Nhìn thẳng vào nỗi đau

Sau cơn lở đất kinh hoàng tại xóm Khánh, xã Phú Cường, huyện Tân Lạc (Hoà Bình) mới đây, người ta đã tìm ra thi thể một người mẹ đang ôm một đứa con nhỏ 3 tháng tuổi trong vòng tay của mình. Một chiến sĩ trong tổ tìm kiếm kể lại: "Khi phát hiện ra, nhìn thấy cảnh tượng mẹ cháu vẫn đang cắp nách đứa con trai mà chúng tôi không kìm được xúc động. Ai cũng chảy nước mắt".

Thiên nhiên tàn bạo quá. Vụ sạt lở đất xảy ra đột ngột. Nó xảy ra vào lúc 1 giờ sáng, khi 4 hộ gia đình cùng hàng chục nhân khẩu của xóm Khánh đang chìm sâu vào giấc ngủ. Trong hoàn cảnh như vậy thì đúng là không có bất cứ một cơ may thoát nạn nào. 

Mười tám nạn nhân đã vĩnh viễn nằm sâu trong lớp đất dày mà sau đó người ta đã phải dùng tới 4 máy xúc, 1 máy khoan cắt đá mới tìm ra được những thi thể. Và trong những thi thể ấy có một người mẹ, một đứa con thơ. Người mẹ trong những giờ phút cuối cùng của cuộc đời mình vẫn ôm chặt đứa con thơ. Và đứa bé ấy, bằng vô thức của một sinh linh bé bỏng có lẽ cũng quắp chặt vào cơ thể ấm nóng của mẹ mình. 

Ai trong chúng ta cũng đều là con của một bà mẹ. Và phần lớn chúng ta cũng đều trở thành bố/mẹ của những đứa con. Chúng ta hiểu, chúng ta đau đớn khi chứng kiến thiên nhiên đã cướp đi những người mẹ và những đứa con theo cách ấy: đột ngột, dữ dội, khủng khiếp, hung tàn.

Tôi cố nhìn vào bức hình chụp thi thể người mẹ đang ôm chặt đứa con theo lời khuyên của nhà thơ Bình Nguyên Trang, và tôi chợt nhớ đến một bộ phim đã từng lấy đi rất nhiều nước mắt của mình. Bộ phim ấy - "Đường Sơn đại địa chấn" kể về vụ động đất khủng khiếp ở Đường Sơn (Trung Quốc) năm 1976 - một trong 10 trận động đất lớn nhất trong lịch sử loài người. Bộ phim đặt ra một tình huống thật kinh khủng: Khi vụ động đất trôi qua, một người mẹ phải chứng kiến cảnh một tấm bê tông lớn đang đè lên cả đứa con gái đầu lòng lẫn đứa con trai thứ hai của mình. Mỗi đứa ở một đầu bê tông. Và thế là những người cứu hộ hét vào tai bà mẹ:

- Chị phải chọn lựa nhanh lên, cứu đứa con trai hay con gái?

- Tôi muốn cứu cả hai đứa!

- Không thể cứu cùng lúc hai đứa được. Chỉ có thể bênh một đầu bê tông lên để cứu một đứa, và đầu bê tông còn lại sẽ đè chết đứa kia. Chị phải chọn nhanh lên, không thì một đứa cũng không kịp.

Lúc ấy, bà mẹ gào lên trong cơn điên loạn:

- Cứu đứa con trai!

Kết quả: Cậu con trai được cứu. Nhưng sau đó, khi tất cả mọi người rời bỏ hiện trường thì một phép mầu đã xảy ra: Đứa con gái cũng thoát khỏi tấm bê tông. Thoát nạn, cô gái ấy đi như mộng du trong cơn mưa, trong nỗi căm hận bà mẹ tột cùng. Bà mẹ vẫn không hề biết cô thoát nạn, nên ngày ngày vừa cố gắng nuôi đứa con trai khôn lớn, vừa không quên thắp hương lên bàn thờ - nơi có di ảnh con gái mình.

Cô con gái được nhận làm con nuôi trong một gia đình khác. Cô lớn lên trong sự lầm lỳ tội nghiệp. Và cô lớn lên trong nỗi căm hận giấu kín về người mẹ đẻ của mình ngày xưa. Nỗi căm hận ấy tưởng như vĩnh viễn không bao giờ nguôi ngoai được. Cho đến một ngày nọ, khi cô tham gia một đội cứu hộ tình nguyện cũng sau một cơn động đất ở Đường Sơn, và tận mắt chứng kiến nỗi đau khổ như tan nát lòng của một bà mẹ mất con thì cô mới chạnh nhớ đến người mẹ ngày xưa của mình...

