Những sự kiện văn hóa độc đáo ở Nga năm 2019

Khác với kinh tế, lĩnh vực vốn gặp nhiều khó khăn, thách thức do các biện pháp trừng phạt của Mỹ và các nước phương Tây gây ra, đời sống văn hóa của nước Nga trong năm 2019 có nhiều khởi sắc. Bài viết sau đây giới thiệu một số sự kiện văn hóa độc đáo của Nga và thế giới năm 2019 theo bình chọn của báo "Thanh niên Moskva".

"Cuộc chiến" của năm

Là vụ đụng độ xảy ra tại Nhà hát Hàn lâm nghệ thuật Moskva mang tên Gorky, nơi một năm trước, nhà quản lý Eduard Boyakov lên thay nữ giám đốc Tatyana Doronina, người đã lãnh đạo nhà hát suốt ba mươi năm. Thời gian đầu, trong Nhà hát Hàn lâm nghệ thuật Moskva trên đại lộ Tversky, mọi chuyện đều êm ả. Nhưng có một điều gì đấy trong công tác chỉ đạo của nhà quản lý không được như ý, và một nhóm nghệ sĩ đã xuống đường với lời kêu gọi bằng video gửi tổng thống Nga.

Kể từ đó, cuộc đối đầu giữa ông chủ mới và một bộ phận của nhà hát ngày càng trở nên gay gắt. Hiện các bên tham gia xung đột đang chờ kết quả: các nghệ sĩ tiếp tục khiếu kiện, còn giám đốc Boyakov vẫn không chịu nhượng bộ.

Đám cưới của năm

Đám cưới của nữ nhà báo Nga nổi tiếng Ksenya Sobchak  (ứng cử viên tổng thống Nga năm 2018) và đạo diễn Konstantin Bogomolov được tổ chức vào tháng 9 năm nay, thu hút sự quan tâm kỷ lục của người Nga. Suốt cả năm, Ksenya Sobchak và Konstantin Bogomolov giấu kín tình cảm của mình trước người hâm mộ.

Ksenya Sobchak và Konstantin Bogomolov trên xe hoa.
Ksenya Sobchak và Konstantin Bogomolov trên xe hoa.

Họ xuất hiện bên nhau tại các sự kiện xã hội, nhưng từ chối bình luận về tình trạng quan hệ của mình. Cho đến phút cuối cùng, nhiều người vẫn không tin hai nhân vật nổi tiếng của công chúng sẽ cưới nhau. Một tháng trước khi diễn ra đám cưới, cặp đôi đã đăng tải trên Instagram một đoạn video bí ẩn: họ nắm tay nhau nhảy xuống nước từ một bến tàu.

Hóa ra đây là lời mời dự đám cưới bằng video của Sobchak và Bogomolov. Hơn 200 khách mời là các ngôi sao nổi tiếng của Nga đã nhận được giấy mời video này. Kể từ đó, bí mật đã được tiết lộ: Sobchak và Bogomolov quyết định kết hôn.

Người lang thang của năm

Đó là đạo diễn Hàn Quốc Kim Ki-duk, cái tên liên tục xuất hiện trong các buổi chiếu ra mắt phim ở Moskva. Trên tổ quốc mình, anh trở thành kẻ bị ruồng bỏ sau khi nữ diễn viên đóng vai chính trong bộ phim năm 2012 của anh là "Pietà" (được trao giải "Sư tử vàng" tại Liên hoan phim Venice), cáo buộc anh tấn công tình dục và đánh đập cô trước khi ép cô đóng một cảnh nóng mà cô chưa đồng ý. 

Đạo diễn Hàn Quốc Kim Ki-duk.
Đạo diễn Hàn Quốc Kim Ki-duk.

Lúc bấy giờ, để chấm dứt những lời cáo buộc, Kim Ki-duk đã nộp phạt 5 triệu won, nhưng điều này không giúp được gì. Bây giờ anh không thể làm việc ở Hàn Quốc, còn các liên hoan phim Cannes và Berlin cách đây không lâu vốn bênh vực các bộ phim của anh, đã tuyên bố tẩy chay anh. Bộ phim cuối cùng của  Kim Ki-duk được quay ở Kazakhstan. Có thể sắp tới anh sẽ làm việc ở Nga như từ lâu mong ước.

