Nỗi lo về cuộc chiến mới đang nhen nhóm tại “chảo lửa” Trung Đông

Viễn cảnh về một cuộc chiến toàn diện giữa Israel và lực lượng dân quân Hezbollah của Lebanon là nỗi ám ảnh với người dân ở hai bên biên giới, nhiều chuyên gia quan ngại cuộc đối đầu này sẽ cuộc chiến tàn khốc nhất mà cả hai bên từng trải qua nhưng khó tránh khỏi do hậu quả từ cuộc chiến Israel-Hamas đang diễn ra ở Gaza.

Cả Israel và Hezbollah, mỗi bên đều có bài học từ cuộc đối đầu gần đây nhất vào năm 2006, một cuộc xung đột kéo dài một tháng mà không ai giành phần thắng. Cuộc chiến năm 2006, 6 năm sau khi lực lượng Israel rút khỏi miền Nam Lebanon, nổ ra sau khi Hezbollah bắt giữ hai binh sĩ Israel và giết chết một số người khác trong một cuộc đột kích xuyên biên giới. Israel đã phát động một cuộc tấn công trên không và trên bộ toàn diện, đồng thời áp đặt lệnh phong tỏa nhằm giải thoát các con tin và phá hủy khả năng quân sự của Hezbollah, một nhiệm vụ cuối cùng đã thất bại.

qt.jpg -0
Một xe tăng của Israel được huy động đến khu vực biên giới với Lebanon ngày 1/2. Ảnh: AP

Các vụ đánh bom của Israel đã san bằng những vùng đất rộng lớn ở phía Nam Lebanon và vùng ngoại ô Beirut. Đáp lại, Hezbollah đã bắn hàng nghìn quả tên lửa vào các cộng đồng dân cư phía Bắc Israel. Cuộc xung đột đã khiến khoảng 1.200 người Lebanon thiệt mạng, chủ yếu là dân thường và 160 người Israel, chủ yếu là binh lính. Một nghị quyết của Liên hợp quốc (LHQ) chấm dứt chiến tranh kêu gọi rút lực lượng Israel khỏi Lebanon và lập khu phi quân sự ở phía biên giới Lebanon. Bất chấp việc triển khai lực lượng gìn giữ hòa bình của LHQ, Hezbollah vẫn tiếp tục hoạt động ở khu vực biên giới, trong khi Lebanon cho biết Israel thường xuyên vi phạm không phận của mình và tiếp tục chiếm đóng các vùng đất của Lebanon.

Tháng trước, Tổng Thư ký LHQ Antonio Guterres từng cảnh báo rằng một cuộc chiến giữa Israel-Hezbollah “sẽ là một thảm họa”, trong bối cảnh Mỹ và châu Âu đang có một loạt các chính sách ngoại giao con thoi. Kể từ khi xung đột Israel-Hamas nổ ra hồi tháng 10/2023, Hezbollah và Israel tiến hành các cuộc tấn công xuyên biên giới gần như mỗi ngày và leo thang dần. Israel cũng thực hiện các vụ tiêu diệt có chủ đích các nhân vật Hezbollah và Hamas ở Lebanon. Hơn 200 người, chủ yếu là chiến binh Hezbollah, đã thiệt mạng, trong khi phía Israel ghi nhận 18 người chết. Hàng chục ngàn người đã phải di dời ở cả hai bên. Các nhà lãnh đạo chính trị và quân sự của Israel đã cảnh báo Hezbollah về nguy cơ chiến tranh ngày càng cao trừ khi phiến quân rút khỏi biên giới. Lãnh đạo Hezbollah, Hassan Nasrallah, không đe dọa khơi mào chiến tranh nhưng cảnh báo về một cuộc chiến “không giới hạn” nếu Israel có động thái.

Theo các quan chức Lebanon, Hezbollah sẽ không đồng ý ngừng bắn ở biên giới Israel-Lebanon trước khi có lệnh ngừng bắn ở Gaza và đã từ chối đề xuất của Mỹ về việc di chuyển lực lượng của họ ra xa biên giới vài kilômét. Andrea Teneti, phát ngôn viên của phái bộ gìn giữ hòa bình LHQ ở miền Nam Lebanon, cho biết bất chấp những phát ngôn này, dường như không bên nào muốn chiến tranh, tuy nhiên, “một tính toán sai lầm có thể gây ra một cuộc xung đột rộng lớn hơn và rất khó kiểm soát”.

