Những ngọn nến của thông thắp lửa trời cao

Nhà thơ Trần Hoàng Vũ Nguyên là nữ hội viên Hội Nhà văn Việt Nam đầu tiên của tỉnh Lâm Đồng và cũng là nữ hội viên duy nhất cho đến thời điểm hiện nay. Cô hiện là biên tập viên, đạo diễn mảng văn nghệ của Đài Phát thanh - Truyền hình Lâm Đồng.

Chúng tôi cùng ngồi ở quán Cà phê Mọt, quán cà phê "vỉa hè" với hàng ghế dài hướng mặt trông ra đường Hùng Vương, TP Đà Lạt. Thấy tôi "phàn nàn" về việc đi uống cà phê thôi mà cũng phải xuống dốc với lên dốc, Trần Hoàng Vũ Nguyên mỉm cười: "Thì Đà Lạt là thành phố của những con dốc mà anh". Nói rồi cô quay sang trái nhìn về hướng vòng xoay gần đó, nơi ấy có những con dốc lên dốc xuống. Rồi cô nhìn lên vòm lá của cây thông cổ thụ bên kia đường, ánh mắt ánh lên.

Đà Lạt sáng nay chợt có nắng sau chuỗi ngày chốc chốc lại mưa. Dưới ánh mặt trời, chiếc váy đỏ cô mặc trên người như đỏ tươi thêm. Trần Hoàng Vũ Nguyên khe khẽ đọc thơ "Kìa, những ngọn nến của thông thắp lửa trời cao/ ẩn mình trong sương sớm/ tiếng động khẽ của gió/ nhịp đập của tim/ khua vào/ thổn thức/ ký ức dội về". Cô bảo: "Bài thơ "Đồi thông kim" này là bài thơ đầu tiên của em được đăng báo, trên Tạp chí Langbian anh ạ".

Những ngọn nến của thông thắp lửa trời cao -0
Nhà thơ Trần Hoàng Vũ Nguyên.

Thực ra Trần Hoàng Vũ Nguyên làm thơ từ sớm và cô đã làm khá nhiều thơ nhưng "chẳng dám" khoe với ai, huống hồ là gửi đăng báo. Cho đến một ngày tháng 7, tức là khi cô vừa hoàn thành bài thơ thì nhà thơ Trần Ngọc Trác khi ấy là Chủ tịch Hội Văn học nghệ thuật Lâm Đồng gặp cô và bảo: "Em có bài thơ nào không?". Trần Hoàng Vũ Nguyên nghe nói thế thì e ngại nhưng được nhà thơ Trần Ngọc Trác động viên nên cô mạnh dạn gửi đi. "Bài thơ "Đồi thông kim" được in tháng 10/2007 anh ạ. Đúng vào ngày sinh nhật của em".

Món quà sinh nhật còn được nhân đôi khi ngay lập tức nhạc sĩ Dương Toàn Thiên đã phổ nhạc nâng cánh cho bài thơ. Ca khúc nhanh chóng được ghi hình và phát sóng trên Đài PT-TH Lâm Đồng. Một chi tiết thú vị nữa là bài thơ này cùng với những bài thơ khác đã được Báo Văn nghệ in thành chùm rất chững chạc ngay trong năm 2007. Tôi vui vẻ nói: "Không phải song hỷ lâm môn nữa mà là tam hỷ lâm môn luôn".

Sinh tháng 10 năm Mậu Ngọ (1978), Trần Hoàng Vũ Nguyên có ba mẹ đều quê gốc ở ngoài Bắc. Cô cho hay: "Ba em quê gốc ở Nam Định nhưng sinh ra ở Cần Thơ. Còn mẹ em quê gốc ở Hải Dương sinh ra ở Biên Hòa. Em lại được sinh ra ở Đồng Nai nên giờ em hơi bối rối mỗi khi có ai đó hỏi quê em anh ạ”. Tôi động viên: "Còn giờ thì em là người Đà Lạt thứ thiệt".

Trần Hoàng Vũ Nguyên khẽ lắc đầu, kiểu lắc đầu không phải "từ chối" mà là cái động tác của "người đẹp" trước một lời khen hay đại loại như vậy. Cô bảo: "Đúng là Đà Lạt quyến rũ đến mức không thể bỏ được, không thể quên được anh ạ".

