Những ngọn nến của thông thắp lửa trời cao

Nhà thơ Trần Hoàng Vũ Nguyên là nữ hội viên Hội Nhà văn Việt Nam đầu tiên của tỉnh Lâm Đồng và cũng là nữ hội viên duy nhất cho đến thời điểm hiện nay. Cô hiện là biên tập viên, đạo diễn mảng văn nghệ của Đài Phát thanh - Truyền hình Lâm Đồng.

Chúng tôi cùng ngồi ở quán Cà phê Mọt, quán cà phê "vỉa hè" với hàng ghế dài hướng mặt trông ra đường Hùng Vương, TP Đà Lạt. Thấy tôi "phàn nàn" về việc đi uống cà phê thôi mà cũng phải xuống dốc với lên dốc, Trần Hoàng Vũ Nguyên mỉm cười: "Thì Đà Lạt là thành phố của những con dốc mà anh". Nói rồi cô quay sang trái nhìn về hướng vòng xoay gần đó, nơi ấy có những con dốc lên dốc xuống. Rồi cô nhìn lên vòm lá của cây thông cổ thụ bên kia đường, ánh mắt ánh lên.

Đà Lạt sáng nay chợt có nắng sau chuỗi ngày chốc chốc lại mưa. Dưới ánh mặt trời, chiếc váy đỏ cô mặc trên người như đỏ tươi thêm. Trần Hoàng Vũ Nguyên khe khẽ đọc thơ "Kìa, những ngọn nến của thông thắp lửa trời cao/ ẩn mình trong sương sớm/ tiếng động khẽ của gió/ nhịp đập của tim/ khua vào/ thổn thức/ ký ức dội về". Cô bảo: "Bài thơ "Đồi thông kim" này là bài thơ đầu tiên của em được đăng báo, trên Tạp chí Langbian anh ạ".

Những ngọn nến của thông thắp lửa trời cao -0
Nhà thơ Trần Hoàng Vũ Nguyên.

Thực ra Trần Hoàng Vũ Nguyên làm thơ từ sớm và cô đã làm khá nhiều thơ nhưng "chẳng dám" khoe với ai, huống hồ là gửi đăng báo. Cho đến một ngày tháng 7, tức là khi cô vừa hoàn thành bài thơ thì nhà thơ Trần Ngọc Trác khi ấy là Chủ tịch Hội Văn học nghệ thuật Lâm Đồng gặp cô và bảo: "Em có bài thơ nào không?". Trần Hoàng Vũ Nguyên nghe nói thế thì e ngại nhưng được nhà thơ Trần Ngọc Trác động viên nên cô mạnh dạn gửi đi. "Bài thơ "Đồi thông kim" được in tháng 10/2007 anh ạ. Đúng vào ngày sinh nhật của em".

Món quà sinh nhật còn được nhân đôi khi ngay lập tức nhạc sĩ Dương Toàn Thiên đã phổ nhạc nâng cánh cho bài thơ. Ca khúc nhanh chóng được ghi hình và phát sóng trên Đài PT-TH Lâm Đồng. Một chi tiết thú vị nữa là bài thơ này cùng với những bài thơ khác đã được Báo Văn nghệ in thành chùm rất chững chạc ngay trong năm 2007. Tôi vui vẻ nói: "Không phải song hỷ lâm môn nữa mà là tam hỷ lâm môn luôn".

Sinh tháng 10 năm Mậu Ngọ (1978), Trần Hoàng Vũ Nguyên có ba mẹ đều quê gốc ở ngoài Bắc. Cô cho hay: "Ba em quê gốc ở Nam Định nhưng sinh ra ở Cần Thơ. Còn mẹ em quê gốc ở Hải Dương sinh ra ở Biên Hòa. Em lại được sinh ra ở Đồng Nai nên giờ em hơi bối rối mỗi khi có ai đó hỏi quê em anh ạ”. Tôi động viên: "Còn giờ thì em là người Đà Lạt thứ thiệt".

