Nhìn thẳng vào nỗi đau

Sau cơn lở đất kinh hoàng tại xóm Khánh, xã Phú Cường, huyện Tân Lạc (Hoà Bình) mới đây, người ta đã tìm ra thi thể một người mẹ đang ôm một đứa con nhỏ 3 tháng tuổi trong vòng tay của mình. Một chiến sĩ trong tổ tìm kiếm kể lại: "Khi phát hiện ra, nhìn thấy cảnh tượng mẹ cháu vẫn đang cắp nách đứa con trai mà chúng tôi không kìm được xúc động. Ai cũng chảy nước mắt".

Thiên nhiên tàn bạo quá. Vụ sạt lở đất xảy ra đột ngột. Nó xảy ra vào lúc 1 giờ sáng, khi 4 hộ gia đình cùng hàng chục nhân khẩu của xóm Khánh đang chìm sâu vào giấc ngủ. Trong hoàn cảnh như vậy thì đúng là không có bất cứ một cơ may thoát nạn nào. 

Mười tám nạn nhân đã vĩnh viễn nằm sâu trong lớp đất dày mà sau đó người ta đã phải dùng tới 4 máy xúc, 1 máy khoan cắt đá mới tìm ra được những thi thể. Và trong những thi thể ấy có một người mẹ, một đứa con thơ. Người mẹ trong những giờ phút cuối cùng của cuộc đời mình vẫn ôm chặt đứa con thơ. Và đứa bé ấy, bằng vô thức của một sinh linh bé bỏng có lẽ cũng quắp chặt vào cơ thể ấm nóng của mẹ mình. 

Ai trong chúng ta cũng đều là con của một bà mẹ. Và phần lớn chúng ta cũng đều trở thành bố/mẹ của những đứa con. Chúng ta hiểu, chúng ta đau đớn khi chứng kiến thiên nhiên đã cướp đi những người mẹ và những đứa con theo cách ấy: đột ngột, dữ dội, khủng khiếp, hung tàn.

Tôi cố nhìn vào bức hình chụp thi thể người mẹ đang ôm chặt đứa con theo lời khuyên của nhà thơ Bình Nguyên Trang, và tôi chợt nhớ đến một bộ phim đã từng lấy đi rất nhiều nước mắt của mình. Bộ phim ấy - "Đường Sơn đại địa chấn" kể về vụ động đất khủng khiếp ở Đường Sơn (Trung Quốc) năm 1976 - một trong 10 trận động đất lớn nhất trong lịch sử loài người. Bộ phim đặt ra một tình huống thật kinh khủng: Khi vụ động đất trôi qua, một người mẹ phải chứng kiến cảnh một tấm bê tông lớn đang đè lên cả đứa con gái đầu lòng lẫn đứa con trai thứ hai của mình. Mỗi đứa ở một đầu bê tông. Và thế là những người cứu hộ hét vào tai bà mẹ:

- Chị phải chọn lựa nhanh lên, cứu đứa con trai hay con gái?

- Tôi muốn cứu cả hai đứa!

- Không thể cứu cùng lúc hai đứa được. Chỉ có thể bênh một đầu bê tông lên để cứu một đứa, và đầu bê tông còn lại sẽ đè chết đứa kia. Chị phải chọn nhanh lên, không thì một đứa cũng không kịp.

Lúc ấy, bà mẹ gào lên trong cơn điên loạn:

- Cứu đứa con trai!

Kết quả: Cậu con trai được cứu. Nhưng sau đó, khi tất cả mọi người rời bỏ hiện trường thì một phép mầu đã xảy ra: Đứa con gái cũng thoát khỏi tấm bê tông. Thoát nạn, cô gái ấy đi như mộng du trong cơn mưa, trong nỗi căm hận bà mẹ tột cùng. Bà mẹ vẫn không hề biết cô thoát nạn, nên ngày ngày vừa cố gắng nuôi đứa con trai khôn lớn, vừa không quên thắp hương lên bàn thờ - nơi có di ảnh con gái mình.

