Những thay đổi bất ngờ trong chính quyền Tổng thống Trump

Ngày 13-3, Tổng thống Mỹ Donald Trump đã tạo một “cơn địa chấn” có thể coi là lớn nhất trong chính quyền kể từ khi ông nhậm chức cách đây hơn 1 năm, đó là cách chức Ngoại trưởng Rex Tillerson và bổ nhiệm Giám đốc CIA Mike Pompeo thay thế vị trí người đứng đầu ngành ngoại giao Mỹ.

Sau nhiều lời đồn đoán về quãng thời gian cùng làm việc suốt hơn 14 tháng đầy sóng gió với quá nhiều bất đồng về quan điểm, Tổng thống Donald Trump tuyên bố sa thải ông Rex Tillerson trên Twitter và sau đó lên đường đến San Diego, bang California để “mục sở thị” những bản thiết kế mẫu cho bức tường biên giới với Mexico.

“Tôi muốn gửi lời cảm ơn đến Rex Tillerson vì những đóng góp của ông. Mọi nhiệm vụ đã được hoàn thành xuất sắc trong 14 tháng qua, và tôi chúc ông cùng gia đình khỏe mạnh và hạnh phúc”, Tổng thống Mỹ tuyên bố.

Tại cuộc họp cuối cùng trước báo giới trên cương vị Ngoại trưởng Mỹ ngày 13-3, ông Rex Tillerson đã gửi lời cảm ơn sâu sắc đến các đồng nghiệp của ông tại Bộ Ngoại giao cũng như trên toàn thế giới, đồng thời chỉ ra một số thành tựu về chính sách đối ngoại và đưa ra một số vấn đề cho các nhà lãnh đạo tương lai cân nhắc, giải quyết.

Ông nhấn mạnh những thành tựu đạt được trong thời gian ông tại vị Ngoại trưởng Mỹ và động viên những nhân viên Bộ Ngoại giao tiếp tục chăm làm việc và cống hiến cho nước Mỹ. Tuy nhiên, ông lại không đề cập gì đến Tổng thống Mỹ Donald Trump. Ông Tillerson, người có rất nhiều nỗ lực trên cương vị tướng lĩnh ngoại giao của cường quốc số 1 thế giới dù trước đây chưa từng có kinh nghiệm trong lĩnh vực này, vừa hoàn thành chuyến thăm đến nhiều nước châu Phi để cải thiện quan hệ đồng minh cũng như tạo dựng lại hình ảnh nước Mỹ tại châu lục này trước những ảnh hưởng ngày một lớn của Trung Quốc tại đây.

Ông cũng bày tỏ bất ngờ về việc mình bị sa thải và cho biết đã nhận được cuộc gọi từ Tổng thống và Chánh văn phòng John Kelly “để đảm bảo có sự rõ ràng trong những ngày tới”. Từ ngày 13-3, ông Tillerson từ bỏ mọi nghĩa vụ và sẽ chính thức từ nhiệm cuối tháng này, bàn giao công việc cho Thứ trưởng Ngoại giao John Sullivan.

Cách chức ông Tillerson, bổ nhiệm đương kim Giám đốc Cơ quan Tình báo Trung ương Mỹ (CIA) Mike Pompeo thay thế đồng nghĩa với việc Cơ quan Tình báo Trung ương Mỹ đang thiếu đi người đứng đầu và ngay lập tức Tổng thống Mỹ đã đề cử bà Gina Haspel giữ chức vụ này.

“Mike Pompeo, Giám đốc CIA, sẽ là Ngoại trưởng mới. Ông ấy sẽ đảm nhiệm chức vụ này tốt nhất. Cảm ơn ông Rex Tillerson vì thời gian giữ chức. Gina Haspel sẽ là Giám đốc mới của CIA, người phụ nữ đầu tiên đảm nhận vị trí này. Chúc mừng tất cả”, Tổng thống Mỹ Donald Trump viết trên Twitter hôm 13-3.

Việc Tổng thống Mỹ Donald Trump công bố đề cử bà Gina Haspel trở thành Giám đốc CIA đi kèm với lời “tạm biệt” ông Rex Tillerson, nay đã là cựu Ngoại trưởng Mỹ, chỉ trong cùng một Tweet duy nhất vào ngày 13-3 được coi là một động thái khá trớ trêu.