Ấn tượng của năm

Nằm ngoài mọi sự cạnh tranh, ấn tượng của năm có thể được coi là vở ballet "Giselle" tại Nhà hát Lớn Moskva. Khán giả từ khắp nơi trên thế giới đổ về Thủ đô nước Nga để thưởng thức vở ballet về cô gái nghèo đã đánh mất lý trí của mình vì tình yêu (theo nghĩa đen của từ này).

Còn phải nói, chính tại Moskva, phiên bản đầu tiên của vở ballet từng được trình diễn ra mắt ở Paris gần 180 năm trước đã được tái hiện. Biên đạo múa Aleksey Ratmansky đã tạo ra một phiên bản mới của vở ballet thế kỷ XIX hoàn toàn dựa trên các tư liệu lịch sử, một số trong đó mới được phát hiện vào đầu thế kỷ XXI.

Vụ trộm của năm

Đó là vụ trộm tranh hy hữu xảy ra tại Bảo tàng mỹ thuật Tretyakov ở Moskva. Vào ngày sinh của họa sĩ nổi tiếng Arkhip Kuindzhi, trước mặt mọi người (chủ nhật, giờ cao điểm), Denis Chuprikov, một công nhân đến từ bán đảo Krym đã gỡ bức tranh "Núi Ay-Petri. Krym" khỏi bức tường và mang nó ra ngoài, một cách dễ dàng và thoải mái - như trong một bộ phim.

Bức tranh "Núi Ay-Petri. Krym" của họa sĩ Arkhip Kuindzhi.
Bức tranh "Núi Ay-Petri. Krym" của họa sĩ Arkhip Kuindzhi.

Ngay đêm đó, kẻ tội phạm 32 tuổi đã bị bắt giữ. Chuprikov sau đó đã nhận tội và bị kết án ba năm tù giam. Tên trộm giải thích hành động táo bạo của mình bằng mong muốn "nổi tiếng". Tuy nhiên, câu chuyện không đơn giản như vậy. Chuprikov từng làm việc cho một quan chức Bộ Nội vụ Nga có thế lực. Hắn đã bị truy tố về tội tàng trữ ma túy, tuy nhiên bản án đã bị hủy bỏ không rõ lý do. Nghĩa là, cái anh chàng  xa lạ với nghệ thuật này không phải là hoàn toàn "vô can", và có thể, đứng đằng sau vụ trộm là một kẻ cộm cán nào đó.

Phát biểu của năm

Danh hiệu này thuộc về Giáo sư Trường Đại học Kinh tế Moskva nhà ngữ văn nổi tiếng Gasan Guseynov. Ông đã viết một bài đăng trên FB của mình, bày tỏ sự phẫn nộ vì trong các ki-ốt báo ở Moskva, không có tờ báo nào bằng các ngôn ngữ khác, "ngoài tiếng Nga nghèo nàn, hôi thối mà đất nước này hiện đang nói và viết". Dư luận xã hội hết sức bất bình, Giáo sư  Gasan Guseynov bị coi là kẻ bài Nga, còn tại Trường Đại học Kinh tế, một ủy ban đạo đức đã nhóm họp và đề nghị Giáo sư Guseynov xin lỗi công khai "vì đã cố tình phát biểu những ý kiến thiếu cân nhắc và vô trách nhiệm".

Tuy nhiên, Guseynov không xin lỗi, ông giải thích rằng ông không chỉ trích tiếng Nga như vốn có, mà là "thứ tiếng kích động thù địch", "thứ tiếng của các chương trình truyền hình". Nhiều nhà văn, nhà khoa học và đồng nghiệp đã lên tiếng ủng hộ Giáo sư. Câu chuyện đến nay vẫn chưa có hồi kết, còn các ấn phẩm bằng tiếng nước ngoài tại các ki-ốt vẫn không xuất hiện.

Xung đột của năm

Đó là xung đột xảy ra tại Nhà hát âm nhạc mang tên Stanislavsky và Nemirovich-Danchenko giữa một bên là Tổng giám đốc Anton Getman và bên kia là đạo diễn chính Alexandr Titel của đoàn opera cùng với chỉ huy dàn nhạc, họa sĩ  chính và các nghệ sĩ độc tấu hàng đầu của đoàn này.

