Những người phụ nữ đầu tiên trong chính trường Mỹ

Bà Kamala Harris, Phó Tổng thống và hiện là nữ ứng viên tranh cử Tổng thống Mỹ 2024. Trước bà Harris, có nhiều người đã đặt nền tảng cho vai trò của phụ nữ trong chính trường Mỹ. 

Những người phụ nữ đầu tiên trong chính trường Mỹ -0
Bà Kamala Harris là nữ Phó Tổng thống đương nhiệm, tranh cử Tổng thống Mỹ nhiệm kỳ tiếp theo. Ảnh Getty Images. 

Nữ ứng viên tổng thống đầu tiên

50 năm trước khi phụ nữ trên khắp nước Mỹ giành được quyền bầu cử, Victoria Woodhull, một nhà môi giới chứng khoán, nhà xuất bản báo và nhà đấu tranh cho cải cách xã hội, đã tuyên bố ứng cử tổng thống. Mặc dù bà có tiếng là một người lập dị khi là một thầy bói du lịch, sự ủng hộ công khai của bà Woodhull đối với quyền bầu cử của phụ nữ đã thu hút sự chú ý trên toàn quốc và giúp bà giành đề cử tổng thống năm 1872 của đảng Bình đẳng Quyền, một đảng tồn tại trong thời gian ngắn. Tuy nhiên, bà đã không nhận được bất kỳ phiếu bầu nào. Trong cuộc bầu cử năm đó, ông Ulysses S. Grant giành chiến thắng. Những người phụ nữ đáng chú ý theo chân bà Woodhull với tư cách ứng cử viên tổng thống bao gồm Belva Lockwood, Margaret Chase Smith và Shirley Chisholm.

Nữ Hạ nghị sĩ đầu tiên

Với tư cách là thư ký lập pháp của Hiệp hội Quyền bầu cử của Phụ nữ Mỹ, bà Jeannette Rankin đã giúp phụ nữ ở quê hương Montana của bà giành được quyền bầu cử vào năm 1914 (trước Tu chính án thứ 19 mở rộng quyền bầu cử cho phụ nữ được thông qua vào năm 1920). Những nỗ lực của bà đã được đền đáp hai năm sau đó khi người dân Montana bầu bà vào Hạ viện Mỹ. Mặc dù nhiệm kỳ của bà Rankin rất ngắn ngủi, khi bà chỉ phục vụ hai nhiệm kỳ (1917–1919 và 1941–1943), di sản của bà tại Quốc hội không chỉ đơn giản là người tiên phong cho phụ nữ. Là một người theo chủ nghĩa hòa bình suốt đời, bà cũng giữ kỷ lục là thành viên duy nhất của Quốc hội bỏ phiếu chống lại sự tham gia của Mỹ vào cả Thế chiến thứ Nhất và Thế chiến thứ Hai. Sau bà Rankin, số lượng phụ nữ trong Quốc hội Mỹ tăng đều đặn và vào năm 2007, bà Nancy Pelosi đã trở thành nữ chủ tịch đầu tiên của Hạ viện.

Nữ Thượng nghị sĩ đầu tiên

Trên thực tế, người phụ nữ đầu tiên phục vụ tại Thượng viện Mỹ là bà Rebecca Felton từ bang Georgia, người được bổ nhiệm vào năm 1922 để thay thế chồng bà sau khi ông qua đời. Đây chủ yếu là một cử chỉ mang tính biểu tượng, nhằm tôn vinh cam kết của chồng bà với quyền phụ nữ (và cũng là một động thái chính trị của thống đốc Georgia nhằm giành được sự đồng cảm của những cử tri nữ mới được trao quyền). Bà chỉ phục vụ trong 2 ngày.