Cuộc thay đổi nhân sự này thực là một cú sốc đối với chính trường Mỹ ngay cả dưới thời một người có những quyết định táo bạo như Tổng thống Trump. Hơn tất cả, điều khiến ông Mike Pompeo, một cựu binh, thương gia và nguyên Giám đốc CIA, được Tổng thống lựa chọn cho chiếc ghế ngoại trưởng, chính là sự tương đồng trong quan điểm về nhiều vấn đề quốc tế, trong đó có Iran cũng như Hiệp định Paris.

Tổng thống Mỹ Donald Trump cách chức Ngoại trưởng Rex Tillerson. Ảnh Reuters.
Tổng thống Mỹ Donald Trump cách chức Ngoại trưởng Rex Tillerson. Ảnh Reuters.

Ông Mike Pompeo, 54 tuổi, nếu được Thượng viện thông qua, sẽ trở thành người đứng đầu ngành ngoại giao của Mỹ với trọng trách nặng nề trong bối cảnh các cuộc đàm phán với Triều Tiên vẫn chỉ đang nhen nhóm. Phát biểu trước báo giới ngày 13-3, Tổng thống Mỹ Donald Trump đã ngợi khen ông Pompeo mang một “nguồn năng lượng lớn, một trí tuệ lớn” và cho rằng ông sẽ trở thành một “ngoại trưởng tuyệt vời”.

Tổng thống Mỹ cũng không quên nhấn mạnh về mối quan hệ tốt đẹp giữa ông và ông Pompeo, người có nhiều quan điểm tương đồng về các vấn đề quốc tế. “Tôi đã làm việc với Mike Pompeo trong một khoảng thời gian khá dài, người có một nguồn năng lượng to lớn, trí tuệ to lớn, chúng tôi luôn có cùng bước sóng quan điểm. Chúng tôi có mối quan hệ tốt và đó là điều tôi cần đối với một Ngoại trưởng”, ông Trump nhấn mạnh.

Dù được coi là người “bắt sóng” rất nhuần nhuyễn với tổng thống, tuy nhiên, ông Pompeo lại có quan điểm “hiếu chiến” với Nga, coi Nga là mối đe dọa an ninh tiềm tàng, phần nào ngược ông Trump, người muốn cải thiện quan hệ với Moscow.

Về bà Haspel, người phụ nữ đầu tiên được đề cử vào vị trí Giám đốc CIA, Tổng thống Trump nhận định việc bổ nhiệm bà Haspel sẽ là một “cột mốc quan trọng trong lịch sử”, đồng thời cho biết thêm, bà Haspel và ông Pompeo “đã cùng làm việc trong hơn 1 năm và có sự tôn trọng lẫn nhau đặc biệt”.

Ông Trump cũng không quên dành lời khen cho bà Haspel: “Gina là một người tôi biết rất, rất rõ và cũng là người tôi đã phối hợp làm việc rất chặt chẽ. Bà ấy là một người xuất chúng". Trong một phát biểu được đưa ra ngày 13-3, bà Haspel đã thể hiện sự vinh dự được làm việc với ông Pompeo trong hơn 1 năm qua.

“Tôi thực sự biết ơn Tổng thống Trump vì cơ hội quí giá cũng như sự tin tưởng của ông ấy vào tôi khi đề cử tôi cho vị trí Giám đốc CIA. Nếu được bổ nhiệm, tôi hy vọng sẽ cung cấp cho ngài Tổng thống sự hỗ trợ về tình báo cần thiết như những gì ông ấy mong đợi trong năm đầu tiên của nhiệm kỳ”, bà Haspel nói.

Sau những cái tên như Hope Hicks, Michael Flynn, James Comey hay Sean Spicer, việc ông Trump sa thải ông Rex Tillerson nối tiếp danh sách những quan chức Nhà Trắng dứt áo ra đi dù là bị cách chức hay tự nguyện rút lui.

Chính trường Mỹ một lần nữa trải qua sóng gió với rất nhiều ý kiến trái chiều về việc Tổng thống Mỹ Donald Trump cách chức ông Tillerson cũng như đề cử ông Mike Pompeo và bà Gina Haspel giữ những chức vụ quan trọng hàng đầu trong chính quyền của mình. Tuy nhiên, hai ứng viên này vẫn cần được sự đồng ý của Thượng viện Mỹ trước khi được chính thức bổ nhiệm.

