Nhìn thẳng vào nỗi đau

Sau cơn lở đất kinh hoàng tại xóm Khánh, xã Phú Cường, huyện Tân Lạc (Hoà Bình) mới đây, người ta đã tìm ra thi thể một người mẹ đang ôm một đứa con nhỏ 3 tháng tuổi trong vòng tay của mình. Một chiến sĩ trong tổ tìm kiếm kể lại: "Khi phát hiện ra, nhìn thấy cảnh tượng mẹ cháu vẫn đang cắp nách đứa con trai mà chúng tôi không kìm được xúc động. Ai cũng chảy nước mắt".

Thiên nhiên tàn bạo quá. Vụ sạt lở đất xảy ra đột ngột. Nó xảy ra vào lúc 1 giờ sáng, khi 4 hộ gia đình cùng hàng chục nhân khẩu của xóm Khánh đang chìm sâu vào giấc ngủ. Trong hoàn cảnh như vậy thì đúng là không có bất cứ một cơ may thoát nạn nào. 

Mười tám nạn nhân đã vĩnh viễn nằm sâu trong lớp đất dày mà sau đó người ta đã phải dùng tới 4 máy xúc, 1 máy khoan cắt đá mới tìm ra được những thi thể. Và trong những thi thể ấy có một người mẹ, một đứa con thơ. Người mẹ trong những giờ phút cuối cùng của cuộc đời mình vẫn ôm chặt đứa con thơ. Và đứa bé ấy, bằng vô thức của một sinh linh bé bỏng có lẽ cũng quắp chặt vào cơ thể ấm nóng của mẹ mình. 

Ai trong chúng ta cũng đều là con của một bà mẹ. Và phần lớn chúng ta cũng đều trở thành bố/mẹ của những đứa con. Chúng ta hiểu, chúng ta đau đớn khi chứng kiến thiên nhiên đã cướp đi những người mẹ và những đứa con theo cách ấy: đột ngột, dữ dội, khủng khiếp, hung tàn.

Tôi cố nhìn vào bức hình chụp thi thể người mẹ đang ôm chặt đứa con theo lời khuyên của nhà thơ Bình Nguyên Trang, và tôi chợt nhớ đến một bộ phim đã từng lấy đi rất nhiều nước mắt của mình. Bộ phim ấy - "Đường Sơn đại địa chấn" kể về vụ động đất khủng khiếp ở Đường Sơn (Trung Quốc) năm 1976 - một trong 10 trận động đất lớn nhất trong lịch sử loài người. Bộ phim đặt ra một tình huống thật kinh khủng: Khi vụ động đất trôi qua, một người mẹ phải chứng kiến cảnh một tấm bê tông lớn đang đè lên cả đứa con gái đầu lòng lẫn đứa con trai thứ hai của mình. Mỗi đứa ở một đầu bê tông. Và thế là những người cứu hộ hét vào tai bà mẹ:

- Chị phải chọn lựa nhanh lên, cứu đứa con trai hay con gái?

- Tôi muốn cứu cả hai đứa!

- Không thể cứu cùng lúc hai đứa được. Chỉ có thể bênh một đầu bê tông lên để cứu một đứa, và đầu bê tông còn lại sẽ đè chết đứa kia. Chị phải chọn nhanh lên, không thì một đứa cũng không kịp.

Lúc ấy, bà mẹ gào lên trong cơn điên loạn:

- Cứu đứa con trai!

Kết quả: Cậu con trai được cứu. Nhưng sau đó, khi tất cả mọi người rời bỏ hiện trường thì một phép mầu đã xảy ra: Đứa con gái cũng thoát khỏi tấm bê tông. Thoát nạn, cô gái ấy đi như mộng du trong cơn mưa, trong nỗi căm hận bà mẹ tột cùng. Bà mẹ vẫn không hề biết cô thoát nạn, nên ngày ngày vừa cố gắng nuôi đứa con trai khôn lớn, vừa không quên thắp hương lên bàn thờ - nơi có di ảnh con gái mình.

