Sở Văn hóa và Thể thao Hà Nội vừa tổ chức lễ trao giải thưởng cuộc thi sáng tác ca khúc "Thanh âm Hà Nội", sự kiện hướng tới kỷ niệm 70 năm Ngày Giải phóng Thủ đô (10/10/1954 - 10/10/2024). Nhìn vào số lượng và chất lượng các tác phẩm tham dự lại càng khẳng định Hà Nội - Thủ đô ngàn năm văn hiến vẫn luôn là nguồn cảm hứng bất tận với nhiều tác giả trong dòng chảy âm nhạc Việt.
Như khẳng định của Thiếu tướng, nhạc sĩ Nguyễn Đức Trịnh, Chủ tịch Hội Nhạc sĩ Việt Nam tại lễ trao giải: "Hà Nội là một trong những địa phương sở hữu nhiều ca khúc hay nhất. Nhiều bài ca mãi vang vọng trong lòng công chúng yêu nhạc. Dù vậy, sáng tác về Hà Nội vẫn là niềm cảm hứng, nỗi đau đáu của nhiều nhạc sĩ, tác giả, đặc biệt là về một Hà Nội đổi mới ngày hôm nay''.
Ban tổ chức trao giải A cho các tác giả.
Vì thế, chỉ trong một thời gian ngắn nhưng cuộc thi đã nhận được số lượng lớn tác phẩm tham dự. Các tác phẩm tham gia đã bám sát chủ đề, ca từ trong sáng, giàu cảm xúc, giai điệu đẹp, nội dung tư tưởng và nghệ thuật tốt. Quả là như vậy, Hà Nội mến yêu với vẻ đẹp cổ kính thâm nghiêm, nét riêng vừa giản dị quyến rũ, lại chứa đựng trong đó hồn thiêng sông núi đã làm xao xuyến bao tâm hồn nghệ sĩ, để cùng với tài năng đã dệt nên những lời ca giai điệu đi cùng năm tháng.
Biết bao ca khúc, tuyệt phẩm âm nhạc về Hà Nội như "Hướng về Hà Nội" (Hoàng Dương), "Người Hà Nội" (Nguyễn Đình Thi), "Bài ca Hà Nội" (Vũ Thanh), "Trời Hà Nội xanh" (Văn Ký), "Nhớ về Hà Nội" (Hoàng Hiệp), "Nhớ mùa thu Hà Nội" (Trịnh Công Sơn), "Em ơi, Hà Nội phố" (Phú Quang), "Nhớ tuổi thơ tôi Hà Nội" (Nguyễn Cường), "Mùa xuân làng lúa làng hoa" (Ngọc Khuê), "Hà Nội mùa vắng những cơn mưa" (Trương Quý Hải)...
Cuộc thi sáng tác ca khúc "Thanh âm Hà Nội", thêm một lần nữa là cơ hội để các nhạc sĩ thể hiện tình yêu với Thủ đô và đóng góp thêm vào đời sống âm nhạc nhiều tác phẩm mới, xuất sắc. Theo ban tổ chức, được phát động từ tháng 3/2024, nhằm tìm kiếm những tác phẩm âm nhạc mới, có giá trị nghệ thuật về Thủ đô, cuộc thi đã nhận được 196 tác phẩm của 131 tác giả, nhạc sĩ thuộc 24 tỉnh, thành phố trong cả nước tham gia.
Chung cuộc, ban tổ chức đã trao 5 giải A, 5 giải B, 10 giải C, 15 giải Khuyến khích, 10 giải Phong cách và 1 tác phẩm xuất sắc nhất cho các tác phẩm. 5 giải A thuộc về các tác phẩm "Hà Nội mùa yêu thương" (Vũ Ngọc Đảm), "Hà Nội mùa lá" (Đình Nghĩ), "Hà Nội Thủ đô em mến yêu" (NSƯT Thúy My), "Hồn thiêng Hà Nội" (Nhạc: Quang Huy, Thơ: Ngô Xuân Bính), "Hà Nội... ngày... tháng... năm" (Tạ Duy Tuấn). Trong đó, ca khúc "Hà Nội mùa yêu thương" đồng thời nhận giải thưởng "Tác phẩm xuất sắc nhất" của nhà tài trợ.