Trần Hoàng Vũ Nguyên khẽ lắc đầu, kiểu lắc đầu không phải "từ chối" mà là cái động tác của "người đẹp" trước một lời khen hay đại loại như vậy. Cô bảo: "Đúng là Đà Lạt quyến rũ đến mức không thể bỏ được, không thể quên được anh ạ".

Năm 1996, cô gái trẻ nhà ở miền núi trung du của tỉnh Đồng Nai lên thành phố ngàn hoa lần đầu, cô thực sự rất có cảm tình với thành phố "dốc lên dốc xuống" này. Nhất là sau đó cô thi đỗ vào Trường Đại học Đà Lạt. Sau 4 năm ngồi giảng đường đại học, cô về Đồng Nai dạy học.

Xa Đà Lạt, rời xa thành phố ngàn hoa, trong lòng cô giáo trẻ Trần Hoàng Vũ Nguyên luôn nhớ nhung da diết. Những đường phố dốc, quanh co bên những đồi thông khiến cô xao xuyến. Những bông hoa rực rỡ sắc màu khiến tâm trạng cô hoài những mến thương. Và thế là Trần Hoàng Vũ Nguyên rời bục giảng để quay lên Đà Lạt. Cô bảo: "Thực tình quyết định rồi mà em vẫn chưa biết mình sẽ làm việc gì để được gắn bó với Đà Lạt anh ạ".

Loanh quanh trên những đường phố loanh quanh, Trần Hoàng Vũ Nguyên gặp và rồi quen với nhà thơ Trần Ngọc Trác. Dạo đó ông Trác đang công tác ở phòng văn nghệ, Đài PT-TH Lâm Đồng. Biết cô gái trẻ mê văn chương và "biết" làm thơ, lại đang ấp ủ những hoài bão lớn nên ông nhà thơ người xứ Huế đã tận tình giúp đỡ. Qua sự giới thiệu của ông Trần Ngọc Trác cô gái trẻ Trần Hoàng Vũ Nguyên thử sức mình bằng những bài viết cộng tác với đài. Cô làm quen với công việc của một nhà báo bắt đầu từ cách đó, vừa viết vừa học, vừa làm việc vừa tiếp thu chuyên môn.

Trần Hoàng Vũ Nguyên cho hay: "Em tập việc như vậy từ cuối năm 2004 và tới đầu năm 2005 thì được tuyển chính thức vào Đài PT-TH Lâm Đồng. Phải nói rằng "công" của nhạc sĩ Dương Toàn Thiên, Trưởng phòng Văn nghệ và nhà thơ Trần Ngọc Trác, Phó phòng Văn nghệ, rất quý anh ạ. Nhờ các anh ấy dẫn dắt chỉ bảo cho nên bây giờ khi các anh ấy chuyển công tác khác hay nghỉ hưu thì em tiếp nhận công việc văn nghệ do các anh ấy để lại được tin tưởng".

Trần Hoàng Vũ Nguyên sau khi làm một ngụm cà phê thì tâm sự: "Hồi em còn là sinh viên Đại học Đà Lạt ấy, có những hôm trời mưa kiểu mưa như mấy hôm vừa rồi mà anh được chứng kiến ấy, em ngồi bên cửa sổ ký túc xá nhìn mưa cứ thấy buồn buồn. Lúc đó chỉ mong sớm ra trường để đi làm thôi anh ạ".

Những ngọn nến của thông thắp lửa trời cao -1
Bìa tập thơ “Ngựa núi” của nhà thơ Trần Hoàng Vũ Nguyên.