Tuy nhiên, Giám đốc nghệ thuật của đoàn ballet Lorant Iler đã đứng về phía Getman và dọa sẽ rời khỏi đoàn nếu Getman ra đi. Kết quả là Bộ Văn hóa Nga đã "đóng băng" cuộc xung đột, gia hạn hợp đồng cho Tổng giám đốc thêm một năm nữa. Trong thời gian này, các bên dường như đã nghĩ lại và làm lành với nhau. Nhưng liệu được bao lâu?

 Bộ phim của năm

 "Gã hề Joker" là bộ phim giật gân tâm lý của đạo diễn Todd Phillips, dựa trên các truyện tranh với 80 năm lịch sử và được trao giải "Sư tử vàng" tại Liên hoan phim Venice lần thứ 76. Ở Nga, "Gã hề Joker" bị cấm vì tuyên truyền cho cái ác. Bộ trưởng Bộ Văn hóa Vladimir Medinsky, vốn được coi là người quảng bá mạnh mẽ cho điện ảnh Nga, đã đổ thêm dầu vào lửa khi ông chỉ trích và đề nghị cấm bộ phim.

Medinsky chỉ trích truyện tranh nói chung và  "Gã hề Joker" nói riêng. Và ở đây, nhân vật của bộ phim, một kẻ tâm thần đơn độc và một gã hề (do diễn viên Joaquin Phoenix  đóng), đã trở thành miếng đất màu mỡ cho các cuộc tranh luận. Hắn là ai - kẻ gây tội ác, quái vật bẩm sinh, hay là một kẻ bị ruồng bỏ đáng thương trong xã hội? Đồng thời, một số nhà làm phim bắt đầu quan tâm đến mầm mống tội phạm trong mỗi con người: Từ đạo diễn Nga Dmitry Mamulia trong phim "Con người tội lỗi" đến  đạo diễn Ailen Dathai Keane trong phim  "Những người phụ nữ Phần Lan", nơi diễn viên của nhà hát múa rối sau khi phạm tội ác đã rơi xuống tận đáy.

Trần Hậu

Các tin khác

80 năm kết nối những tâm hồn nghệ thuật

80 năm kết nối những tâm hồn nghệ thuật

Trải qua 80 năm xây dựng và trưởng thành, Báo Công an nhân dân (CAND) không chỉ là tiếng nói của lực lượng CAND, mà còn là địa chỉ tin cậy, gắn bó của nhiều thế hệ văn nghệ sĩ cả nước. Từ những trang viết, cuộc trò chuyện đến sự đồng hành trong các hoạt động văn hóa, nghệ thuật, tình cảm chân thành mà giới văn nghệ sĩ dành cho Báo CAND đã góp phần bồi đắp mối gắn kết bền chặt giữa báo chí với đời sống văn học, nghệ thuật, giữa người cầm bút với những người làm nghệ thuật. Qua năm tháng, sự tin yêu, trân trọng và đồng hành ấy đã trở thành một phần ý nghĩa trong hành trình phát triển của tờ báo. Sức lan tỏa của một cơ quan báo chí không chỉ ở những trang viết mà còn ở khả năng kết nối con người bằng niềm tin và những giá trị nhân văn.

Đạo diễn, NSND Tạ Tuấn Minh: Tôi bị cuốn hút bởi hình tượng người chiến sĩ công an

Đạo diễn, NSND Tạ Tuấn Minh: Tôi bị cuốn hút bởi hình tượng người chiến sĩ công an

Đạo diễn, NSND Tạ Tuấn Minh hiện là Phó trưởng đoàn Kịch cổ điển, Nhà hát Kịch Việt Nam. Anh được biết đến là một nghệ sĩ có nhiều khám phá độc đáo, mới mẻ với kịch đương đại, lịch sử, thiếu nhi. "Bén duyên" và bị cuốn hút với các vở diễn về đề tài hình tượng người chiến sĩ Công an nhân dân (CAND) đã giúp anh có nhiều trải nghiệm mới mẻ. Phóng viên Chuyên đề Văn nghệ Công an có cuộc trò chuyện với NSND Tạ Tuấn Minh.