Một điều dễ nhận thấy tại cuộc thi sáng tác ca khúc "Thanh âm Hà Nội" năm 2024 là sự hưởng ứng mạnh mẽ của các tác giả, nhạc sĩ. Mỗi tác giả được gửi tối đa 3 tác phẩm nhưng có người nhận cú đúp giải thưởng như NSƯT Thúy My với tác phẩm "Hà Nội Thủ đô em mến yêu" (giải A) và "Tự hào Thủ đô mến yêu" (giải khuyến khích). Tác giả Nguyễn Tài Tuấn nhận giải C cho ca khúc "Phố xưa Hà Nội" và giải khuyến khích cho ca khúc "Bâng khuâng Hà Nội". Tương tự, nhạc sĩ Nguyễn Anh Trí cũng nhận giải C cho ca khúc "Động Hương Tích" (phổ thơ Hồ Xuân Hương) và giải phong cách cho ca khúc "Hà Nội vinh quang"...
Điều này cho thấy Hà Nội mãi là nguồn cảm xúc bất tận và dạt dào với mỗi tác giả. Các tác phẩm đều tập trung vào nội dung ca ngợi Thủ đô Hà Nội anh hùng - Thành phố vì hòa bình - Thành phố sáng tạo "Văn hiến - Văn minh - Hiện đại" trên chặng đường 70 năm giải phóng, xây dựng, hội nhập và phát triển với những thành tựu to lớn, những giá trị văn hóa truyền thống, đậm đà bản sắc dân tộc; ca ngợi người Hà Nội hào hoa, thanh lịch, nghĩa tình, văn minh...
Một điểm đặc biệt nữa tại cuộc thi sáng tác ca khúc năm nay là hầu hết những giải thưởng cao nhất đều thuộc về những người trẻ. Điều này cho thấy ban thẩm định là các nhạc sĩ có uy tín, bề dày kinh nghiệm về học thuật, sáng tác và sản xuất âm nhạc đã rất khách quan, công tâm trong đánh giá tác phẩm. Ngoài ra, kết quả này còn mang đến cho những người yêu nhạc niềm hy vọng, tin tưởng vào sự kế cận xứng đáng của thế hệ trẻ.
NSƯT Thúy My - tác giả nhận 2 giải thưởng cho 2 ca khúc tại cuộc thi năm nay xúc động chia sẻ về ý nghĩa của giải thưởng với một người sinh ra và lớn lên tại Hà Nội như chị. Điều mà NSƯT Thúy My cũng như nhiều nhạc sĩ có mặt tại lễ trao giải mong muốn là làm thế nào để các ca khúc lan tỏa và được phổ biến trong đời sống, để người dân có cơ hội thưởng thức những tác phẩm mới về Hà Nội.
Từ mong muốn ấy, cùng với lễ trao giải, ban tổ chức đã ra mắt tuyển tập "Thanh âm Hà Nội" năm 2024, tuyển chọn 70 tác phẩm tiêu biểu, đạt chất lượng nghệ thuật. Mỗi ca khúc đều có mã QR để công chúng có thể thưởng thức trực tuyến. Nhạc sĩ Nguyễn Đức Trịnh cho rằng, điều này cho thấy sự nhanh nhạy của ban tổ chức, góp phần hữu hiệu trong việc lan tỏa những ca khúc mới tới công chúng. Tuyển tập ca khúc "Thanh âm Hà Nội" thực sự là món quà tinh thần ý nghĩa, thiết thực chào mừng 70 năm Ngày Giải phóng Thủ đô.
Trung tá, nhạc sĩ Tạ Duy Tuấn (Nhà hát Ca múa nhạc Quân đội): "Hà Nội luôn là đề tài khiến tôi khao khát"
Là một người con của Thủ đô Hà Nội, tôi vui mừng, xúc động xen lẫn tự hào khi là một trong 5 tác giả có tác phẩm được trao giải A tại cuộc thi sáng tác ca khúc "Thanh âm Hà Nội" vào thời điểm Thủ đô tưng bừng kỷ niệm 70 năm Ngày Giải phóng. Với ca khúc "Hà Nội, ngày... tháng... năm...", tôi đã kể lại câu chuyện tình yêu của cha mẹ mình.