Tìm gặp lại người mẹ ấy, cô chợt phát hiện ra một sự thật: Hàng chục năm đã qua, dù tin rằng con gái mình đã chết thì mỗi năm, cùng với việc mua những bộ sách giáo khoa cho cậu con trai, người mẹ cũng đồng thời mua những bộ sách giáo khoa cho cô con gái. Bà vẫn mua những bộ sách giáo khoa cho một đứa con mà hằng ngày bà vẫn thắp hương tưởng niệm. Đấy là một chi tiết cực đắt, nói với chúng ta tất cả những đau đớn, những hy sinh, những mất mát, những hy vọng của một tấm lòng người mẹ. Tôi nhớ là khi bộ phim kết thúc thì toàn bộ những người xem phim đã khóc - họ khóc cho một thứ tình mẫu tử mà để có một cái kết trọn vẹn thì rốt cuộc cũng đã phải trải qua cả một vực thẳm gian truân.

Còn  trong bức hình gửi về từ xóm Khánh (Hoà Bình) mà tôi nhìn thấy, người mẹ trẻ và đứa con 3 tháng đều đã không còn nữa. Chúng ta biết phải nói gì về một tình mẫu tử thiêng liêng nhưng đau đớn trong hoàn cảnh này đây?

Không! Ngôn ngữ của chúng ta bất lực trong những hoàn cảnh này! Nhưng chúng ta có quyền đặt ra những câu hỏi: Những đợt sụt lở đất kinh hoàng đến từ đâu? Có cách nào để hạn chế đến mức tối thiểu không?

Đã đành mọi thiên tai đều đến từ ông trời, nhưng nếu chúng ta không phá rừng bừa bãi, nếu một bộ phận nào đó những người có trách nhiệm trông coi, bảo vệ rừng, nhất là những khu rừng đầu nguồn không nhắm mắt với hành động của những tên lâm tặc có tổ chức thì ông trời có nổi giận nhiều và khủng khiếp như thế này không?

Quả thực, nhìn bức ảnh hai mẹ con đã trở thành hai con người ở bên kia cõi sống, lòng chúng ta đau quặn lại! 

Phan Đăng

Các tin khác

Hoạt hình Việt ra thế giới

Hoạt hình Việt ra thế giới

Lần đầu tiên, một bộ phim hoạt hình dài của Việt Nam "Trạng Quỳnh nhí: Truyền thuyết Kim Ngưu" được mời tham dự Annecy International Animation Film Festival - liên hoan phim hoạt hình lớn nhất hành tinh. Theo đạo diễn Trịnh Lâm Tùng, đây là cơ hội để những người làm hoạt hình Việt Nam được cất lên tiếng nói của mình, được giới thiệu những giá trị văn hóa mà chúng ta đã gìn giữ qua biết bao thế hệ.

Bước tiến của Điện ảnh Việt tại DANAFF

Bước tiến của Điện ảnh Việt tại DANAFF

Đà Nẵng sẽ trở thành tâm điểm của điện ảnh khu vực khi đăng cai "Liên hoan phim châu Á - Đà Nẵng" (DANAFF) lần thứ IV (diễn ra từ ngày 28/6 đến ngày 4/7). Với chủ đề “Nhịp cầu từ châu Á ra thế giới”, DANAFF năm nay được tổ chức quy mô hơn, nhiều hoạt động chuyên sâu hơn và định hướng rõ nét trong việc thúc đẩy công nghiệp điện ảnh Việt Nam hội nhập quốc tế.

Một số tác phẩm của hoạ sĩ Bùi Xuân Phái đã được sử dụng trong nhiều sản phẩm âm nhạc.

Bản quyền tác phẩm hội họa trong sáng tạo đương đại

Mới đây, việc ê-kíp sản xuất MV của ca sĩ Sơn Tùng M-TP sử dụng hình ảnh tác phẩm “Tàn Chỉ” của họa sĩ Lệ Giang không xin phép, cũng như nhiều sản phẩm nghệ thuật, quảng cáo, điện ảnh từng khai thác tranh của các họa sĩ đã đặt ra câu hỏi: Sử dụng tác phẩm hội họa trong sáng tạo nghệ thuật như thế nào, đâu là ranh giới giữa cảm hứng sáng tạo và hành vi xâm phạm bản quyền?

