Những nhà văn có tài "tiên tri"

Thật thú vị khi dõi theo các nhân vật trong những bộ phim và những cuốn sách được sinh ra từ trí tưởng tượng của các nhà văn và các nhà biên kịch trong quá khứ nhưng đã sử dụng nhiều thành tựu của khoa học hiện đại.

Một số điều trong đó có vẻ hài hước và ngây ngô, song cũng không ít câu chuyện tạo nên cảm giác ngưỡng mộ và lý thú cho độc giả, bởi vì thực tế xảy ra sau đó đúng với trí tưởng tượng của các tác giả. Vậy có phải các nhà văn đó từng là những nhà tiên tri, hoặc giả họ đã biết cách tiếp cận với các công nghệ bí mật của tương lai?

Từ hai thế kỷ trước

Trong cuốn tiểu thuyết “Frankenstein hay Prometheus hiện đại” (1818) của Mary Shelley, có một nhà khoa học đã tạo ra một người mới bằng cách sử dụng các bộ phận của người đã mất. Sau này, khoa học thực sự bắt đầu nỗ lực hồi sinh bệnh nhân bằng dòng điện. Còn hiện nay, tức là sau hai thế kỷ, việc cấy ghép thành công nội tạng của người hiến tặng sau khi qua đời không còn là chuyện hiếm nữa. Hơn nữa, việc khâu lại các chi tiết của tứ chi bị đứt rời đã được thực hiện từ khá lâu rồi.

1. minh họa trong cuốn hai vạn dặm dưới biển.jpg -0
Minh họa trong cuốn “Hai vạn dặm dưới biển”.

Nhà văn Jules Verne được gọi là một trong những người tưởng tượng thành công nhất, mặc dù thực tế là trong nhiều năm ông đã không đi ra khỏi vùng ngoại ô Paris. Ông đã từng nói: “Sẽ đến lúc những thành tựu khoa học sẽ vượt qua sức mạnh của trí tưởng tượng”. Và thực sự là nhiều năm sau, mô-đun mặt trăng, cánh buồm của mặt trời và tàu ngầm chạy động cơ điện được mô tả trong cuốn tiểu thuyết “Hai vạn dặm dưới biển” (1870) nổi tiếng nhất của ông đã trở thành hiện thực.

Edward Bellamy, người đã mô tả giấc mơ tuyệt vời về nhân vật của mình ở tuổi 113, đã mô tả về thẻ tín dụng sớm hơn 63 năm trước khi chúng bắt đầu được sử dụng. Cuốn tiểu thuyết “Trong năm 2000” đã dự đoán về việc sử dụng loại hình thanh toán này để mua bán hàng hóa và dịch vụ.

Việc khám phá của các nhà thiên văn học từ hòn đảo tuyệt vời Laputa có thể được gọi là điều kỳ diệu. Họ thấy rằng hành tinh sao Hỏa có hai vệ tinh. Chuyện này được hình thành như một cuốn tiểu thuyết châm biếm. Tuy nhiên, cuốn “Hành trình của Gulliver” (1726) đã có thể đưa ra dự đoán này sớm hơn 150 năm trước khi khám phá thực tế.

Từ đầu thế kỷ XX

Chiến tranh Thế giới thứ nhất không chỉ thúc đẩy sự tiến bộ khoa học khi các công nghệ quân sự bắt đầu được áp dụng trong cuộc sống thường ngày, mà còn tạo động lực cho những ý tưởng mới. Nhà văn khoa học viễn tưởng nổi tiếng Herbert Wells đã dự đoán về sự xuất hiện của một loại vũ khí hoàn hảo mới trong cuốn tiểu thuyết khoa học viễn tưởng quân sự tiếp theo. Ông đã nghĩ ra bom nguyên tử từ rất lâu trước khi nhà vật lý Leo Szilard tạo cơ sở cho phản ứng hạt nhân tự duy trì và tham gia “Dự án Manhattan”. Tuy nhiên, trong tiểu thuyết “Thế giới tự do” của ông, phiên bản vũ khí nguy hiểm được mô tả có kích thước bằng một quả lựu đạn cầm tay gồm có khí trotyl thông thường có thêm chất phóng xạ. Chỉ 30 năm sau, những quả bom nguyên tử thực sự đã thả xuống các thành phố của Nhật Bản.