Một cuộc chiến toàn diện giữa Israel và Hezbollah, nếu xảy ra, có thể sẽ lan rộng ra nhiều mặt trận, làm leo thang sự tham gia của các lực lượng ủy nhiệm của Iran ở Syria, Iraq và Yemen và thậm chí có thể lôi kéo chính Iran. Bên cạnh đó, cuộc chiến cũng có thể kéo Mỹ, đồng minh thân cận nhất của Israel, vào sâu hơn cuộc xung đột. Mỹ trong thời gian qua đã điều động thêm tàu chiến tới khu vực. Orna Mizrahi, từ Viện Nghiên cứu An ninh Quốc gia Israel, cho biết Hezbollah có từ 150.000 đến 200.000 tên lửa và tên lửa thuộc nhiều tầm bắn khác nhau. Kho vũ khí này lớn hơn ít nhất 5 lần so với Hamas và chính xác hơn nhiều. Vũ khí dẫn đường của Hezbollah có thể bắn tới các cơ sở cấp nước, điện, thông tin liên lạc và các khu dân cư đông đúc.

Ở Lebanon, các cuộc không kích có thể sẽ tàn phá cơ sở hạ tầng và có khả năng giết chết hàng nghìn người. Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu từng đe dọa “biến Beirut thành Gaza”, nơi cuộc tấn công trên không và trên bộ của Israel đã gây ra sự tàn phá trên diện rộng và giết chết hơn 26.000 người, theo Cơ quan y tế tại Gaza. Israel lại có một số hệ thống phòng không hiện đại, trong đó có “mái vòm thép” (Iron Dome), có khả năng đánh chặn tên lửa với tỷ lệ thành công khoảng 90%. Nhưng hệ thống này không phải là bất bại, có thể bị áp đảo nếu đối mặt với một loạt tên lửa cùng một lúc. Khoảng 40% dân số Israel sống trong những ngôi nhà với các phòng an toàn riêng được tăng cường khả năng chống nổ để ứng phó với các cuộc tấn công bằng tên lửa. Israel cũng có một mạng lưới các hầm tránh bom, nhưng một báo cáo của chính phủ nước này năm 2020 cho thấy khoảng 1/3 người Israel không dễ dàng tiếp cận được các hầm này.

Lebanon không có mạng lưới như vậy và các nơi trú ẩn sẽ ít có tác dụng trước những quả bom “phá hầm” khổng lồ như những gì Israel thả xuống Gaza. Theo Dina Arakji, từ công ty tư vấn rủi ro Control Risks có trụ sở tại Anh, Hezbollah có hệ thống phòng không hạn chế, trong khi hệ thống phòng không của quân đội Lebanon đã lỗi thời và không đủ do thiếu ngân sách. Quân đội Lebanon vẫn đứng ngoài cuộc trong 4 tháng qua. Năm 2006, lực lượng này tham gia chiến đấu với năng lực hạn chế nhưng không rõ lực lượng này sẽ phản ứng thế nào trong trường hợp xảy ra một cuộc chiến tranh Israel-Hezbollah mới.

Tiến Dũng

Các tin khác

Thượng đỉnh Mỹ - Trung và phép thử của quan hệ ổn định chiến lược

Thượng đỉnh Mỹ - Trung và phép thử của quan hệ ổn định chiến lược

Phát biểu ngay tại căn cứ liên hợp Andrews khi vừa đặt chân tới Mỹ hôm 23/9 (giờ địa phương), Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình cho hay, thế giới đang phát triển, thời đại đang thay đổi, nhưng quy luật lịch sử về việc Trung Quốc và Mỹ chung sống hòa bình không thay đổi, nguyện vọng tốt đẹp của nhân dân hai nước về tăng cường giao lưu hữu nghị không thay đổi, kỳ vọng chung của cộng đồng quốc tế đối với Trung Quốc và Mỹ cũng không thay đổi.

