Những sự kiện văn hóa độc đáo ở Nga năm 2019

Khác với kinh tế, lĩnh vực vốn gặp nhiều khó khăn, thách thức do các biện pháp trừng phạt của Mỹ và các nước phương Tây gây ra, đời sống văn hóa của nước Nga trong năm 2019 có nhiều khởi sắc. Bài viết sau đây giới thiệu một số sự kiện văn hóa độc đáo của Nga và thế giới năm 2019 theo bình chọn của báo "Thanh niên Moskva".

"Cuộc chiến" của năm

Là vụ đụng độ xảy ra tại Nhà hát Hàn lâm nghệ thuật Moskva mang tên Gorky, nơi một năm trước, nhà quản lý Eduard Boyakov lên thay nữ giám đốc Tatyana Doronina, người đã lãnh đạo nhà hát suốt ba mươi năm. Thời gian đầu, trong Nhà hát Hàn lâm nghệ thuật Moskva trên đại lộ Tversky, mọi chuyện đều êm ả. Nhưng có một điều gì đấy trong công tác chỉ đạo của nhà quản lý không được như ý, và một nhóm nghệ sĩ đã xuống đường với lời kêu gọi bằng video gửi tổng thống Nga.

Kể từ đó, cuộc đối đầu giữa ông chủ mới và một bộ phận của nhà hát ngày càng trở nên gay gắt. Hiện các bên tham gia xung đột đang chờ kết quả: các nghệ sĩ tiếp tục khiếu kiện, còn giám đốc Boyakov vẫn không chịu nhượng bộ.

Đám cưới của năm

Đám cưới của nữ nhà báo Nga nổi tiếng Ksenya Sobchak  (ứng cử viên tổng thống Nga năm 2018) và đạo diễn Konstantin Bogomolov được tổ chức vào tháng 9 năm nay, thu hút sự quan tâm kỷ lục của người Nga. Suốt cả năm, Ksenya Sobchak và Konstantin Bogomolov giấu kín tình cảm của mình trước người hâm mộ.

Ksenya Sobchak và Konstantin Bogomolov trên xe hoa.
Ksenya Sobchak và Konstantin Bogomolov trên xe hoa.

Họ xuất hiện bên nhau tại các sự kiện xã hội, nhưng từ chối bình luận về tình trạng quan hệ của mình. Cho đến phút cuối cùng, nhiều người vẫn không tin hai nhân vật nổi tiếng của công chúng sẽ cưới nhau. Một tháng trước khi diễn ra đám cưới, cặp đôi đã đăng tải trên Instagram một đoạn video bí ẩn: họ nắm tay nhau nhảy xuống nước từ một bến tàu.

Hóa ra đây là lời mời dự đám cưới bằng video của Sobchak và Bogomolov. Hơn 200 khách mời là các ngôi sao nổi tiếng của Nga đã nhận được giấy mời video này. Kể từ đó, bí mật đã được tiết lộ: Sobchak và Bogomolov quyết định kết hôn.

Người lang thang của năm

Đó là đạo diễn Hàn Quốc Kim Ki-duk, cái tên liên tục xuất hiện trong các buổi chiếu ra mắt phim ở Moskva. Trên tổ quốc mình, anh trở thành kẻ bị ruồng bỏ sau khi nữ diễn viên đóng vai chính trong bộ phim năm 2012 của anh là "Pietà" (được trao giải "Sư tử vàng" tại Liên hoan phim Venice), cáo buộc anh tấn công tình dục và đánh đập cô trước khi ép cô đóng một cảnh nóng mà cô chưa đồng ý. 

Đạo diễn Hàn Quốc Kim Ki-duk.
Đạo diễn Hàn Quốc Kim Ki-duk.

Lúc bấy giờ, để chấm dứt những lời cáo buộc, Kim Ki-duk đã nộp phạt 5 triệu won, nhưng điều này không giúp được gì. Bây giờ anh không thể làm việc ở Hàn Quốc, còn các liên hoan phim Cannes và Berlin cách đây không lâu vốn bênh vực các bộ phim của anh, đã tuyên bố tẩy chay anh. Bộ phim cuối cùng của  Kim Ki-duk được quay ở Kazakhstan. Có thể sắp tới anh sẽ làm việc ở Nga như từ lâu mong ước.

