Kỷ niệm 101 năm Ngày Báo chí Cách mạng Việt Nam (21/6/1925 - 21/6/2026)

Nơi suối nguồn Roòng Khoa

Hòa vào cái oi ả của nắng hè và râm ran tiếng ve, chúng tôi ngược cung đường Đông Bắc trong hành trình về An toàn khu (ATK) Định Hóa, dừng chân ở xóm Roòng Khoa (xã Phú Đình, tỉnh Thái Nguyên) nơi ra đời của Hội Nhà báo Việt Nam, là suối nguồn lưu giữ dấu ấn quan trọng trong lịch sử Báo chí Cách mạng.

Xóm nhỏ nơi ATK

Theo chân nhà báo Phạm Văn Vũ ở Định Hóa, chúng tôi về thăm các địa danh lịch sử trên vùng ATK Định Hóa. Tấm bia di tích lịch sử cấp quốc gia đặt tại xóm Roòng Khoa, xã Phú Đình là một dấu tích không thể mờ phai về một giai đoạn lịch sử vẻ vang của ATK nói chung và nền Báo chí Cách mạng nói riêng. Đó đồng thời cũng là một dấu son đầy tự hào của những người làm báo Việt Nam, bởi nơi đây còn lưu dấu ấn về một nhà báo vĩ đại, một người thầy của Báo chí Cách mạng - Chủ tịch Hồ Chí Minh.

anh-8.jpg
ATK Định Hóa, tỉnh Thái Nguyên là địa chỉ đỏ giáo dục thế hệ trẻ về vai trò của Báo chí Cách mạng Việt Nam.

Từ ATK Định Hóa, ngày 25/5/1947, Bác Hồ đã gửi thư cho các trí thức, nhà báo ở Nam Bộ để động viên tinh thần yêu nước, ý chí chống ngoại xâm. Người viết: "Ngòi bút của các bạn cũng là những vũ khí sắc bén trong sự nghiệp phò chính trừ tà, mà anh em văn hóa và trí thức phải làm cũng như là những chiến sĩ anh dũng trong công cuộc kháng chiến để tranh lại quyền thống nhất và độc lập cho Tổ quốc". (Thư gửi anh em văn hóa và trí thức Nam Bộ, ngày 25/5/1947, Hồ Chí Minh toàn tập, tập 5, NXB Chính trị Quốc gia - Sự thật, 2011).

Cũng tại Chiến khu Định Hóa, ngày 21/4/1950, theo chủ trương của Trung ương Đảng và Chủ tịch Hồ Chí Minh, Hội Nhà báo Việt Nam được thành lập. Ban đầu, có tên là "Hội những người viết báo Việt Nam". Đại hội thành lập Hội những người viết báo Việt Nam đã diễn ra tại nhà ông Triệu Đình Âu, xóm Roòng Khoa, xã Phú Đình.

Bia lịch sử ở xóm Roòng Khoa ghi rõ: "Tại đây, ngày 21/4/1950 đã diễn ra Đại hội thành lập Hội những người viết báo Việt Nam, nay là Hội Nhà báo Việt Nam". Sau Đại hội Đại biểu toàn quốc lần thứ II của Đảng, tháng 2/1951, Báo Sự thật ngừng xuất bản, Bác Hồ đã chỉ đạo thành lập Báo Nhân dân - cơ quan Trung ương của Đảng Lao động Việt Nam. Từ mảnh đất ATK này, ngày 11/3/1951, Báo Nhân dân đã ra số đầu tiên.

Ấm áp lời dạy của Bác

Trong những năm tháng ở ATK Định Hóa, với vai trò là người lãnh đạo cuộc kháng chiến trường kỳ của dân tộc, người thầy của nền Báo chí Cách mạng Việt Nam, Chủ tịch Hồ Chí Minh luôn coi báo chí là vũ khí sắc bén để vừa tuyên truyền đường lối cách mạng cho Nhân dân, vừa đấu tranh với kẻ thù xâm lược, Người luôn dành cho đội ngũ nhà báo những lời răn dạy ân tình và sâu sắc.

Nơi "Thủ đô gió ngàn", những nhà lãnh đạo kiệt xuất, những cây bút giàu kinh nghiệm đã góp phần quan trọng cho sự phát triển của nền Báo chí Cách mạng Việt Nam như các đồng chí Trường Chinh, Phạm Văn Đồng, Võ Nguyên Giáp, Xuân Thủy...