Khi yêu thương nối dài qua năm tháng...

Khi yêu thương nối dài qua năm tháng...

Từ những giai điệu thấm đẫm tình quê hương đến những câu chuyện lay động lòng người, chương trình nghệ thuật "Kết nối yêu thương" gửi đi thông điệp giản dị mà sâu sắc: Không ai nên đơn độc trước nghịch cảnh. Đằng sau mỗi người phụ nữ đau yếu, mỗi em nhỏ mang bệnh hiểm nghèo là một phận đời cần được chở che, một ước mơ cần được níu giữ. Khi những trái tim cùng rung lên nhịp đập yêu thương, nghệ thuật không chỉ chạm đến cảm xúc mà còn khơi dậy trách nhiệm cộng đồng, thắp lên hy vọng cho những cuộc đời còn nhiều gian khó.

Cuộc đối thoại tinh tế của các nền văn hóa

Cuộc đối thoại tinh tế của các nền văn hóa

Liên hoan phim (LHP) Tài liệu châu Âu – Việt Nam lần thứ 16 (diễn ra từ ngày 18 đến ngày 26/9) quy tụ 25 tác phẩm điện ảnh tài liệu đặc sắc đến từ Việt Nam và các quốc gia châu Âu. Đây không chỉ là “bữa tiệc” điện ảnh, mở ra cơ hội giao lưu, hợp tác giữa những người làm nghề mà còn là cầu nối để dòng phim đặc biệt này đến gần với công chúng hơn.

Ca sĩ Tùng Dương đã tổ chức riêng nhiều live concert.

Từ “độc đạo” đến đại chúng

25 năm trong nghề, Tùng Dương đã có một hành trình đặc biệt mà không nhiều nghệ sĩ thế hệ anh có thể làm được. Đó là hành trình của một nghệ sĩ luôn muốn bước ra khỏi vùng an toàn, không ngừng thử nghiệm, tìm kiếm những giới hạn mới của giọng hát và tư duy âm nhạc. Nhưng cũng chính trên hành trình tưởng như ngày càng đi xa ấy, Tùng Dương lại ngày càng trở về gần hơn với những điều căn cốt: gia đình, tình yêu, con người, quê hương, đất nước, những giá trị đã làm nên căn tính của mình.

Buổi gặp gỡ báo chí giới thiệu chương trình “Phú Quang - Còn mãi một tình yêu” tại Nhà hát Hồ Gươm

Âm nhạc không chỉ là ký ức

Gần 5 năm sau ngày nhạc sĩ Phú Quang rời cõi tạm, những giai điệu của ông vẫn hiện diện trong đời sống âm nhạc Việt Nam. Năm 2026, ba người con của ông chính thức tiếp nhận di sản âm nhạc mà cha để lại. Nhưng câu chuyện di sản âm nhạc Phú Quang không chỉ là câu chuyện của một gia đình tiếp nhận một gia tài nghệ thuật. Nó đặt ra một vấn đề lớn hơn: làm thế nào để di sản âm nhạc của một nhạc sĩ được bảo vệ, được trao truyền và tiếp tục sống trong đời sống đương đại?

Từ lời khen - chê đến chiều sâu phê bình

Từ lời khen - chê đến chiều sâu phê bình

Ngày nay, nhiều tác phẩm điện ảnh ra đời nhận được sự bàn luận sôi nổi trên mạng xã hội cùng những bài review phim xuất hiện dày đặc. Tuy nhiên, giữa dòng chảy ồn ã ấy lại thiếu vắng những bài phê bình có chuyên môn, đi sâu vào ngôn ngữ điện ảnh, giá trị nghệ thuật và ý nghĩa văn hóa của tác phẩm. Để đời sống điện ảnh không chỉ dừng lại ở những lời khen - chê, đánh giá cực đoan, cần thêm những tiếng nói phê bình giàu tri thức, góp phần nâng cao thị hiếu và nuôi dưỡng tình yêu điện ảnh trong công chúng.