Ấn tượng của năm

Nằm ngoài mọi sự cạnh tranh, ấn tượng của năm có thể được coi là vở ballet "Giselle" tại Nhà hát Lớn Moskva. Khán giả từ khắp nơi trên thế giới đổ về Thủ đô nước Nga để thưởng thức vở ballet về cô gái nghèo đã đánh mất lý trí của mình vì tình yêu (theo nghĩa đen của từ này).

Còn phải nói, chính tại Moskva, phiên bản đầu tiên của vở ballet từng được trình diễn ra mắt ở Paris gần 180 năm trước đã được tái hiện. Biên đạo múa Aleksey Ratmansky đã tạo ra một phiên bản mới của vở ballet thế kỷ XIX hoàn toàn dựa trên các tư liệu lịch sử, một số trong đó mới được phát hiện vào đầu thế kỷ XXI.

Vụ trộm của năm

Đó là vụ trộm tranh hy hữu xảy ra tại Bảo tàng mỹ thuật Tretyakov ở Moskva. Vào ngày sinh của họa sĩ nổi tiếng Arkhip Kuindzhi, trước mặt mọi người (chủ nhật, giờ cao điểm), Denis Chuprikov, một công nhân đến từ bán đảo Krym đã gỡ bức tranh "Núi Ay-Petri. Krym" khỏi bức tường và mang nó ra ngoài, một cách dễ dàng và thoải mái - như trong một bộ phim.

Bức tranh "Núi Ay-Petri. Krym" của họa sĩ Arkhip Kuindzhi.
Bức tranh "Núi Ay-Petri. Krym" của họa sĩ Arkhip Kuindzhi.

Ngay đêm đó, kẻ tội phạm 32 tuổi đã bị bắt giữ. Chuprikov sau đó đã nhận tội và bị kết án ba năm tù giam. Tên trộm giải thích hành động táo bạo của mình bằng mong muốn "nổi tiếng". Tuy nhiên, câu chuyện không đơn giản như vậy. Chuprikov từng làm việc cho một quan chức Bộ Nội vụ Nga có thế lực. Hắn đã bị truy tố về tội tàng trữ ma túy, tuy nhiên bản án đã bị hủy bỏ không rõ lý do. Nghĩa là, cái anh chàng  xa lạ với nghệ thuật này không phải là hoàn toàn "vô can", và có thể, đứng đằng sau vụ trộm là một kẻ cộm cán nào đó.

Phát biểu của năm

Danh hiệu này thuộc về Giáo sư Trường Đại học Kinh tế Moskva nhà ngữ văn nổi tiếng Gasan Guseynov. Ông đã viết một bài đăng trên FB của mình, bày tỏ sự phẫn nộ vì trong các ki-ốt báo ở Moskva, không có tờ báo nào bằng các ngôn ngữ khác, "ngoài tiếng Nga nghèo nàn, hôi thối mà đất nước này hiện đang nói và viết". Dư luận xã hội hết sức bất bình, Giáo sư  Gasan Guseynov bị coi là kẻ bài Nga, còn tại Trường Đại học Kinh tế, một ủy ban đạo đức đã nhóm họp và đề nghị Giáo sư Guseynov xin lỗi công khai "vì đã cố tình phát biểu những ý kiến thiếu cân nhắc và vô trách nhiệm".

Tuy nhiên, Guseynov không xin lỗi, ông giải thích rằng ông không chỉ trích tiếng Nga như vốn có, mà là "thứ tiếng kích động thù địch", "thứ tiếng của các chương trình truyền hình". Nhiều nhà văn, nhà khoa học và đồng nghiệp đã lên tiếng ủng hộ Giáo sư. Câu chuyện đến nay vẫn chưa có hồi kết, còn các ấn phẩm bằng tiếng nước ngoài tại các ki-ốt vẫn không xuất hiện.

Xung đột của năm

Đó là xung đột xảy ra tại Nhà hát âm nhạc mang tên Stanislavsky và Nemirovich-Danchenko giữa một bên là Tổng giám đốc Anton Getman và bên kia là đạo diễn chính Alexandr Titel của đoàn opera cùng với chỉ huy dàn nhạc, họa sĩ  chính và các nghệ sĩ độc tấu hàng đầu của đoàn này.