Cùng với công việc lãnh đạo cách mạng, Chủ tịch Hồ Chí Minh luôn chú trọng đến công tác đào tạo đội ngũ người viết báo vững vàng về chuyên môn, thực hiện đúng tôn chỉ, mục đích của cây bút. Vì thế, cùng thời gian ở Định Hóa, tại địa điểm xóm Bờ Rạ, xã Tân Thái (nay là xã Đại Phúc), ngày 4/4/1949, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã ra chỉ thị mở lớp dạy làm nghề báo, đặt tên là "Trường dạy làm báo Huỳnh Thúc Kháng". Tham gia giảng dạy lớp học báo chí đầu tiên là những nhà lãnh đạo như đồng chí Trường Chinh, Hoàng Quốc Việt, Võ Nguyên Giáp... cùng những cây bút tài năng như Trần Huy Liệu, Nguyễn Huy Tưởng, Nguyễn Đình Thi, Tố Hữu...

Bia di tích nơi thành lập Hội Nhà báo Việt Nam tại xóm Roòng Khoa.

Bia di tích nơi thành lập Hội Nhà báo Việt Nam tại xóm Roòng Khoa.

Hướng về phản ánh chân thực cuộc sống của các tầng lớp nhân dân là tôn chỉ, mục đích của các tờ báo, Bác Hồ căn dặn: "Nội dung các tờ báo chưa phản ánh được sự sinh hoạt của các tầng lớp dân chúng, chưa thành tờ báo của dân chúng" (Thư gửi Hội nghị thông tin tuyên truyền và báo chí toàn quốc tháng 2/1948, Hồ Chí Minh toàn tập, tập 5, NXB Chính trị Quốc gia - Sự thật, 2011).

Trong "Thư gửi lớp học viết báo Huỳnh Thúc Kháng" tháng 6/1949, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã căn dặn nhà báo, người viết báo: "Muốn viết bài báo khá thì cần gần gụi quần chúng, cứ ngồi trong phòng giấy mà viết thì không thể viết thiết thực. Ít nhất cũng phải biết một thứ tiếng nước ngoài, để xem báo nước ngoài, và học kinh nghiệm của người ta. Khi viết xong một bài, tự mình phải xem lại ba bốn lần, sửa chữa lại cẩn thận. Tốt hơn nữa, là đưa nhờ một vài người ít văn hóa xem và hỏi họ những câu nào, chữ nào họ không hiểu thì sửa lại cho họ hiểu. Luôn luôn gắng gắng học hỏi, luôn luôn cầu tiến bộ..." (Hồ Chí Minh toàn tập, tập 5, NXB Chính trị Quốc gia - Sự thật, 2011). Đó là công việc thường xuyên của người cầm bút để ngày càng nâng cao bút lực, tính chiến đấu và chất lượng qua mỗi trang viết.

Để trở thành những người viết báo có tâm, có tri thức, Bác Hồ luôn chú trọng đến việc rèn luyện, học hỏi và tiến bộ của đội ngũ những người học làm báo và viết báo. Người nhấn mạnh: "Học ở đâu, học với ai? Học trong xã hội, học nơi công tác thực tế, học ở quần chúng. Nếu các bạn viết báo mà quần chúng hiểu, quần chúng ham đọc, quần chúng khen hay, thế là các bạn tiến bộ. Trái lại, là các bạn chưa thành công" (Thư gửi lớp học viết báo Huỳnh Thúc Kháng, tháng 7/1949, Hồ Chí Minh toàn tập, tập 6, NXB Chính trị Quốc gia - Sự thật, 2011).

Từ những lời dạy ân tình của Bác Hồ đến cuộc đời hoạt động cách mạng vô cùng sôi nổi của mình, Người luôn coi trọng việc giữ gìn sự trong sáng của tiếng Việt. Vì vậy, khi dặn dò các nhà báo, Bác không quên nhắc nhở họ sự cần thiết của việc kiểm tra câu từ, lỗi chính tả, cách đặt câu xem đã đúng và hợp lý chưa. Điều này hoàn toàn cần thiết ở mọi giai đoạn. Có như vậy, bài báo mới tránh được sự khuôn sáo, lỗi kỹ thuật và bút lực của người cầm bút. Lời dạy của Người đến hôm nay không hề cũ mà vẫn đã và đang trở thành hành trang quan trọng trong nghiệp của người làm báo.

Nhà báo Phạm Văn Vũ (Báo Giáo dục và Thời đại) chia sẻ: "Tôi được sinh ra và lớn lên trong lòng ATK Định Hóa, với tôi và đồng bào các dân tộc nơi đây, xóm Roòng Khoa luôn là nơi thiêng liêng, nơi lưu giữ dấu ấn của nền báo chí cách mạng Việt Nam. Trở về Roòng Khoa là trở về cội nguồn để nơi đây luôn là điểm tựa vững chắc cho đội ngũ nhà báo và thế hệ trẻ Việt Nam".