Rồi Trần Hoàng Vũ Nguyên lại đọc thơ cho chúng tôi nghe: "Đà Lạt chiều nay ngóng tri âm/ trong ngôi nhà gỗ chênh vênh triền đồi vắng/ em như mặt trời của núi tự giấu mình đi/ dù mỗi bình mình đều thắp lên nghìn ngọn nhớ/ đêm về lặng lẽ vầng trăng cong khuyết bóng em chờ". Cô bảo: "Bài thơ "Về Đà Lạt với em người ơi" em viết trong tâm trạng "tình yêu thuở ban đầu", nó đã từng cho em "những bài thơ cuồng dại".

Cô nói xong lại đọc tiếp: "Về Đà Lạt với em người ơi/ Thành phố ban mai lãng đãng khói sương, trưa nở rộ những cánh đồng hoa rực rỡ, chiều thơm thông reo giữa nắng vàng, đêm lạnh trầm mặc thiết tha tay nắm lấy bàn tay, nơi có mắt em say, tim em cháy, môi em chờ… và đang thì thầm: Cuộc đời này chỉ yêu anh!".

Đã biết cô nói "Cuộc đời này chỉ yêu anh thôi" là cô nói về Đà Lạt nhưng không hiểu sao tôi vẫn ghen tỵ bởi vì Trần Hoàng Vũ Nguyên đã dành hết, dành trọn tình yêu của mình, tình cảm của mình cho Đà Lạt. Và cũng bởi như vậy thơ của Trần Hoàng Vũ Nguyên viết nhiều về Đà Lạt. Còn bài báo và phim tài liệu truyền hình thì khỏi phải nói, đã là thường xuyên rồi.

Trần Hoàng Vũ Nguyên cho hay: "Rất nhiều năm ở tỉnh Lâm Đồng dù có nhiều người tích cực viết và viết cũng rất thành công nhưng vẫn còn ít người được kết nạp vào Hội Nhà văn Việt Nam. Em cũng chẳng hiểu là sao nữa". Có lẽ chính vì lý do đó mà đơn xin vào Hội Nhà văn Việt Nam của Trần Hoàng Vũ Nguyên lại do hai nhà thơ ở mãi tỉnh Tiền Giang là nhà thơ Trương Trọng Nghĩa và nhà thơ, nhà lý luận phê bình Võ Tấn Cường ký giới thiệu. Trần Hoàng Vũ Nguyên thật thà: "Bảo viết đơn vào hội em cũng ngại lắm. Vì ở Lâm Đồng em có nhiều anh chị nhà văn, nhà thơ rất xứng đáng vào trước. Nhưng Nghĩa với anh Cường cứ động viên mãi. Bọn em quen nhau qua thơ, và thân với nhau. Thân với nhau nên hiểu và quý thơ của nhau anh ạ".

Nắng vẫn chan hòa tỏa ánh sáng trên thành phố ngàn hoa. Trên nền trời xanh, lởn vởn những đám mây trắng lững lờ trôi ngang vòm lá thông. Trần Hoàng Vũ Nguyên chợt một phút suy tư. Cô mơ màng như đã tìm được một tứ thơ nào đấy. Rồi cô bảo: "Ngoài thơ đã in 2 tập, là tập "Ngựa núi", NXB Hội Nhà văn, 2009 và tập "Hồi chuông chát", NXB Hội Nhà văn, năm 2011, ra em đang dự định tập hợp những bài ký, bài ghi chép để in thành tập anh ạ. Những bài báo đó cũng có thể coi là những gì mà em đã hiểu và đã yêu Đà Lạt".

Nghe cô tâm tình thế tôi chợt nhớ đến đoạn kết của bài thơ "Tạ ơn người" của cô, cô đã viết: "Nhưng vẫn xin đời tạ ơn nhau/ tạ ơn người cho ta vui lại đôi ngày ấm/ tạ ơn ta sống rất chân thành từ tâm/ tạ ơn người đã đến cho nghìn trùng mãi xa / tạ ơn người đã tặng ta: Nụ cười hun hút đại ngàn khi biết rằng một lần nữa trái tim mình vẫn còn biết đau". Tôi hiểu rằng: Tận trong sâu thẳm tâm hồn mình, Trần Hoàng Vũ Nguyên luôn biết ơn cuộc đời này, cuộc đời cho cô đồng hành cùng thơ.

