Vừa qua, 2 anh em nghệ sĩ Quốc Cơ - Quốc Nghiệp lại khiến khán giả Việt nức lòng khi giành được 1 trong 9 vé tham dự vòng chung kết “Britains Got Talent 2018” (Cuộc thi tìm kiếm tài năng Anh 2018). Tuy không giành được giải thưởng (mặc dù những thăm dò dư luận trước đó tiết mục của Quốc Cơ - Quốc Nghiệp đứng ở vị trí thứ 4), nhưng màn biểu diễn chống đầu đi trên mai hoa thung và cú nhảy mạo hiểm vào phút chót đã gây ấn tượng mạnh mẽ với khán giả quốc tế cũng như khán giả quê nhà.
Có vẻ như anh em nghệ sĩ Quốc Cơ - Quốc Nghiệp đã thực sự chạm tay vào giấc mơ chinh phục thế giới trong điều kiện mặt bằng chung của xiếc Việt so với thế giới là vô cùng hạn chế.
Giấc mơ nâng tầm xiếc Việt
Hơn 20 năm tập luyện, nhiều lần trải qua chấn thương nặng có, nhẹ có, nguy hiểm đến tính mạng cũng có, đã nhiều lần họ tưởng chừng đã phải nghĩ đến chuyện “bỏ cuộc chơi”, song niềm đam mê mãnh liệt và sự tin tưởng lẫn nhau đã giữ chân 2 anh em Quốc Cơ - Quốc Nghiệp ở lại với sàn diễn.
Sự nỗ lực tập luyện, những giọt mồ hôi, thậm chí cả máu và nước mắt đã giúp họ giành được nhiều vinh quang, được gọi trìu mến là “Hai hoàng tử xiếc”: Huy chương Vàng Cuộc thi tài năng trẻ ba nước Đông Dương 2009; Huy chương Vàng Liên hoan xiếc Quốc tế tại Việt Nam năm 2010; Giải Bạc và hai giải phụ tại Liên hoan xiếc Quốc tế tại Ý; Giải Sư tử bạc tại Liên hoan xiếc Quốc tế Ngô Kiều tại Trung Quốc năm 2011; Giải Gấu bạc tại Liên hoan xiếc Quốc tế ở Nga năm 2012...
Đặc biệt, việc anh em Quốc Cơ - Quốc Nghiệp phá vỡ kỷ lục Guinness trước đó của cặp đôi Trung Quốc khi thực hiện màn chống đầu đi trên 90 bậc thang của nhà thờ chính tòa Girona (Tây Ban Nha) chỉ với 52 giây vào cuối năm 2016 đã gây tiếng vang toàn thế giới. Từ đó đến nay, anh em Quốc Cơ - Quốc Nghiệp đã nhận được lời mời đi biểu diễn nhiều nước trên thế giới, trong đó có chuyến đi biểu diễn “xuyên Mỹ” kéo dài nhiều tháng và ở đâu họ cũng nhận được sự ngạc nhiên thán phục, sự cổ vũ nồng nhiệt của khán giả với những tiết mục đã làm nên tên tuổi của họ như “Sức mạnh đôi tay”, “Chống đầu”...
 |
| Màn biểu diễn “thót tim” khán giả toàn thế giới của Quốc Cơ - Quốc Nghiệp. |
Còn ở trong nước, không chỉ trở thành những nghệ sĩ xiếc trẻ nhất được phong danh hiệu NSƯT, Quốc Cơ - Quốc Nghiệp còn từng là “Công dân trẻ tiêu biểu TP. Hồ Chí Minh năm 2011”, từng là cặp nghệ sĩ đầu tiên tổ chức liveshow xiếc cá nhân gây tiếng vang vào tháng 11-2016.
Sau khi gây ấn tượng mạnh với khán giả tại vòng chung kết “Britains Got Talent 2018” với tiết mục chống đầu đi trên mai hoa thung và cú nhảy mạo hiểm vào phút chót, trở về quê nhà Quốc Cơ - Quốc Nghiệp nhận được nhiều tình cảm cũng như sự chào đón nồng nhiệt của khán giả quê hương, vì thế cặp đôi này đã quyết định sẽ có buổi biểu diễn tri ân khán giả vào cuối tháng 6 có tên “Đừng sợ hãi”.