Có lần, một phụ nữ là nhà ngoại cảm đã đến gặp luật sư Alexander Belyaev nhờ ông bảo vệ trước tòa. Vụ kiện thắng lợi và nhà ngoại cảm dự đoán rằng luật sư này không chỉ thành công trong sự nghiệp luật, mà sẽ trở thành một nhà tiên tri. Và quả thật, nhà văn khoa học viễn tưởng đã dự đoán việc phát minh ra phổi nhân tạo, thiết bị lặn khí nén, đoán trước về ô nhiễm không khí, việc đi bộ ngoài không gian, trạm quỹ đạo và du hành vũ trụ.

Ngoài ra, một nhà văn khoa học viễn tưởng khác người Nga đã say mê mô tả tàu vũ trụ liên hành tinh từ rất lâu trước khi chúng được xuất hiện. Năm 1923, câu chuyện của Alexey Tolstoi “Aelita” được xuất bản, trong đó các nhân vật mang các ý tưởng của các nhà khoa học Nicolai Kibalchik và ghi chép của Sionkovsky đã chế tạo ra thiết bị bay để bay lên sao Hỏa.

Từ những năm 50 của thế kỷ XX

Trong thời kỳ hậu chiến, con người không chỉ nghĩ về cách xây dựng một thế giới mới, mà còn nghĩ về những gì sẽ chờ đợi xã hội của họ trong tương lai gần. Sự cạnh tranh của các siêu cường, sự phân chia lại thế giới, những suy nghĩ tự do không kiểm soát - tất cả những điều đó, theo ý kiến của nhiều người, đã dẫn đến các cuộc chiến tranh thế giới, phải trải qua quá trình biến đổi trong tương lai. Tác phẩm kinh điển “1984” (1949) của George Orwell đã đưa ra những khái niệm chính trị như “Người anh cả”, “Cảnh sát tư tưởng”, “suy nghĩ kép”. Cũng trong tác phẩm của ông, Cảnh sát xuất hiện, làm công việc giám sát thành phố trên trực thăng, về sự quan sát diện rộng với sự trợ giúp của các camera được lắp đặt ở khắp mọi nơi, về sự kiểm duyệt và tuyên truyền đại chúng.

Thập niên 60 của thế kỷ XX

2. minh họa trong cuốn sách cuộc phiên lưu không gian.jpg -0
Minh họa cuốn sách "Cuộc phiêu lưu không gian" (1968) của nhà văn Arthur Clarke.

Tất nhiên, trong những năm tích cực chinh phục không gian, các nhà văn khoa học viễn tưởng hàng đầu không thể không mơ về một tương lai lý tưởng về mặt kỹ thuật. Cuốn sách “Cuộc phiên lưu không gian” (1968) của Arthur C.Clarke đã dự báo sự ra đời của trí tuệ nhân tạo khiến cho siêu máy tính mới HAL 9000 vừa vô cùng tiện lợi vừa tiềm ẩn những sự nguy hiểm nhất định. Hẳn là đúng, khi hàng ngày chúng ta vẫn truy cập vào các trang web mới. Vậy là, cuốn tiểu thuyết đã có từ năm 1968 đã thấy trước khả năng này khi mô tả về “báo điện tử”.

Còn nhà văn khoa học viễn tưởng John Brunner đã không giới hạn bản thân trong các tờ báo, mà còn mô tả về hoạt động truyền hình với sự trợ giúp của tín hiệu từ vệ tinh. Ngoài ra, những nhân vật trong cuốn sách “Mọi người đứng trên Zanzibar” (1968) sử dụng máy in laser, lái xe điện và thậm chí bình thản hút cần sa…

Từ những năm 70 của thế kỷ XX

Lần đầu tiên đề cập đến một dạng nửa người - nửa máy mà chúng ta được thấy trong cuốn tiểu thuyết “Người máy” (1972) của Martin Caidin, trong đó nhân vật chính đã bị mất một mắt và gần như tất cả các chi do một tai nạn ngoài không gian. Vị bác sĩ kỳ tài đã tìm ra cách để đưa phi hành gia trở lại cuộc sống bình thường: họ đã cấy ghép vật cấy bằng kim loại vào người đó, cải thiện thị lực của anh ta với sự trợ giúp của một chiếc máy có thể tháo rời. Và 41 sau năm ứng dụng cấy ghép đã thành công!

Một tác phẩm tuyệt vời khác trong thời gian này là “Tàu tự hành xuyên qua dải Ngân hà” (1971) của Douglas Adams. Sự phát triển của giao thông vận tải, việc mở các tuyến đường mới, khả năng đi đến được những góc xa nhất của hành tinh cho phép các nhà văn nghĩ rằng, thật tuyệt nếu có một dịch giả đa năng biết tất cả các ngôn ngữ trên thế giới. Ý tưởng này được thể hiện trong một cuốn tiểu thuyết giả tưởng, trong đó các nhân vật chính buộc phải du hành qua mọi góc trong Vũ trụ của chúng ta. Giấc mơ này đã trở thành hiện thực sau 34 năm.

