Những dấu ấn hòa bình trên bán đảo Triều Tiên

Năm 2018 vừa qua đi chứng kiến diễn biến mau lẹ, đầy kịch tính và khó dự đoán trước trên bán đảo Triều Tiên nhưng đã mở ra hy vọng cải thiện đáng kể quan hệ liên Triều cũng như quan hệ Mỹ-Triều. 

Một kỷ nguyên mới cho bán đảo Triều Tiên đang được chào đón, trong đó sẽ không còn vũ khí hạt nhân và thiết lập một nền hòa bình lâu dài; còn CHDCND Triều Tiên sẽ bước vào giai đoạn mới, tập trung phát triển kinh tế, mở cửa hội nhập vào  khu vực cũng như thế giới.

Sự kiện đầu tiên hướng tới hòa bình trên bán đảo Triều Tiên là Thế vận hội Mùa Đông do Hàn Quốc đăng cai tổ chức tại Pyeongchang trong tháng 2-2018 với chủ đề “Peace in Motion” (“Nền hòa bình đang chuyển động”). 

Tại đây, các vận động viên Đoàn thể thao Triều Tiên không chỉ nhận lời mời tới tham dự mà còn cùng với các vận động viên Hàn Quốc chung màu áo và cầm cờ diễu hành trong buổi khai mạc. 

Sau hành động đầy ý nghĩa này của đoàn thể thao hai nước, Tổng thống Hàn Quốc Moon Jae-in và nhà lãnh đạo Triều Tiên Kim Jong-un đã thống nhất hai bên cùng phối hợp đăng cai tổ chức Olympic 2032 trên bán đảo Triều Tiên. Hai bên cũng sẽ vận động để cùng đăng cai Đại hội thể thao châu Á vào năm 2021. 

Hợp tác trong thể thao đã trở thành một phần của nỗ lực chung nhằm thúc đẩy hòa giải và hòa hợp dân tộc trên bán đảo Triều Tiên.

Dấu ấn tiếp theo là cuộc gặp lịch sử giữa Tổng thống Hàn Quốc Moon Jae-in và nhà lãnh đạo Triều Tiên Kim Jong-un ngày 27-4-2018 tại khu vực phi quân sự với kết quả: hai bên ký Tuyên bố chung với chủ đề bao trùm là nối lại quan hệ huyết thống của người dân hai miền Triều Tiên; tạo dựng mối quan hệ liên Triều toàn diện hướng tới tương lai thịnh vượng và thống nhất đáp ứng khát vọng của toàn dân tộc cũng như yêu cầu cấp thiết của thời đại; cùng nỗ lực giảm căng thẳng quân sự và loại trừ nguy cơ chiến tranh trên bán đảo Triều Tiên, coi việc thiết lập một nền hòa bình lâu dài trên bán đảo Triều Tiên là sứ mệnh lịch sử không thể trì hoãn lâu hơn nữa. 

Tổng thống Hàn Quốc Moon Jae-in và nhà lãnh đạo Triều Tiên Kim Jong-un cùng hai Phu nhân trên đỉnh núi thiêng Paekdu.
Tổng thống Hàn Quốc Moon Jae-in và nhà lãnh đạo Triều Tiên Kim Jong-un cùng hai Phu nhân trên đỉnh núi thiêng Paekdu.

5 tháng sau, Hội nghị thượng đỉnh liên Triều lần thứ 3 được tổ chức tại Bình Nhưỡng. Phát biểu trong cuộc họp báo tại Nhà khách quốc gia Paekhwawon, nhà lãnh đạo Triều Tiên Kim Jong-un nhấn mạnh rằng, cuộc gặp thượng đỉnh tại Bình Nhưỡng đặt nền móng cho một kỷ nguyên mới hòa bình và thịnh vượng trên bán đảo Triều Tiên, hướng tới phi hạt nhân hóa và không có mối đe dọa. 

Sau khi kết thúc cuộc gặp thượng đỉnh tại Bình Nhưỡng, Tổng thống Hàn Quốc Moon Jae-in và nhà lãnh đạo Triều Tiên Kim Jong-un cùng nhau đi thăm núi Paekdu nằm trên biên giới với Trung Quốc và là nơi linh thiêng nhất đối với người dân hai miền Triều Tiên. 

