Những thay đổi của đời sống âm nhạc nhìn từ giải thưởng

Giải thưởng "Cống hiến" - một trong những giải thưởng về âm nhạc được dư luận chú ý - đã bước vào giai đoạn nước rút của mùa giải thứ 13. Trước đó, một số giải thưởng trong lĩnh vực này cũng đã lần lượt trao cho các chủ nhân... Nhìn vào sự lên ngôi của các sản phẩm âm nhạc cũng như các gương mặt nghệ sĩ đoạt giải, ta sẽ nhận thấy rõ nhất sự thay đổi của đời sống âm nhạc hiện nay.

Có thể nói, ở lĩnh vực văn học nghệ thuật, âm nhạc vẫn đang là một trong những loại hình sở hữu nhiều giải thưởng nhất hiện nay. Điều đó cho thấy sự quan tâm của công chúng đối với lĩnh vực này, cũng như khả năng kêu gọi tài trợ cho việc tổ chức những giải thưởng khá dễ dàng hơn so với các lĩnh vực khác. Tập trung trong một khoảng thời gian từ cuối năm cũ và đầu năm mới đã có hàng chục giải thưởng âm nhạc thường niên góp mặt trong làng giải trí Việt.

Bên cạnh những giải thưởng truyền thống vốn quen với nhiều khán thính giả trong và ngoài nước thì ngày càng xuất hiện nhiều giải thưởng âm nhạc trực tuyến, làm cho bức tranh đời sống âm nhạc thêm xôm tụ. Những giải thưởng âm nhạc thường niên, có tính chất truyền thống phải kể tới "Làn sóng xanh", "Mai vàng", "Cống hiến"...

Những giải thưởng âm nhạc trực tuyến thì không thể không nhắc tới những cái tên như "Zing Music Awards", "Pop Awards"... Mùa giải thưởng năm nay còn ghi dấu sự xuất hiện của một giải thưởng âm nhạc trực tuyến mới, đó là giải thưởng "Keeng Young Awards".

Ca sĩ Mỹ Tâm không chỉ luôn tạo sức hút trên sân khấu mà còn là chủ nhân của nhiều giải thưởng âm nhạc danh giá.
Ca sĩ Mỹ Tâm không chỉ luôn tạo sức hút trên sân khấu mà còn là chủ nhân của nhiều giải thưởng âm nhạc danh giá.

Đây là giải thưởng của mạng xã hội âm nhạc Keeng và dịch vụ nhạc chờ Imuzick tổ chức nhằm tôn vinh những nghệ sĩ trẻ từ 16 đến 30 tuổi có nhiều cống hiến trong âm nhạc. Giải thưởng này phụ thuộc nhiều vào lượt nghe, xem, tải của người sử dụng. Mỗi mùa giải thưởng đều có một chủ đề và chủ đề của giải thưởng năm nay là "Âm nhạc thử thách".

Theo đó, giải thưởng sẽ bao gồm 16 hạng mục trong đó 3 giải thưởng lớn nhất là 3 hợp đồng sản xuất âm nhạc trị giá 500 triệu đồng 1 giải thưởng, để ca sĩ đầu tư sản xuất những sản phẩm âm nhạc chất lượng trong năm tiếp theo.

Có hai loại hình giải thưởng: giải do công chúng yêu nhạc bình chọn và giải do Hội đồng nghệ thuật bình chọn. Giải thưởng trao gần như muộn nhất trong năm nhưng cũng thu hút được sự quan tâm của đông đảo công chúng là giải thưởng "Cống hiến". Năm nay, giải thưởng âm nhạc "Cống hiến" có 9 hạng mục: Nhà sản xuất của năm, Music video của năm, Bài hát của năm, Nghệ sĩ mới của năm, Album của năm, Chuỗi chương trình của năm, Chương trình của năm, Nhạc sĩ của năm, Ca sĩ của năm.