Trẻ em Gaza trở lại trường giữa đống đổ nát

Trẻ em Gaza trở lại trường giữa đống đổ nát

Hàng trăm nghìn trẻ tại dải Gaza trở lại trường học trực tiếp lần đầu tiên sau gần 3 năm do ảnh hưởng của chiến sự. Những lớp học trong lều bạt mở ra hy vọng khôi phục việc học, nhưng cũng cho thấy những thách thức lớn phía trước đối với giáo dục và quá trình tái thiết Gaza.

Đại hội đồng LHQ 2026: Tâm điểm ngoại giao quốc tế và bài toán tương lai

Đại hội đồng LHQ 2026: Tâm điểm ngoại giao quốc tế và bài toán tương lai

Hàng trăm nhà lãnh đạo, quan chức ngoại giao sẽ hội tụ tại New York trong tuần này để tham dự Phiên thảo luận cấp cao Đại hội đồng Liên hợp quốc (LHQ) khóa 81, trong bối cảnh cộng đồng quốc tế đối mặt nhiều vấn đề cấp bách liên quan đến xung đột, an ninh, chủ nghĩa đa phương và những tác động ngày càng rõ nét của trí tuệ nhân tạo (AI).

Iran trước bài toán biến địa lý thành lợi thế logistics

Iran trước bài toán biến địa lý thành lợi thế logistics

Sở hữu biên giới trên bộ với 7 quốc gia, Iran từng kỳ vọng mạng lưới đường bộ, đường sắt và các cảng phía Bắc có thể giúp giảm sức ép khi hoạt động thương mại đường biển bị phong tỏa. Tuy nhiên, tình trạng xe tải mắc kẹt tại nhiều cửa khẩu đang cho thấy khoảng cách giữa lợi thế địa lý trên bản đồ và khả năng chuyển hóa lợi thế đó thành năng lực vận tải thực tế vẫn còn rất lớn.

Quan ngại mất kiểm soát AI ngày càng gia tăng

Quan ngại mất kiểm soát AI ngày càng gia tăng

Google ngày 19/9 xác nhận mô hình trí tuệ nhân tạo (AI) Gemini đã truy cập trái phép vào hệ thống của 3 công ty trong quá trình kiểm thử an ninh mạng hồi tháng 5. Mặc dù Google cho biết mô hình đã dừng hoạt động sau khi nhận ra các hệ thống này không thuộc môi trường thử nghiệm và không gây thiệt hại, vụ việc tiếp tục làm gia tăng quan ngại về khả năng kiểm soát các hệ thống AI ngày càng có tính tự chủ cao.

Châu Âu chưa tìm được tiếng nói chung về ngân sách dài hạn

Châu Âu chưa tìm được tiếng nói chung về ngân sách dài hạn

Đức, Đan Mạch, Phần Lan, Hà Lan và Áo đề nghị giảm hàng trăm tỷ euro trong đề xuất ngân sách dài hạn gần 2.000 tỷ euro của Liên minh châu Âu (EU) giai đoạn 2028-2034, trong bối cảnh các nước thành viên tranh luận về việc phân bổ nguồn lực cho quốc phòng, năng lực cạnh tranh, đổi mới sáng tạo và vấn đề di cư.

Vai trò chiến lược của tuyến dẫn dầu Đông - Tây giữa khủng hoảng Hormuz

Vai trò chiến lược của tuyến dẫn dầu Đông - Tây giữa khủng hoảng Hormuz

Bộ trưởng Năng lượng Mỹ Chris Wright ngày 16/9 cho biết, dầu thô có thể được bơm trở lại qua đường ống Đông – Tây của Arab Saudi trong vài ngày thay vì mất nhiều tuần như một số dự báo, sau khi phải tạm đóng vì hứng chịu các cuộc tấn công bằng UAV của Houthi. Thông tin này tiếp tục cho thấy vai trò của tuyến đường ống chiến lược trong bối cảnh khủng hoảng Hormuz.

Nga-Ukraine hé mở cánh cửa đàm phán

Nga-Ukraine hé mở cánh cửa đàm phán

Tiến trình đàm phán hướng tới khả năng chấm dứt xung đột Nga-Ukraine đang xuất hiện những tín hiệu tích cực mới khi cả Kiev và Moskva cùng phát đi thông điệp sẵn sàng nối lại tiếp xúc ba bên với sự trung gian của Mỹ.