Năm 1996, cô gái trẻ nhà ở miền núi trung du của tỉnh Đồng Nai lên thành phố ngàn hoa lần đầu, cô thực sự rất có cảm tình với thành phố "dốc lên dốc xuống" này. Nhất là sau đó cô thi đỗ vào Trường Đại học Đà Lạt. Sau 4 năm ngồi giảng đường đại học, cô về Đồng Nai dạy học.

Xa Đà Lạt, rời xa thành phố ngàn hoa, trong lòng cô giáo trẻ Trần Hoàng Vũ Nguyên luôn nhớ nhung da diết. Những đường phố dốc, quanh co bên những đồi thông khiến cô xao xuyến. Những bông hoa rực rỡ sắc màu khiến tâm trạng cô hoài những mến thương. Và thế là Trần Hoàng Vũ Nguyên rời bục giảng để quay lên Đà Lạt. Cô bảo: "Thực tình quyết định rồi mà em vẫn chưa biết mình sẽ làm việc gì để được gắn bó với Đà Lạt anh ạ".

Loanh quanh trên những đường phố loanh quanh, Trần Hoàng Vũ Nguyên gặp và rồi quen với nhà thơ Trần Ngọc Trác. Dạo đó ông Trác đang công tác ở phòng văn nghệ, Đài PT-TH Lâm Đồng. Biết cô gái trẻ mê văn chương và "biết" làm thơ, lại đang ấp ủ những hoài bão lớn nên ông nhà thơ người xứ Huế đã tận tình giúp đỡ. Qua sự giới thiệu của ông Trần Ngọc Trác cô gái trẻ Trần Hoàng Vũ Nguyên thử sức mình bằng những bài viết cộng tác với đài. Cô làm quen với công việc của một nhà báo bắt đầu từ cách đó, vừa viết vừa học, vừa làm việc vừa tiếp thu chuyên môn.

Trần Hoàng Vũ Nguyên cho hay: "Em tập việc như vậy từ cuối năm 2004 và tới đầu năm 2005 thì được tuyển chính thức vào Đài PT-TH Lâm Đồng. Phải nói rằng "công" của nhạc sĩ Dương Toàn Thiên, Trưởng phòng Văn nghệ và nhà thơ Trần Ngọc Trác, Phó phòng Văn nghệ, rất quý anh ạ. Nhờ các anh ấy dẫn dắt chỉ bảo cho nên bây giờ khi các anh ấy chuyển công tác khác hay nghỉ hưu thì em tiếp nhận công việc văn nghệ do các anh ấy để lại được tin tưởng".

Trần Hoàng Vũ Nguyên sau khi làm một ngụm cà phê thì tâm sự: "Hồi em còn là sinh viên Đại học Đà Lạt ấy, có những hôm trời mưa kiểu mưa như mấy hôm vừa rồi mà anh được chứng kiến ấy, em ngồi bên cửa sổ ký túc xá nhìn mưa cứ thấy buồn buồn. Lúc đó chỉ mong sớm ra trường để đi làm thôi anh ạ".

Những ngọn nến của thông thắp lửa trời cao -1
Bìa tập thơ “Ngựa núi” của nhà thơ Trần Hoàng Vũ Nguyên.

Rồi Trần Hoàng Vũ Nguyên lại đọc thơ cho chúng tôi nghe: "Đà Lạt chiều nay ngóng tri âm/ trong ngôi nhà gỗ chênh vênh triền đồi vắng/ em như mặt trời của núi tự giấu mình đi/ dù mỗi bình mình đều thắp lên nghìn ngọn nhớ/ đêm về lặng lẽ vầng trăng cong khuyết bóng em chờ". Cô bảo: "Bài thơ "Về Đà Lạt với em người ơi" em viết trong tâm trạng "tình yêu thuở ban đầu", nó đã từng cho em "những bài thơ cuồng dại".

Cô nói xong lại đọc tiếp: "Về Đà Lạt với em người ơi/ Thành phố ban mai lãng đãng khói sương, trưa nở rộ những cánh đồng hoa rực rỡ, chiều thơm thông reo giữa nắng vàng, đêm lạnh trầm mặc thiết tha tay nắm lấy bàn tay, nơi có mắt em say, tim em cháy, môi em chờ… và đang thì thầm: Cuộc đời này chỉ yêu anh!".