Theo Tổng thống Hàn Quốc Moon Jae-in, được đến thăm núi Paekdu là một trong những tâm nguyện lớn của đời ông. Trước đó, khi Tổng thống Hàn Quốc Moon Jae-in đặt chân đến sân bay dưới chân núi này, hàng ngàn người dân Triều Tiên xếp hàng cầm cờ hai nước chào đón ông và hô vang "Tổ quốc! Thống nhất!". 

Để lại dấu ấn đặc biệt cảm động là hình ảnh Tổng thống Hàn Quốc Moon Jae-in và nhà lãnh đạo Triều Tiên Kim Jong-un cùng nắm chặt tay nhau giơ lên cao khi hai người đứng bên nhau trên núi Paekdu. Sự kiện này là biểu tượng thiêng liêng chưa từng có về tình đoàn kết dân tộc, phát đi một thông điệp với toàn thế giới rằng người dân hai miền Triều Tiên khát khao hướng tới hòa bình...

Chưa hết, khi Tổng thống Hàn Quốc Moon Jae-in và nhà lãnh đạo Triều Tiên Kim Jong-un tới bên hồ Thiên Đường trên núi Paekdu, nhà lãnh đạo Triều Tiên Kim nói: "Chúng ta nên viết thêm chương mới trong lịch sử giữa Miền Bắc và Miền Nam bằng việc đưa vào đó câu chuyện bên hồ Thiên Đường này". 

Bà Ri Sol Ju, phu nhân của nhà lãnh đạo Triều Tiên Kim Jong-un góp lời: “Có một câu ngạn ngữ mô tả rằng chúng ta đón mặt trời ở Paekdu và đón sự thống nhất ở Halla". 

Theo truyền thuyết lưu hành ở Triều Tiên, núi Paekdu là điểm cao nhất trên bán đảo này (cao 2.750 m), là nơi khởi nguồn tổ tiên của người Triều Tiên, từng được nhắc đến trong Quốc ca Hàn Quốc và nhiều chương trình tuyên truyền về chủ nghĩa yêu nước của Triều Tiên. 

Chính quyền Bình Nhưỡng cho biết, ông nội và thân sinh của nhà lãnh đạo Triều Tiên Kim Jong-un là hai cố lãnh đạo Kim Nhật Thành và Kim Jong Il đều được sinh ra trên ngọn núi này. Ở Paekdu có nhiều căn cứ bí mật và di tích lịch sử gắn liền với hoạt động đấu tranh chống quân phiệt Nhật xâm lược Triều Tiên từ thời ông Kim Nhật Thành trong những năm 1930-1940. 

Còn đối với đương kim Tổng thống Hàn Quốc Moon Jae-in, ngọn núi thiêng này có ý nghĩa rất lớn. Cha mẹ ông Moon Jae-in đã rời Triều Tiên trong thời gian chiến tranh (1950-1953), còn ông được sinh ra ở Hàn Quốc vào năm 1953. 

Tổng thống Hàn Quốc Moon Jae-in từng chia sẻ trong cuốn sách được xuất bản năm 2017: "Sau khi thống nhất hòa bình hai miền Triều Tiên, việc đầu tiên tôi sẽ làm là đưa thân phụ của tôi nay đã 90 tuổi tôi trở về thăm quê hương". 

Và trong lần đầu tiên trở lại Triều Tiên với cương vị Tổng thống Hàn Quốc, tối 19-9-2018, ông Moon Jae-in và nhà lãnh đạo Triều Tiên Kim Jong-un đã nắm tay nhau đứng dưới lá cờ “Bán đảo Triều Tiên thống nhất”, theo dõi màn biểu diễn tại sân vận động May Day ở Thủ đô Bình Nhưỡng với chủ đề "Đất nước Vinh quang".

Trong quan hệ với Mỹ, giữa bối cảnh Tổng thống Mỹ Donald Trump đã từng đe dọa “trút bão lửa và thịnh nộ” và sẽ “không còn lựa chọn nào khác ngoài việc phá hủy hoàn toàn Triều Tiên”, ngày 8-3-2018, nhà lãnh đạo Triều Tiên Kim Jong-un bất ngờ đưa ra thông báo Bình Nhưỡng quyết định ngừng mọi cuộc thử nghiệm hạt nhân hay tên lửa và sẵn sàng mời Tổng thống Mỹ tới cuộc gặp thượng định Mỹ-Triều. 