Tuy nhiên, mặc dù thông tin chính thức về buổi biểu diễn này đã được phát đi, song sau khi nhận được kết quả thông báo về tình trạng sức khỏe của Quốc Nghiệp sau cú ngã trong quá trình tập luyện với anh trai như thoát vị đĩa đệm ở cổ, rạn xương tay phải, buổi biểu diễn này đã phải tạm hoãn. Dự kiến, Quốc Nghiệp sẽ phải nghỉ ngơi, điều trị trong thời gian khá dài. Trước đó, sau màn biểu diễn đầy mạo hiểm tại “Britains Got Talent 2018”, cùng với sự ngưỡng mộ tài năng, sức mạnh của 2 anh em, cũng có những ý kiến cho rằng, màn biểu diễn này (đặc biệt là cú nhảy vào phút cuối) là sự mạo hiểm, đánh đổi cả tính mạng.
Điều này không được khuyến khích ở nhiều nơi trên thế giới và dường như đây chính là lý do khiến anh em Quốc Cơ - Quốc Nghiệp dù gây thót tim cho khán giả toàn thế giới vẫn không được trao giải thưởng danh giá này. Thậm chí đã có những khán giả khuyên anh em Quốc Cơ - Quốc Nghiệp rằng, mặc dù anh em họ đã có những nỗ lực tuyệt vời để giành vinh quang về cho bản thân và thực hiện khát vọng chinh phục thế giới, nâng tầm xiếc Việt, nhưng vẫn phải tỉnh táo và biết dừng lại đúng lúc.
Tai nạn nghề xiếc - nỗi ám ảnh thường trực
Thực tế đã chứng minh rằng, đối với người nghệ sĩ biểu diễn xiếc (cả xiếc người lẫn xiếc thú), dù họ có là nghệ sĩ tài năng, dù tiết mục của họ đã được tập luyện thuần thục, được biểu diễn nhiều lần thì tai nạn vẫn có thể xảy ra chỉ trong tích tắc. Và với Quốc Cơ - Quốc Nghiệp, theo những chia sẻ của họ thì chấn thương, tai nạn đã xảy ra với họ nhiều lần trong cả quá trình tập luyện và biểu diễn.
Cú ngã của em trai Quốc Nghiệp trong lần đi biểu diễn tại Đài Loan khiến anh nằm bất động, mặt úp xuống đất đã thực sự gây sốc cho Quốc Cơ khiến anh từng có ý định từ giã sàn diễn. Nhưng khi bình phục, Quốc Nghiệp lại động viên và nói rằng “Chỉ tin tưởng và giao sinh mạng mình cho anh trai” khiến hai anh em họ lại đồng hành cùng nhau trên nẻo đường chinh phục thế giới.
Song, từ câu nói này có thể thấy rằng, dù Quốc Nghiệp chỉ tin tưởng và giao sinh mệnh của mình cho Quốc Cơ, nhưng liệu có gì đảm bảo 100% rằng, Quốc Cơ sẽ giữ được sinh mệnh thiêng liêng, quý giá ấy?
Khác với những bộ môn nghệ thuật khác, tai nạn của nghề xiếc có thể xảy ra bất cứ lúc nào và là nỗi ám ảnh của nhiều nghệ sĩ khi đã dấn thân vào nghề này. Và câu chuyện gây tranh cãi về việc dừng lại hay tiếp tục của Quốc Cơ - Quốc Nghiệp đã khiến nhiều người nhớ lại những tai nạn nghề xiếc đau lòng từng xảy ra trước đây.
Nghệ sĩ xiếc Ngô Thị Tuyết Hoàn ở Liên đoàn Xiếc Việt Nam là người đã từng có gần 20 năm gắn bó với xiếc nhưng sau cú ngã định mệnh ở độ cao 2 mét, Hoàn đã bị liệt và phải ngồi xe lăn từ đó đến nay. Tuyết Hoàn khi bị tai nạn mới kết hôn với một nghệ sĩ xiếc trong đoàn, 2 người còn chưa kịp có con và bao nhiêu dự định, ước mơ còn dang dở.
 |
| Vợ chồng nghệ sĩ xiếc Ngô Thị Tuyết Hoàn. |
Nghệ sĩ xiếc Tạ Thúy Phương là con gái của NSƯT Tạ Duy Nhẫn vốn là một nghệ sĩ trẻ tài năng với các tiết mục nhào lộn, thăng bằng trên cao... đã không may gặp phải tai nạn trong quá trình tập luyện đã phải giải nghệ và điều trị bệnh ở nước ngoài suốt 15 năm nay.