Người phụ nữ đầu tiên được bầu vào Thượng viện là bà Hattie Caraway của bang Arkansas. Giống như bà Felton, bà Caraway là vợ của một Thượng nghị sĩ và được bổ nhiệm vào ghế của ông sau khi ông qua đời vào năm 1931. Nhưng sau đó bà đã giành chiến thắng trong một cuộc bầu cử đặc biệt và thực hiện nhiệm kỳ của chồng mình, và với tư cách là người ủng hộ đáng tin cậy của luật New Deal, bà đã được bầu lại vào chức vụ này hai lần. Chỉ có một số ít người có thể đi theo bước của bà Caraway trong thời gian sau đó. Năm 1992, việc 4 nghị sĩ, gồm Barbara Boxer, Carol Moseley Braun, Dianne Feinstein và Patty Murray được bầu vào Thượng viện được coi là một dấu mốc quan trọng. Thậm chí, năm 1992 còn được gọi là “năm của phụ nữ tại Thượng viện Mỹ”.

Nữ Thống đốc đầu tiên

Một người phụ nữ đã thay thế chồng mình tại chức là bà Nellie Tayloe Ross, người được bầu làm Thống đốc Wyoming vào tháng 11/1924, chỉ vài tuần sau cái chết đột ngột của chồng là ông William Ross. Mặc dù hoàn cảnh không lường trước được, nhưng bối cảnh lại vô cùng phù hợp: Wyoming là tiểu bang đầu tiên ở Mỹ cho phép phụ nữ có toàn quyền bỏ phiếu. Bà Ross đã thua cuộc tái tranh cử vào năm 1926, nhưng bà vẫn hoạt động chính trị. Năm 1933, Tổng thống Franklin D. Roosevelt đã bổ nhiệm bà làm giám đốc Sở Đúc tiền Mỹ, một vị trí mà bà đã giữ trong 20 năm. Chỉ 15 ngày sau khi bà Ross trở thành nữ Thống đốc đầu tiên của nước Mỹ, bà Ma Ferguson đã trở thành nữ Thống đốc của Texas. Tuy nhiên, mãi đến năm 1974, khi bà Ella Grasso được bầu làm Thống đốc Connecticut, thì mới có một người phụ nữ lên nắm giữ chức vụ cao nhất của tiểu bang mà “không có chồng đảm nhiệm vị trí đó trước”.

Những người phụ nữ đầu tiên trong chính trường Mỹ -0
Bà Sandra Day O'Connor là nữ Thẩm phán Tối cao đầu tiên của Mỹ. Ảnh Getty Images. 

Nữ thành viên nội các đầu tiên

Những người phụ nữ đầu tiên nắm chức vụ cao trong nội các của Mỹ đã được bổ nhiệm khi ông Franklin D. Roosevelt nhậm chức vào năm 1933. Ngoài việc bổ nhiệm bà Nellie Tayloe Ross tại Sở Đúc tiền Mỹ, bà Ruth Bryan Owen được bổ nhiệm làm người phụ nữ đầu tiên là trưởng phái đoàn ngoại giao và bà Frances Perkins trở thành Bộ trưởng Lao động. Trước khi phục vụ tại Nhà Trắng, bà Perkins đã đấu tranh không mệt mỏi cho quyền lợi và sự an toàn của người lao động tại nhiều cơ quan của thành phố và tiểu bang New York. Là một trong hai thành viên nội các phục vụ trong toàn bộ chính quyền Roosevelt (1933–1945), bà đã đóng vai trò tích cực trong việc phát triển và ban hành nhiều chương trình New Deal, bao gồm Đạo luật An sinh Xã hội và Đạo luật Tiêu chuẩn Lao động Công bằng. Những người phụ nữ khác đã giữ các chức vụ trong nội các bao gồm Janet Reno (nữ Tổng chưởng lý đầu tiên) và Madeleine Albright (nữ Ngoại Trưởng đầu tiên).