Đã biết cô nói "Cuộc đời này chỉ yêu anh thôi" là cô nói về Đà Lạt nhưng không hiểu sao tôi vẫn ghen tỵ bởi vì Trần Hoàng Vũ Nguyên đã dành hết, dành trọn tình yêu của mình, tình cảm của mình cho Đà Lạt. Và cũng bởi như vậy thơ của Trần Hoàng Vũ Nguyên viết nhiều về Đà Lạt. Còn bài báo và phim tài liệu truyền hình thì khỏi phải nói, đã là thường xuyên rồi.

Trần Hoàng Vũ Nguyên cho hay: "Rất nhiều năm ở tỉnh Lâm Đồng dù có nhiều người tích cực viết và viết cũng rất thành công nhưng vẫn còn ít người được kết nạp vào Hội Nhà văn Việt Nam. Em cũng chẳng hiểu là sao nữa". Có lẽ chính vì lý do đó mà đơn xin vào Hội Nhà văn Việt Nam của Trần Hoàng Vũ Nguyên lại do hai nhà thơ ở mãi tỉnh Tiền Giang là nhà thơ Trương Trọng Nghĩa và nhà thơ, nhà lý luận phê bình Võ Tấn Cường ký giới thiệu. Trần Hoàng Vũ Nguyên thật thà: "Bảo viết đơn vào hội em cũng ngại lắm. Vì ở Lâm Đồng em có nhiều anh chị nhà văn, nhà thơ rất xứng đáng vào trước. Nhưng Nghĩa với anh Cường cứ động viên mãi. Bọn em quen nhau qua thơ, và thân với nhau. Thân với nhau nên hiểu và quý thơ của nhau anh ạ".

Nắng vẫn chan hòa tỏa ánh sáng trên thành phố ngàn hoa. Trên nền trời xanh, lởn vởn những đám mây trắng lững lờ trôi ngang vòm lá thông. Trần Hoàng Vũ Nguyên chợt một phút suy tư. Cô mơ màng như đã tìm được một tứ thơ nào đấy. Rồi cô bảo: "Ngoài thơ đã in 2 tập, là tập "Ngựa núi", NXB Hội Nhà văn, 2009 và tập "Hồi chuông chát", NXB Hội Nhà văn, năm 2011, ra em đang dự định tập hợp những bài ký, bài ghi chép để in thành tập anh ạ. Những bài báo đó cũng có thể coi là những gì mà em đã hiểu và đã yêu Đà Lạt".

Nghe cô tâm tình thế tôi chợt nhớ đến đoạn kết của bài thơ "Tạ ơn người" của cô, cô đã viết: "Nhưng vẫn xin đời tạ ơn nhau/ tạ ơn người cho ta vui lại đôi ngày ấm/ tạ ơn ta sống rất chân thành từ tâm/ tạ ơn người đã đến cho nghìn trùng mãi xa / tạ ơn người đã tặng ta: Nụ cười hun hút đại ngàn khi biết rằng một lần nữa trái tim mình vẫn còn biết đau". Tôi hiểu rằng: Tận trong sâu thẳm tâm hồn mình, Trần Hoàng Vũ Nguyên luôn biết ơn cuộc đời này, cuộc đời cho cô đồng hành cùng thơ.

Nguyễn Trọng Văn

Các tin khác

80 năm kết nối những tâm hồn nghệ thuật

80 năm kết nối những tâm hồn nghệ thuật

Trải qua 80 năm xây dựng và trưởng thành, Báo Công an nhân dân (CAND) không chỉ là tiếng nói của lực lượng CAND, mà còn là địa chỉ tin cậy, gắn bó của nhiều thế hệ văn nghệ sĩ cả nước. Từ những trang viết, cuộc trò chuyện đến sự đồng hành trong các hoạt động văn hóa, nghệ thuật, tình cảm chân thành mà giới văn nghệ sĩ dành cho Báo CAND đã góp phần bồi đắp mối gắn kết bền chặt giữa báo chí với đời sống văn học, nghệ thuật, giữa người cầm bút với những người làm nghệ thuật. Qua năm tháng, sự tin yêu, trân trọng và đồng hành ấy đã trở thành một phần ý nghĩa trong hành trình phát triển của tờ báo. Sức lan tỏa của một cơ quan báo chí không chỉ ở những trang viết mà còn ở khả năng kết nối con người bằng niềm tin và những giá trị nhân văn.

