Những ngọn nến của thông thắp lửa trời cao

Nhà thơ Trần Hoàng Vũ Nguyên là nữ hội viên Hội Nhà văn Việt Nam đầu tiên của tỉnh Lâm Đồng và cũng là nữ hội viên duy nhất cho đến thời điểm hiện nay. Cô hiện là biên tập viên, đạo diễn mảng văn nghệ của Đài Phát thanh - Truyền hình Lâm Đồng.

Chúng tôi cùng ngồi ở quán Cà phê Mọt, quán cà phê "vỉa hè" với hàng ghế dài hướng mặt trông ra đường Hùng Vương, TP Đà Lạt. Thấy tôi "phàn nàn" về việc đi uống cà phê thôi mà cũng phải xuống dốc với lên dốc, Trần Hoàng Vũ Nguyên mỉm cười: "Thì Đà Lạt là thành phố của những con dốc mà anh". Nói rồi cô quay sang trái nhìn về hướng vòng xoay gần đó, nơi ấy có những con dốc lên dốc xuống. Rồi cô nhìn lên vòm lá của cây thông cổ thụ bên kia đường, ánh mắt ánh lên.

Đà Lạt sáng nay chợt có nắng sau chuỗi ngày chốc chốc lại mưa. Dưới ánh mặt trời, chiếc váy đỏ cô mặc trên người như đỏ tươi thêm. Trần Hoàng Vũ Nguyên khe khẽ đọc thơ "Kìa, những ngọn nến của thông thắp lửa trời cao/ ẩn mình trong sương sớm/ tiếng động khẽ của gió/ nhịp đập của tim/ khua vào/ thổn thức/ ký ức dội về". Cô bảo: "Bài thơ "Đồi thông kim" này là bài thơ đầu tiên của em được đăng báo, trên Tạp chí Langbian anh ạ".

Những ngọn nến của thông thắp lửa trời cao -0
Nhà thơ Trần Hoàng Vũ Nguyên.

Thực ra Trần Hoàng Vũ Nguyên làm thơ từ sớm và cô đã làm khá nhiều thơ nhưng "chẳng dám" khoe với ai, huống hồ là gửi đăng báo. Cho đến một ngày tháng 7, tức là khi cô vừa hoàn thành bài thơ thì nhà thơ Trần Ngọc Trác khi ấy là Chủ tịch Hội Văn học nghệ thuật Lâm Đồng gặp cô và bảo: "Em có bài thơ nào không?". Trần Hoàng Vũ Nguyên nghe nói thế thì e ngại nhưng được nhà thơ Trần Ngọc Trác động viên nên cô mạnh dạn gửi đi. "Bài thơ "Đồi thông kim" được in tháng 10/2007 anh ạ. Đúng vào ngày sinh nhật của em".

Món quà sinh nhật còn được nhân đôi khi ngay lập tức nhạc sĩ Dương Toàn Thiên đã phổ nhạc nâng cánh cho bài thơ. Ca khúc nhanh chóng được ghi hình và phát sóng trên Đài PT-TH Lâm Đồng. Một chi tiết thú vị nữa là bài thơ này cùng với những bài thơ khác đã được Báo Văn nghệ in thành chùm rất chững chạc ngay trong năm 2007. Tôi vui vẻ nói: "Không phải song hỷ lâm môn nữa mà là tam hỷ lâm môn luôn".

Sinh tháng 10 năm Mậu Ngọ (1978), Trần Hoàng Vũ Nguyên có ba mẹ đều quê gốc ở ngoài Bắc. Cô cho hay: "Ba em quê gốc ở Nam Định nhưng sinh ra ở Cần Thơ. Còn mẹ em quê gốc ở Hải Dương sinh ra ở Biên Hòa. Em lại được sinh ra ở Đồng Nai nên giờ em hơi bối rối mỗi khi có ai đó hỏi quê em anh ạ”. Tôi động viên: "Còn giờ thì em là người Đà Lạt thứ thiệt".

Trần Hoàng Vũ Nguyên khẽ lắc đầu, kiểu lắc đầu không phải "từ chối" mà là cái động tác của "người đẹp" trước một lời khen hay đại loại như vậy. Cô bảo: "Đúng là Đà Lạt quyến rũ đến mức không thể bỏ được, không thể quên được anh ạ".

Năm 1996, cô gái trẻ nhà ở miền núi trung du của tỉnh Đồng Nai lên thành phố ngàn hoa lần đầu, cô thực sự rất có cảm tình với thành phố "dốc lên dốc xuống" này. Nhất là sau đó cô thi đỗ vào Trường Đại học Đà Lạt. Sau 4 năm ngồi giảng đường đại học, cô về Đồng Nai dạy học.