Thời gian dù có trôi đi với bao đổi thay nhưng mỗi người dân Việt Nam luôn tự hào và hướng lòng mình về "Thủ đô gió ngàn", về Bác Hồ muôn vàn kính yêu và các bậc tiền bối cách mạng để trân trọng quá khứ, cảm nhận được những giá trị lịch sử của các thế hệ cha anh, nhận thức được vai trò to lớn của báo chí trong quá trình đồng hành với sự phát triển của dân tộc. ATK Định Hóa, xóm Roòng Khoa, xã Phú Đình mãi mãi là "địa chỉ đỏ" của thế hệ trẻ hôm nay và mai sau.

Nguyễn Thế Lượng

Các tin khác

3 lần bước qua cửa tử của nữ anh hùng điệp báo

3 lần bước qua cửa tử của nữ anh hùng điệp báo

Cả gia đình với 6 người hy sinh cho cuộc vệ quốc từ chống Pháp đến chống Mỹ, khi mới 16 tuổi, Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân, Đại tá Nguyễn Thị Thảo nối bước các anh mình, thoát ly đi theo tiếng gọi của con tim. Cuộc đời cách mạng cứ dẫn bước cô từ Bình Dương lên tận Sài Gòn, về Trung ương Cục miền Nam, rồi ngược xuôi về miền Tây để tạo dựng mạng lưới điệp báo. Câu chuyện của Cụm trưởng Cụm điệp báo số 6 là một hành trình kiên trung, bất khuất và đầy ám ảnh mà bất cứ người nào khi nghe qua cũng trào lên nỗi xúc động mạnh.

Đồng chí Lê Giản - Vị tư lệnh đầu tiên

Đồng chí Lê Giản - Vị tư lệnh đầu tiên

Bộ sách “Người đứng đầu lực lượng Công an nhân dân qua các thời kỳ” do NXB Công an nhân dân ấn hành với tập 2 “Đồng chí Lê Giản - Vị Tư lệnh đầu tiên của lực lượng Công an nhân dân” đã cung cấp cho độc giả những thông tin quý giá về một chiến sĩ cách mạng kiên trung của Đảng. Ông cũng là người đặt những viên gạch nền móng quan trọng cho lực lượng Công an nhân dân Việt Nam.

Những thông tin giải mật về khóa “Nữ trinh sát đặc biệt”

Những thông tin giải mật về khóa “Nữ trinh sát đặc biệt”

Từ nhiều năm nay, khóa “Nữ trinh sát đặc biệt”, mật danh “Trường Y”, đã được kể lại trên báo chí với một số câu chuyện về những chiến sĩ công an đặc biệt được đào tạo từ tuổi niên thiếu để phục vụ cuộc kháng chiến chống đế quốc Mỹ, giải phóng miền Nam, thống nhất Tổ quốc. Nhưng, còn nhiều điều chưa được nói hết hoặc “giải mật” suốt 60 năm qua.

Trận đánh quyết định thắng lợi của Kế hoạch CM-12

Trận đánh quyết định thắng lợi của Kế hoạch CM-12

Trận đánh kết thúc Kế hoạch CM-12 diễn ra ngày 9/9/1984 tại Hòn Đá Bạc, Cà Mau. Sự kiện này có ý nghĩa quyết định thắng lợi to lớn của chiến dịch phản gián lớn nhất kể từ sau năm 1975 khi đất nước được thống nhất.

“Cộng đồng không ma túy''. Khi AI trở thành cầu nối giữa công an và nhân dân

“Cộng đồng không ma túy''. Khi AI trở thành cầu nối giữa công an và nhân dân

Bàn tiếp dân của Công an xã Liên Sơn, tỉnh Lào Cai, có một tấm bảng nhỏ in mã QR. Chỉ cần một chiếc điện thoại thông minh, người dân có thể quét mã, gõ câu hỏi về ma túy, pháp luật hay xây dựng địa bàn không ma túy, vài giây sau đã có câu trả lời. Đó là Chatbot AI "Cộng đồng không ma túy" - mô hình nhỏ nhưng là cách Công an xã Liên Sơn làm mới công tác dân vận, lấy người dân làm trung tâm.