Tổng thống Mỹ Donald Trump nhận lời và ngày 12-6-2018 đã đi vào lịch sử nền chính trị thế giới trong thế kỷ XXI với sự kiện Tổng thống Mỹ Donald Trump và nhà lãnh đạo Triều Tiên Kim Jong-un kết thúc tốt đẹp Hội nghị thượng đỉnh Mỹ-Triều tại Singapore với kết quả hai bên ký Tuyên bố chung. 

Đây là điều vượt quá mọi sự mong đợi của thế giới, tạo cơ sở để thiết lập nền hòa bình bền vững sau hơn nửa thế kỷ bán đảo Triều Tiên luôn ở trong trạng thái chiến tranh với vô vàn sự nghị kỵ và các hành động xung đột, còn Mỹ và Triều Tiên đe dọa chiến tranh nhằm vào nhau. 

Tuyên bố chung Mỹ-Triều nhấn mạnh, Mỹ và Triều Tiên nhất trí cùng nhau xây dựng nền hòa bình bền vững trên bán đảo Triều Tiên, theo đó Mỹ cam kết đảm bảo an ninh cho Triều Tiên, còn Triều Tiên khẳng định cam kết phi hạt nhân hóa hoàn toàn.

Tháng 9-2018, nhân dịp Tổng thống Hàn Quốc Moon Jae-in tới Mỹ để dự Diễn đàn Đại hội đồng Liên hợp quốc (LHQ), nhà lãnh đạo Triều Tiên Kim Jong-un còn nhờ gửi một lá thư tới Tổng thống Mỹ Donald Trump, trong đó khẳng định Triều Tiên chủ trương phi hạt nhân hóa để tập trung phát triển kinh tế. 

Ngạc nhiên, trân trọng “tấm thịnh tình” của nhà lãnh đạo Triều Tiên, Tổng thống Mỹ Donald Trump gọi đây là một "lá thư phi thường" đồng thời bày tỏ lạc quan về triển vọng nhanh chóng tiến hành cuộc gặp thượng đỉnh Mỹ-Triều Tiên lần thứ 2. 

Trả lời báo giới tại New York, Tổng thống Mỹ Donald Trump cho biết: "Nhà lãnh đạo Triều Tiên Kim Jong-un đã nhìn thấy một tương lai tuyệt vời cho Triều Tiên. Chúng tôi trông chờ cuộc gặp thượng đỉnh Mỹ-Triều lần thứ 2 mà tôi tin là sẽ diễn ra rất sớm". 

Rồi phát biểu tại Diễn đàn Đại hội đồng LHQ ngày 25-9-2018, Tổng thống Mỹ Donald Trump đã không ngớt lời ca ngợi nhà lãnh đạo Triều Tiên Kim Jong-un, hoàn toàn trái ngược những lời lẽ nặng mùi chiến tranh như như tại Diễn đàn Đại hội đồng LHQ năm 2017. 

Ông Donald Trump mô tả: “Các tên lửa không còn bay đi mọi hướng. Các vụ thử hạt nhân cũng bị dừng lại và một số cơ sở quân sự đang bị phá hủy, các con tin được thả và việc trao trả hài cốt binh lính Mỹ cũng đang được diễn ra. Tôi muốn cảm ơn nhà lãnh đạo Triều Tiên vì những bước tiến mà ông ấy đã đi qua. Thực sự, Chủ tịch Kim vô cùng cởi mở và xuất sắc. Tôi nghĩ ông ấy muốn chứng kiến điều gì đó xảy ra". 

4 ngày sau, tại một sự kiện được tổ chức ở Wheeling, phía  Tây Virginia (Mỹ), Tổng thống Mỹ Donald Trump tiếp tục bày tỏ một cách hóm hỉnh rằng ông “phải lòng” nhà lãnh đạo Triều Tiên Kim Jong-un sau khi hai người trao đổi những lá thư cá nhân trong thời gian qua-một tín hiệu tích cực chứng tỏ Mỹ và Triều Tiên sẽ tiếp tục các cuộc đàm phán nhằm phi hạt nhân hóa bán đảo Triều Tiên.