Các giải thưởng âm nhạc là sự phản ánh rõ nhất gương mặt của đời sống âm nhạc Việt hiện nay. Nó thể hiện xu hướng thưởng thức âm nhạc của công chúng cũng như tư duy của những người làm nghề. Sự thay đổi của một vài giải thưởng có tính chất truyền thống như việc "Làn sóng xanh" kết hợp với một đơn vị truyền thông khác để tổ chức đã cho thấy giải thưởng có thâm niên này chưa chắc đã giữ được tiêu chí của riêng mình như nhiều năm trước đây. Vì rõ ràng là nhà tài trợ, đồng tổ chức thì hoàn toàn có thể có tham gia vào yếu tố chuyên môn, cách thức tổ chức giải thưởng.

Thực tế, thời gian trở lại đây, những giải thưởng truyền thống này đã giảm sức hút trong lòng công chúng và ngay cả với nghệ sĩ. Đã có một số nghệ sĩ tỏ ra thờ ơ trước sự vinh danh có tính chất thường niên này.

Các giải thưởng trực tuyến ngày càng nhiều, kéo theo cuộc chạy đua của những cú nhấp chuột vi tính. Đơn cử như tại giải thưởng Pop Awards 2017 đã công bố 8 giải thưởng dành cho các nghệ sĩ trên thị trường giải trí kỹ thuật số. Với hơn 200 triệu lượt người xem cho các MV chính thức của mình, giải thưởng "Nhạc sĩ của năm" thuộc về Mr Siro (tên thật là Vương Quốc Tuân). Tương tự, với hơn 50 triệu lượt người xem chỉ sau chưa đầy 2 tháng ra mắt, MV ca nhạc "Sống xa anh chẳng dễ dàng" của Bảo Anh đã nhận được giải thưởng "Video của năm".

Tương tự, ở giải thưởng "Làn sóng xanh", ca khúc "Em gái mưa" của Mr Siro do Hương Tràm thể hiện cũng nhận giải "Bài hát hiện tượng" sau khi đã "làm mưa làm gió" trên khắp trang nghe nhạc trực tuyến. Giải "Đĩa đơn" được trao cho "Lạc trôi" của Sơn Tùng - MTP sau khi ca khúc này cũng đã gây bão trong cộng đồng người trẻ yêu nhạc. Năm ca sĩ của giải thưởng này cũng thuộc về những cái tên mà giới trẻ thuộc nằm lòng như Hương Tràm, Sơn Tùng MTP Soobin Hoàng Sơn, Noo Phước Thịnh và Tóc Tiên.

Ở giải thưởng "Keeng Young Awards" cũng đã gọi tên ca sĩ Soobin Hoàng Sơn ở 3 giải quan trọng nhất là "Ca khúc của năm" với "Xin đừng lặng im" và “Nghệ sĩ xuất sắc”, còn lại là một giải trong hệ thống giải phụ là "Nghệ sĩ được yêu thích nhất".

Và giải thưởng "MV của năm" thuộc về "Bao giờ lấy chồng" của ca sĩ Bích Phương. Sự lên ngôi của các tân binh gắn liền với các ca  khúc hit cho thấy những ca sĩ nắm được khán giả trẻ đồng nghĩa với việc bài hát có lượt nghe cao sẽ có cơ hội chiến thắng chắc chắn tại các giải thưởng.

Những bài hát, MV có lượt nghe, lượt xem cao gần như cầm chắc cơ hội nhận được giải thưởng trong thời đại công nghệ số lên ngôi như hiện nay nhưng liệu đó có phải là ca khúc hay không lại là một điều phải bàn cãi. Đơn cử như trường hợp Chi Pu. Tại "Zing Music Awards" năm nay Chi Pu đã vô cùng thành công khi nhận được tới 4 đề cử bao gồm "Video của năm", "Nghệ sĩ mới của năm", "Ca khúc nhạc điện tử được yêu thích" và "Nữ ca sĩ được yêu thích nhất".