Từ thập niên 80 của thế kỷ XX

Tin học hóa toàn cầu đối với những người thuộc thế hệ ngày nay dường như không còn là một thực tế xa vời nữa. Các nhà văn bắt đầu tự hỏi - thế giới mới sẽ mang lại cho họ điều gì? William Gibson đã bắt đầu suy ngẫm về điều đó trong cuốn tiểu thuyết “Nhà thần kinh học” (1984). Tác phẩm này từ lâu không chỉ sử dụng các khái niệm như trí tuệ nhân tạo, kỹ thuật di truyền, không gian mạng trước khi xuất hiện trong văn hóa đại chúng, mà cùng lúc còn nhận được ba giải thưởng danh giá là “Tinh vân”, “Hugo” và “Giải thưởng của Philip Dick”, được trao cho các tác phẩm khoa học viễn tưởng hay nhất. Điều thú vị là chính cuốn tiểu thuyết này đã được gõ trên một chiếc máy chữ bình thường.

Hải Yến (Tổng hợp)

Các tin khác

Độc đáo Trần Đại Thắng

Độc đáo Trần Đại Thắng

Là một người viết, tôi đương nhiên thích sách, và sách đẹp thì gây xúc động như nhìn bức tranh, một công trình kiến trúc, một bản nhạc hay… Sách của Đông A Book là những cuốn sách như vậy, do Trần Đại Thắng chủ trương, Thắng tự làm hoặc tổ chức cho người khác làm, từ những bản thảo chọn lọc về nội dung, đến trình bày, loại giấy, minh họa và bìa sách, độ dày của sách…

Thơ ca như một hàm sóng ngôn ngữ

Thơ ca như một hàm sóng ngôn ngữ

Thơ ca đương đại Việt Nam vận hành như một hàm sóng lượng tử: tồn tại trong trạng thái chồng chập của vô số khả năng ý nghĩa trước khi "sụp đổ" thành trải nghiệm cụ thể trong tâm thức người đọc.

Đi tìm đạo đức của Đỉnh Pu Sam Sảu

Đi tìm đạo đức của Đỉnh Pu Sam Sảu

Tiểu thuyết “Đỉnh Pu Sam Sảu” của Trần Nguyên Mỹ viết về tội phạm ma túy vùng cao nhưng không đi theo lối trinh thám, phóng sự thường tình, mà tập trung khắc họa những con người dám dấn thân vào vùng cái ác để bảo vệ bình yên cho cộng đồng.

Những ước mơ, khát vọng của dân tộc cần được hiện thực hóa bằng những quy hoạch tầm nhìn cho tương lai.

Hiện thực hóa các giá trị để nhân dân được thụ hưởng

Lịch sử phát triển của loài người cũng chính là hành trình hiện thực hóa các mục tiêu, mơ ước, khát vọng từ vật chất đến tinh thần. Để đạt được thành quả đó không chỉ cần đến sự nỗ lực, kiên trì mà còn cả tầm nhìn cho tương lai của quốc gia, dân tộc.

Nhà báo Trần Nhật Minh: "Ta chả có gì, chỉ ký ức mang theo"

Nhà báo Trần Nhật Minh: "Ta chả có gì, chỉ ký ức mang theo"

Hơn 30 năm gắn bó với nghề báo, từng là Trưởng ban Văn học nghệ thuật (VOV 6) của Đài TNVN, nhà báo Trần Nhật Minh đã để lại nhiều dấu ấn trong lòng độc giả và thính giả yêu văn học nghệ thuật, anh là tác giả của hai cuốn tản văn đầy cảm xúc: "Miền sau cánh cửa" (2020) và “Những cuộc trà trên căn gác cũ” (2024). Ở "ô cửa" nào, "cuộc trà" nào, nhà báo Trần Nhật Minh đều không giấu được những bận lòng với quá khứ, chữ nghĩa, thực tại và ân tình với bè bạn.

NSƯT Kiều Dư - Ba trong một!

NSƯT Kiều Dư - Ba trong một!

Với NSƯT Kiều Dư là sự hội tụ của một nhạc sĩ, một ca sĩ và một thi sĩ trong con người anh, vì vậy bằng hữu văn nghệ vẫn gọi anh là: Dư - ba trong một!