Đạo diễn, NSND Tạ Tuấn Minh: Tôi bị cuốn hút bởi hình tượng người chiến sĩ công an

Đạo diễn, NSND Tạ Tuấn Minh: Tôi bị cuốn hút bởi hình tượng người chiến sĩ công an

Đạo diễn, NSND Tạ Tuấn Minh hiện là Phó trưởng đoàn Kịch cổ điển, Nhà hát Kịch Việt Nam. Anh được biết đến là một nghệ sĩ có nhiều khám phá độc đáo, mới mẻ với kịch đương đại, lịch sử, thiếu nhi. "Bén duyên" và bị cuốn hút với các vở diễn về đề tài hình tượng người chiến sĩ Công an nhân dân (CAND) đã giúp anh có nhiều trải nghiệm mới mẻ. Phóng viên Chuyên đề Văn nghệ Công an có cuộc trò chuyện với NSND Tạ Tuấn Minh.

Khi yêu thương nối dài qua năm tháng...

Khi yêu thương nối dài qua năm tháng...

Từ những giai điệu thấm đẫm tình quê hương đến những câu chuyện lay động lòng người, chương trình nghệ thuật "Kết nối yêu thương" gửi đi thông điệp giản dị mà sâu sắc: Không ai nên đơn độc trước nghịch cảnh. Đằng sau mỗi người phụ nữ đau yếu, mỗi em nhỏ mang bệnh hiểm nghèo là một phận đời cần được chở che, một ước mơ cần được níu giữ. Khi những trái tim cùng rung lên nhịp đập yêu thương, nghệ thuật không chỉ chạm đến cảm xúc mà còn khơi dậy trách nhiệm cộng đồng, thắp lên hy vọng cho những cuộc đời còn nhiều gian khó.

Cuộc đối thoại tinh tế của các nền văn hóa

Cuộc đối thoại tinh tế của các nền văn hóa

Liên hoan phim (LHP) Tài liệu châu Âu – Việt Nam lần thứ 16 (diễn ra từ ngày 18 đến ngày 26/9) quy tụ 25 tác phẩm điện ảnh tài liệu đặc sắc đến từ Việt Nam và các quốc gia châu Âu. Đây không chỉ là “bữa tiệc” điện ảnh, mở ra cơ hội giao lưu, hợp tác giữa những người làm nghề mà còn là cầu nối để dòng phim đặc biệt này đến gần với công chúng hơn.

Ca sĩ Tùng Dương đã tổ chức riêng nhiều live concert.

Từ “độc đạo” đến đại chúng

25 năm trong nghề, Tùng Dương đã có một hành trình đặc biệt mà không nhiều nghệ sĩ thế hệ anh có thể làm được. Đó là hành trình của một nghệ sĩ luôn muốn bước ra khỏi vùng an toàn, không ngừng thử nghiệm, tìm kiếm những giới hạn mới của giọng hát và tư duy âm nhạc. Nhưng cũng chính trên hành trình tưởng như ngày càng đi xa ấy, Tùng Dương lại ngày càng trở về gần hơn với những điều căn cốt: gia đình, tình yêu, con người, quê hương, đất nước, những giá trị đã làm nên căn tính của mình.

Buổi gặp gỡ báo chí giới thiệu chương trình “Phú Quang - Còn mãi một tình yêu” tại Nhà hát Hồ Gươm

Âm nhạc không chỉ là ký ức

Gần 5 năm sau ngày nhạc sĩ Phú Quang rời cõi tạm, những giai điệu của ông vẫn hiện diện trong đời sống âm nhạc Việt Nam. Năm 2026, ba người con của ông chính thức tiếp nhận di sản âm nhạc mà cha để lại. Nhưng câu chuyện di sản âm nhạc Phú Quang không chỉ là câu chuyện của một gia đình tiếp nhận một gia tài nghệ thuật. Nó đặt ra một vấn đề lớn hơn: làm thế nào để di sản âm nhạc của một nhạc sĩ được bảo vệ, được trao truyền và tiếp tục sống trong đời sống đương đại?

Từ lời khen - chê đến chiều sâu phê bình

Từ lời khen - chê đến chiều sâu phê bình

Ngày nay, nhiều tác phẩm điện ảnh ra đời nhận được sự bàn luận sôi nổi trên mạng xã hội cùng những bài review phim xuất hiện dày đặc. Tuy nhiên, giữa dòng chảy ồn ã ấy lại thiếu vắng những bài phê bình có chuyên môn, đi sâu vào ngôn ngữ điện ảnh, giá trị nghệ thuật và ý nghĩa văn hóa của tác phẩm. Để đời sống điện ảnh không chỉ dừng lại ở những lời khen - chê, đánh giá cực đoan, cần thêm những tiếng nói phê bình giàu tri thức, góp phần nâng cao thị hiếu và nuôi dưỡng tình yêu điện ảnh trong công chúng.