Ngoài ra, 4 ca khúc của cô đều có lượng người tương tác khá lớn trên các trang nghe, xem nhạc trực tuyến. Với xuất thân là một cô gái với thành tích vừa phải ở một cuộc thi dành cho lứa tuổi teen, việc Chi Pu bước chân vào lãnh địa âm nhạc hoàn toàn không có gì đáng nói nếu như cô sở hữu một giọng hát tốt.

Nhưng với tuyên bố "Từ nay hãy gọi tôi là ca sĩ" đi kèm với tiết mục hát live không thể dở hơn thì Chi Pu quả là một hiện tượng lạ. Bất chấp mọi quan điểm trái chiều, cái tên Chi Pu xuất hiện trong các bảng đề cử đã cho thấy cứ sản phẩm nào nhiều người nghe là thắng bất luận dở hay. Hay ca sĩ Bích Phương, vốn cũng không được đánh giá cao về chất giọng nhưng bản hit "Bao giờ lấy chồng" cũng đã mang về cho cô giải thưởng tại "Keeng Young Awards".

Một số giải thưởng đã gọi tên những nghệ sĩ trẻ như Lê Thiện Hiếu.
Một số giải thưởng đã gọi tên những nghệ sĩ trẻ như Lê Thiện Hiếu.

Hóa ra, chính ồn ào và thị phi cùng những ý kiến trái chiều trong dư luận lại khiến Chi Pu gặt gái được nhiều giải thưởng khi mới bắt đầu bước vào lãnh địa âm nhạc chỉ vừa 3 tháng của mình. Trên thực tế, số lượng khán giả tìm nghe nhạc Chi Pu phần lớn là do tò mò chứ không phải là yêu thích. Nhưng giải thưởng thì chỉ đếm lượng nghe, không quan tâm họ nghe vì sao?

Sự áp đảo của những giải thưởng trực tuyến với tiêu chí là lượt người nghe, xem trên mạng mang đến một thực tế là không phải giải thưởng nào cũng đi liền với tiêu chí chất lượng. Cho đến thời điểm này, dường như chỉ có giải thưởng âm nhạc "Cống hiến" mới xem tiêu chí bài "hit", ca khúc có nhiều người truy cập như một tiêu chí tham khảo khi xét giải.

Bởi theo nhà báo Đức Trịnh, Phó Ban tổ chức giải thưởng bày tỏ quan điểm, không phải ca khúc nào được nhiều người nghe thì có giá trị nghệ thuật. Ngược lại, nhiều ca khúc có giá trị nghệ thuật nhưng lại ít người nghe. Và quan trọng nhất, giải thưởng phải đánh giá được mức độ sáng tạo, sự đóng góp có tính chất chuyên môn nghề nghiệp của nghệ sĩ với đời sống âm nhạc.

Sự nở rộ của nhạc số cũng kéo theo hệ quả là sự vắng mặt của hạng mục Album xuất sắc, hay album của năm tại các giải thưởng âm nhạc thường niên. Theo quan điểm của giới chuyên môn thì nghệ sĩ phải ra album mới khẳng định được tài năng, những sáng tạo mới hay bước tiến của mình trong tư duy âm nhạc. Các ca sĩ, nhạc sĩ giờ đây khi có được bài hát, hay MV của mình là ngay lập tức tung ra thị trường để tận dụng lượt truy cập. Tư duy ăn xổi không phải là điều khó thấy ở các nghệ sĩ trẻ hiện nay.

Rõ ràng, các giải thưởng âm nhạc một mặt góp phần cho đời sống âm nhạc sôi động hơn nhưng cũng đồng thời phản ánh khá rõ thị trường giải trí này. Từ đó, nghệ sĩ có cơ hội khẳng định tên tuổi và tài năng của mình. Nhưng để mỗi giải thưởng tồn tại lâu dài trong lòng công chúng với uy tín, thương hiệu của mình cần có được những tôn vinh xứng đáng.