Ý tưởng về ca khúc đến với tôi vào một buổi chiều, khi bố ngồi trầm ngâm và chia sẻ với tôi kỷ niệm của hai người thuở thanh xuân. Mẹ tôi đã đi xa cách đây mấy năm nhưng những kỷ niệm vẫn đầy ắp trong ông. Mối tình của hai người giữa thời bao cấp khó khăn nhưng đẹp giản dị, trong sáng. Đó là kỷ niệm đạp xe quanh hồ Gươm, qua Hà Nội 36 phố phường... Tôi đặt bút viết những giai điệu, lời ca đầu tiên khi Hà Nội đón cơn gió heo may đầu mùa.
Gắn bó với Hà Nội nên Hà Nội luôn là một miền đề tài khiến tôi khao khát được sáng tạo và bày tỏ tình cảm thông qua âm nhạc. Trong đời sống âm nhạc, đã có nhiều ca khúc hay về Hà Nội của các thế hệ nhạc sĩ đi trước, nhưng tôi tin khi mình viết về Hà Nội bằng tình cảm chân thành, rung động sâu sắc của trái tim thì sẽ được khán giả đón nhận. Với "Hà Nội ngày... tháng... năm...", tôi cảm thấy hạnh phúc khi góp một phần nhỏ bé của mình vào sự phát triển văn hóa của Hà Nội.
Điều thuận lợi với những nhạc sĩ trẻ như chúng tôi là được sống và tự do sáng tác trong hòa bình, cùng sự hỗ trợ của công nghệ hiện đại. Vì thế, khó khăn hay áp lực nếu có là làm thế nào để tận dụng được những thế mạnh thời đại đó để mỗi người không ngừng sáng tạo, tự tìm được chất riêng cho âm nhạc của mình.
Nhạc sĩ Vũ Ngọc Đảm: "Góp phần tô đẹp thêm bức tranh Hà Nội bằng âm nhạc"
Dù không sinh ra tại Hà Nội nhưng hơn 20 năm gắn bó với nơi đây đã đủ để Hà Nội thân thương yêu dấu như quê hương thứ hai trong trái tim tôi. Tôi viết ca khúc "Hà Nội mùa yêu thương" với niềm xúc động trước vẻ đẹp 4 mùa của Hà Nội, đặc biệt là mùa thu. Viết về Hà Nội không dễ vì trước đó đã có nhiều tác phẩm hay, ghi dấu ấn trong lòng công chúng. Vì thế, trước khi bắt tay vào viết ca khúc, tôi đã lên ý tưởng khai thác Hà Nội ở những khía cạnh nào. Chắt lọc hình ảnh nào để khắc họa được vẻ đẹp đặc trưng riêng có của Hà Nội trong 4 mùa...
Bên cạnh sự chau chuốt về ca từ, tôi chọn giai điệu theo phong cách blue - jazz vì muốn mang hơi thở trẻ trung vào ca khúc. Qua tác phẩm, tôi hy vọng cùng các nhạc sĩ trên khắp cả nước góp phần nhỏ bé tô đẹp thêm bức tranh Hà Nội bằng âm nhạc. Rất vui là ca khúc vừa nhận giải A, vừa là tác phẩm xuất sắc do nhà tài trợ trao tặng. Giải thưởng thực sự là nguồn động viên khuyến khích với những người trẻ chúng tôi thêm tự tin để không ngừng nỗ lực trên con đường nghệ thuật, tiếp bước các nhạc sĩ đi trước, viết nên giai điệu đẹp, ca ngợi Thủ đô hòa bình.
Là một trong những gương mặt tiêu biểu dành trọn tâm huyết cho việc bảo tồn và phát huy giá trị văn hóa dân tộc qua ngôn ngữ sân khấu hiện đại, mới đây đạo diễn Vạn Nguyễn là người Việt đầu tiên được UNESCO Nhật Bản vinh danh “Đạo diễn vì sứ mệnh bảo tồn giá trị văn hóa UNESCO 2025”. Chuyên đề Văn nghệ Công an đã có cuộc trò chuyện cùng đạo diễn Vạn Nguyễn về hành trình bảo tồn và lan tỏa bản sắc văn hóa Việt.