Dông bão đã đi qua

Dông bão đã đi qua

Có một cơn dông bất ngờ quét ngang qua cửa sổ một ngôi nhà mô phạm về đạo đức, được xây đắp bằng trí tuệ, tình yêu thương. Một ngôi trường ở miền núi có uy tín, thầy giỏi, trò vào học có điểm thi đầu vào khá cao, và chắc chắn đỗ đại học. Đó là ngôi trường ước mơ của bao thế hệ học trò.

Có bao nhiêu dạng thức của thơ trữ tình?

Có bao nhiêu dạng thức của thơ trữ tình?

Trước hết, thơ là sự rung động của trái tim, của tâm hồn người viết với cảm xúc là mạch nguồn nuôi dưỡng thi ca thuộc phương diện trữ tình. Thơ trữ tình có thể hiểu là những kiểu biểu hiện khác nhau của cái "tôi" cảm xúc trong thơ. Một số bạn yêu thơ đặt câu hỏi: "Vậy cái tôi cảm xúc trong thơ trữ tình thường biểu đạt ở những dạng ngôn ngữ thơ như thế nào?".

Nghiên cứu, phê bình thơ mấy điều... phản biện

Nghiên cứu, phê bình thơ mấy điều... phản biện

1. Trong một bài giảng về quyển "Chinh phụ ngâm" cho sinh viên các trường đại học, in ở một số sách và ở "Hoài Thanh toàn tập", tập IV, Nhà xuất bản Văn học, H. 1999, khi nhắc đến câu thơ "Hà lương chia rẽ đường này", nhà phê bình Hoài Thanh có giải nghĩa như sau: Hà Lương: cầu trên sông, không phải tên đất. Giải nghĩa như trên đúng một nửa là đấy không phải tên đất, không đúng một nửa là: đấy không phải cầu trên sông mà là cầu và sông (hà: sông, lương: cầu).

Khúc luân vũ tháng Năm

Khúc luân vũ tháng Năm

Tháng năm, những giọt mồ hôi rơi trên cánh đồng của người nông dân để đổi lấy nụ cười, niềm vui mẩy tròn những hạt lúa vàng mùa chiêm. Tháng năm, người giáo viên cũng bước vào mùa gặt. Thêm một chuyến đò lại sắp sửa sang sông. Tháng năm như cung đàn ngân lên phím nhớ, để lại ngân vang cả một khung trời kỷ niệm cho những ai đã từng đi qua tuổi học trò.

Những thế giới sụp đổ lặng lẽ trong văn học phản địa đàng

Những thế giới sụp đổ lặng lẽ trong văn học phản địa đàng

Bạn đã bao giờ thức giấc giữa đêm và bỗng không chắc mình là ai? Văn học phản địa đàng khai thác nỗi bất an tận cùng ấy. Đó là nơi con người sống dưới lòng đất, nơi những đứa trẻ sinh ra chỉ để hiến tạng, nơi tiếng mẹ đẻ chẳng còn ai để cất lên.

Nghệ thuật mới thơ Hai - Cư Việt Nam hiện đại

Nghệ thuật mới thơ Hai - Cư Việt Nam hiện đại

Mấy năm gần đây, ở Việt Nam xuất hiện những CLB thơ Hai-cư với nhiều người tham gia và đã có những cuộc thi thơ Hai-cư. Một số bạn yêu thơ hỏi tôi về thể loại thơ này và sự khác biệt giữa thơ Hai-cư Nhật Bản và Việt Nam.

Truyện ký “Rừng đói”: Nhà văn Trần Khởi kể chuyện đời

Truyện ký “Rừng đói”: Nhà văn Trần Khởi kể chuyện đời

Cuộc đời của nhà văn mặc áo lính Trần Khởi bộc bạch hết qua hai tập truyện ký đặc sắc “Cha và con lính trận” và “Rừng đói”. Sau tập “Cha và con lính trận” gây ấn tượng mạnh cho độc giả trong và ngoài nước, năm 2026, Trần Khởi cho ra mắt tập truyện ký “Rừng đói”, NXB Hội Nhà văn.

Anh hùng nước Việt trong thơ vịnh sử của danh sĩ Nhữ Bá Sĩ

Anh hùng nước Việt trong thơ vịnh sử của danh sĩ Nhữ Bá Sĩ

Cuốn sách “Việt sử tam bách vịnh” (Ba trăm bài thơ vịnh sử Việt Nam) được danh nhân Nhữ Bá Sĩ hoàn thành đã trên 160 năm qua nhưng chưa có một bản dịch hoàn chỉnh. Bản dịch của dịch giả Lê Văn Uông (1913-2004) vừa được NXB Hội Nhà Văn xuất bản tháng 1/2026 được ví như tập kinh thi của lịch sử dân tộc.