Nguyễn Trọng Văn

Các tin khác

Khi Oscar cải tổ: Minh bạch AI, nới lỏng tiêu chí

Khi Oscar cải tổ: Minh bạch AI, nới lỏng tiêu chí

Trước thềm lễ trao giải Oscar lần thứ 99 dự kiến diễn ra vào năm 2027, Viện Hàn lâm Khoa học và Nghệ thuật Điện ảnh Hoa Kỳ (AMPAS) vừa công bố những thay đổi mang tính bước ngoặt. Đây được đánh giá là một trong những sự lắng nghe cần thiết trong bối cảnh ngành công nghiệp điện ảnh đang thay đổi một cách nhanh chóng trước sức ép của trí tuệ nhân tạo (AI) và trải nghiệm ngày càng đa dạng trong cách thưởng thức nghệ thuật.

Đạo diễn Vạn Nguyễn: “Đưa di sản đến với khán giả bằng tinh thần sáng tạo của thời đại mới”

Đạo diễn Vạn Nguyễn: “Đưa di sản đến với khán giả bằng tinh thần sáng tạo của thời đại mới”

Là một trong những gương mặt tiêu biểu dành trọn tâm huyết cho việc bảo tồn và phát huy giá trị văn hóa dân tộc qua ngôn ngữ sân khấu hiện đại, mới đây đạo diễn Vạn Nguyễn là người Việt đầu tiên được UNESCO Nhật Bản vinh danh “Đạo diễn vì sứ mệnh bảo tồn giá trị văn hóa UNESCO 2025”. Chuyên đề Văn nghệ Công an đã có cuộc trò chuyện cùng đạo diễn Vạn Nguyễn về hành trình bảo tồn và lan tỏa bản sắc văn hóa Việt.

Mối duyên với những ấn bản “Truyện Kiều” lưu dấu trăm năm

Mối duyên với những ấn bản “Truyện Kiều” lưu dấu trăm năm

Trong hơn 20 năm qua, ông Nguyễn Lân Bình đã dày công nghiên cứu và tìm tòi được nhiều tư liệu quý giá về ông nội mình - học giả Nguyễn Văn Vĩnh. Những tư liệu ấy đã góp phần quan trọng làm sáng rõ công lao, thành tựu quan trọng về học giả Nguyễn Văn Vĩnh đối với nền văn học, báo chí nước nhà, trong đó có sự phổ cập và phát triển chữ quốc ngữ với bản dịch “Truyện Kiều” được in lần đầu tiên ở miền Bắc vào năm 1913.

Ươm "mầm xanh" cho đội ngũ dịch giả

Ươm "mầm xanh" cho đội ngũ dịch giả

“Cuộc thi dịch Văn học Việt - Trung, Trung - Việt” năm 2026 vừa chính thức khởi động tại TP Hồ Chí Minh. Bước qua mùa giải thứ hai, cuộc thi không chỉ là nơi giao lưu văn chương giữa hai nước mà còn được kỳ vọng trở thành mảnh đất màu mỡ để phát hiện và bồi dưỡng những “mầm xanh” dịch thuật.

Họa sĩ Tô Chiêm: Sau cú "nốc ao" của số phận

Họa sĩ Tô Chiêm: Sau cú "nốc ao" của số phận

Khi đến thăm họa sĩ Tô Chiêm sau cơn đột quỵ cách đây 2 năm, tôi không hình dung có một ngày lại được trò chuyện và chia sẻ với anh trong sự kiện trưng bày nghệ thuật “Khói” với tâm thế của một người họa sĩ điềm tĩnh trở lại với hội họa sau tất cả.