Khánh Thảo

Các tin khác

Chuyển đổi số trong ngành sách: Gỡ điểm nghẽn công nghệ và tư duy

Chuyển đổi số trong ngành sách: Gỡ điểm nghẽn công nghệ và tư duy

Tại Việt Nam, chuyển đổi số trong ngành sách không còn là lựa chọn, mà là yêu cầu cấp thiết để thích ứng với sự thay đổi của công nghệ và thói quen của độc giả. Với một dân tộc có tỷ lệ đọc sách khá thấp như Việt Nam thì chuyển đổi số được kỳ vọng là một cơ hội giúp ngành sách phát triển văn hóa đọc, bởi số hóa đã giúp sách "vượt qua giới hạn của sách giấy, kiến tạo những trải nghiệm tri thức đa chiều".

Khi Oscar cải tổ: Minh bạch AI, nới lỏng tiêu chí

Khi Oscar cải tổ: Minh bạch AI, nới lỏng tiêu chí

Trước thềm lễ trao giải Oscar lần thứ 99 dự kiến diễn ra vào năm 2027, Viện Hàn lâm Khoa học và Nghệ thuật Điện ảnh Hoa Kỳ (AMPAS) vừa công bố những thay đổi mang tính bước ngoặt. Đây được đánh giá là một trong những sự lắng nghe cần thiết trong bối cảnh ngành công nghiệp điện ảnh đang thay đổi một cách nhanh chóng trước sức ép của trí tuệ nhân tạo (AI) và trải nghiệm ngày càng đa dạng trong cách thưởng thức nghệ thuật.

Đạo diễn Vạn Nguyễn: “Đưa di sản đến với khán giả bằng tinh thần sáng tạo của thời đại mới”

Đạo diễn Vạn Nguyễn: “Đưa di sản đến với khán giả bằng tinh thần sáng tạo của thời đại mới”

Là một trong những gương mặt tiêu biểu dành trọn tâm huyết cho việc bảo tồn và phát huy giá trị văn hóa dân tộc qua ngôn ngữ sân khấu hiện đại, mới đây đạo diễn Vạn Nguyễn là người Việt đầu tiên được UNESCO Nhật Bản vinh danh “Đạo diễn vì sứ mệnh bảo tồn giá trị văn hóa UNESCO 2025”. Chuyên đề Văn nghệ Công an đã có cuộc trò chuyện cùng đạo diễn Vạn Nguyễn về hành trình bảo tồn và lan tỏa bản sắc văn hóa Việt.

Mối duyên với những ấn bản “Truyện Kiều” lưu dấu trăm năm

Mối duyên với những ấn bản “Truyện Kiều” lưu dấu trăm năm

Trong hơn 20 năm qua, ông Nguyễn Lân Bình đã dày công nghiên cứu và tìm tòi được nhiều tư liệu quý giá về ông nội mình - học giả Nguyễn Văn Vĩnh. Những tư liệu ấy đã góp phần quan trọng làm sáng rõ công lao, thành tựu quan trọng về học giả Nguyễn Văn Vĩnh đối với nền văn học, báo chí nước nhà, trong đó có sự phổ cập và phát triển chữ quốc ngữ với bản dịch “Truyện Kiều” được in lần đầu tiên ở miền Bắc vào năm 1913.

Ươm "mầm xanh" cho đội ngũ dịch giả

Ươm "mầm xanh" cho đội ngũ dịch giả

“Cuộc thi dịch Văn học Việt - Trung, Trung - Việt” năm 2026 vừa chính thức khởi động tại TP Hồ Chí Minh. Bước qua mùa giải thứ hai, cuộc thi không chỉ là nơi giao lưu văn chương giữa hai nước mà còn được kỳ vọng trở thành mảnh đất màu mỡ để phát hiện và bồi dưỡng những “mầm xanh” dịch thuật.