Nguyễn Đình Khánh - ông Tổ nghề nhiếp ảnh

Nguyễn Đình Khánh - ông Tổ nghề nhiếp ảnh

Từ hơn một thế kỷ trước, cụ Nguyễn Đình Khánh một người con của làng Lai Xá (Hà Nội) đã sớm tiếp cận nghề nhiếp ảnh, mở hiệu ảnh Khánh Ký nổi tiếng trên phố Hàng Da. Cụ đã truyền nghề cho nhiều người cùng làng, tạo nên một cộng đồng thợ ảnh đông đảo, đưa Lai Xá trở thành cái nôi của nghề nhiếp ảnh Việt Nam.

Hiện tượng suất chiếu của phim Việt có doanh thu bằng 0

Hiện tượng suất chiếu của phim Việt có doanh thu bằng 0

"Sân nhà" đã không còn là lợi thế khi một loạt phim Việt phải sớm rút khỏi phòng vé vì doanh thu thấp. Tự "nâng chuẩn" chất lượng có lẽ là con đường duy nhất nếu phim Việt muốn giữ chân khán giả trong cuộc đua khốc liệt này.

Phát động cuộc thi viết về “Trang sách & mái trường”

Phát động cuộc thi viết về “Trang sách & mái trường”

Cuộc thi viết về “Trang sách & Mái trường” không chỉ là hoạt động chào mừng dấu mốc 70 năm của Nhà xuất bản Giáo dục Việt Nam mà còn là lời tri ân dành cho các thế hệ thầy cô giáo, học sinh, người làm sách và những người đã góp phần vun đắp tri thức cho đất nước.

Xây dựng cộng đồng đọc: Để trẻ em lớn lên cùng trang sách

Xây dựng cộng đồng đọc: Để trẻ em lớn lên cùng trang sách

Trong một thế giới mà trẻ em đang bị các thiết bị điện tử chi phối mạnh mẽ như hiện nay, việc làm thế nào để trẻ em có thói quen đọc sách, có cơ hội lớn lên cùng trang sách trong những mùa hè không chỉ là nỗ lực của phụ huynh mà còn cần sự chung tay của cả cộng đồng...

Nhà thơ Vân Anh: Hành trình tìm “trầm”

Nhà thơ Vân Anh: Hành trình tìm “trầm”

Nhà thơ Vân Anh tự bạch: "Suốt một Đời Thơ xin tự nguyện làm một phu trầm để bóc dần vỏ bọc thời gian/ giữa đời ngậm ngải tìm trầm... Nghĩa Nhân". Đây có thể xem là tuyên ngôn tinh thần cho toàn bộ hành trình thơ của Vân Anh.

Họa sĩ Nguyễn Trường Linh Khúc lãng du trong cõi mộng tàn thu

Họa sĩ Nguyễn Trường Linh Khúc lãng du trong cõi mộng tàn thu

Gặp họa sĩ Nguyễn Trường Linh tại xưởng vẽ ở phố Tân Mai, Hoàng Mai, Hà Nội, tôi bất ngờ khi thấy anh thẫn thờ ngồi trước tác phẩm "Thương nhớ đồng quê". Tôi lặng lẽ ngồi kế bên ngắm hình những tàu lá chuối bị rách tả tơi vì mưa gió. Những viền vàng trên cây lá gợi nỗi buồn tàn úa man mác.

Đào Thu Hà: Nồng nàn như đất bazan, thênh thang như gió đại ngàn

Đào Thu Hà: Nồng nàn như đất bazan, thênh thang như gió đại ngàn

Đào Thu Hà vào Hội Nhà văn Việt Nam cùng năm với tôi. Hôm đấy, chúng tôi hẹn nhau ra Hà Nội trong một sáng cuối đông. Chuyến đi ngắn ngày nhưng đầy kỉ niệm. Buổi tối, chúng tôi lang thang cùng nhau ở Hà Nội, nói về văn chương và hành trình viết lách của nhau. Hóa ra cô gái đến từ núi đồi Gia Nghĩa (thuộc Đắk-Nông cũ) này khá đa năng với rất nhiều thể loại, và gặt hái nhiều thành công từ rất sớm.

Làng gốm bên dòng Đa Nhim

Làng gốm bên dòng Đa Nhim

Theo nhánh tẻ của sông Đa Nhim, dưới chân núi Pnum Trom Ủ (thuộc xã Quảng Lập, tỉnh Lâm Đồng) có plei (buôn) Krănggọ nổi tiếng với nghề làm gốm mộc của người Churu. Theo lý giải của những người già, “Krăng” là tên ông chủ đất khi xưa, “gọ” chỉ cái nồi đất. Tên buôn làng từ thuở xa xưa đã gắn với nghề gốm.