Dấu ấn kết nối du lịch với văn hóa và di sản

Dấu ấn kết nối du lịch với văn hóa và di sản

Những năm gần đây, với sự ra đời của show diễn thực cảnh được tổ chức tại các địa điểm du lịch đã đem đến cho khán giả là khách du lịch nhiều trải nghiệm mới mẻ. Việc tổ chức các show diễn thực cảnh tại các địa chỉ du lịch nổi tiếng đang được xem là hoạt động tích cực không chỉ để thu hút khách du lịch mà còn là dấu ấn của sự kết nối giữa du lịch với văn hóa và di sản.

Giới xuất bản trước ngã rẽ AI: Kiểm soát hay bị cuốn trôi?

Giới xuất bản trước ngã rẽ AI: Kiểm soát hay bị cuốn trôi?

Những năm gần đây, giới xuất bản thế giới đã liên tục cảnh báo về mối đe dọa của trí tuệ nhân tạo (AI) đến quá trình sáng tạo, trong việc các “ông lớn công nghệ” sử dụng trái phép vô số tác phẩm để huấn luyện thuật toán cũng như thực trạng ngày càng khó phân biệt đâu là tác phẩm đến từ con người, đâu là sản phẩm đến từ máy móc…

Bồi đắp tình yêu Tổ quốc qua âm nhạc

Bồi đắp tình yêu Tổ quốc qua âm nhạc

Giữa những ngày tháng tư lịch sử, một loạt sản phẩm âm nhạc mang tinh thần yêu nước ra mắt công chúng đã tạo nên điểm nhấn đặc biệt trong đời sống âm nhạc. Nỗ lực làm mới cảm hứng truyền thống bằng những sáng tạo độc đáo và hơi thở hiện đại góp phần lan tỏa tình yêu Tổ quốc một cách gần gũi và giàu cảm xúc.

Giao lưu văn chương Việt Nam - New Zealand 2026

Giao lưu văn chương Việt Nam - New Zealand 2026

Việt Nam và New Zealand đã có hơn 50 năm thiết lập quan hệ ngoại giao. Tuy nhiên vẫn có một khoảng trống lớn trong giao lưu văn chương giữa hai nước. Không chờ đợi sự thúc đẩy và đầu tư từ phía Chính phủ hai bên, các nhà thơ của hai nước sau hơn một năm kết nối, đã tổ chức được bước đi đầu tiên khởi động cho việc giới thiệu tác phẩm văn chương cho nhau, và xúc tiến các hoạt động chung nhằm thắt chặt hơn nữa tình đoàn kết và thấu hiểu tâm hồn của nhau.

Từ không gian lưu trữ tĩnh đến hệ sinh thái sáng tạo

Từ không gian lưu trữ tĩnh đến hệ sinh thái sáng tạo

Trong nhiều thập kỷ, bảo tàng và các không gian di sản chủ yếu tồn tại như những “kho lưu trữ sống” - nơi hiện vật được bảo quản cẩn trọng, nhưng lại mang tính tĩnh, đôi khi tạo cảm giác xa cách với công chúng, đặc biệt là thế hệ trẻ.

Hành trình gieo những yêu thương

Hành trình gieo những yêu thương

Dọc dãy hành lang dài của bệnh viện, nghệ sĩ Nguyệt Thu trong bộ quần áo bệnh nhân đã chơi bản nhạc chữa lành "Secret garden". Giữa lằn ranh sinh tử, âm nhạc, kỳ diệu thay, đã giúp trái tim chị khỏe lại. Khán giả của chị là những bệnh nhân, bác sĩ...

Bản đồ quyền lực mới của thế giới đương đại

Bản đồ quyền lực mới của thế giới đương đại

Theo thông lệ hàng năm, tạp chí “TIME” nổi tiếng của Mỹ vừa công bố danh sách “TIME100” của năm 2026, qua đó ghi dấu 100 cá nhân có sức ảnh hưởng toàn cầu. Những gương mặt này trải rộng ở đa dạng lĩnh vực, từ chính trị, đứng sau những nỗ lực tiên phong đến các nghệ sĩ và những nhà đổi mới. Điều nổi bật trong danh sách năm nay là sự góp mặt đông đảo của thế hệ trẻ.

