Chúng tôi gặp PGS Sura Chettapong trong lần ông được Bộ Ngoại giao Việt Nam mời sang Hà Nội dự Hội thảo khoa học quốc tế kỷ niệm 120 năm Ngày sinh Chủ tịch Hồ Chí Minh, người Anh hùng giải phóng dân tộc, danh nhân văn hoá kiệt xuất của Việt Nam. Ông tâm sự, chưa từng được vinh dự gặp Chủ tịch Hồ Chí Minh, nhưng khi được một người bạn Thái kể chuyện cùng bố mẹ mình được gặp Bác Hồ tại Nhà sàn Ba Đình như thế nào thì ấn tượng ấy đã "thôi miên" ông phải làm kỳ được bộ phim về Bác Hồ, vị Chủ tịch nước huyền thoại, một nhà báo lớn. Nhân Ngày Báo chí cách mạng Việt Nam, chúng tôi xin giới thiệu cuộc trò chuyện giữa PV Báo CAND với PGS Sura Chettapong về hành trình làm bộ phim từng được phát nhiều lần trên Đài Truyền hình Thái Lan…
- PV: Thưa ông, điều gì là ấn tượng nhất đã thôi thúc ông, một Phó Giáo sư phát triển cộng đồng đi làm phim truyền hình, một việc làm trái tay theo cách nghĩ của cánh nhà báo chúng tôi?
- PGS Sura Chettapong: Tôi nghe một người bạn Thái Lan tên là Sukpreda Panomyong, con trai Thủ tướng Thái Lan Preedee Panomyong (những năm 1943-1953) từng có quan hệ rất thân thiết với Chủ tịch Hồ Chí Minh. Bạn tôi được theo bố với tư cách Thủ tướng sang thăm Việt Nam, được ngồi ăn cơm với Bác Hồ năm 1961 và sau đó là năm 1969. Anh kể với tôi rằng, năm 1961, Bác Hồ tiếp bố mẹ anh tại Phủ Chủ tịch, có cả Đại tướng Võ Nguyên Giáp. Tôi quá ấn tượng khi bạn tôi kể: "Vừa mới gặp, Bác Hồ đã rút một bông hồng cài lên vai áo mẹ tôi".
- PV: Những năm 30 của thế kỷ trước, Bác Hồ hoạt động ở Thái Lan được người dân Thái và bà con Việt kiều ở đó bảo vệ che chở. Ông có thể kể về một việc cụ thể?
- PGS Sura Chettapong: Tôi tìm hiểu và được biết những ngày hoạt động bí mật ở Thái Lan, Bác Hồ bị mật thám Pháp truy lùng ráo riết, Người đã rất khôn khéo trốn vào chùa sống với các nhà sư. Một lần ở Chùa nọ, mật thám Pháp bủa vây, hỏi có ai là Nguyễn Ái Quốc ở đây không? Tất nhiên ai cũng biết là có, nhưng cả trăm nhà sư, chú tiểu đều lắc đầu. Sau này gặp Thủ tướng Thái Lan Preedee Panomyong năm 1961, Bác Hồ đã bày tỏ lòng biết ơn nhân dân Thái Lan…
- PV: Đó là cái cớ ban đầu. Còn bản thân ông, với tư cách một PGS hẳn ông không xa lạ gì với đất nước và con người Việt Nam, về Chủ tịch Hồ Chí Minh…
- PGS Sura Chettapong: Tất nhiên tôi có những hiểu biết riêng. Tôi có đọc quyển sách của Sukpreda Panomyong kể về hai lần gặp Bác Hồ. Tôi ngẫm thấy Bác có những tài năng thiên bẩm khó ai sánh được, như việc sử dụng người tài. Riêng hai cuộc chiến tranh, lãnh đạo Việt Nam đánh thắng hai đế quốc Pháp, Mỹ ở những thời điểm khó khăn nhất thì quả là một kỳ tích trong thời đại ngày nay khiến thế giới phải nể phục. Con người Bác như một huyền thoại vậy.