Cô con gái được nhận làm con nuôi trong một gia đình khác. Cô lớn lên trong sự lầm lỳ tội nghiệp. Và cô lớn lên trong nỗi căm hận giấu kín về người mẹ đẻ của mình ngày xưa. Nỗi căm hận ấy tưởng như vĩnh viễn không bao giờ nguôi ngoai được. Cho đến một ngày nọ, khi cô tham gia một đội cứu hộ tình nguyện cũng sau một cơn động đất ở Đường Sơn, và tận mắt chứng kiến nỗi đau khổ như tan nát lòng của một bà mẹ mất con thì cô mới chạnh nhớ đến người mẹ ngày xưa của mình...

Tìm gặp lại người mẹ ấy, cô chợt phát hiện ra một sự thật: Hàng chục năm đã qua, dù tin rằng con gái mình đã chết thì mỗi năm, cùng với việc mua những bộ sách giáo khoa cho cậu con trai, người mẹ cũng đồng thời mua những bộ sách giáo khoa cho cô con gái. Bà vẫn mua những bộ sách giáo khoa cho một đứa con mà hằng ngày bà vẫn thắp hương tưởng niệm. Đấy là một chi tiết cực đắt, nói với chúng ta tất cả những đau đớn, những hy sinh, những mất mát, những hy vọng của một tấm lòng người mẹ. Tôi nhớ là khi bộ phim kết thúc thì toàn bộ những người xem phim đã khóc - họ khóc cho một thứ tình mẫu tử mà để có một cái kết trọn vẹn thì rốt cuộc cũng đã phải trải qua cả một vực thẳm gian truân.

Còn  trong bức hình gửi về từ xóm Khánh (Hoà Bình) mà tôi nhìn thấy, người mẹ trẻ và đứa con 3 tháng đều đã không còn nữa. Chúng ta biết phải nói gì về một tình mẫu tử thiêng liêng nhưng đau đớn trong hoàn cảnh này đây?

Không! Ngôn ngữ của chúng ta bất lực trong những hoàn cảnh này! Nhưng chúng ta có quyền đặt ra những câu hỏi: Những đợt sụt lở đất kinh hoàng đến từ đâu? Có cách nào để hạn chế đến mức tối thiểu không?

Đã đành mọi thiên tai đều đến từ ông trời, nhưng nếu chúng ta không phá rừng bừa bãi, nếu một bộ phận nào đó những người có trách nhiệm trông coi, bảo vệ rừng, nhất là những khu rừng đầu nguồn không nhắm mắt với hành động của những tên lâm tặc có tổ chức thì ông trời có nổi giận nhiều và khủng khiếp như thế này không?

Quả thực, nhìn bức ảnh hai mẹ con đã trở thành hai con người ở bên kia cõi sống, lòng chúng ta đau quặn lại! 

Phan Đăng

Các tin khác

Phim "Mưa đỏ" ghi dấu ấn của điện ảnh Việt ở đề tài chiến tranh cách mạng.

Khát vọng trở thành ngành công nghiệp văn hóa

40 năm đổi mới - một chặng đường đánh dấu nhiều cột mốc của điện ảnh Việt Nam từ một nền điện ảnh bao cấp sang cơ chế thị trường. Tại hội thảo "Diện mạo điện ảnh Việt Nam 40 năm đổi mới", tổ chức trong khuôn khổ Liên hoan phim Châu Á - Đà Nẵng (DANAFF) Tiến sĩ Ngô Phương Lan - Chủ tịch Hiệp hội Xúc tiến phát triển Điện ảnh Việt Nam - Giám đốc DANAFF nhận định: "40 năm trước, Đổi mới không chỉ mở ra một giai đoạn phát triển mới về kinh tế - xã hội, mà còn mở ra những không gian sáng tạo mới cho văn học, nghệ thuật. Tinh thần nhìn thẳng vào sự thật, phản ánh đúng sự thật đã trở thành động lực quan trọng để văn nghệ sĩ khám phá sâu hơn đời sống con người, những chuyển động của xã hội và những khát vọng của dân tộc trong thời kỳ mới".