Họa sĩ Tô Chiêm: Sau cú "nốc ao" của số phận

Họa sĩ Tô Chiêm: Sau cú "nốc ao" của số phận

Khi đến thăm họa sĩ Tô Chiêm sau cơn đột quỵ cách đây 2 năm, tôi không hình dung có một ngày lại được trò chuyện và chia sẻ với anh trong sự kiện trưng bày nghệ thuật “Khói” với tâm thế của một người họa sĩ điềm tĩnh trở lại với hội họa sau tất cả.

Dấu ấn kết nối du lịch với văn hóa và di sản

Dấu ấn kết nối du lịch với văn hóa và di sản

Những năm gần đây, với sự ra đời của show diễn thực cảnh được tổ chức tại các địa điểm du lịch đã đem đến cho khán giả là khách du lịch nhiều trải nghiệm mới mẻ. Việc tổ chức các show diễn thực cảnh tại các địa chỉ du lịch nổi tiếng đang được xem là hoạt động tích cực không chỉ để thu hút khách du lịch mà còn là dấu ấn của sự kết nối giữa du lịch với văn hóa và di sản.

Giới xuất bản trước ngã rẽ AI: Kiểm soát hay bị cuốn trôi?

Giới xuất bản trước ngã rẽ AI: Kiểm soát hay bị cuốn trôi?

Những năm gần đây, giới xuất bản thế giới đã liên tục cảnh báo về mối đe dọa của trí tuệ nhân tạo (AI) đến quá trình sáng tạo, trong việc các “ông lớn công nghệ” sử dụng trái phép vô số tác phẩm để huấn luyện thuật toán cũng như thực trạng ngày càng khó phân biệt đâu là tác phẩm đến từ con người, đâu là sản phẩm đến từ máy móc…

Bồi đắp tình yêu Tổ quốc qua âm nhạc

Bồi đắp tình yêu Tổ quốc qua âm nhạc

Giữa những ngày tháng tư lịch sử, một loạt sản phẩm âm nhạc mang tinh thần yêu nước ra mắt công chúng đã tạo nên điểm nhấn đặc biệt trong đời sống âm nhạc. Nỗ lực làm mới cảm hứng truyền thống bằng những sáng tạo độc đáo và hơi thở hiện đại góp phần lan tỏa tình yêu Tổ quốc một cách gần gũi và giàu cảm xúc.

Giao lưu văn chương Việt Nam - New Zealand 2026

Giao lưu văn chương Việt Nam - New Zealand 2026

Việt Nam và New Zealand đã có hơn 50 năm thiết lập quan hệ ngoại giao. Tuy nhiên vẫn có một khoảng trống lớn trong giao lưu văn chương giữa hai nước. Không chờ đợi sự thúc đẩy và đầu tư từ phía Chính phủ hai bên, các nhà thơ của hai nước sau hơn một năm kết nối, đã tổ chức được bước đi đầu tiên khởi động cho việc giới thiệu tác phẩm văn chương cho nhau, và xúc tiến các hoạt động chung nhằm thắt chặt hơn nữa tình đoàn kết và thấu hiểu tâm hồn của nhau.

Từ không gian lưu trữ tĩnh đến hệ sinh thái sáng tạo

Từ không gian lưu trữ tĩnh đến hệ sinh thái sáng tạo

Trong nhiều thập kỷ, bảo tàng và các không gian di sản chủ yếu tồn tại như những “kho lưu trữ sống” - nơi hiện vật được bảo quản cẩn trọng, nhưng lại mang tính tĩnh, đôi khi tạo cảm giác xa cách với công chúng, đặc biệt là thế hệ trẻ.