Tuy nhiên, Giám đốc nghệ thuật của đoàn ballet Lorant Iler đã đứng về phía Getman và dọa sẽ rời khỏi đoàn nếu Getman ra đi. Kết quả là Bộ Văn hóa Nga đã "đóng băng" cuộc xung đột, gia hạn hợp đồng cho Tổng giám đốc thêm một năm nữa. Trong thời gian này, các bên dường như đã nghĩ lại và làm lành với nhau. Nhưng liệu được bao lâu?

 Bộ phim của năm

 "Gã hề Joker" là bộ phim giật gân tâm lý của đạo diễn Todd Phillips, dựa trên các truyện tranh với 80 năm lịch sử và được trao giải "Sư tử vàng" tại Liên hoan phim Venice lần thứ 76. Ở Nga, "Gã hề Joker" bị cấm vì tuyên truyền cho cái ác. Bộ trưởng Bộ Văn hóa Vladimir Medinsky, vốn được coi là người quảng bá mạnh mẽ cho điện ảnh Nga, đã đổ thêm dầu vào lửa khi ông chỉ trích và đề nghị cấm bộ phim.

Medinsky chỉ trích truyện tranh nói chung và  "Gã hề Joker" nói riêng. Và ở đây, nhân vật của bộ phim, một kẻ tâm thần đơn độc và một gã hề (do diễn viên Joaquin Phoenix  đóng), đã trở thành miếng đất màu mỡ cho các cuộc tranh luận. Hắn là ai - kẻ gây tội ác, quái vật bẩm sinh, hay là một kẻ bị ruồng bỏ đáng thương trong xã hội? Đồng thời, một số nhà làm phim bắt đầu quan tâm đến mầm mống tội phạm trong mỗi con người: Từ đạo diễn Nga Dmitry Mamulia trong phim "Con người tội lỗi" đến  đạo diễn Ailen Dathai Keane trong phim  "Những người phụ nữ Phần Lan", nơi diễn viên của nhà hát múa rối sau khi phạm tội ác đã rơi xuống tận đáy.

Trần Hậu

Các tin khác

Nguyễn Đình Khánh - ông Tổ nghề nhiếp ảnh

Nguyễn Đình Khánh - ông Tổ nghề nhiếp ảnh

Từ hơn một thế kỷ trước, cụ Nguyễn Đình Khánh một người con của làng Lai Xá (Hà Nội) đã sớm tiếp cận nghề nhiếp ảnh, mở hiệu ảnh Khánh Ký nổi tiếng trên phố Hàng Da. Cụ đã truyền nghề cho nhiều người cùng làng, tạo nên một cộng đồng thợ ảnh đông đảo, đưa Lai Xá trở thành cái nôi của nghề nhiếp ảnh Việt Nam.

Hiện tượng suất chiếu của phim Việt có doanh thu bằng 0

Hiện tượng suất chiếu của phim Việt có doanh thu bằng 0

"Sân nhà" đã không còn là lợi thế khi một loạt phim Việt phải sớm rút khỏi phòng vé vì doanh thu thấp. Tự "nâng chuẩn" chất lượng có lẽ là con đường duy nhất nếu phim Việt muốn giữ chân khán giả trong cuộc đua khốc liệt này.

Phát động cuộc thi viết về “Trang sách & mái trường”

Phát động cuộc thi viết về “Trang sách & mái trường”

Cuộc thi viết về “Trang sách & Mái trường” không chỉ là hoạt động chào mừng dấu mốc 70 năm của Nhà xuất bản Giáo dục Việt Nam mà còn là lời tri ân dành cho các thế hệ thầy cô giáo, học sinh, người làm sách và những người đã góp phần vun đắp tri thức cho đất nước.

Xây dựng cộng đồng đọc: Để trẻ em lớn lên cùng trang sách

Xây dựng cộng đồng đọc: Để trẻ em lớn lên cùng trang sách

Trong một thế giới mà trẻ em đang bị các thiết bị điện tử chi phối mạnh mẽ như hiện nay, việc làm thế nào để trẻ em có thói quen đọc sách, có cơ hội lớn lên cùng trang sách trong những mùa hè không chỉ là nỗ lực của phụ huynh mà còn cần sự chung tay của cả cộng đồng...

Nhà thơ Vân Anh: Hành trình tìm “trầm”

Nhà thơ Vân Anh: Hành trình tìm “trầm”

Nhà thơ Vân Anh tự bạch: "Suốt một Đời Thơ xin tự nguyện làm một phu trầm để bóc dần vỏ bọc thời gian/ giữa đời ngậm ngải tìm trầm... Nghĩa Nhân". Đây có thể xem là tuyên ngôn tinh thần cho toàn bộ hành trình thơ của Vân Anh.