Bộ sách "Người đứng đầu lực lượng Công an nhân dân qua các thời kỳ": Dấu ấn đặc biệt của Bộ trưởng Võ Nguyên Giáp

Bộ sách "Người đứng đầu lực lượng Công an nhân dân qua các thời kỳ": Dấu ấn đặc biệt của Bộ trưởng Võ Nguyên Giáp

Bộ sách “Người đứng đầu lực lượng Công an nhân dân qua các thời kỳ” với 9 tập, trong đó tập 1 “Đại tướng Võ Nguyên Giáp với sự nghiệp xây dựng lực lượng Công an nhân dân” sẽ cung cấp cho độc giả nhiều thông tin quan trọng về những dấu ấn có tính “mở đường” của Đại tướng Võ Nguyên Giáp đối với lực lượng Công an nhân dân (CAND).

Bản lĩnh được nuôi dưỡng từ cội nguồn văn hóa

Bản lĩnh được nuôi dưỡng từ cội nguồn văn hóa

Không trực tiếp cầm súng trên tuyến đầu đấu tranh với tội phạm nhưng nhiều năm qua Thượng tá Lê Thành Văn - Phó trưởng phòng Công tác chính trị, Công an tỉnh Bắc Ninh đã bền bỉ trên một mặt trận đặc biệt: lan tỏa hình ảnh đẹp của lực lượng Công an nhân dân, đưa việc học tập và làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh trở nên gần gũi, thiết thực trong mỗi cán bộ, chiến sĩ. Không chỉ vậy, anh còn là một người say mê thư pháp Hán Nôm, lặng lẽ gìn giữ mạch nguồn văn hóa dân tộc.

Thiếu tá Công an với clip gây “sốt”

Thiếu tá Công an với clip gây “sốt”

Tự lên ý tưởng quay chụp, cắt ghép, lồng nhạc... những clip tuyên truyền phòng, chống ma túy của Thiếu tá Nguyễn Văn Sáng, cán bộ Phòng Cảnh sát hình sự, Công an tỉnh Lào Cai đang gây “sốt” mạng xã hội.

 Công trình tri ân nhân văn, sâu sắc

Công trình tri ân nhân văn, sâu sắc

Ra mắt đúng dịp kỷ niệm 81 năm Ngày truyền thống Công an nhân dân Việt Nam (19/8/1945 - 19/8/2026), bộ sách "Người đứng đầu lực lượng Công an nhân dân qua các thời kỳ" là công trình đặc biệt nhằm tri ân những đóng góp to lớn của các đồng chí lãnh đạo lực lượng Công an nhân dân qua các thời kỳ.

 Ký ức về cha và những câu chuyện phía sau màu áo

Ký ức về cha và những câu chuyện phía sau màu áo

Trong ngôi nhà bình yên ở xa thành phố ồn ào, Đại tá Phan Gia Liên treo rất nhiều bức ảnh gia đình. Phía trước là tủ sách cùng những kỷ vật được bà gìn giữ, nâng niu. Bà kể cho tôi câu chuyện về từng bức ảnh đen trắng được phóng to treo trên tường. Nhiều trong số đó do chính cha bà, Thiếu tướng - Phó thủ tướng Phan Trọng Tuệ chụp.

Công an xã Hoàng Văn Thụ phối hợp với các “KOL” tuyên truyền pháp luật

Khi “KOL” đồng hành cùng Công an làm video

Trong thời đại mạng xã hội trở thành kênh tiếp nhận thông tin chủ yếu của người trẻ, cách tuyên truyền pháp luật cũng đang thay đổi. Những pano, khẩu hiệu hay bài tuyên truyền một chiều dần nhường chỗ cho các video ngắn, những câu chuyện đời thường, những lát cắt của cuộc sống được kể bằng ngôn ngữ gần gũi hơn. Và chính ở đó, hình ảnh người chiến sĩ Công an cũng hiện lên với một diện mạo mới: gần dân, cởi mở và sẵn sàng đổi mới để thông điệp pháp luật chạm đến người xem.

Thượng tá, nhà văn Trần Khánh Toàn: Viết để không ai bị lãng quên!

Thượng tá, nhà văn Trần Khánh Toàn: Viết để không ai bị lãng quên!

Không chỉ là một tiểu thuyết tư liệu lịch sử sống động về những ngày tháng “Quyết tử cho Tổ quốc quyết sinh”, tác phẩm “Ngày mai trời lại sáng" của nhà văn Trần Khánh Toàn còn là lời tri ân sâu sắc đối với những con người bình dị đã góp phần làm nên những trang sử hào hùng của dân tộc...

Công an tỉnh Hà Tĩnh phối hợp các lực lượng chức năng lấy mẫu ADN thân nhân liệt sĩ.

