 đến hết tháng 4 hằng năm, Trung tá Đỗ Thu Thơm, Giám đốc Thư viện CAND lại tất bật với các hoạt động hưởng ứng Ngày Sách và Văn hóa đọc Việt Nam trong lực lượng CAND.

“Lính chiến” kể chuyện đánh án

“Lính chiến” kể chuyện đánh án

Nhiều đường dây lừa đảo kinh tế quy mô lớn, thủ đoạn tinh vi liên tiếp bị bóc gỡ, bắt giữ nhiều đối tượng, thu hồi tài sản không nhỏ cho Nhà nước và Nhân dân... Một trong những người trực tiếp tham gia, góp phần quan trọng làm nên sự thành công của những chuyên án đặc biệt ấy là Đại úy Nguyễn Hữu Dũng (Công an phường Cầu Giấy, TP Hà Nội).

"Đất cháy": Khi "đất" chưa nguội và "lửa" còn âm ỉ

"Đất cháy": Khi "đất" chưa nguội và "lửa" còn âm ỉ

Trong nhiều năm, văn học viết về lực lượng Công an nhân dân thường vận hành trong một quỹ đạo khá ổn định, lấy sự kiện làm trung tâm, tổ chức tự sự quanh mô hình xung đột - truy quét - chiến thắng, và khép lại bằng sự khẳng định trật tự. Ở đó, văn học chủ yếu đóng vai trò minh chứng cho một chân lý có sẵn. Sự kiện được kể lại như một bằng chứng, hơn là như một vấn đề cần suy tư.

Nguyện ước mùa xuân từ châu Phi

Nguyện ước mùa xuân từ châu Phi

Lời tòa soạn: Với những sĩ quan Công an thực hiện nhiệm vụ gìn giữ hòa bình Liên hợp quốc ở những miền đất xa xôi của châu Phi, cuộc sống không chỉ là nhịp công việc căng thẳng giữa nắng rát mưa tuôn, mà vẫn có những lúc lắng lại tâm tư, vút bay cảm xúc đẹp đẽ về quê hương xứ sở, về tình đồng nghiệp quốc tế, những ước muốn ngân lên nơi con tim nặng lòng với lục địa đen. Xin giới thiệu tới độc giả những nguyện ước thiêng liêng của các sĩ quan Công an từ châu Phi.

Phố nhỏ với ký ức cuộc bầu cử đầu tiên

Phố nhỏ với ký ức cuộc bầu cử đầu tiên

Phố Hàng Vôi (Hà Nội) dài hơn 300m, rộng 8m, chạy từ phố Lò Sũ đến ngã tư phố Ngô Quyền giao với Tông Đản, nối liền với phố Hàng Tre. Đây nguyên là đất thôn Kiếm Hồ, Trừng Thanh thuộc tổng Tả Túc (sau là tổng Phúc Lâm), huyện Thọ Xương, kinh thành Thăng Long xưa. Phố này trước đây nằm sát bờ sông Hồng, thuận tiện cho thuyền bè chở vôi các nơi cập bến, có nhiều chỗ nung vôi và buôn bán vôi, do đó có tên là Hàng Vôi.

Tôn vinh các giá trị của thi ca

Tôn vinh các giá trị của thi ca

Ngày Thơ Việt Nam đã diễn ra sôi động trên địa bàn cả nước trong dịp Tết Nguyên tiêu. Ngày Thơ Việt Nam chính thức ra đời đến nay được 24 năm, nhưng ở một số địa phương, sự kiện Ngày Thơ đã được tổ chức trước đó như ở tỉnh Quảng Ninh vào năm 1988, Đêm thơ Núi Nhạn (tỉnh Phú Yên cũ) vào năm 1980.