Thẩm phán tối cao đầu tiên

Trong chiến dịch tranh cử tổng thống năm 1980, ông Ronald Reagan đã tuyên bố rằng nếu đắc cử, ông sẽ bổ nhiệm một phụ nữ vào Tòa án Tối cao. Ông đã thực hiện lời hứa của mình vào năm sau khi đề cử Thẩm phán Tòa Phúc thẩm Arizona Sandra Day O’Connor để lấp chỗ trống do Thẩm phán Potter Stewart nghỉ hưu. Sau khi được Thượng viện phê chuẩn, bà O’Connor đã tiếp tục sự nghiệp kéo dài 25 năm tại Tòa án Tối cao. Khi bà Ruth Bader Ginsburg được bổ nhiệm vào Tòa án Tối cao năm 1993, bà O’Connor đã rất vui mừng vì có “bạn đồng hành”. Khi bà O’Connor nghỉ hưu vào năm 2006, bà Ginsburg tuyên bố bà “cô đơn” tại cơ quan quan trọng hàng đầu của Mỹ. Tuy nhiên, không lâu sau đó, bà Sonia Sotomayor đã được bổ nhiệm vào năm 2009 và sau đó một năm là bà Elena Kagan.

Những người phụ nữ đầu tiên trong chính trường Mỹ -0
Ứng viên đảng Dân chủ Walter Mondale và bạn đồng hành tranh cử Geraldine Ferraro. Ảnh Getty Images. 

Ứng cử viên Phó Tổng thống đầu tiên của đảng lớn

Mặc dù những người phụ nữ đã xuất hiện trên các lá phiếu bầu tổng thống kể từ thời Victoria Woodhull, nhưng trong nhiều thập kỷ, họ chỉ giới hạn ở các đảng nhỏ, những đảng gần như không có hy vọng tích lũy được một phiếu đại cử tri nào. Tuy nhiên, vào năm 1984, ứng cử viên tổng thống đảng Dân chủ Walter Mondale, với mục đích tạo sự phấn khích cho chiến dịch của mình, đã chọn bà Geraldine Ferraro, một nữ nghị sĩ New York, làm người bạn đồng hành tranh cử. Thật không may, ông Mondale đã bị ông Ronald Reagan đánh bại. Cho đến khi bà Hillary Clinton giành được đề cử của đảng Dân chủ năm 2016 tranh cử tổng thống, người phụ nữ duy nhất khác xuất hiện trong lá phiếu của một đảng lớn là bà Sarah Palin, ứng cử viên Phó Tổng thống đảng Cộng hòa năm 2008.

Tiến Minh

Các tin khác

Thoả thuận Iran - Oman liệu có đủ để tháo nút thắt Hormuz?

Thoả thuận Iran - Oman liệu có đủ để tháo nút thắt Hormuz?

Iran cho biết, đàm phán với Oman về một cơ chế hàng hải mới tại eo biển Hormuz đang tiến gần tới thỏa thuận, song Tehran cảnh báo việc đạt được thỏa thuận với Muscat chưa đủ để tuyến đường biển chiến lược này được khơi thông hoàn toàn.

Washington phủ nhận lo ngại kho vũ khí suy giảm nghiêm trọng

Washington phủ nhận lo ngại kho vũ khí suy giảm nghiêm trọng

Nhà Trắng và Lầu Năm Góc vừa lên tiếng bác bỏ những báo cáo gần đây của loạt hãng tin cho rằng kho vũ khí tấn công và phòng thủ của Mỹ đã sụt giảm xuống mức nguy hiểm sau 5 tháng chiến sự với Iran. Bất chấp những tuyên bố trấn an từ giới chức, các chuyên gia cảnh báo tình trạng thiếu hụt đạn tên lửa phòng không, đặc biệt là hệ thống Patriot và THAAD, có thể đặt lực lượng Mỹ và các đồng minh vào tình thế rủi ro cao.

Thoả thuận khôi phục Hormuz – Phép thử 48 giờ của Washington và Tehran

Thoả thuận khôi phục Hormuz – Phép thử 48 giờ của Washington và Tehran

Sau nhiều tháng đối đầu quân sự, Mỹ và Iran đang tiến rất gần tới một thỏa thuận nhằm khôi phục hoạt động hàng hải qua eo biển Hormuz. Tuy nhiên, đằng sau những tín hiệu lạc quan là cuộc mặc cả phức tạp về quyền kiểm soát tuyến vận tải năng lượng quan trọng bậc nhất thế giới.