Khai thác văn hóa truyền thống, cần sự am hiểu sâu sắc

Khai thác văn hóa truyền thống, cần sự am hiểu sâu sắc

Việc đưa chất liệu truyền thống vào các sản phẩm nghệ thuật đang trở thành xu hướng và mở ra nhiều hướng sáng tạo, góp phần làm mới cách tiếp cận và lan tỏa những giá trị văn hóa Việt Nam. Tuy nhiên, điều này cũng yêu cầu nghệ sĩ cần sự hiểu biết, tôn trọng và trách nhiệm với những giá trị văn hóa mà sản phẩm khai thác.

“Vui bất tuyệt” hôm qua và hôm nay

“Vui bất tuyệt” hôm qua và hôm nay

“Vui bất tuyệt” của Tố Hữu - một trong những bài thơ tiêu biểu viết về Cách mạng Tháng Tám năm 1945, không chỉ là niềm vui của một cá nhân, hay của hàng chục triệu người, còn là niềm vui hồi sinh của một dân tộc vừa thoát khỏi ách nô lệ, giành lại quyền làm chủ vận mệnh. Cũng là niềm vui được cống hiến và kiến tạo tương lai. “Vui bất tuyệt” trở thành cảm hứng chung cho nhiều tác phẩm nổi tiếng cùng chủ đề.

Người trẻ yêu lịch sử qua văn học, nghệ thuật

Người trẻ yêu lịch sử qua văn học, nghệ thuật

Những người trẻ thế hệ 8x, 9x, 2000 đang lựa chọn cách tiếp cận lịch sử theo cách riêng của mình. Với họ, lịch sử là những câu chuyện được kể lại sống động trên các nền tảng số, hay những bộ phim, những bài hát, những tiểu thuyết hấp dẫn và ý nghĩa... giúp họ hiểu hơn về đất nước mình.

"Kế hoạch CM12" - Tái hiện chiến công lịch sử

"Kế hoạch CM12" - Tái hiện chiến công lịch sử

Bắt đầu lên sóng truyền hình ANTV (thứ Bảy, Chủ nhật) từ ngày 22/8 và trên kênh HTV9 (thứ Hai, thứ Ba) từ ngày 24/8, bộ phim truyền hình "Kế hoạch CM12" đã nhanh chóng thu hút sự quan tâm của công chúng. Không chỉ khắc họa những cuộc đấu trí căng thẳng, "Kế hoạch CM12" còn làm nổi bật bản lĩnh, trí tuệ và sự hy sinh thầm lặng của những cán bộ, chiến sĩ CAND trong hành trình bảo vệ An ninh Tổ quốc từ những ngày đầu đất nước thống nhất.

Trưởng thành cùng lực lượng

Trưởng thành cùng lực lượng

Trong hơn 80 năm xây dựng, phấn đấu và trưởng thành của lực lượng Công an nhân dân Việt Nam, có thể nói rằng, văn học nghệ thuật về lực lượng công an với sứ mệnh của mình đã góp phần đáng kể vào sự nghiệp bảo vệ an ninh Tổ quốc, vì cuộc sống bình yên, hạnh phúc của nhân dân…

Thời của tiểu thuyết trinh thám

Thời của tiểu thuyết trinh thám

Mới đây, việc 2 bộ phim kinh dị "BACKROOMS" và "Obsession" thắng lớn phòng vé đã gây ra nhiều bất ngờ. Bên cạnh việc được thực hiện bởi các nhà sáng tạo nội dung tuy không chuyên về điện ảnh nhưng lại mang đến sự mới mẻ, thích thú, thì thực tế này cũng cho thấy thể loại thriller/mystery hay giật gân/bí ẩn đang được yêu thích hơn bao giờ hết cả trong phim ảnh cũng như văn chương.

Kể chuyện truyền thống Công an nhân dân bằng âm nhạc

Kể chuyện truyền thống Công an nhân dân bằng âm nhạc

Được đầu tư hoành tráng, công phu và giàu sáng tạo, các chương trình nghệ thuật về Công an nhân dân (CAND) thời gian qua không chỉ góp phần làm mới nghệ thuật chính luận mà còn lan tỏa sâu sắc hình tượng người chiến sĩ CAND bản lĩnh, nhân văn, gần gũi trong lòng công chúng.