Những dấu ấn khác biệt của “Tận hiến”

Những dấu ấn khác biệt của “Tận hiến”

Bộ phim truyền hình "Tận hiến" (Điện ảnh CAND sản xuất) vừa khép lại hành trình phát sóng nhưng dư âm mà bộ phim mang lại vẫn tiếp tục lắng đọng trong lòng khán giả. Giữa dòng chảy của điện ảnh chính luận, "Tận hiến" tạo dấu ấn không chỉ bởi câu chuyện về những chiến sĩ tình báo CAND hoạt động và sẵn sàng hy sinh trong thầm lặng mà còn ở cách làm phim giàu tâm huyết và khát vọng.

Hình tượng nghệ thuật trong thơ trẻ đương đại

Hình tượng nghệ thuật trong thơ trẻ đương đại

Có một số bạn yêu thơ hỏi tôi về việc: "Các nhà thơ trẻ hiện nay quan tâm đến hình tượng thơ trong sáng tác như thế nào?". Theo tôi, việc xây dựng hình tượng thơ có vai trò đặc biệt quan trọng trong sáng tác thơ ca của những người viết, bởi hình tượng thơ chính là nơi nhà thơ gửi gắm tư tưởng, cảm xúc, cách nhìn về con người và cuộc đời.

Hội sách thiếu nhi ở “siêu đô thị”

Hội sách thiếu nhi ở “siêu đô thị”

Nằm trong các hoạt động kỷ niệm 50 năm Ngày Thành phố Sài Gòn - Gia Định chính thức vinh dự mang tên Chủ tịch Hồ Chí Minh (2/7/1976 - 2/7/2026), Hội sách Thiếu nhi Thành phố Hồ Chí Minh lần 6 - năm 2026 với chủ đề: “Em vui đọc sách, học bao điều hay” vừa được khai mạc với nhiều hoạt động phong phú, sáng tạo dành cho thiếu nhi, phụ huynh, giáo viên và cộng đồng.

Để truyện tranh tham gia vào công nghiệp văn hóa

Để truyện tranh tham gia vào công nghiệp văn hóa

Truyện tranh là một thị trường đang bị bỏ ngỏ ở Việt Nam. Điều chúng ta thiếu không phải là những tác giả tài năng mà là một hệ sinh thái đủ mạnh để nuôi dưỡng, bảo vệ và phát triển các giá trị sáng tạo. Những vấn đề này được đặt ra trong tọa đàm "Kiến tạo hệ sinh thái sáng tạo truyện tranh cho người Việt" diễn ra mới đây tại Hà Nội.

“Màu dân tộc” trong dòng chảy đương đại

“Màu dân tộc” trong dòng chảy đương đại

Gần đây, nhiều hoạt động lan tỏa và tôn vinh những giá trị văn hóa truyền thống, di sản mang đậm sắc màu dân tộc như vẻ đẹp của tranh Đông Hồ đã thu hút sự quan tâm của giới trẻ...

Phá án ma túy bằng sự tỉnh táo và nhân văn

Phá án ma túy bằng sự tỉnh táo và nhân văn

Vừa lên sóng những tập đầu tiên, bộ phim truyền hình “Lửa trắng” đã thu hút sự quan tâm của đông đảo khán giả. Từ việc khai thác cuộc đấu tranh chống tội phạm ma túy trong thời đại số, bộ phim khắc họa chân dung người chiến sĩ CAND với sự dũng cảm, bản lĩnh và trí tuệ cùng những thông điệp nhân văn sâu sắc.

Hoạt hình Việt ra thế giới

Hoạt hình Việt ra thế giới

Lần đầu tiên, một bộ phim hoạt hình dài của Việt Nam "Trạng Quỳnh nhí: Truyền thuyết Kim Ngưu" được mời tham dự Annecy International Animation Film Festival - liên hoan phim hoạt hình lớn nhất hành tinh. Theo đạo diễn Trịnh Lâm Tùng, đây là cơ hội để những người làm hoạt hình Việt Nam được cất lên tiếng nói của mình, được giới thiệu những giá trị văn hóa mà chúng ta đã gìn giữ qua biết bao thế hệ.