Giấc mơ Manila và cú "Hat-trick" đi vào lịch sử

Giấc mơ Manila và cú "Hat-trick" đi vào lịch sử

Giữa không gian rực rỡ và tiếng nhạc Latin cuồng nhiệt tại thủ đô Manila, Philippines vào những ngày tháng 4 năm 2026, quốc kỳ Việt Nam đã ba lần được kéo lên ở vị trí cao nhất.

Giải “cơn khát” phim trường chuyên nghiệp

Giải “cơn khát” phim trường chuyên nghiệp

Điện ảnh Việt được ví như người khổng lồ đang vươn vai thức giấc. Thế nhưng “người khổng lồ” ấy vẫn chưa có một “đại bản doanh” đúng nghĩa để thỏa sức tung hoành. Đôi chân “người khổng lồ” vẫn chật vật trong những phim trường nhỏ lẻ hoặc bối cảnh tạm bợ, quay xong rồi dỡ bỏ.

Đưa sân khấu đến với học đường: "Gieo mầm" tình yêu nghệ thuật

Đưa sân khấu đến với học đường: "Gieo mầm" tình yêu nghệ thuật

Những năm gần đây, tại Hà Nội, mô hình sân khấu học đường đang được quan tâm, xây dựng như một hướng tiếp cận mới trong giáo dục thẩm mỹ cho lứa tuổi học sinh. Việc đưa nghệ thuật sân khấu đến với học đường không chỉ là "gieo mầm" tình yêu nghệ thuật cho thế hệ tương lai mà còn mở ra cơ hội cho ngành sân khấu khi đưa nghệ thuật đến gần hơn với thế hệ trẻ.

"Phăng đỏ" - một thời đã qua của Trương Vân Ngọc

"Phăng đỏ" - một thời đã qua của Trương Vân Ngọc

"Phăng đỏ" là tiểu thuyết đầu tay của nhà văn Trương Vân Ngọc (sinh năm 1973, quê Hưng Yên, hiện công tác tại Hà Nội)  viết về đề tài hình tượng người chiến sĩ Công an nhân dân, sách đoạt giải C cuộc thi viết tiểu thuyết, truyện ký đề tài "Vì An ninh Tổ quốc và bình yên cuộc sống" do Bộ công an và Hội nhà văn Việt Nam tổ chức năm 2025, được Nhà xuất bản Công an Nhân dân tuyển chọn và ấn hành tháng 12 năm 2025.

Tiểu thuyết lịch sử: Dấu ấn trong đời sống đương đại

Tiểu thuyết lịch sử: Dấu ấn trong đời sống đương đại

Trong đời sống văn học, có một dòng chảy lặng lẽ nhưng lại đóng vai trò khá quan trọng trong đời sống, đó chính là tiểu thuyết lịch sử. Lấy chất liệu từ lịch sử, tái hiện lịch sử qua những trang văn chính là những đóng góp thầm lặng, tích cực của các nhà văn cho bề dày truyền thống văn hóa nước nhà...

Dán nhãn độ tuổi cho MV: Khi “tấm biển cảnh báo” còn bỏ ngỏ

Dán nhãn độ tuổi cho MV: Khi “tấm biển cảnh báo” còn bỏ ngỏ

Nếu việc dán nhãn phân loại độ tuổi đã trở thành điều kiện bắt buộc với tác phẩm điện ảnh, xuất bản... trước khi đến tay công chúng thì ở lĩnh vực âm nhạc, tấm biển cảnh báo này gần như bỏ ngỏ. Thế nên không lạ khi làng nhạc liên tục vấp phải tranh cãi vì những MV có nội dung người lớn.