Xa Đà Lạt, rời xa thành phố ngàn hoa, trong lòng cô giáo trẻ Trần Hoàng Vũ Nguyên luôn nhớ nhung da diết. Những đường phố dốc, quanh co bên những đồi thông khiến cô xao xuyến. Những bông hoa rực rỡ sắc màu khiến tâm trạng cô hoài những mến thương. Và thế là Trần Hoàng Vũ Nguyên rời bục giảng để quay lên Đà Lạt. Cô bảo: "Thực tình quyết định rồi mà em vẫn chưa biết mình sẽ làm việc gì để được gắn bó với Đà Lạt anh ạ".

Loanh quanh trên những đường phố loanh quanh, Trần Hoàng Vũ Nguyên gặp và rồi quen với nhà thơ Trần Ngọc Trác. Dạo đó ông Trác đang công tác ở phòng văn nghệ, Đài PT-TH Lâm Đồng. Biết cô gái trẻ mê văn chương và "biết" làm thơ, lại đang ấp ủ những hoài bão lớn nên ông nhà thơ người xứ Huế đã tận tình giúp đỡ. Qua sự giới thiệu của ông Trần Ngọc Trác cô gái trẻ Trần Hoàng Vũ Nguyên thử sức mình bằng những bài viết cộng tác với đài. Cô làm quen với công việc của một nhà báo bắt đầu từ cách đó, vừa viết vừa học, vừa làm việc vừa tiếp thu chuyên môn.

Trần Hoàng Vũ Nguyên cho hay: "Em tập việc như vậy từ cuối năm 2004 và tới đầu năm 2005 thì được tuyển chính thức vào Đài PT-TH Lâm Đồng. Phải nói rằng "công" của nhạc sĩ Dương Toàn Thiên, Trưởng phòng Văn nghệ và nhà thơ Trần Ngọc Trác, Phó phòng Văn nghệ, rất quý anh ạ. Nhờ các anh ấy dẫn dắt chỉ bảo cho nên bây giờ khi các anh ấy chuyển công tác khác hay nghỉ hưu thì em tiếp nhận công việc văn nghệ do các anh ấy để lại được tin tưởng".

Trần Hoàng Vũ Nguyên sau khi làm một ngụm cà phê thì tâm sự: "Hồi em còn là sinh viên Đại học Đà Lạt ấy, có những hôm trời mưa kiểu mưa như mấy hôm vừa rồi mà anh được chứng kiến ấy, em ngồi bên cửa sổ ký túc xá nhìn mưa cứ thấy buồn buồn. Lúc đó chỉ mong sớm ra trường để đi làm thôi anh ạ".

Những ngọn nến của thông thắp lửa trời cao -1
Bìa tập thơ “Ngựa núi” của nhà thơ Trần Hoàng Vũ Nguyên.

Rồi Trần Hoàng Vũ Nguyên lại đọc thơ cho chúng tôi nghe: "Đà Lạt chiều nay ngóng tri âm/ trong ngôi nhà gỗ chênh vênh triền đồi vắng/ em như mặt trời của núi tự giấu mình đi/ dù mỗi bình mình đều thắp lên nghìn ngọn nhớ/ đêm về lặng lẽ vầng trăng cong khuyết bóng em chờ". Cô bảo: "Bài thơ "Về Đà Lạt với em người ơi" em viết trong tâm trạng "tình yêu thuở ban đầu", nó đã từng cho em "những bài thơ cuồng dại".

Cô nói xong lại đọc tiếp: "Về Đà Lạt với em người ơi/ Thành phố ban mai lãng đãng khói sương, trưa nở rộ những cánh đồng hoa rực rỡ, chiều thơm thông reo giữa nắng vàng, đêm lạnh trầm mặc thiết tha tay nắm lấy bàn tay, nơi có mắt em say, tim em cháy, môi em chờ… và đang thì thầm: Cuộc đời này chỉ yêu anh!".

Đã biết cô nói "Cuộc đời này chỉ yêu anh thôi" là cô nói về Đà Lạt nhưng không hiểu sao tôi vẫn ghen tỵ bởi vì Trần Hoàng Vũ Nguyên đã dành hết, dành trọn tình yêu của mình, tình cảm của mình cho Đà Lạt. Và cũng bởi như vậy thơ của Trần Hoàng Vũ Nguyên viết nhiều về Đà Lạt. Còn bài báo và phim tài liệu truyền hình thì khỏi phải nói, đã là thường xuyên rồi.