Nhắc đến chuyện này, NSƯT Tạ Duy Nhẫn rất buồn rầu, cũng bởi một lẽ nữa là gia đình ông sẽ không còn người kế nghiệp. Sau tai nạn của con gái, con dâu ông không muốn các con theo “nghề tổ” của gia đình, bởi vì tai nạn với cô Tạ Thúy Phương là một chấn thương tinh thần lớn đối với cả gia đình.
Chắc hẳn nhiều người vẫn còn nhớ tới nghệ sĩ xiếc Doãn Hoàng Kiên - người cũng từng được mệnh danh là “Hoàng tử xiếc” một thời. Là con trai duy nhất của nghệ sĩ Doãn Ngọc Anh - người từng nổi danh trong gánh xiếc của cụ Tạ Duy Hiển thời trước giải phóng Thủ đô 1954, từ năm 18 tuổi, Doãn Hoàng Kiên đã giành giải đặc biệt Liên hoan xiếc Quốc tế lần thứ 16 (Mondial Du Cirque de Main) tại Paris, Pháp năm 1993, tham gia biểu diễn trên toàn quốc và nhiều nước như: Nga, Pháp, Nhật Bản, Thái Lan, Lào...
Nhưng rồi trong một lần chuẩn bị sân khấu để diễn, nghệ sĩ thành thục với các tiết mục “thăng bằng kiếm trên thang”, “tung hứng tập thể” như Doãn Hoàng Kiên lại bị ngã. Cú ngã từ độ cao gần 10m xuống đất đã khiến anh phải nằm một chỗ dưỡng thương, cơ thể đầy sẹo và sau đó cũng phải giải nghệ, để lại nhiều tiếc nuối cho bản thân, gia đình và khán giả.
Không chỉ các nghệ sĩ xiếc Việt Nam mà trên thế giới cũng có nhiều nghệ sĩ nổi tiếng bị tai nạn nghề nghiệp và có những người đã chết ngay tại sàn diễn. Trong số những tai nạn khủng khiếp nhất được nhắc tới như cái chết của ảo thuật gia Amazing Joe bị chính màn biểu diễn của mình chôn sống vào năm 1990 trong tiết mục “Quan tài thủy tinh”; nghệ sĩ ảo thuật Balabrega của Thụy Điển bị thiêu cháy trong màn biểu diễn mang tên “Những cánh bướm rực lửa”; nghệ sĩ Guyard Guillot - thành viên một đoàn xiếc Cirque du Soleil nổi tiếng tại Canada khi đi biểu diễn một tiết mục nhào lộn tại Las Vegas (Mỹ) vào năm 2013 đã rơi từ độ cao 15 mét xuống và chết tại chỗ...
Thế mới biết, nghề xiếc đằng sau những vinh quang, những tràng pháo tay nồng nhiệt kéo dài của khán giả có biết bao nhiêu mất mát, hi sinh và cả những tủi hờn. Nếu không may xảy ra những tai nạn chấn thương, không chỉ từ giã nghề nghiệp mà cuộc đời họ còn nhiều nỗi niềm cay đắng kéo dài.
Thế nhưng, trong cuộc gặp gỡ với báo chí gần đây, trả lời câu hỏi về ý định giải nghệ sau những chấn thương có thể ảnh hưởng đến tính mạng, Quốc Nghiệp khẳng định: “Chúng tôi không bao giờ nghĩ đến việc giải nghệ. Có thể trong tương lai chúng tôi sẽ nghĩ đến việc mở các lớp dạy, truyền cảm hứng, năng lượng cho các bạn trẻ yêu thích bộ môn xiếc...” - mới thấy rằng tình yêu, niềm đam mê với nghệ thuật xiếc của họ thật quá lớn.
Sắp tới, hai anh em “Hoàng tử xiếc” cho biết sẽ hợp tác cùng một đạo diễn người Pháp để thực hiện một bộ phim tái hiện những câu chuyện thực tế về quá trình làm nghề đầy nhọc nhằn, vất vả của họ trong suốt hơn 20 năm qua.