Duy Tiến

Các tin khác

Thượng đỉnh Mỹ - Trung và phép thử của quan hệ ổn định chiến lược

Thượng đỉnh Mỹ - Trung và phép thử của quan hệ ổn định chiến lược

Phát biểu ngay tại căn cứ liên hợp Andrews khi vừa đặt chân tới Mỹ hôm 23/9 (giờ địa phương), Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình cho hay, thế giới đang phát triển, thời đại đang thay đổi, nhưng quy luật lịch sử về việc Trung Quốc và Mỹ chung sống hòa bình không thay đổi, nguyện vọng tốt đẹp của nhân dân hai nước về tăng cường giao lưu hữu nghị không thay đổi, kỳ vọng chung của cộng đồng quốc tế đối với Trung Quốc và Mỹ cũng không thay đổi.

Trẻ em Gaza trở lại trường giữa đống đổ nát

Trẻ em Gaza trở lại trường giữa đống đổ nát

Hàng trăm nghìn trẻ tại dải Gaza trở lại trường học trực tiếp lần đầu tiên sau gần 3 năm do ảnh hưởng của chiến sự. Những lớp học trong lều bạt mở ra hy vọng khôi phục việc học, nhưng cũng cho thấy những thách thức lớn phía trước đối với giáo dục và quá trình tái thiết Gaza.

Đại hội đồng LHQ 2026: Tâm điểm ngoại giao quốc tế và bài toán tương lai

Đại hội đồng LHQ 2026: Tâm điểm ngoại giao quốc tế và bài toán tương lai

Hàng trăm nhà lãnh đạo, quan chức ngoại giao sẽ hội tụ tại New York trong tuần này để tham dự Phiên thảo luận cấp cao Đại hội đồng Liên hợp quốc (LHQ) khóa 81, trong bối cảnh cộng đồng quốc tế đối mặt nhiều vấn đề cấp bách liên quan đến xung đột, an ninh, chủ nghĩa đa phương và những tác động ngày càng rõ nét của trí tuệ nhân tạo (AI).

Iran trước bài toán biến địa lý thành lợi thế logistics

Iran trước bài toán biến địa lý thành lợi thế logistics

Sở hữu biên giới trên bộ với 7 quốc gia, Iran từng kỳ vọng mạng lưới đường bộ, đường sắt và các cảng phía Bắc có thể giúp giảm sức ép khi hoạt động thương mại đường biển bị phong tỏa. Tuy nhiên, tình trạng xe tải mắc kẹt tại nhiều cửa khẩu đang cho thấy khoảng cách giữa lợi thế địa lý trên bản đồ và khả năng chuyển hóa lợi thế đó thành năng lực vận tải thực tế vẫn còn rất lớn.

Quan ngại mất kiểm soát AI ngày càng gia tăng

Quan ngại mất kiểm soát AI ngày càng gia tăng

Google ngày 19/9 xác nhận mô hình trí tuệ nhân tạo (AI) Gemini đã truy cập trái phép vào hệ thống của 3 công ty trong quá trình kiểm thử an ninh mạng hồi tháng 5. Mặc dù Google cho biết mô hình đã dừng hoạt động sau khi nhận ra các hệ thống này không thuộc môi trường thử nghiệm và không gây thiệt hại, vụ việc tiếp tục làm gia tăng quan ngại về khả năng kiểm soát các hệ thống AI ngày càng có tính tự chủ cao.

Châu Âu chưa tìm được tiếng nói chung về ngân sách dài hạn

Châu Âu chưa tìm được tiếng nói chung về ngân sách dài hạn

Đức, Đan Mạch, Phần Lan, Hà Lan và Áo đề nghị giảm hàng trăm tỷ euro trong đề xuất ngân sách dài hạn gần 2.000 tỷ euro của Liên minh châu Âu (EU) giai đoạn 2028-2034, trong bối cảnh các nước thành viên tranh luận về việc phân bổ nguồn lực cho quốc phòng, năng lực cạnh tranh, đổi mới sáng tạo và vấn đề di cư.

Vai trò chiến lược của tuyến dẫn dầu Đông - Tây giữa khủng hoảng Hormuz

Vai trò chiến lược của tuyến dẫn dầu Đông - Tây giữa khủng hoảng Hormuz

Bộ trưởng Năng lượng Mỹ Chris Wright ngày 16/9 cho biết, dầu thô có thể được bơm trở lại qua đường ống Đông – Tây của Arab Saudi trong vài ngày thay vì mất nhiều tuần như một số dự báo, sau khi phải tạm đóng vì hứng chịu các cuộc tấn công bằng UAV của Houthi. Thông tin này tiếp tục cho thấy vai trò của tuyến đường ống chiến lược trong bối cảnh khủng hoảng Hormuz.