Hành trình trả lại tên cho các anh

Có những cuộc trở về phải mất hơn nửa thế kỷ mới bắt đầu. Không phải bằng bước chân của người lính, mà từ một mẩu xương còn vương màu đất đỏ, một di vật cũ hay một đoạn ADN vừa được giải mã. Chiến tranh đã lùi xa, nhưng hàng chục nghìn liệt sĩ vẫn chưa xác định được danh tính, trong khi nhân chứng ngày một ít đi và ký ức dần phai nhạt theo năm tháng. Chính vì vậy, "Chiến dịch 500 ngày đêm" không chỉ là nhiệm vụ chính trị đặc biệt quan trọng, mà còn là lời hứa của thế hệ hôm nay với những người đã ngã xuống: không để bất cứ người lính nào mãi nằm lại trong vô danh, không để sự hy sinh vì Tổ quốc bị lãng quên.

Vun đắp thế trận an ninh nhân dân từ cơ sở

Vun đắp thế trận an ninh nhân dân từ cơ sở

2 ngày tranh tài của 17 đội tuyển đến từ các tỉnh, thành phố khu vực phía Bắc tham gia Hội thi lực lượng bảo vệ an ninh, trật tự ở cơ sở giỏi toàn quốc lần thứ nhất năm 2026 đã khép lại, nhưng những câu chuyện về bảo vệ an ninh, trật tự được kể trên sân khấu dường như vẫn còn lưu lại đậm nét trong tâm trí người xem. Không có khoảng cách giữa nghệ thuật và cuộc sống, bởi mỗi tiểu phẩm đều được chắt lọc từ chính những vụ việc mà lực lượng tham gia bảo vệ an ninh, trật tự ở cơ sở vẫn gặp hằng ngày, hằng giờ trên từng địa bàn khu dân cư nơi họ sinh sống.

Người cán bộ an ninh anh hùng có hồn thơ lãng mạn

Người cán bộ an ninh anh hùng có hồn thơ lãng mạn

Ông là Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân đầu tiên của lực lượng Kỹ thuật nghiệp vụ Công an. Ông được giao trọng trách Cục trưởng Cục An ninh mạng đầu tiên (năm 2010-2011) và sau đó là Cục trưởng Cục Kỹ thuật nghiệp vụ I, Tổng cục An ninh (2011-2014). Với những thành tích đặc biệt xuất sắc, những đóng góp quan trọng cho sự nghiệp bảo vệ an ninh quốc gia và giữ gìn trật tự an toàn xã hội, tháng 8/2015, Đại tá Đào Văn Vinh được Nhà nước phong tặng danh hiệu cao quý: Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân.

Nữ chiến sĩ Công an viết tiếp ước mơ trên giảng đường

Nữ chiến sĩ Công an viết tiếp ước mơ trên giảng đường

Giữa hàng trăm học viên tốt nghiệp Khóa D47 của Học viện Cảnh sát nhân dân (CSND) cái tên Ngô Linh Nga để lại nhiều ấn tượng đặc biệt. Với GPA 3.82/4.0, điểm khóa luận tuyệt đối 10/10 và bảng thành tích "khủng" trên nhiều lĩnh vực, Ngô Linh Nga là gương mặt tiêu biểu cho thế hệ học viên Công an nhân dân (CAND) năng động, hội nhập, giàu trách nhiệm và không ngừng vượt lên chính mình.

Chuỗi sự kiện "Tổ quốc bình yên": Hành trình 80 năm qua lăng kính nghệ thuật

Chuỗi sự kiện "Tổ quốc bình yên": Hành trình 80 năm qua lăng kính nghệ thuật

Chuỗi sự kiện "Tổ quốc bình yên" tại Thủ đô Hà Nội diễn ra từ ngày 9 đến 12/7/2026 do Bộ Công an phối hợp với UBND TP Hà Nội tổ chức nhân kỷ niệm 80 năm Ngày truyền thống lực lượng An ninh nhân dân (12/7/1946 - 12/7/2026) đã thành công rực rỡ, để lại nhiều ấn tượng tốt đẹp trong lòng khán giả và du khách Thủ đô.

Mạch nguồn tri ân trong tâm thức người Việt

Mạch nguồn tri ân trong tâm thức người Việt

“Chiến dịch 500 ngày đêm” đưa các liệt sĩ trở về không chỉ là một đề án hành chính hay chỉ tiêu quy tập, mà đó là bản tuyên ngôn bằng hành động của một dân tộc chưa bao giờ quên giá trị của sự hy sinh. Đó là mạch nguồn tri ân bền bỉ, chảy từ quá khứ hào hùng qua hiện tại trách nhiệm và hướng tới tương lai nhân văn. Trong dòng chảy ấy, văn hóa tri ân không chỉ là đạo lý, mà đã trở thành sức mạnh nội sinh, định hình nên cốt cách và bản sắc độc bản của con người Việt Nam.