Bộ sách gồm 9 tập, được biên soạn công phu, kỹ lưỡng nhằm ghi nhận, tôn vinh và khắc họa một cách toàn diện hành trình phát triển của lực lượng CAND thông qua chân dung, phong cách lãnh đạo và những đóng góp to lớn của các đồng chí lãnh đạo Bộ Công an qua các thời kỳ. 9 tập sách lần lượt tái hiện chân dung 9 đồng chí đứng đầu lực lượng: Từ những ngày đầu thành lập Nha Công an Trung ương (đồng chí Võ Nguyên Giáp, đồng chí Lê Giản), qua hai cuộc kháng chiến chống Pháp và chống Mỹ gian khổ (đồng chí Trần Quốc Hoàn, đồng chí Phạm Hùng), cho đến thời kỳ Đổi mới, xây dựng và bảo vệ Tổ quốc (đồng chí Mai Chí Thọ, đồng chí Bùi Thiện Ngộ, đồng chí Lê Minh Hương, đồng chí Lê Hồng Anh và đồng chí Trần Đại Quang).
Theo đại diện Ban Biên soạn, quá trình tổ chức bộ sách được chính thức khởi động từ năm 2023. Vào thời điểm đó, đồng chí Đại tướng Tô Lâm (khi đó là Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Đảng ủy Công an Trung ương, Bộ trưởng Bộ Công an - nay là Tổng Bí thư Ban Chấp hành Trung ương Đảng, Chủ tịch nước CHXHCN Việt Nam) đã định hướng bộ sách là một công trình lịch sử - văn hóa tầm vóc, tái hiện khách quan, sinh động quá trình phát triển của lực lượng gắn với tư tưởng, phong cách chỉ đạo của các thế hệ lãnh đạo ngành Công an; từ đó đúc kết những bài học quý báu về xây dựng lực lượng và nghiệp vụ công an.
Để có được bộ sách gồm 9 tập - công trình có giá trị khoa học và thực tiễn - là thành quả từ quá trình chỉ đạo sát sao của lãnh đạo Bộ Công an, quá trình nghiên cứu công phu, đối chiếu tư liệu lịch sử, khai thác hồ sơ lưu trữ và ghi chép từ lời kể của các nhân chứng..., nhằm tái hiện trung thực, sinh động và khách quan những giai đoạn lịch sử, các chặng đường xây dựng và trưởng thành của lực lượng CAND Việt Nam. Sự tâm huyết và cố gắng của các cá nhân biên tập viên và các tập thể Nhà xuất bản CAND (Cục Truyền thông CAND), Viện Lịch sử CAND, Văn phòng Bộ Công an... là nỗ lực vượt bậc giúp độc giả hiểu rõ nguồn gốc, động lực và đóng góp của những người đứng đầu trong quá trình xây dựng lực lượng - từ nền móng ban đầu đến bộ máy hiện đại, chuyên nghiệp và hiệu quả ngày nay.
Trong quá trình triển khai, Ban Biên soạn đã phải đối mặt và vượt qua những thách thức lịch sử vô cùng lớn, đặc biệt là thời kỳ đầu do sự khan hiếm tư liệu khi thời gian đã lùi xa. Đối với các đồng chí phụ trách lực lượng CAND ở giai đoạn đầu (1945-1954), tư liệu lưu trữ vô cùng khó khăn, thiếu thốn. Do điều kiện chiến tranh ác liệt, các cơ quan an ninh phải di chuyển liên tục qua các ATK Việt Bắc, nhiều tài liệu, sắc lệnh, quyết định, nhật ký công tác đã bị thất lạc, hư hỏng bởi bão lũ, hỏa hoạn hoặc buộc phải tiêu hủy để bảo mật nghiệp vụ...
Nhiều sự kiện lịch sử chỉ được ghi chép ngắn gọn vài dòng trong các bản biên niên sự kiện chung của Đảng, của ngành. Cùng với đó là những khó khăn về nhân chứng lịch sử khi hiện nay hầu hết các đồng chí, đồng đội, cấp dưới, những nhân chứng lịch sử từng trực tiếp sống, chiến đấu và làm việc bên cạnh các đồng chí Bộ trưởng thời kỳ đầu hiện nay đều đã qua đời, hoặc nếu còn sống thì tuổi đã quá cao, sức khỏe suy giảm, trí nhớ không còn minh mẫn. Vì thế, việc xác minh các tình tiết lịch sử, những câu chuyện đời thường hay các quyết định nghiệp vụ mang tính sinh tử gặp muôn vàn khó khăn...