Nga-Ukraine hé mở cánh cửa đàm phán

Nga-Ukraine hé mở cánh cửa đàm phán

Tiến trình đàm phán hướng tới khả năng chấm dứt xung đột Nga-Ukraine đang xuất hiện những tín hiệu tích cực mới khi cả Kiev và Moskva cùng phát đi thông điệp sẵn sàng nối lại tiếp xúc ba bên với sự trung gian của Mỹ.

Căng thẳng Trung Đông: Ngoại giao đình trệ, rủi ro năng lượng toàn cầu leo thang

Căng thẳng Trung Đông: Ngoại giao đình trệ, rủi ro năng lượng toàn cầu leo thang

Những nỗ lực ngoại giao tại khu vực Trung Đông dường như đang chững lại sau khi cuộc đàm phán quan trọng giữa Iran và các cường quốc Vùng Vịnh bị trì hoãn. Cùng lúc đó, một loạt các cuộc tấn công mới nhằm vào hai tuyến đường trung chuyển dầu mỏ huyết mạch của khu vực đang đẩy những lo ngại về an ninh nguồn cung năng lượng toàn cầu lên cao. 

Hai “nút thắt” siết dòng năng lượng toàn cầu

Hai “nút thắt” siết dòng năng lượng toàn cầu

Trong khi eo biển Hormuz tiếp tục chịu tác động từ xung đột Mỹ-Iran, đà tiến công của Houthi tại Yemen đang đẩy Bab el-Mandeb vào vòng xoáy bất ổn, làm gia tăng sức ép lên các tuyến vận chuyển dầu mỏ và hàng hóa của thế giới.

25 năm sau thảm họa 11/9: Khi ký ức lịch sử trở thành nội dung trên mạng xã hội

25 năm sau thảm họa 11/9: Khi ký ức lịch sử trở thành nội dung trên mạng xã hội

25 năm sau các vụ tấn công khủng bố ngày 11/9/2001, những hình ảnh máy bay đâm vào tòa tháp đôi Trung tâm Thương mại Thế giới (WTC) và các công trình đổ sập vẫn tiếp tục được chia sẻ rộng rãi trên Internet. Đáng chú ý, ngày càng nhiều người trẻ đang lần đầu tiên được xem những nội dung từng gây chấn động thế giới, qua đó đặt ra câu hỏi về cách một thế hệ mới tiếp nhận và ghi nhớ một trong những sự kiện nổi bật nhất đầu thế kỷ XXI.

Mỹ - Iran tăng cường tập kích tàu bè, triển vọng đàm phán mờ nhạt

Mỹ - Iran tăng cường tập kích tàu bè, triển vọng đàm phán mờ nhạt

Mỹ và Iran liên tiếp tiến hành các cuộc tập kích nhằm vào tàu bè quanh eo biển Hormuz, đẩy giá dầu vượt 100 USD/thùng. Trong khi Tehran đưa ra hàng loạt điều kiện để chấm dứt xung đột và cảnh báo mở rộng vùng hạn chế hàng hải, Washington cho biết hiện chưa ưu tiên giải pháp ngoại giao.

Mỹ hé lộ 170.000 trang tài liệu về hậu quả vụ khủng bố 11/9

Mỹ hé lộ 170.000 trang tài liệu về hậu quả vụ khủng bố 11/9

Chỉ vài ngày trước lễ kỷ niệm 25 năm vụ khủng bố ngày 11/9/2001, chính quyền thành phố New York (Mỹ) đã công bố khoảng 170.000 trang tài liệu trước đây chưa được tiết lộ, cho thấy giới chức từng lo ngại về những mối đe dọa đến sức khỏe do chất lượng không khí sau khi Trung tâm Thương mại Thế giới (WTC) sụp đổ.

Iran và bài toán thực thi “vùng hạn chế” tại eo biển Hormuz

Iran và bài toán thực thi “vùng hạn chế” tại eo biển Hormuz

Gần đây, Iran tuyên bố sẽ thiết lập một “vùng hạn chế” mới quanh eo biển Hormuz. Thực tế, Tehran thời gian qua đã cho thấy khả năng gây gián đoạn đáng kể đối với hoạt động đi lại qua eo biển. Tuy nhiên, giới chuyên gia nhận định, Iran sẽ phải đối mặt với rất nhiều thách thức nếu thực sự muốn áp đặt quyền kiểm soát eo biển, đặc biệt với những tàu được quân đội Mỹ hộ tống.