Cô con gái được nhận làm con nuôi trong một gia đình khác. Cô lớn lên trong sự lầm lỳ tội nghiệp. Và cô lớn lên trong nỗi căm hận giấu kín về người mẹ đẻ của mình ngày xưa. Nỗi căm hận ấy tưởng như vĩnh viễn không bao giờ nguôi ngoai được. Cho đến một ngày nọ, khi cô tham gia một đội cứu hộ tình nguyện cũng sau một cơn động đất ở Đường Sơn, và tận mắt chứng kiến nỗi đau khổ như tan nát lòng của một bà mẹ mất con thì cô mới chạnh nhớ đến người mẹ ngày xưa của mình...

Tìm gặp lại người mẹ ấy, cô chợt phát hiện ra một sự thật: Hàng chục năm đã qua, dù tin rằng con gái mình đã chết thì mỗi năm, cùng với việc mua những bộ sách giáo khoa cho cậu con trai, người mẹ cũng đồng thời mua những bộ sách giáo khoa cho cô con gái. Bà vẫn mua những bộ sách giáo khoa cho một đứa con mà hằng ngày bà vẫn thắp hương tưởng niệm. Đấy là một chi tiết cực đắt, nói với chúng ta tất cả những đau đớn, những hy sinh, những mất mát, những hy vọng của một tấm lòng người mẹ. Tôi nhớ là khi bộ phim kết thúc thì toàn bộ những người xem phim đã khóc - họ khóc cho một thứ tình mẫu tử mà để có một cái kết trọn vẹn thì rốt cuộc cũng đã phải trải qua cả một vực thẳm gian truân.

Còn  trong bức hình gửi về từ xóm Khánh (Hoà Bình) mà tôi nhìn thấy, người mẹ trẻ và đứa con 3 tháng đều đã không còn nữa. Chúng ta biết phải nói gì về một tình mẫu tử thiêng liêng nhưng đau đớn trong hoàn cảnh này đây?

Không! Ngôn ngữ của chúng ta bất lực trong những hoàn cảnh này! Nhưng chúng ta có quyền đặt ra những câu hỏi: Những đợt sụt lở đất kinh hoàng đến từ đâu? Có cách nào để hạn chế đến mức tối thiểu không?

Đã đành mọi thiên tai đều đến từ ông trời, nhưng nếu chúng ta không phá rừng bừa bãi, nếu một bộ phận nào đó những người có trách nhiệm trông coi, bảo vệ rừng, nhất là những khu rừng đầu nguồn không nhắm mắt với hành động của những tên lâm tặc có tổ chức thì ông trời có nổi giận nhiều và khủng khiếp như thế này không?

Quả thực, nhìn bức ảnh hai mẹ con đã trở thành hai con người ở bên kia cõi sống, lòng chúng ta đau quặn lại! 

Phan Đăng

Các tin khác

80 năm kết nối những tâm hồn nghệ thuật

80 năm kết nối những tâm hồn nghệ thuật

Trải qua 80 năm xây dựng và trưởng thành, Báo Công an nhân dân (CAND) không chỉ là tiếng nói của lực lượng CAND, mà còn là địa chỉ tin cậy, gắn bó của nhiều thế hệ văn nghệ sĩ cả nước. Từ những trang viết, cuộc trò chuyện đến sự đồng hành trong các hoạt động văn hóa, nghệ thuật, tình cảm chân thành mà giới văn nghệ sĩ dành cho Báo CAND đã góp phần bồi đắp mối gắn kết bền chặt giữa báo chí với đời sống văn học, nghệ thuật, giữa người cầm bút với những người làm nghệ thuật. Qua năm tháng, sự tin yêu, trân trọng và đồng hành ấy đã trở thành một phần ý nghĩa trong hành trình phát triển của tờ báo. Sức lan tỏa của một cơ quan báo chí không chỉ ở những trang viết mà còn ở khả năng kết nối con người bằng niềm tin và những giá trị nhân văn.

Đạo diễn, NSND Tạ Tuấn Minh: Tôi bị cuốn hút bởi hình tượng người chiến sĩ công an

Đạo diễn, NSND Tạ Tuấn Minh: Tôi bị cuốn hút bởi hình tượng người chiến sĩ công an

Đạo diễn, NSND Tạ Tuấn Minh hiện là Phó trưởng đoàn Kịch cổ điển, Nhà hát Kịch Việt Nam. Anh được biết đến là một nghệ sĩ có nhiều khám phá độc đáo, mới mẻ với kịch đương đại, lịch sử, thiếu nhi. "Bén duyên" và bị cuốn hút với các vở diễn về đề tài hình tượng người chiến sĩ Công an nhân dân (CAND) đã giúp anh có nhiều trải nghiệm mới mẻ. Phóng viên Chuyên đề Văn nghệ Công an có cuộc trò chuyện với NSND Tạ Tuấn Minh.