Trần Hoàng Vũ Nguyên cho hay: "Rất nhiều năm ở tỉnh Lâm Đồng dù có nhiều người tích cực viết và viết cũng rất thành công nhưng vẫn còn ít người được kết nạp vào Hội Nhà văn Việt Nam. Em cũng chẳng hiểu là sao nữa". Có lẽ chính vì lý do đó mà đơn xin vào Hội Nhà văn Việt Nam của Trần Hoàng Vũ Nguyên lại do hai nhà thơ ở mãi tỉnh Tiền Giang là nhà thơ Trương Trọng Nghĩa và nhà thơ, nhà lý luận phê bình Võ Tấn Cường ký giới thiệu. Trần Hoàng Vũ Nguyên thật thà: "Bảo viết đơn vào hội em cũng ngại lắm. Vì ở Lâm Đồng em có nhiều anh chị nhà văn, nhà thơ rất xứng đáng vào trước. Nhưng Nghĩa với anh Cường cứ động viên mãi. Bọn em quen nhau qua thơ, và thân với nhau. Thân với nhau nên hiểu và quý thơ của nhau anh ạ".

Nắng vẫn chan hòa tỏa ánh sáng trên thành phố ngàn hoa. Trên nền trời xanh, lởn vởn những đám mây trắng lững lờ trôi ngang vòm lá thông. Trần Hoàng Vũ Nguyên chợt một phút suy tư. Cô mơ màng như đã tìm được một tứ thơ nào đấy. Rồi cô bảo: "Ngoài thơ đã in 2 tập, là tập "Ngựa núi", NXB Hội Nhà văn, 2009 và tập "Hồi chuông chát", NXB Hội Nhà văn, năm 2011, ra em đang dự định tập hợp những bài ký, bài ghi chép để in thành tập anh ạ. Những bài báo đó cũng có thể coi là những gì mà em đã hiểu và đã yêu Đà Lạt".

Nghe cô tâm tình thế tôi chợt nhớ đến đoạn kết của bài thơ "Tạ ơn người" của cô, cô đã viết: "Nhưng vẫn xin đời tạ ơn nhau/ tạ ơn người cho ta vui lại đôi ngày ấm/ tạ ơn ta sống rất chân thành từ tâm/ tạ ơn người đã đến cho nghìn trùng mãi xa / tạ ơn người đã tặng ta: Nụ cười hun hút đại ngàn khi biết rằng một lần nữa trái tim mình vẫn còn biết đau". Tôi hiểu rằng: Tận trong sâu thẳm tâm hồn mình, Trần Hoàng Vũ Nguyên luôn biết ơn cuộc đời này, cuộc đời cho cô đồng hành cùng thơ.

Nguyễn Trọng Văn

Các tin khác

Nguyễn Đình Khánh - ông Tổ nghề nhiếp ảnh

Nguyễn Đình Khánh - ông Tổ nghề nhiếp ảnh

Từ hơn một thế kỷ trước, cụ Nguyễn Đình Khánh một người con của làng Lai Xá (Hà Nội) đã sớm tiếp cận nghề nhiếp ảnh, mở hiệu ảnh Khánh Ký nổi tiếng trên phố Hàng Da. Cụ đã truyền nghề cho nhiều người cùng làng, tạo nên một cộng đồng thợ ảnh đông đảo, đưa Lai Xá trở thành cái nôi của nghề nhiếp ảnh Việt Nam.

Hiện tượng suất chiếu của phim Việt có doanh thu bằng 0

Hiện tượng suất chiếu của phim Việt có doanh thu bằng 0

"Sân nhà" đã không còn là lợi thế khi một loạt phim Việt phải sớm rút khỏi phòng vé vì doanh thu thấp. Tự "nâng chuẩn" chất lượng có lẽ là con đường duy nhất nếu phim Việt muốn giữ chân khán giả trong cuộc đua khốc liệt này.

Phát động cuộc thi viết về “Trang sách & mái trường”

Phát động cuộc thi viết về “Trang sách & mái trường”

Cuộc thi viết về “Trang sách & Mái trường” không chỉ là hoạt động chào mừng dấu mốc 70 năm của Nhà xuất bản Giáo dục Việt Nam mà còn là lời tri ân dành cho các thế hệ thầy cô giáo, học sinh, người làm sách và những người đã góp phần vun đắp tri thức cho đất nước.

Xây dựng cộng đồng đọc: Để trẻ em lớn lên cùng trang sách

Xây dựng cộng đồng đọc: Để trẻ em lớn lên cùng trang sách

Trong một thế giới mà trẻ em đang bị các thiết bị điện tử chi phối mạnh mẽ như hiện nay, việc làm thế nào để trẻ em có thói quen đọc sách, có cơ hội lớn lên cùng trang sách trong những mùa hè không chỉ là nỗ lực của phụ huynh mà còn cần sự chung tay của cả cộng đồng...