Trong hơn 20 năm qua, ông Nguyễn Lân Bình đã dày công nghiên cứu và tìm tòi được nhiều tư liệu quý giá về ông nội mình - học giả Nguyễn Văn Vĩnh. Những tư liệu ấy đã góp phần quan trọng làm sáng rõ công lao, thành tựu quan trọng về học giả Nguyễn Văn Vĩnh đối với nền văn học, báo chí nước nhà, trong đó có sự phổ cập và phát triển chữ quốc ngữ với bản dịch “Truyện Kiều” được in lần đầu tiên ở miền Bắc vào năm 1913.
“Cuộc thi dịch Văn học Việt - Trung, Trung - Việt” năm 2026 vừa chính thức khởi động tại TP Hồ Chí Minh. Bước qua mùa giải thứ hai, cuộc thi không chỉ là nơi giao lưu văn chương giữa hai nước mà còn được kỳ vọng trở thành mảnh đất màu mỡ để phát hiện và bồi dưỡng những “mầm xanh” dịch thuật.
Trong mạch nguồn linh thiêng của những ngày tháng Ba âm lịch, khi cả dân tộc hướng về vùng đất kinh đô cổ, Triển lãm giao lưu mỹ thuật quốc tế "Dòng chảy văn hóa" đã diễn ra.
Khi đến thăm họa sĩ Tô Chiêm sau cơn đột quỵ cách đây 2 năm, tôi không hình dung có một ngày lại được trò chuyện và chia sẻ với anh trong sự kiện trưng bày nghệ thuật “Khói” với tâm thế của một người họa sĩ điềm tĩnh trở lại với hội họa sau tất cả.
Những năm gần đây, với sự ra đời của show diễn thực cảnh được tổ chức tại các địa điểm du lịch đã đem đến cho khán giả là khách du lịch nhiều trải nghiệm mới mẻ. Việc tổ chức các show diễn thực cảnh tại các địa chỉ du lịch nổi tiếng đang được xem là hoạt động tích cực không chỉ để thu hút khách du lịch mà còn là dấu ấn của sự kết nối giữa du lịch với văn hóa và di sản.
Những năm gần đây, giới xuất bản thế giới đã liên tục cảnh báo về mối đe dọa của trí tuệ nhân tạo (AI) đến quá trình sáng tạo, trong việc các “ông lớn công nghệ” sử dụng trái phép vô số tác phẩm để huấn luyện thuật toán cũng như thực trạng ngày càng khó phân biệt đâu là tác phẩm đến từ con người, đâu là sản phẩm đến từ máy móc…
Giữa những ngày tháng tư lịch sử, một loạt sản phẩm âm nhạc mang tinh thần yêu nước ra mắt công chúng đã tạo nên điểm nhấn đặc biệt trong đời sống âm nhạc. Nỗ lực làm mới cảm hứng truyền thống bằng những sáng tạo độc đáo và hơi thở hiện đại góp phần lan tỏa tình yêu Tổ quốc một cách gần gũi và giàu cảm xúc.
Việt Nam và New Zealand đã có hơn 50 năm thiết lập quan hệ ngoại giao. Tuy nhiên vẫn có một khoảng trống lớn trong giao lưu văn chương giữa hai nước. Không chờ đợi sự thúc đẩy và đầu tư từ phía Chính phủ hai bên, các nhà thơ của hai nước sau hơn một năm kết nối, đã tổ chức được bước đi đầu tiên khởi động cho việc giới thiệu tác phẩm văn chương cho nhau, và xúc tiến các hoạt động chung nhằm thắt chặt hơn nữa tình đoàn kết và thấu hiểu tâm hồn của nhau.
Trong nhiều thập kỷ, bảo tàng và các không gian di sản chủ yếu tồn tại như những “kho lưu trữ sống” - nơi hiện vật được bảo quản cẩn trọng, nhưng lại mang tính tĩnh, đôi khi tạo cảm giác xa cách với công chúng, đặc biệt là thế hệ trẻ.