Khi yêu thương nối dài qua năm tháng...

Khi yêu thương nối dài qua năm tháng...

Từ những giai điệu thấm đẫm tình quê hương đến những câu chuyện lay động lòng người, chương trình nghệ thuật "Kết nối yêu thương" gửi đi thông điệp giản dị mà sâu sắc: Không ai nên đơn độc trước nghịch cảnh. Đằng sau mỗi người phụ nữ đau yếu, mỗi em nhỏ mang bệnh hiểm nghèo là một phận đời cần được chở che, một ước mơ cần được níu giữ. Khi những trái tim cùng rung lên nhịp đập yêu thương, nghệ thuật không chỉ chạm đến cảm xúc mà còn khơi dậy trách nhiệm cộng đồng, thắp lên hy vọng cho những cuộc đời còn nhiều gian khó.

Cuộc đối thoại tinh tế của các nền văn hóa

Cuộc đối thoại tinh tế của các nền văn hóa

Liên hoan phim (LHP) Tài liệu châu Âu – Việt Nam lần thứ 16 (diễn ra từ ngày 18 đến ngày 26/9) quy tụ 25 tác phẩm điện ảnh tài liệu đặc sắc đến từ Việt Nam và các quốc gia châu Âu. Đây không chỉ là “bữa tiệc” điện ảnh, mở ra cơ hội giao lưu, hợp tác giữa những người làm nghề mà còn là cầu nối để dòng phim đặc biệt này đến gần với công chúng hơn.

Ca sĩ Tùng Dương đã tổ chức riêng nhiều live concert.

Từ “độc đạo” đến đại chúng

25 năm trong nghề, Tùng Dương đã có một hành trình đặc biệt mà không nhiều nghệ sĩ thế hệ anh có thể làm được. Đó là hành trình của một nghệ sĩ luôn muốn bước ra khỏi vùng an toàn, không ngừng thử nghiệm, tìm kiếm những giới hạn mới của giọng hát và tư duy âm nhạc. Nhưng cũng chính trên hành trình tưởng như ngày càng đi xa ấy, Tùng Dương lại ngày càng trở về gần hơn với những điều căn cốt: gia đình, tình yêu, con người, quê hương, đất nước, những giá trị đã làm nên căn tính của mình.

Buổi gặp gỡ báo chí giới thiệu chương trình “Phú Quang - Còn mãi một tình yêu” tại Nhà hát Hồ Gươm

Âm nhạc không chỉ là ký ức

Gần 5 năm sau ngày nhạc sĩ Phú Quang rời cõi tạm, những giai điệu của ông vẫn hiện diện trong đời sống âm nhạc Việt Nam. Năm 2026, ba người con của ông chính thức tiếp nhận di sản âm nhạc mà cha để lại. Nhưng câu chuyện di sản âm nhạc Phú Quang không chỉ là câu chuyện của một gia đình tiếp nhận một gia tài nghệ thuật. Nó đặt ra một vấn đề lớn hơn: làm thế nào để di sản âm nhạc của một nhạc sĩ được bảo vệ, được trao truyền và tiếp tục sống trong đời sống đương đại?

Từ lời khen - chê đến chiều sâu phê bình

Từ lời khen - chê đến chiều sâu phê bình

Ngày nay, nhiều tác phẩm điện ảnh ra đời nhận được sự bàn luận sôi nổi trên mạng xã hội cùng những bài review phim xuất hiện dày đặc. Tuy nhiên, giữa dòng chảy ồn ã ấy lại thiếu vắng những bài phê bình có chuyên môn, đi sâu vào ngôn ngữ điện ảnh, giá trị nghệ thuật và ý nghĩa văn hóa của tác phẩm. Để đời sống điện ảnh không chỉ dừng lại ở những lời khen - chê, đánh giá cực đoan, cần thêm những tiếng nói phê bình giàu tri thức, góp phần nâng cao thị hiếu và nuôi dưỡng tình yêu điện ảnh trong công chúng.