Nhà thơ Vân Anh: Hành trình tìm “trầm”

Nhà thơ Vân Anh: Hành trình tìm “trầm”

Nhà thơ Vân Anh tự bạch: "Suốt một Đời Thơ xin tự nguyện làm một phu trầm để bóc dần vỏ bọc thời gian/ giữa đời ngậm ngải tìm trầm... Nghĩa Nhân". Đây có thể xem là tuyên ngôn tinh thần cho toàn bộ hành trình thơ của Vân Anh.

Họa sĩ Nguyễn Trường Linh Khúc lãng du trong cõi mộng tàn thu

Họa sĩ Nguyễn Trường Linh Khúc lãng du trong cõi mộng tàn thu

Gặp họa sĩ Nguyễn Trường Linh tại xưởng vẽ ở phố Tân Mai, Hoàng Mai, Hà Nội, tôi bất ngờ khi thấy anh thẫn thờ ngồi trước tác phẩm "Thương nhớ đồng quê". Tôi lặng lẽ ngồi kế bên ngắm hình những tàu lá chuối bị rách tả tơi vì mưa gió. Những viền vàng trên cây lá gợi nỗi buồn tàn úa man mác.

Đào Thu Hà: Nồng nàn như đất bazan, thênh thang như gió đại ngàn

Đào Thu Hà: Nồng nàn như đất bazan, thênh thang như gió đại ngàn

Đào Thu Hà vào Hội Nhà văn Việt Nam cùng năm với tôi. Hôm đấy, chúng tôi hẹn nhau ra Hà Nội trong một sáng cuối đông. Chuyến đi ngắn ngày nhưng đầy kỉ niệm. Buổi tối, chúng tôi lang thang cùng nhau ở Hà Nội, nói về văn chương và hành trình viết lách của nhau. Hóa ra cô gái đến từ núi đồi Gia Nghĩa (thuộc Đắk-Nông cũ) này khá đa năng với rất nhiều thể loại, và gặt hái nhiều thành công từ rất sớm.

Làng gốm bên dòng Đa Nhim

Làng gốm bên dòng Đa Nhim

Theo nhánh tẻ của sông Đa Nhim, dưới chân núi Pnum Trom Ủ (thuộc xã Quảng Lập, tỉnh Lâm Đồng) có plei (buôn) Krănggọ nổi tiếng với nghề làm gốm mộc của người Churu. Theo lý giải của những người già, “Krăng” là tên ông chủ đất khi xưa, “gọ” chỉ cái nồi đất. Tên buôn làng từ thuở xa xưa đã gắn với nghề gốm.

Âm nhạc - thể thao kết nối thế giới

Âm nhạc - thể thao kết nối thế giới

Tại World Cup 2026, âm nhạc lần đầu tiên trở thành tiếng nói quan trọng, song hành cùng thể thao như ngôn ngữ chung để truyền tải thông điệp đặc biệt về tinh thần đoàn kết, sự cống hiến không ngừng và tôn vinh nhiều nền văn hóa đa dạng. Điều đó đã được phản ánh qua một bộ sưu tập nhạc nền đồ sộ cùng tham vọng biến sự kiện “thể thao vua” trở thành sân khấu giải trí hàng đầu thế giới.

Bốn xu hướng mở ra “Bản đồ Ẩm thực Tương lai” của Việt Nam

Bốn xu hướng mở ra “Bản đồ Ẩm thực tương lai” của Việt Nam

Tại Future Menus 2026, đơn vị tổ chức đã giới thiệu bốn xu hướng được dự báo sẽ dẫn đầu thị trường ẩm thực toàn cầu trong thời gian tới. Đó là những xu hướng gợi mở giúp ngành ẩm thực Việt Nam phát triển. Bởi ẩm thực là một kênh hữu hiệu để thu hút du lịch và quảng bá văn hóa Việt ra thế giới.

Chinh phục những địa hạt mới

Chinh phục những địa hạt mới

Vừa qua, bộ phim “Ốc mượn hồn” đã có màn ra mắt ấn tượng với khán giả cả nước. Không chỉ mang đến cho khán giả trải nghiệm điện ảnh mới mẻ, bộ phim còn là dấu ấn mới trên hành trình làm nghệ thuật của đạo diễn Đinh Tuấn Vũ, sau 7 năm xa màn ảnh rộng.