- PV: Vì thế mà ông quyết định lấy tên cho 12 tập phim này là "Hồ Chí Minh - vị thánh còn sống mãi"? Nghe nói phải hai năm cậy cục, ông mới xin được giấy phép làm bộ phim này?
- PGS Sura Chettapong: Tôi xây dựng kịch bản và tự tìm kinh phí của một công ty tư nhân, thuyết phục họ về đề tài độc nhất vô nhị và sự nghiệp vĩ đại của Chủ tịch Hồ Chí Minh. Tất nhiên có những ràng buộc nhất định. Ở đâu cũng vậy, phải xin giấy phép mới được làm phim. Nhưng song hành với nó, tôi vẫn triển khai việc làm phim bình thường. Lúc gần xong toàn bộ 12 tập phim về Bác Hồ, tôi mới xin được giấy phép. Thời gian phải mất hai năm đấy.
- PV: Ông có tính đến phương án bộ phim sẽ không xin được giấy phép?
- PGS Sura Chettapong: (Cười rất vui) Sao lại không được? Bác Hồ là vị thánh cơ mà. Giả sử, nếu xảy ra tình huống đó, tôi sẽ tìm đến một cơ quan khác cởi mở, hiểu tôi hơn. Sự thật là rất nhiều quan chức đã nhiệt tình giúp đỡ tôi, nhất là những người yêu Việt Nam và hiểu biết về sự nghiệp Bác Hồ. Đặc biệt là bà con Việt kiều…
- PV: Tôi tò mò muốn PGS cho biết "Sợi chỉ đỏ" xuyên suốt 12 tập phim này. Ông đã đi những địa danh nào để ghi lại hình ảnh, sự kiện liên quan đến Chủ tịch Hồ Chí Minh?
- PGS Sura Chettapong: Tôi đã bỏ tiền riêng sang Việt Nam, về Nghệ An quê hương của Người không dưới 20 lần. Ở đâu, tôi cũng nhận được sự giúp đỡ chí tình và cới mở của nhiều người dân. Có lẽ những ai làm phim, hay viết về Bác Hồ đều được nhận tình cảm mặn nồng và thân thiện như thế. Tôi cũng đã sang Pháp tìm đến ngõ Côngpoănh - nơi Người sống những năm hai mươi của thế kỷ trước, nhưng rất tiếc là bị lạc nên không tìm thấy "địa chỉ đỏ". Tôi cũng bay sang Hồng Kông để tìm lại những nơi Người từng qua và thoát hiểm trở về đất nước như thế nào sau những ngày "Ngục trung nhật ký" trong nhà lao của Quốc dân Đảng, Tưởng Giới Thạch. Đi lại cực kỳ tốn kém, nhưng tôi được "lãi" là kịch bản, tư liệu về Bác Hồ càng dày lên. Quả thật, càng tìm hiểu về Bác, càng thấy Bác vĩ đại, không chỉ ở Việt Nam mà trên toàn thế giới…
- PV: Trong 12 tập phim ấy, ông thích tập nào nhất? Nếu không giữ bí mật, ông có thể cho biết, bộ phim này cần bao nhiêu tiền không?
- PGS Sura Chettapong: Không giấu. Chi phí khoảng 5 triệu bath, tương đương khoảng 150.000 USD. Nếu thích ư? Tất nhiên là tôi thích cả 12 tập (cười).
- PV: Tôi được biết, năm 2009 Đài Truyền hình Việt Nam trình chiếu bộ phim này của ông nhân dịp Quốc khánh 2/9. Nhiều khán giả rất bất ngờ và thích thú khi được xem bộ phim?
- PGS Sura Chettapong: Sau khi chúng tôi phát phim này trên kênh 11, Đài Truyền hình quốc gia Thái Lan với tên là "Con người và huyền thoại". Đại sứ quán Việt Nam tại Thái Lan tiếp xúc với tôi, đề nghị mua bộ phim. Tôi quá vui để đồng ý với sự thân thiện.