Khai thác văn hóa truyền thống, cần sự am hiểu sâu sắc

Khai thác văn hóa truyền thống, cần sự am hiểu sâu sắc

Việc đưa chất liệu truyền thống vào các sản phẩm nghệ thuật đang trở thành xu hướng và mở ra nhiều hướng sáng tạo, góp phần làm mới cách tiếp cận và lan tỏa những giá trị văn hóa Việt Nam. Tuy nhiên, điều này cũng yêu cầu nghệ sĩ cần sự hiểu biết, tôn trọng và trách nhiệm với những giá trị văn hóa mà sản phẩm khai thác.

“Vui bất tuyệt” hôm qua và hôm nay

“Vui bất tuyệt” hôm qua và hôm nay

“Vui bất tuyệt” của Tố Hữu - một trong những bài thơ tiêu biểu viết về Cách mạng Tháng Tám năm 1945, không chỉ là niềm vui của một cá nhân, hay của hàng chục triệu người, còn là niềm vui hồi sinh của một dân tộc vừa thoát khỏi ách nô lệ, giành lại quyền làm chủ vận mệnh. Cũng là niềm vui được cống hiến và kiến tạo tương lai. “Vui bất tuyệt” trở thành cảm hứng chung cho nhiều tác phẩm nổi tiếng cùng chủ đề.

Người trẻ yêu lịch sử qua văn học, nghệ thuật

Người trẻ yêu lịch sử qua văn học, nghệ thuật

Những người trẻ thế hệ 8x, 9x, 2000 đang lựa chọn cách tiếp cận lịch sử theo cách riêng của mình. Với họ, lịch sử là những câu chuyện được kể lại sống động trên các nền tảng số, hay những bộ phim, những bài hát, những tiểu thuyết hấp dẫn và ý nghĩa... giúp họ hiểu hơn về đất nước mình.

"Kế hoạch CM12" - Tái hiện chiến công lịch sử

"Kế hoạch CM12" - Tái hiện chiến công lịch sử

Bắt đầu lên sóng truyền hình ANTV (thứ Bảy, Chủ nhật) từ ngày 22/8 và trên kênh HTV9 (thứ Hai, thứ Ba) từ ngày 24/8, bộ phim truyền hình "Kế hoạch CM12" đã nhanh chóng thu hút sự quan tâm của công chúng. Không chỉ khắc họa những cuộc đấu trí căng thẳng, "Kế hoạch CM12" còn làm nổi bật bản lĩnh, trí tuệ và sự hy sinh thầm lặng của những cán bộ, chiến sĩ CAND trong hành trình bảo vệ An ninh Tổ quốc từ những ngày đầu đất nước thống nhất.

Trưởng thành cùng lực lượng

Trưởng thành cùng lực lượng

Trong hơn 80 năm xây dựng, phấn đấu và trưởng thành của lực lượng Công an nhân dân Việt Nam, có thể nói rằng, văn học nghệ thuật về lực lượng công an với sứ mệnh của mình đã góp phần đáng kể vào sự nghiệp bảo vệ an ninh Tổ quốc, vì cuộc sống bình yên, hạnh phúc của nhân dân…

Thời của tiểu thuyết trinh thám

Thời của tiểu thuyết trinh thám

Mới đây, việc 2 bộ phim kinh dị "BACKROOMS" và "Obsession" thắng lớn phòng vé đã gây ra nhiều bất ngờ. Bên cạnh việc được thực hiện bởi các nhà sáng tạo nội dung tuy không chuyên về điện ảnh nhưng lại mang đến sự mới mẻ, thích thú, thì thực tế này cũng cho thấy thể loại thriller/mystery hay giật gân/bí ẩn đang được yêu thích hơn bao giờ hết cả trong phim ảnh cũng như văn chương.

Kể chuyện truyền thống Công an nhân dân bằng âm nhạc

Kể chuyện truyền thống Công an nhân dân bằng âm nhạc

Được đầu tư hoành tráng, công phu và giàu sáng tạo, các chương trình nghệ thuật về Công an nhân dân (CAND) thời gian qua không chỉ góp phần làm mới nghệ thuật chính luận mà còn lan tỏa sâu sắc hình tượng người chiến sĩ CAND bản lĩnh, nhân văn, gần gũi trong lòng công chúng.