Dọc dãy hành lang dài của bệnh viện, nghệ sĩ Nguyệt Thu trong bộ quần áo bệnh nhân đã chơi bản nhạc chữa lành "Secret garden". Giữa lằn ranh sinh tử, âm nhạc, kỳ diệu thay, đã giúp trái tim chị khỏe lại. Khán giả của chị là những bệnh nhân, bác sĩ...
Theo thông lệ hàng năm, tạp chí “TIME” nổi tiếng của Mỹ vừa công bố danh sách “TIME100” của năm 2026, qua đó ghi dấu 100 cá nhân có sức ảnh hưởng toàn cầu. Những gương mặt này trải rộng ở đa dạng lĩnh vực, từ chính trị, đứng sau những nỗ lực tiên phong đến các nghệ sĩ và những nhà đổi mới. Điều nổi bật trong danh sách năm nay là sự góp mặt đông đảo của thế hệ trẻ.
Giữa không gian rực rỡ và tiếng nhạc Latin cuồng nhiệt tại thủ đô Manila, Philippines vào những ngày tháng 4 năm 2026, quốc kỳ Việt Nam đã ba lần được kéo lên ở vị trí cao nhất.
Điện ảnh Việt được ví như người khổng lồ đang vươn vai thức giấc. Thế nhưng “người khổng lồ” ấy vẫn chưa có một “đại bản doanh” đúng nghĩa để thỏa sức tung hoành. Đôi chân “người khổng lồ” vẫn chật vật trong những phim trường nhỏ lẻ hoặc bối cảnh tạm bợ, quay xong rồi dỡ bỏ.
Những năm gần đây, tại Hà Nội, mô hình sân khấu học đường đang được quan tâm, xây dựng như một hướng tiếp cận mới trong giáo dục thẩm mỹ cho lứa tuổi học sinh. Việc đưa nghệ thuật sân khấu đến với học đường không chỉ là "gieo mầm" tình yêu nghệ thuật cho thế hệ tương lai mà còn mở ra cơ hội cho ngành sân khấu khi đưa nghệ thuật đến gần hơn với thế hệ trẻ.
Nhà văn Nguyễn Chiến Thắng thường được đồng nghiệp, bạn đọc biết đến với bút danh Thăng Sắc. Ông là hội viên Hội Nhà văn Việt Nam, hiện nghỉ hưu và sống tại Hà Nội. Ông từng được trao giải Văn học sông Mekong năm 2010.
"Phăng đỏ" là tiểu thuyết đầu tay của nhà văn Trương Vân Ngọc (sinh năm 1973, quê Hưng Yên, hiện công tác tại Hà Nội) viết về đề tài hình tượng người chiến sĩ Công an nhân dân, sách đoạt giải C cuộc thi viết tiểu thuyết, truyện ký đề tài "Vì An ninh Tổ quốc và bình yên cuộc sống" do Bộ công an và Hội nhà văn Việt Nam tổ chức năm 2025, được Nhà xuất bản Công an Nhân dân tuyển chọn và ấn hành tháng 12 năm 2025.
Trong đời sống văn học, có một dòng chảy lặng lẽ nhưng lại đóng vai trò khá quan trọng trong đời sống, đó chính là tiểu thuyết lịch sử. Lấy chất liệu từ lịch sử, tái hiện lịch sử qua những trang văn chính là những đóng góp thầm lặng, tích cực của các nhà văn cho bề dày truyền thống văn hóa nước nhà...
Nếu việc dán nhãn phân loại độ tuổi đã trở thành điều kiện bắt buộc với tác phẩm điện ảnh, xuất bản... trước khi đến tay công chúng thì ở lĩnh vực âm nhạc, tấm biển cảnh báo này gần như bỏ ngỏ. Thế nên không lạ khi làng nhạc liên tục vấp phải tranh cãi vì những MV có nội dung người lớn.
Có một dòng văn học vừa lạ vừa quen đang âm thầm chảy trong lòng đô thị Việt. Những con hẻm ướt ánh đèn neon, tiếng rao hàng rong lẫn trong tiếng ù ù của máy chủ, quá khứ và tương lai va vào nhau chẳng một lời báo trước. Đó là cyberpunk, thứ ánh sáng le lói phản chiếu nỗi cô đơn của con người giữa thời đại số.