Âm nhạc - thể thao kết nối thế giới

Âm nhạc - thể thao kết nối thế giới

Tại World Cup 2026, âm nhạc lần đầu tiên trở thành tiếng nói quan trọng, song hành cùng thể thao như ngôn ngữ chung để truyền tải thông điệp đặc biệt về tinh thần đoàn kết, sự cống hiến không ngừng và tôn vinh nhiều nền văn hóa đa dạng. Điều đó đã được phản ánh qua một bộ sưu tập nhạc nền đồ sộ cùng tham vọng biến sự kiện “thể thao vua” trở thành sân khấu giải trí hàng đầu thế giới.

Bốn xu hướng mở ra “Bản đồ Ẩm thực Tương lai” của Việt Nam

Bốn xu hướng mở ra “Bản đồ Ẩm thực tương lai” của Việt Nam

Tại Future Menus 2026, đơn vị tổ chức đã giới thiệu bốn xu hướng được dự báo sẽ dẫn đầu thị trường ẩm thực toàn cầu trong thời gian tới. Đó là những xu hướng gợi mở giúp ngành ẩm thực Việt Nam phát triển. Bởi ẩm thực là một kênh hữu hiệu để thu hút du lịch và quảng bá văn hóa Việt ra thế giới.

Chinh phục những địa hạt mới

Chinh phục những địa hạt mới

Vừa qua, bộ phim “Ốc mượn hồn” đã có màn ra mắt ấn tượng với khán giả cả nước. Không chỉ mang đến cho khán giả trải nghiệm điện ảnh mới mẻ, bộ phim còn là dấu ấn mới trên hành trình làm nghệ thuật của đạo diễn Đinh Tuấn Vũ, sau 7 năm xa màn ảnh rộng.

Gomshow có những suất diễn định kỳ tại Hà Nội là nỗ lực của cả ê kíp.

Từ vở ballet “Gat” đến câu chuyện phát triển công nghiệp văn hóa

Những chuyển động ballet đương đại hòa cùng hình ảnh chiếc mũ Gat truyền thống của Hàn Quốc trên sân khấu Nhà hát Hồ Gươm trong chương trình “Mùa Hàn Quốc 2026” gợi cho chúng ta, những khán giả Việt Nam, nhiều suy ngẫm. Đó không chỉ là một đêm diễn nghệ thuật mà là một lát cắt cho thấy cách Hàn Quốc đang kể câu chuyện văn hóa của mình với thế giới - bằng ngôn ngữ nghệ thuật hiện đại, mới mẻ, mang tính toàn cầu.

AI và sự hủy hoại của sáng tạo tự thân

AI và sự hủy hoại của sáng tạo tự thân

Nhà văn - dịch giả Trần Tiễn Cao Đăng trong nhiều bài viết và những cuộc đàm luận sâu về chủ đề lạm dụng AI trong viết sáng tạo, ông đã cảnh báo việc lạm dụng AI trong sáng tác là hành vi tự hủy hoại sự sáng tạo của người viết, đồng thời đặt ra vấn đề trách nhiệm của tác giả, biên tập và các thiết chế văn học trước làn sóng “chữ nghĩa AI” đang lan rộng. Nhà thơ Nguyễn Bích Hạnh cũng có nhiều ý kiến sâu sắc về vấn nạn sáng tạo văn chương lạm dụng AI. Văn nghệ Công an đã có cuộc trò chuyện ngắn với nhà văn Trần Tiễn Cao Đăng và nhà thơ Nguyễn Bích Hạnh về chủ đề này.

LHP Cannes 2026: Vệt vàng son của Cành cọ vàng

LHP Cannes 2026: Vệt vàng son của Cành cọ vàng

Sau một tuần tranh giải căng thẳng, cuối tuần qua, “Fjord” của nhà làm phim Romania Cristian Mungiu đã chính thức trở thành tác phẩm tiếp theo đoạt giải Cành cọ vàng danh giá tại LHP Cannes 2026. Càng đặc biệt hơn khi đây không phải thành công riêng lẻ, mà qua đó cho thấy chuỗi thành tích đặc biệt của đạo diễn này, nữ diễn viên chính Renate Reinsve lẫn nhà phân phối phim NEON.