Sau cú sốc Ceuta, EU tìm cách "vá" rạn nứt về di cư

Sau cú sốc Ceuta, EU tìm cách "vá" rạn nứt về di cư

Làn sóng hàng chục nghìn người di cư tràn vào vùng lãnh thổ Ceuta chỉ trong vài ngày đã khiến khu vực biên giới của Tây Ban Nha rơi vào tình trạng hỗn loạn, đồng thời trở thành phép thử đầu tiên đối với Hiệp ước Di cư và Tị nạn mới của Liên minh châu Âu (EU).

Mỹ tạm gác lựa chọn quân sự để tìm lối thoát cho khủng hoảng

Mỹ tạm gác lựa chọn quân sự để tìm lối thoát cho khủng hoảng

Tổng thống Mỹ Donald Trump mới đây tuyên bố Washington và Tehran sẽ bước vào một vòng đàm phán mới dự kiến diễn ra vào chiều 3/8 (giờ địa phương), động thái được đưa ra ngay sau khi ông hủy bỏ chiến dịch không kích mạnh tay nhắm vào Iran ở những phút cuối cùng. Quyết định đình chiến nhường chỗ cho ngoại giao không chỉ đánh dấu sự thay đổi quan trọng trong cuộc đối đầu dai dẳng Mỹ - Iran, mà còn cứu vãn thị trường năng lượng toàn cầu khỏi một cú sốc tồi tệ.

Ceuta "thất thủ", châu Âu có rơi vào một cuộc khủng hoảng mới?

Ceuta "thất thủ", châu Âu có rơi vào một cuộc khủng hoảng mới?

Hàng chục ngàn người ùn ùn vượt qua biên giới từ Morocco vào thành phố tự trị Ceuta của Tây Ban Nha trong hai ngày, khiến vùng lãnh thổ nhỏ bé ở cửa ngõ châu Âu rơi vào cảnh hỗn loạn. Tuy nhiên, khác với cuộc khủng hoảng năm 2015, châu Âu hiện sở hữu một hệ thống kiểm soát biên giới và chính sách nhập cư chặt chẽ hơn, khiến làn sóng di cư lần này khó lan rộng ra toàn lục địa.

Dải Gaza trước ngưỡng cửa hòa bình

Dải Gaza trước ngưỡng cửa hòa bình

Tổng thống Mỹ Donald Trump thông báo Hội đồng Hòa bình đã đạt thỏa thuận lịch sử với phong trào Hamas và các nhóm vũ trang người Palestine về lộ trình giải giáp dải Gaza, mở đường thiết lập hòa bình lâu dài tại vùng lãnh thổ.

Tính toán của Iran khi chủ động tập kích căn cứ Mỹ tại Trung Đông

Tính toán của Iran khi chủ động tập kích căn cứ Mỹ tại Trung Đông

Mới đây, Iran đã chủ động tấn công các căn cứ Mỹ tại Trung Đông, dẫn đến việc "đáp trả mạnh mẽ" từ phía Washington nhằm vào nhiều địa điểm ở khu vực phía Nam nước này. Động thái trên không chỉ đánh dấu một vòng leo thang mới trong căng thẳng Mỹ - Iran, mà còn phản ánh sự điều chỉnh đáng chú ý trong cách tiếp cận của Tehran.

Mở rộng không gian phát triển tại thị trường tỷ dân

Mở rộng không gian phát triển tại thị trường tỷ dân

Trong thời đại ngày nay, đối ngoại tiếp tục giữ vai trò tiên phong trong việc tạo lập, giữ vững môi trường hòa bình và huy động tối đa các nguồn lực bên ngoài phục vụ sự nghiệp phát triển đất nước. Trong bức tranh chiến lược đó, châu Phi, tiêu biểu là Tanzania và Angola, đang nổi lên như những đối tác đầy tiềm năng và là cánh cửa quan trọng để Việt Nam mở rộng không gian phát triển, đa dạng hóa thị trường toàn cầu.