Với những dấu ấn hướng tới hòa bình trong năm 2018, hy vọng trong năm 2019 sẽ có những diễn biến tích cực hơn, nếu không muốn nói là đột phá, trong quan hệ Hàn Quốc-Triều Tiên cũng như trong quan hệ Mỹ-Triều Tiên. 

Đại tá Lê Thế Mẫu

Các tin khác

Kỳ vọng khác biệt từ nỗ lực duy trì đối thoại Mỹ - Trung Quốc

Kỳ vọng khác biệt từ nỗ lực duy trì đối thoại Mỹ - Trung Quốc

Chuyến thăm cấp Nhà nước tới Trung Quốc của Tổng thống Mỹ Donald Trump từ ngày 13-15/5 tới đang thu hút sự quan tâm rộng rãi của cộng đồng quốc tế. Trong bối cảnh cạnh tranh chiến lược giữa hai nền kinh tế lớn nhất thế giới tiếp tục gia tăng, hội nghị thượng đỉnh tại Bắc Kinh được đánh giá khó tạo ra đột phá mang tính lịch sử, nhưng vẫn được kỳ vọng sẽ góp phần duy trì các “lan can an toàn”, hạn chế nguy cơ đối đầu vượt tầm kiểm soát và tạo thêm dư địa ổn định cho kinh tế toàn cầu.

WHO trấn an dư luận trước cuộc sơ tán tàu có virus Hanta

WHO trấn an dư luận trước cuộc sơ tán tàu có virus Hanta

Sự hiện diện của người đứng đầu WHO diễn ra ngay trước thời điểm sơ tán hành khách khỏi con tàu du lịch MV Hondius, nơi phát hiện virus Hanta khiến ba người tử vong, không chỉ mang tính chất giám sát chuyên môn mà còn là một động thái chính trị và nhân đạo quan trọng nhằm đảm bảo sự an toàn tuyệt đối cho cư dân địa phương cũng như gần 150 hành khách đang mắc kẹt trên tàu.

EU, Brazil và Trung Quốc bắt tay lập liên minh carbon toàn cầu

EU, Brazil và Trung Quốc bắt tay lập liên minh carbon toàn cầu

Liên minh châu Âu (EU), Brazil và Trung Quốc mới đây chính thức ra mắt “Liên minh mở về thị trường carbon bắt buộc” trong lễ ký kết diễn ra tại thành phố Florence của Italy, đánh dấu bước tiến mới trong nỗ lực tăng cường hợp tác quốc tế nhằm ứng phó với biến đổi khí hậu và thúc đẩy quá trình chuyển đổi sang nền kinh tế phát thải thấp.

Chuyên gia: Virus Hanta nguy hiểm, nhưng không lây lan như COVID-19

Chuyên gia: Virus Hanta nguy hiểm, nhưng không lây lan như COVID-19

Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) và nhiều chuyên gia nhận định ổ dịch virus Hanta trên tàu du lịch vượt Đại Tây Dương nguy hiểm, nhưng không lây lan như virus SARS-CoV-2 gây ra đại dịch COVID-19. Hiện các nước đang khẩn trương truy vết tiếp xúc để hạn chế tối đa số ca mắc mới.

Châu Á chật vật ứng phó cú sốc năng lượng từ chiến sự Trung Đông

Châu Á chật vật ứng phó cú sốc năng lượng từ chiến sự Trung Đông

Cuộc xung đột tại Trung Đông đang đẩy khu vực châu Á – nơi tiêu thụ dầu mỏ lớn nhất thế giới – vào một phép thử về năng lực ứng phó khủng hoảng năng lượng. Trong bối cảnh nguồn cung bị gián đoạn nghiêm trọng, nhiều chính phủ trong khu vực đang gấp rút triển khai các biện pháp nhằm tìm kiếm nguồn thay thế, ổn định thị trường và giảm thiểu tác động lan tỏa đến tăng trưởng kinh tế.

Mỹ-Iran tiếp tục căng thẳng, nút thắt Hormuz chưa thể tháo gỡ

Mỹ-Iran tiếp tục căng thẳng, nút thắt Hormuz chưa thể tháo gỡ

Căng thẳng tại khu vực Trung Đông tiếp tục gia tăng khi Iran ngày 4/5 phát đi cảnh báo cứng rắn đối với các lực lượng Mỹ, yêu cầu không tiến vào eo biển Hormuz, trong bối cảnh Tổng thống Donald Trump tuyên bố Washington sẽ triển khai chiến dịch hỗ trợ các tàu bị mắc kẹt trong khu vực do ảnh hưởng của xung đột Mỹ - Israel với Iran.