Hành trình gieo những yêu thương

Hành trình gieo những yêu thương

Dọc dãy hành lang dài của bệnh viện, nghệ sĩ Nguyệt Thu trong bộ quần áo bệnh nhân đã chơi bản nhạc chữa lành "Secret garden". Giữa lằn ranh sinh tử, âm nhạc, kỳ diệu thay, đã giúp trái tim chị khỏe lại. Khán giả của chị là những bệnh nhân, bác sĩ...

Bản đồ quyền lực mới của thế giới đương đại

Bản đồ quyền lực mới của thế giới đương đại

Theo thông lệ hàng năm, tạp chí “TIME” nổi tiếng của Mỹ vừa công bố danh sách “TIME100” của năm 2026, qua đó ghi dấu 100 cá nhân có sức ảnh hưởng toàn cầu. Những gương mặt này trải rộng ở đa dạng lĩnh vực, từ chính trị, đứng sau những nỗ lực tiên phong đến các nghệ sĩ và những nhà đổi mới. Điều nổi bật trong danh sách năm nay là sự góp mặt đông đảo của thế hệ trẻ.

Giấc mơ Manila và cú "Hat-trick" đi vào lịch sử

Giấc mơ Manila và cú "Hat-trick" đi vào lịch sử

Giữa không gian rực rỡ và tiếng nhạc Latin cuồng nhiệt tại thủ đô Manila, Philippines vào những ngày tháng 4 năm 2026, quốc kỳ Việt Nam đã ba lần được kéo lên ở vị trí cao nhất.

Giải “cơn khát” phim trường chuyên nghiệp

Giải “cơn khát” phim trường chuyên nghiệp

Điện ảnh Việt được ví như người khổng lồ đang vươn vai thức giấc. Thế nhưng “người khổng lồ” ấy vẫn chưa có một “đại bản doanh” đúng nghĩa để thỏa sức tung hoành. Đôi chân “người khổng lồ” vẫn chật vật trong những phim trường nhỏ lẻ hoặc bối cảnh tạm bợ, quay xong rồi dỡ bỏ.

Đưa sân khấu đến với học đường: "Gieo mầm" tình yêu nghệ thuật

Đưa sân khấu đến với học đường: "Gieo mầm" tình yêu nghệ thuật

Những năm gần đây, tại Hà Nội, mô hình sân khấu học đường đang được quan tâm, xây dựng như một hướng tiếp cận mới trong giáo dục thẩm mỹ cho lứa tuổi học sinh. Việc đưa nghệ thuật sân khấu đến với học đường không chỉ là "gieo mầm" tình yêu nghệ thuật cho thế hệ tương lai mà còn mở ra cơ hội cho ngành sân khấu khi đưa nghệ thuật đến gần hơn với thế hệ trẻ.

"Phăng đỏ" - một thời đã qua của Trương Vân Ngọc

"Phăng đỏ" - một thời đã qua của Trương Vân Ngọc

"Phăng đỏ" là tiểu thuyết đầu tay của nhà văn Trương Vân Ngọc (sinh năm 1973, quê Hưng Yên, hiện công tác tại Hà Nội)  viết về đề tài hình tượng người chiến sĩ Công an nhân dân, sách đoạt giải C cuộc thi viết tiểu thuyết, truyện ký đề tài "Vì An ninh Tổ quốc và bình yên cuộc sống" do Bộ công an và Hội nhà văn Việt Nam tổ chức năm 2025, được Nhà xuất bản Công an Nhân dân tuyển chọn và ấn hành tháng 12 năm 2025.

Tiểu thuyết lịch sử: Dấu ấn trong đời sống đương đại

Tiểu thuyết lịch sử: Dấu ấn trong đời sống đương đại

Trong đời sống văn học, có một dòng chảy lặng lẽ nhưng lại đóng vai trò khá quan trọng trong đời sống, đó chính là tiểu thuyết lịch sử. Lấy chất liệu từ lịch sử, tái hiện lịch sử qua những trang văn chính là những đóng góp thầm lặng, tích cực của các nhà văn cho bề dày truyền thống văn hóa nước nhà...