Cơ hội tháo nút thắt Hormuz từ sáng kiến mới của Oman

Cơ hội tháo nút thắt Hormuz từ sáng kiến mới của Oman

Việc Oman gửi tới Iran một kế hoạch được các nước Vùng Vịnh hậu thuẫn nhằm quản lý eo biển Hormuz có thể xem là nỗ lực ngoại giao đáng chú ý nhất trong những tuần gần đây, nhằm xử lý điểm nghẽn lớn của tiến trình giảm căng thẳng tại Trung Đông.

Mỹ và Iran tạm ngừng leo thang căng thẳng, hé mở hy vọng ngoại giao

Mỹ và Iran tạm ngừng leo thang căng thẳng, hé mở hy vọng ngoại giao

Mỹ và Iran bước sang ngày thứ hai tạm ngừng các cuộc tấn công nhằm vào nhau, trong bối cảnh xung đột từng đứng bên bờ vực vượt ngoài tầm kiểm soát. Khoảng lặng hiếm hoi sau hai tuần giao tranh với các cuộc không kích ban đêm của Mỹ nhằm vào Iran cùng các đòn đáp trả của Tehran nhằm vào các đồng minh của Washington ở Vùng Vịnh đã làm dấy lên hy vọng hai bên có thể quay trở lại bàn đàm phán.

Ai sẽ dẫn dắt Liên hợp quốc sau Tổng Thư ký António Guterres?

Ai sẽ dẫn dắt Liên hợp quốc sau Tổng Thư ký António Guterres?

Sau gần 10 năm lãnh đạo Liên hợp quốc, Tổng Thư ký António Guterres sẽ kết thúc nhiệm kỳ thứ hai vào cuối năm 2026. Trong bối cảnh đó, cuộc đua tìm người kế nhiệm đã bước vào giai đoạn quyết định, khi sáu ứng viên lần đầu tiên cùng trình bày tầm nhìn về tương lai của tổ chức đa phương lớn nhất thế giới, trước thềm các vòng thăm dò quan trọng tại Hội đồng Bảo an.

Cộng đồng quốc tế bày tỏ quan ngại khi Biển Đỏ lại dậy sóng

Cộng đồng quốc tế bày tỏ quan ngại khi Biển Đỏ lại dậy sóng

Liên hợp quốc cùng nhiều tổ chức quốc tế đã đồng loạt bày tỏ quan ngại sau khi lực lượng Houthi nối lại các cuộc tấn công nhằm vào tàu thương mại trên Biển Đỏ. Các cảnh báo cho rằng diễn biến mới không chỉ đe dọa an ninh hàng hải mà còn có nguy cơ kéo Yemen trở lại vòng xoáy xung đột sau nhiều năm tương đối lắng dịu.

Cháy rừng lan rộng, thời tiết cực đoan nối tiếp tại châu Âu

Cháy rừng lan rộng, thời tiết cực đoan nối tiếp tại châu Âu

Châu Âu đang phải đối mặt với một trong những mùa hè khắc nghiệt nhất trong nhiều năm trở lại đây khi các đợt nắng nóng kéo dài liên tiếp đẩy nguy cơ cháy rừng lên mức báo động, trong khi nhiều khu vực khác lại hứng chịu các cơn dông, mưa đá và thời tiết cực đoan. Từ Tây Ban Nha, Pháp đến khu vực Balkan, lực lượng cứu hỏa và chính quyền các nước đang phải chạy đua với thời gian nhằm kiểm soát các thảm họa thiên nhiên ngày càng nghiêm trọng.

Xung đột Mỹ - Iran: Hỏa lực lấn át ngoại giao

Xung đột Mỹ - Iran: Hỏa lực lấn át ngoại giao

Xung đột Mỹ - Iran đang lan rộng từ các mục tiêu quân sự sang hạ tầng dân sự và năng lượng, làm gia tăng nguy cơ đẩy Trung Đông vào một cuộc khủng hoảng an ninh, nhân đạo và kinh tế, bất chấp các nỗ lực ngoại giao nhằm hạ nhiệt căng thẳng.