Bước ngoặt lớn trong quan hệ xuyên Đại Tây Dương

Bước ngoặt lớn trong quan hệ xuyên Đại Tây Dương

Liên minh giữa Mỹ và châu Âu, với nòng cốt là NATO, nhiều thập niên được xem là trụ cột bảo đảm an ninh phương Tây. Tuy nhiên, những bất đồng ngày càng sâu sắc liên quan tới tình hình Trung Đông đang khiến mối quan hệ xuyên Đại Tây Dương rạn nứt.

Nga đề xuất tiếp quản uranium của Iran: Phương án cũ trong cục diện mới

Nga đề xuất tiếp quản uranium của Iran: Phương án cũ trong cục diện mới

Trong bối cảnh chảo lửa Trung Đông vẫn chưa hạ nhiệt, hồ sơ hạt nhân Iran một lần nữa trở thành tâm điểm của các nỗ lực ngoại giao quốc tế. Mới đây, Cơ quan Năng lượng Nguyên tử Quốc tế (IAEA) cho biết đang tiến hành đàm phán với Nga và một số quốc gia về khả năng đưa uranium làm giàu ra khỏi lãnh thổ Iran. Động thái này diễn ra khi Washington liên tục đặt điều kiện Tehran phải từ bỏ kho dự trữ và đình chỉ việc làm giàu uranium như một chìa khóa then chốt cho bất kỳ giải pháp hòa bình nào.

Mỹ duy trì phong tỏa Iran, bế tắc hạt nhân kéo dài, giá dầu tăng mạnh

Mỹ duy trì phong tỏa Iran, bế tắc hạt nhân kéo dài, giá dầu tăng mạnh

Tổng thống Mỹ Donald Trump tuyên bố sẽ tiếp tục duy trì phong tỏa hải quân đối với Iran cho đến khi đạt được một thỏa thuận về chương trình hạt nhân, trong bối cảnh căng thẳng giữa hai nước chưa có dấu hiệu hạ nhiệt, làm dấy lên lo ngại về nguy cơ bất ổn kéo dài tại khu vực Trung Đông và tác động lan rộng tới kinh tế toàn cầu.

Thấy gì từ cú xoay trục của Abu Dhabi?

Thấy gì từ cú xoay trục của Abu Dhabi?

Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất (UAE) tuyên bố rời Tổ chức Các nước Xuất khẩu Dầu mỏ và cơ chế OPEC+ sau 60 năm là thành viên, nhấn mạnh ưu tiên lợi ích quốc gia. Động thái này được giới phân tích đánh giá có thể tạo hiệu ứng dây chuyền trong nội bộ liên minh dầu mỏ, đồng thời làm gia tăng những toan tính địa chính trị và mang lại ưu thế cho Mỹ.

Nguy cơ đổ vỡ lệnh ngừng bắn mong manh giữa Pakistan và Afghanistan

Nguy cơ đổ vỡ lệnh ngừng bắn mong manh giữa Pakistan và Afghanistan

Căng thẳng ngoại giao và quân sự giữa Pakistan và Afghanistan vừa có bước leo thang nguy hiểm mới khi hai bên liên tiếp cáo buộc nhau tiến hành các cuộc tấn công xuyên biên giới, đe dọa phá vỡ thỏa thuận ngừng bắn mong manh được thiết lập hồi tháng 3 vừa qua.

Bước khởi đầu cho tiến trình chính trị mới ở dải Gaza

Bước khởi đầu cho tiến trình chính trị mới ở dải Gaza

Người Palestine tại khu vực Deir al-Balah thuộc dải Gaza lần đầu tiên tham gia một cuộc bầu cử địa phương sau hai thập kỷ gián đoạn, động thái được mô tả là bước tiến trong nỗ lực khôi phục đời sống chính trị và các thiết chế dân sự tại vùng lãnh thổ bị xung đột tàn phá.