Khai thác văn hóa truyền thống, cần sự am hiểu sâu sắc

Khai thác văn hóa truyền thống, cần sự am hiểu sâu sắc

Việc đưa chất liệu truyền thống vào các sản phẩm nghệ thuật đang trở thành xu hướng và mở ra nhiều hướng sáng tạo, góp phần làm mới cách tiếp cận và lan tỏa những giá trị văn hóa Việt Nam. Tuy nhiên, điều này cũng yêu cầu nghệ sĩ cần sự hiểu biết, tôn trọng và trách nhiệm với những giá trị văn hóa mà sản phẩm khai thác.

“Vui bất tuyệt” hôm qua và hôm nay

“Vui bất tuyệt” hôm qua và hôm nay

“Vui bất tuyệt” của Tố Hữu - một trong những bài thơ tiêu biểu viết về Cách mạng Tháng Tám năm 1945, không chỉ là niềm vui của một cá nhân, hay của hàng chục triệu người, còn là niềm vui hồi sinh của một dân tộc vừa thoát khỏi ách nô lệ, giành lại quyền làm chủ vận mệnh. Cũng là niềm vui được cống hiến và kiến tạo tương lai. “Vui bất tuyệt” trở thành cảm hứng chung cho nhiều tác phẩm nổi tiếng cùng chủ đề.

Người trẻ yêu lịch sử qua văn học, nghệ thuật

Người trẻ yêu lịch sử qua văn học, nghệ thuật

Những người trẻ thế hệ 8x, 9x, 2000 đang lựa chọn cách tiếp cận lịch sử theo cách riêng của mình. Với họ, lịch sử là những câu chuyện được kể lại sống động trên các nền tảng số, hay những bộ phim, những bài hát, những tiểu thuyết hấp dẫn và ý nghĩa... giúp họ hiểu hơn về đất nước mình.

"Kế hoạch CM12" - Tái hiện chiến công lịch sử

"Kế hoạch CM12" - Tái hiện chiến công lịch sử

Bắt đầu lên sóng truyền hình ANTV (thứ Bảy, Chủ nhật) từ ngày 22/8 và trên kênh HTV9 (thứ Hai, thứ Ba) từ ngày 24/8, bộ phim truyền hình "Kế hoạch CM12" đã nhanh chóng thu hút sự quan tâm của công chúng. Không chỉ khắc họa những cuộc đấu trí căng thẳng, "Kế hoạch CM12" còn làm nổi bật bản lĩnh, trí tuệ và sự hy sinh thầm lặng của những cán bộ, chiến sĩ CAND trong hành trình bảo vệ An ninh Tổ quốc từ những ngày đầu đất nước thống nhất.

Trưởng thành cùng lực lượng

Trưởng thành cùng lực lượng

Trong hơn 80 năm xây dựng, phấn đấu và trưởng thành của lực lượng Công an nhân dân Việt Nam, có thể nói rằng, văn học nghệ thuật về lực lượng công an với sứ mệnh của mình đã góp phần đáng kể vào sự nghiệp bảo vệ an ninh Tổ quốc, vì cuộc sống bình yên, hạnh phúc của nhân dân…

Thời của tiểu thuyết trinh thám

Thời của tiểu thuyết trinh thám

Mới đây, việc 2 bộ phim kinh dị "BACKROOMS" và "Obsession" thắng lớn phòng vé đã gây ra nhiều bất ngờ. Bên cạnh việc được thực hiện bởi các nhà sáng tạo nội dung tuy không chuyên về điện ảnh nhưng lại mang đến sự mới mẻ, thích thú, thì thực tế này cũng cho thấy thể loại thriller/mystery hay giật gân/bí ẩn đang được yêu thích hơn bao giờ hết cả trong phim ảnh cũng như văn chương.

Kể chuyện truyền thống Công an nhân dân bằng âm nhạc

Kể chuyện truyền thống Công an nhân dân bằng âm nhạc

Được đầu tư hoành tráng, công phu và giàu sáng tạo, các chương trình nghệ thuật về Công an nhân dân (CAND) thời gian qua không chỉ góp phần làm mới nghệ thuật chính luận mà còn lan tỏa sâu sắc hình tượng người chiến sĩ CAND bản lĩnh, nhân văn, gần gũi trong lòng công chúng.