Gomshow có những suất diễn định kỳ tại Hà Nội là nỗ lực của cả ê kíp.

Từ vở ballet “Gat” đến câu chuyện phát triển công nghiệp văn hóa

Những chuyển động ballet đương đại hòa cùng hình ảnh chiếc mũ Gat truyền thống của Hàn Quốc trên sân khấu Nhà hát Hồ Gươm trong chương trình “Mùa Hàn Quốc 2026” gợi cho chúng ta, những khán giả Việt Nam, nhiều suy ngẫm. Đó không chỉ là một đêm diễn nghệ thuật mà là một lát cắt cho thấy cách Hàn Quốc đang kể câu chuyện văn hóa của mình với thế giới - bằng ngôn ngữ nghệ thuật hiện đại, mới mẻ, mang tính toàn cầu.

AI và sự hủy hoại của sáng tạo tự thân

AI và sự hủy hoại của sáng tạo tự thân

Nhà văn - dịch giả Trần Tiễn Cao Đăng trong nhiều bài viết và những cuộc đàm luận sâu về chủ đề lạm dụng AI trong viết sáng tạo, ông đã cảnh báo việc lạm dụng AI trong sáng tác là hành vi tự hủy hoại sự sáng tạo của người viết, đồng thời đặt ra vấn đề trách nhiệm của tác giả, biên tập và các thiết chế văn học trước làn sóng “chữ nghĩa AI” đang lan rộng. Nhà thơ Nguyễn Bích Hạnh cũng có nhiều ý kiến sâu sắc về vấn nạn sáng tạo văn chương lạm dụng AI. Văn nghệ Công an đã có cuộc trò chuyện ngắn với nhà văn Trần Tiễn Cao Đăng và nhà thơ Nguyễn Bích Hạnh về chủ đề này.

LHP Cannes 2026: Vệt vàng son của Cành cọ vàng

LHP Cannes 2026: Vệt vàng son của Cành cọ vàng

Sau một tuần tranh giải căng thẳng, cuối tuần qua, “Fjord” của nhà làm phim Romania Cristian Mungiu đã chính thức trở thành tác phẩm tiếp theo đoạt giải Cành cọ vàng danh giá tại LHP Cannes 2026. Càng đặc biệt hơn khi đây không phải thành công riêng lẻ, mà qua đó cho thấy chuỗi thành tích đặc biệt của đạo diễn này, nữ diễn viên chính Renate Reinsve lẫn nhà phân phối phim NEON.

Sân khấu cho thiếu nhi 2026: Những bước chuyển mình

Sân khấu cho thiếu nhi 2026: Những bước chuyển mình

Có thể nói, sân khấu kịch thiếu nhi 2026 đang có những bước chuyển mình mạnh mẽ để bắt nhịp với xu hướng nghe nhìn của thời đại. Bên cạnh những kịch mục đa dạng như nhạc kịch, tạp kỹ, năm nay, sân khấu hè còn có sự tham gia của các loại hình nghệ thuật truyền thống như múa rối, tuồng, chèo, với sự kết hợp giữa công nghệ và di sản.

Yêu miền quê sinh thành

Yêu miền quê sinh thành

“Hãy xem rất nhiều phim tài liệu, ký sự và hãy đọc các truyện ngắn, hoặc hãy nhìn vào những tác phẩm ảnh nghệ thuật với phong cách “đời thường” của nhà báo, đạo diễn Phùng Tùng Thiện, ta có thể thấu cảm được sự tài hoa của tác giả, và niềm xúc cảm về tình đất, tình người”. Đó là lời giới thiệu của ông Lê Minh Hoan, nguyên Phó Chủ tịch Quốc hội, nguyên Bí thư Tỉnh ủy Đồng Tháp trên Tạp chí Văn nghệ Đồng Tháp tháng 11/2025 về nhà báo, đạo diễn đa tài Phùng Thùng Thiện.

Chọn diễn viên cho vai diễn nguyên mẫu: Kỳ công chọn mặt gửi vàng

Chọn diễn viên cho vai diễn nguyên mẫu: Kỳ công chọn mặt gửi vàng

Mặc dù đã sắp khởi quay nhưng ê kíp sản xuất phim “Đất đỏ” vẫn chưa tìm được diễn viên ưng ý để đảm nhiệm vai nhân vật nữ anh hùng Võ Thị Sáu. Với những bộ phim tái hiện những câu chuyện có thật, việc lựa chọn diễn viên cho các vai diễn có nguyên mẫu ngoài đời luôn là một thử thách không nhỏ với nhà sản xuất. Phía sau thành công của một bộ phim là bài toán khó mang tên “chọn đúng diễn viên”.