Trung tướng Đỗ Triệu Phong, Cục trưởng Cục Truyền thông CAND, Phó trưởng Ban Chỉ đạo nội dung bộ sách chia sẻ: "Không lùi bước trước những khó khăn đó, Ban Biên soạn dưới sự chỉ đạo của Lãnh đạo Bộ và Ban Chỉ đạo nội dung đã phát động một chiến dịch tìm kiếm, sưu tầm tư liệu quy mô lớn. Ban Biên soạn đã dành thời gian và công sức cẩn trọng lật mở từng văn bản, sắc lệnh do Chính phủ lâm thời ban hành, các bản báo cáo đã ngả màu thời gian, khai thác từng trang hồ sơ tư liệu để tái hiện bối cảnh chỉ đạo sát sao của các đồng chí lãnh đạo qua từng thời kỳ; khai thác hàng ngàn trang hồ sơ nghiệp vụ, biên niên sự kiện, các thước phim tư liệu quý giá, các băng ghi âm chỉ đạo trực tiếp và hệ thống di vật; rà soát hàng vạn trang báo cũ (Báo Cứu quốc, Báo Nhân dân, Báo Công an nhân dân...) xuất bản từ năm 1945 đến nay để tìm kiếm từng mẩu tin, từng bài viết, từng tấm ảnh tư liệu phản ánh hoạt động của các đồng chí đứng đầu...".
Bên cạnh đó, bản thân đồng chí nguyên Bộ trưởng và gia đình các cố Bộ trưởng - những hậu phương thầm lặng - đã giúp Ban Biên soạn chạm đến góc khuất tâm hồn của các đồng chí. Những kỷ vật cùng những câu chuyện đời thường giản dị, xúc động chưa từng được ghi trong biên niên sử, được các gia đình trân trọng, tin tưởng trao gửi cho Ban Biên soạn đã giúp chân dung các đồng chí đứng đầu lực lượng hiện lên với đầy đủ tầm vóc nhưng hết sức gần gũi, giàu lòng nhân ái và vô cùng chân thực...".
Bộ sách "Người đứng đầu lực lượng Công an nhân dân qua các thời kỳ" sau khi hoàn thiện mang giá trị tư liệu và giá trị tinh thần sâu sắc - vừa là sự tri ân đối với những người đã hiến dâng trọn đời cho sự nghiệp bảo vệ an ninh Tổ quốc, vừa là nguồn cảm hứng cổ vũ ý chí, niềm tin và trách nhiệm của thế hệ hôm nay trong công cuộc xây dựng lực lượng CAND ngày càng vững mạnh, chính quy, tinh nhuệ, hiện đại. Những bài học về bản lĩnh chính trị, lòng trung thành tuyệt đối, tư duy chiến lược, nghệ thuật trọng dụng nhân tài, tình yêu thương đồng đội và sự gắn bó máu thịt với nhân dân của các thế hệ "Người đứng đầu" sẽ mãi là ngọn lửa soi đường, tiếp thêm sức mạnh cho toàn thể cán bộ, chiến sĩ CAND hôm nay và mai sau.
Bộ sách "Người đứng đầu lực lượng Công an nhân dân
qua các thời kỳ" gồm 9 tập, với tên gọi:
- Đại tướng Võ Nguyên Giáp với sự nghiệp xây dựng lực lượng CAND
- Đồng chí Lê Giản - Vị tư lệnh đầu tiên của lực lượng CAND
- Bộ trưởng Trần Quốc Hoàn - Nhà lãnh đạo kiệt xuất của lực lượng CAND
- Đồng chí Phạm Hùng - Học trò xuất sắc của Chủ tịch Hồ Chí Minh
- Bộ trưởng Mai Chí Thọ - Đại tướng đầu tiên của CAND Việt Nam
- Thượng tướng Bùi Thiện Ngộ - Một đời vì nước vì dân
- Bộ trưởng Lê Minh Hương - Hành trình để lại
- Đại tướng Lê Hồng Anh - Sứ mệnh và dấu ấn
- Đại tướng Trần Đại Quang với sự nghiệp bảo vệ an ninh Tổ quốc.