Căng thẳng Trung Đông: Ngoại giao đình trệ, rủi ro năng lượng toàn cầu leo thang

Căng thẳng Trung Đông: Ngoại giao đình trệ, rủi ro năng lượng toàn cầu leo thang

Những nỗ lực ngoại giao tại khu vực Trung Đông dường như đang chững lại sau khi cuộc đàm phán quan trọng giữa Iran và các cường quốc Vùng Vịnh bị trì hoãn. Cùng lúc đó, một loạt các cuộc tấn công mới nhằm vào hai tuyến đường trung chuyển dầu mỏ huyết mạch của khu vực đang đẩy những lo ngại về an ninh nguồn cung năng lượng toàn cầu lên cao. 

Hai “nút thắt” siết dòng năng lượng toàn cầu

Hai “nút thắt” siết dòng năng lượng toàn cầu

Trong khi eo biển Hormuz tiếp tục chịu tác động từ xung đột Mỹ-Iran, đà tiến công của Houthi tại Yemen đang đẩy Bab el-Mandeb vào vòng xoáy bất ổn, làm gia tăng sức ép lên các tuyến vận chuyển dầu mỏ và hàng hóa của thế giới.

25 năm sau thảm họa 11/9: Khi ký ức lịch sử trở thành nội dung trên mạng xã hội

25 năm sau thảm họa 11/9: Khi ký ức lịch sử trở thành nội dung trên mạng xã hội

25 năm sau các vụ tấn công khủng bố ngày 11/9/2001, những hình ảnh máy bay đâm vào tòa tháp đôi Trung tâm Thương mại Thế giới (WTC) và các công trình đổ sập vẫn tiếp tục được chia sẻ rộng rãi trên Internet. Đáng chú ý, ngày càng nhiều người trẻ đang lần đầu tiên được xem những nội dung từng gây chấn động thế giới, qua đó đặt ra câu hỏi về cách một thế hệ mới tiếp nhận và ghi nhớ một trong những sự kiện nổi bật nhất đầu thế kỷ XXI.

Mỹ - Iran tăng cường tập kích tàu bè, triển vọng đàm phán mờ nhạt

Mỹ - Iran tăng cường tập kích tàu bè, triển vọng đàm phán mờ nhạt

Mỹ và Iran liên tiếp tiến hành các cuộc tập kích nhằm vào tàu bè quanh eo biển Hormuz, đẩy giá dầu vượt 100 USD/thùng. Trong khi Tehran đưa ra hàng loạt điều kiện để chấm dứt xung đột và cảnh báo mở rộng vùng hạn chế hàng hải, Washington cho biết hiện chưa ưu tiên giải pháp ngoại giao.

Mỹ hé lộ 170.000 trang tài liệu về hậu quả vụ khủng bố 11/9

Mỹ hé lộ 170.000 trang tài liệu về hậu quả vụ khủng bố 11/9

Chỉ vài ngày trước lễ kỷ niệm 25 năm vụ khủng bố ngày 11/9/2001, chính quyền thành phố New York (Mỹ) đã công bố khoảng 170.000 trang tài liệu trước đây chưa được tiết lộ, cho thấy giới chức từng lo ngại về những mối đe dọa đến sức khỏe do chất lượng không khí sau khi Trung tâm Thương mại Thế giới (WTC) sụp đổ.

Iran và bài toán thực thi “vùng hạn chế” tại eo biển Hormuz

Iran và bài toán thực thi “vùng hạn chế” tại eo biển Hormuz

Gần đây, Iran tuyên bố sẽ thiết lập một “vùng hạn chế” mới quanh eo biển Hormuz. Thực tế, Tehran thời gian qua đã cho thấy khả năng gây gián đoạn đáng kể đối với hoạt động đi lại qua eo biển. Tuy nhiên, giới chuyên gia nhận định, Iran sẽ phải đối mặt với rất nhiều thách thức nếu thực sự muốn áp đặt quyền kiểm soát eo biển, đặc biệt với những tàu được quân đội Mỹ hộ tống.