Bài toán sức bền của Iran trong vòng siết tại Hormuz

Bài toán sức bền của Iran trong vòng siết tại Hormuz

Gần hai tháng kể từ ngày xung đột giữa Mỹ - Israel và Iran nổ ra tại Trung Đông, Tehran được cho là vẫn đang vận dụng chiến thuật bất đối xứng, tận dụng lợi thế địa lý và khả năng gây gián đoạn để bù đắp chênh lệch sức mạnh. Tuy nhiên, gần đây, khi Washington tuyên bố phong tỏa các cảng biển Iran và triển khai đồng thời ba nhóm tàu sân bay cùng hàng chục nghìn binh sĩ tới khu vực – đặt ra một câu hỏi lớn rằng liệu Tehran có thể cầm cự được bao lâu trong vòng siết ngày càng khép chặt tại eo biển Hormuz?

Báo chí Hàn Quốc: Tổng thống Lee muốn cùng Việt Nam tạo nên “kỳ tích sông Hồng”

Báo chí Hàn Quốc: Tổng thống Lee muốn cùng Việt Nam tạo nên “kỳ tích sông Hồng”

Truyền thông Hàn Quốc dẫn lời Tổng thống Lee Jae Myung ví von dòng sông Hàn và sông Hồng như đang hòa nhịp, biểu trưng cho sự gắn kết giữa hai dân tộc. Trong khi đó, dư luận nước này cũng đặc biệt chú ý tới chia sẻ của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm khi so sánh tương đậu nành Doenjang với tương Bần Việt Nam – càng ủ lâu càng đậm đà, như một ẩn dụ cho tình hữu nghị Việt Nam – Hàn Quốc ngày càng bền chặt theo thời gian.

EU gia cố “lá chắn chung” giữa sóng gió an ninh châu Âu

EU gia cố “lá chắn chung” giữa sóng gió an ninh châu Âu

Liên minh châu Âu (EU) nhóm họp thượng đỉnh đột xuất với nội dung then chốt xoay quanh cách thức vận dụng điều khoản phòng thủ chung giữa các thành viên khi một nước bị tấn công quân sự. Đây được xem là chủ đề nóng bỏng ở thời điểm quan hệ xuyên Đại Tây Dương có những rạn nứt.

Liên hợp quốc trước vận hội cải tổ lịch sử

Liên hợp quốc trước vận hội cải tổ lịch sử

Nhiệm kỳ của Tổng Thư ký Liên hợp quốc (LHQ) thứ 10 sẽ bắt đầu vào năm 2027, trong bối cảnh tổ chức đa phương lớn nhất hành tinh đối mặt nhiều khó khăn, từ xung đột vũ trang leo thang đến khủng hoảng niềm tin và tài chính chưa từng có. Đây không chỉ là một cuộc bầu cử nhân sự, mà là cuộc đua tìm kiếm một “kiến trúc sư” đủ tầm vóc để tái thiết lập trật tự thế giới trong một kỷ nguyên đầy biến động.

Dầu loang trên vịnh Ba Tư nhìn rõ từ không gian, cảnh báo hệ lụy khó lường

Dầu loang trên vịnh Ba Tư nhìn rõ từ không gian, cảnh báo hệ lụy khó lường

Những hình ảnh vệ tinh mới nhất được công bố bởi Cơ quan Vũ trụ châu Âu cho thấy các vệt dầu loang diện rộng trên vịnh Ba Tư có thể quan sát rõ từ không gian. Diễn biến này không chỉ phản ánh mức độ nghiêm trọng của ô nhiễm môi trường biển, mà còn làm dấy lên lo ngại về những tác động lâu dài đối với hệ sinh thái, chuỗi cung ứng năng lượng và an ninh khu vực.

Cơ hội ngoại giao mong manh giữa căng thẳng Trung Đông

Cơ hội ngoại giao mong manh giữa căng thẳng Trung Đông

Tổng thống Donald Trump ngày 21/4 tuyên bố gia hạn thỏa thuận ngừng bắn với Iran, trong khi chính quyền Washington đồng thời áp đặt một vòng trừng phạt mới nhằm gia tăng sức ép đối với Tehran trước thềm các cuộc đàm phán quan trọng dự kiến diễn ra tại Pakistan. Động thái này phản ánh chiến lược vừa kiềm chế xung đột quân sự, vừa tăng đòn bẩy kinh tế nhằm buộc Iran nhượng bộ trên bàn thương lượng.