Họa sĩ Nguyễn Trường Linh Khúc lãng du trong cõi mộng tàn thu

Họa sĩ Nguyễn Trường Linh Khúc lãng du trong cõi mộng tàn thu

Gặp họa sĩ Nguyễn Trường Linh tại xưởng vẽ ở phố Tân Mai, Hoàng Mai, Hà Nội, tôi bất ngờ khi thấy anh thẫn thờ ngồi trước tác phẩm "Thương nhớ đồng quê". Tôi lặng lẽ ngồi kế bên ngắm hình những tàu lá chuối bị rách tả tơi vì mưa gió. Những viền vàng trên cây lá gợi nỗi buồn tàn úa man mác.

Đào Thu Hà: Nồng nàn như đất bazan, thênh thang như gió đại ngàn

Đào Thu Hà: Nồng nàn như đất bazan, thênh thang như gió đại ngàn

Đào Thu Hà vào Hội Nhà văn Việt Nam cùng năm với tôi. Hôm đấy, chúng tôi hẹn nhau ra Hà Nội trong một sáng cuối đông. Chuyến đi ngắn ngày nhưng đầy kỉ niệm. Buổi tối, chúng tôi lang thang cùng nhau ở Hà Nội, nói về văn chương và hành trình viết lách của nhau. Hóa ra cô gái đến từ núi đồi Gia Nghĩa (thuộc Đắk-Nông cũ) này khá đa năng với rất nhiều thể loại, và gặt hái nhiều thành công từ rất sớm.

Làng gốm bên dòng Đa Nhim

Làng gốm bên dòng Đa Nhim

Theo nhánh tẻ của sông Đa Nhim, dưới chân núi Pnum Trom Ủ (thuộc xã Quảng Lập, tỉnh Lâm Đồng) có plei (buôn) Krănggọ nổi tiếng với nghề làm gốm mộc của người Churu. Theo lý giải của những người già, “Krăng” là tên ông chủ đất khi xưa, “gọ” chỉ cái nồi đất. Tên buôn làng từ thuở xa xưa đã gắn với nghề gốm.

Âm nhạc - thể thao kết nối thế giới

Âm nhạc - thể thao kết nối thế giới

Tại World Cup 2026, âm nhạc lần đầu tiên trở thành tiếng nói quan trọng, song hành cùng thể thao như ngôn ngữ chung để truyền tải thông điệp đặc biệt về tinh thần đoàn kết, sự cống hiến không ngừng và tôn vinh nhiều nền văn hóa đa dạng. Điều đó đã được phản ánh qua một bộ sưu tập nhạc nền đồ sộ cùng tham vọng biến sự kiện “thể thao vua” trở thành sân khấu giải trí hàng đầu thế giới.

Bốn xu hướng mở ra “Bản đồ Ẩm thực Tương lai” của Việt Nam

Bốn xu hướng mở ra “Bản đồ Ẩm thực tương lai” của Việt Nam

Tại Future Menus 2026, đơn vị tổ chức đã giới thiệu bốn xu hướng được dự báo sẽ dẫn đầu thị trường ẩm thực toàn cầu trong thời gian tới. Đó là những xu hướng gợi mở giúp ngành ẩm thực Việt Nam phát triển. Bởi ẩm thực là một kênh hữu hiệu để thu hút du lịch và quảng bá văn hóa Việt ra thế giới.

Chinh phục những địa hạt mới

Chinh phục những địa hạt mới

Vừa qua, bộ phim “Ốc mượn hồn” đã có màn ra mắt ấn tượng với khán giả cả nước. Không chỉ mang đến cho khán giả trải nghiệm điện ảnh mới mẻ, bộ phim còn là dấu ấn mới trên hành trình làm nghệ thuật của đạo diễn Đinh Tuấn Vũ, sau 7 năm xa màn ảnh rộng.

Gomshow có những suất diễn định kỳ tại Hà Nội là nỗ lực của cả ê kíp.