Bước tiến của Điện ảnh Việt tại DANAFF

Bước tiến của Điện ảnh Việt tại DANAFF

Đà Nẵng sẽ trở thành tâm điểm của điện ảnh khu vực khi đăng cai "Liên hoan phim châu Á - Đà Nẵng" (DANAFF) lần thứ IV (diễn ra từ ngày 28/6 đến ngày 4/7). Với chủ đề “Nhịp cầu từ châu Á ra thế giới”, DANAFF năm nay được tổ chức quy mô hơn, nhiều hoạt động chuyên sâu hơn và định hướng rõ nét trong việc thúc đẩy công nghiệp điện ảnh Việt Nam hội nhập quốc tế.

Một số tác phẩm của hoạ sĩ Bùi Xuân Phái đã được sử dụng trong nhiều sản phẩm âm nhạc.

Bản quyền tác phẩm hội họa trong sáng tạo đương đại

Mới đây, việc ê-kíp sản xuất MV của ca sĩ Sơn Tùng M-TP sử dụng hình ảnh tác phẩm “Tàn Chỉ” của họa sĩ Lệ Giang không xin phép, cũng như nhiều sản phẩm nghệ thuật, quảng cáo, điện ảnh từng khai thác tranh của các họa sĩ đã đặt ra câu hỏi: Sử dụng tác phẩm hội họa trong sáng tạo nghệ thuật như thế nào, đâu là ranh giới giữa cảm hứng sáng tạo và hành vi xâm phạm bản quyền?

Nguyễn Đình Khánh - ông Tổ nghề nhiếp ảnh

Nguyễn Đình Khánh - ông Tổ nghề nhiếp ảnh

Từ hơn một thế kỷ trước, cụ Nguyễn Đình Khánh một người con của làng Lai Xá (Hà Nội) đã sớm tiếp cận nghề nhiếp ảnh, mở hiệu ảnh Khánh Ký nổi tiếng trên phố Hàng Da. Cụ đã truyền nghề cho nhiều người cùng làng, tạo nên một cộng đồng thợ ảnh đông đảo, đưa Lai Xá trở thành cái nôi của nghề nhiếp ảnh Việt Nam.

Hiện tượng suất chiếu của phim Việt có doanh thu bằng 0

Hiện tượng suất chiếu của phim Việt có doanh thu bằng 0

"Sân nhà" đã không còn là lợi thế khi một loạt phim Việt phải sớm rút khỏi phòng vé vì doanh thu thấp. Tự "nâng chuẩn" chất lượng có lẽ là con đường duy nhất nếu phim Việt muốn giữ chân khán giả trong cuộc đua khốc liệt này.

Phát động cuộc thi viết về “Trang sách & mái trường”

Phát động cuộc thi viết về “Trang sách & mái trường”

Cuộc thi viết về “Trang sách & Mái trường” không chỉ là hoạt động chào mừng dấu mốc 70 năm của Nhà xuất bản Giáo dục Việt Nam mà còn là lời tri ân dành cho các thế hệ thầy cô giáo, học sinh, người làm sách và những người đã góp phần vun đắp tri thức cho đất nước.

Xây dựng cộng đồng đọc: Để trẻ em lớn lên cùng trang sách

Xây dựng cộng đồng đọc: Để trẻ em lớn lên cùng trang sách

Trong một thế giới mà trẻ em đang bị các thiết bị điện tử chi phối mạnh mẽ như hiện nay, việc làm thế nào để trẻ em có thói quen đọc sách, có cơ hội lớn lên cùng trang sách trong những mùa hè không chỉ là nỗ lực của phụ huynh mà còn cần sự chung tay của cả cộng đồng...

Nhà thơ Vân Anh: Hành trình tìm “trầm”

Nhà thơ Vân Anh: Hành trình tìm “trầm”

Nhà thơ Vân Anh tự bạch: "Suốt một Đời Thơ xin tự nguyện làm một phu trầm để bóc dần vỏ bọc thời gian/ giữa đời ngậm ngải tìm trầm... Nghĩa Nhân". Đây có thể xem là tuyên ngôn tinh thần cho toàn bộ hành trình thơ của Vân Anh.