- PV: Sau khi cả hai nước đều phát bộ phim này, cuối cùng thì ông tâm đắc điều gì nhất sau gần 1.000 ngày xuôi ngược nhiều nước, làm phim?
- PGS Sura Chettapong: Sau khi trình chiếu ở Thái Lan, tôi nhận được hơn 2.000 cuộc gọi điện thoại từ khán giả. Nhiều thư viện Đại học Thái Lan đều đặt mua về phục vụ sinh viên. Tôi đã gửi biếu hơn 3.000 trường học phổ thông ở Thái Lan, riêng tiền gửi qua bưu điện mất tới 70.000 bath. Còn Việt kiều ở vùng Đông Bắc Thái Lan thì lại biết bộ phim này qua kênh VTV4 Đài Truyền hình Việt Nam. Sau khi biết bộ phim này, chính họ viết thư đề nghị Đài Truyền hình Thái Lan phát lại vào giờ thích hợp…
| 12 tập phim, mỗi tập có độ dài khoảng 50 phút. Bắt đầu từ tập 1 với tên gọi "Theo dấu chân". Sau đến “Con người bình dị", “Những ngày hoạt động ở Thái Lan”, “Tập hợp Việt kiều vùng Đông Bắc Thái Lan đoàn kết giúp nước nhà”. Sau đến tập 5 là "Trở về Việt Nam" và bắt đầu dùng tên Hồ Chí Minh, “Ba Đình - Tuyên ngôn Độc lập” và “Chiến thắng Pháp lần thứ nhất”. Sau đó đến “Chiến trường Điện Biên Phủ”. Tập 8 “Chia cắt 2 miền”, “Ước mong ngày thống nhất”, “Việt Nam giải phóng, thống nhất đất nước” (chủ yếu quay phim ở địa đạo Củ Chi). Tập 11 có tên “Hồ Chí Minh - con người vĩ đại"… Tập 12 dường như là sự tổng kết theo quan điểm của tác giả để đi đến phần kết. |
| Lâu nay, nhiều nhà báo, nhà khoa học quốc tế từng biên soạn sách, làm phim về Chủ tịch Hồ Chí Minh. Tôi vẫn thầm nghĩ, đất nước Phật giáo Thái Lan một thuở đã cưu mang những chiến sĩ cách mạng Việt Nam, như bà Đặng Quỳnh Anh (cô ruột nhà văn hoá Đặng Thai Mai), rồi Phạm Hồng Thái, Lê Hồng Phong, nhiều chiến sĩ cách mạng tiền bối... và sau này là Nguyễn Ái Quốc trở về từ Trung Quốc. Có lẽ vì nhiều lý do, trong suốt những năm chống Pháp và chống Mỹ, cứu nước và một vài năm sau đó, số sách báo, phim ảnh phản ánh về Việt Nam ở Thái Lan có phần còn hạn chế. Vậy mà, có một PGS, một nhà báo không chuyên tự nguyện làm phim về Bác Hồ quả là điều hết sức đáng trân trọng… Bỗng nghĩ, nếu ở mỗi nước xung quanh ta hoặc trên thế giới này, có ai đó tự nguyện làm phim, viết bài nói đúng sự thật về đất nước và nhân vật lịch sử Việt Nam ta, thì sức lan tỏa có thể gấp nhiều lần công việc chúng ta đang làm. Có một thực tế là trong những năm kháng chiến chống Pháp và chống Mỹ, cứu nước, báo chí trong nước còn nhỏ lẻ, không thể phát hành ra nước ngoài. Có thể nói, các nhà báo, các phương tiện truyền thông nước ngoài đã giúp chúng ta thành lập nên một "mặt trận" đoàn kết với nhân dân Việt Nam. Cả thế giới và loài người tiến bộ xuống đường ủng hộ Việt Nam… Và nay, trong thế giới hội nhập và cạnh tranh quyết liệt, sống còn, bài học tranh thủ bạn bè quốc tế hiểu ta, giúp ta làm cho thế giới hiểu Việt Nam, tích cực giúp đỡ Việt Nam luôn là bài học thời sự nóng hổi. |