Từ vở ballet “Gat” đến câu chuyện phát triển công nghiệp văn hóa

Những chuyển động ballet đương đại hòa cùng hình ảnh chiếc mũ Gat truyền thống của Hàn Quốc trên sân khấu Nhà hát Hồ Gươm trong chương trình “Mùa Hàn Quốc 2026” gợi cho chúng ta, những khán giả Việt Nam, nhiều suy ngẫm. Đó không chỉ là một đêm diễn nghệ thuật mà là một lát cắt cho thấy cách Hàn Quốc đang kể câu chuyện văn hóa của mình với thế giới - bằng ngôn ngữ nghệ thuật hiện đại, mới mẻ, mang tính toàn cầu.

AI và sự hủy hoại của sáng tạo tự thân

AI và sự hủy hoại của sáng tạo tự thân

Nhà văn - dịch giả Trần Tiễn Cao Đăng trong nhiều bài viết và những cuộc đàm luận sâu về chủ đề lạm dụng AI trong viết sáng tạo, ông đã cảnh báo việc lạm dụng AI trong sáng tác là hành vi tự hủy hoại sự sáng tạo của người viết, đồng thời đặt ra vấn đề trách nhiệm của tác giả, biên tập và các thiết chế văn học trước làn sóng “chữ nghĩa AI” đang lan rộng. Nhà thơ Nguyễn Bích Hạnh cũng có nhiều ý kiến sâu sắc về vấn nạn sáng tạo văn chương lạm dụng AI. Văn nghệ Công an đã có cuộc trò chuyện ngắn với nhà văn Trần Tiễn Cao Đăng và nhà thơ Nguyễn Bích Hạnh về chủ đề này.

LHP Cannes 2026: Vệt vàng son của Cành cọ vàng

LHP Cannes 2026: Vệt vàng son của Cành cọ vàng

Sau một tuần tranh giải căng thẳng, cuối tuần qua, “Fjord” của nhà làm phim Romania Cristian Mungiu đã chính thức trở thành tác phẩm tiếp theo đoạt giải Cành cọ vàng danh giá tại LHP Cannes 2026. Càng đặc biệt hơn khi đây không phải thành công riêng lẻ, mà qua đó cho thấy chuỗi thành tích đặc biệt của đạo diễn này, nữ diễn viên chính Renate Reinsve lẫn nhà phân phối phim NEON.

Sân khấu cho thiếu nhi 2026: Những bước chuyển mình

Sân khấu cho thiếu nhi 2026: Những bước chuyển mình

Có thể nói, sân khấu kịch thiếu nhi 2026 đang có những bước chuyển mình mạnh mẽ để bắt nhịp với xu hướng nghe nhìn của thời đại. Bên cạnh những kịch mục đa dạng như nhạc kịch, tạp kỹ, năm nay, sân khấu hè còn có sự tham gia của các loại hình nghệ thuật truyền thống như múa rối, tuồng, chèo, với sự kết hợp giữa công nghệ và di sản.

Yêu miền quê sinh thành

Yêu miền quê sinh thành

“Hãy xem rất nhiều phim tài liệu, ký sự và hãy đọc các truyện ngắn, hoặc hãy nhìn vào những tác phẩm ảnh nghệ thuật với phong cách “đời thường” của nhà báo, đạo diễn Phùng Tùng Thiện, ta có thể thấu cảm được sự tài hoa của tác giả, và niềm xúc cảm về tình đất, tình người”. Đó là lời giới thiệu của ông Lê Minh Hoan, nguyên Phó Chủ tịch Quốc hội, nguyên Bí thư Tỉnh ủy Đồng Tháp trên Tạp chí Văn nghệ Đồng Tháp tháng 11/2025 về nhà báo, đạo diễn đa tài Phùng Thùng Thiện.

Chọn diễn viên cho vai diễn nguyên mẫu: Kỳ công chọn mặt gửi vàng

Chọn diễn viên cho vai diễn nguyên mẫu: Kỳ công chọn mặt gửi vàng

Mặc dù đã sắp khởi quay nhưng ê kíp sản xuất phim “Đất đỏ” vẫn chưa tìm được diễn viên ưng ý để đảm nhiệm vai nhân vật nữ anh hùng Võ Thị Sáu. Với những bộ phim tái hiện những câu chuyện có thật, việc lựa chọn diễn viên cho các vai diễn có nguyên mẫu ngoài đời luôn là một thử thách không nhỏ với nhà sản xuất. Phía sau thành công của một bộ phim là bài toán khó mang tên “chọn đúng diễn viên”.