Nhật-Hàn tìm lối thoát cho vòng xoáy căng thẳng thương mại

Hôm nay (12-7), đoàn đàm phán cấp cao của Nhật Bản và Hàn Quốc sẽ gặp mặt trực tiếp để giải quyết các tranh cãi thương mại, vốn bắt đầu từ những vấn đề tồn đọng từ quá khứ, nhưng được cho là có thể ảnh hưởng nghiêm trọng đến chuỗi cung ứng công nghệ toàn cầu trong tương lai.

Trong thông báo phát đi ngày 11-7, Hàn Quốc cho biết sẽ cử phái đoàn thương mại cấp cao tới thủ đô Tokyo trong ngày 12-7 để trao đổi trực tiếp với quan chức Nhật Bản về một lối thoát khả dĩ cho cuộc khủng hoảng đang tăng nhiệt giữa hai quốc gia, hai nền kinh tế lớn cùng là đồng minh của Mỹ ở châu Á, Reuters đưa tin. 

Hiện nội dung và hình thức đàm phán chưa được tiết lộ cho báo giới. Trước đó, sau cuộc điện đàm tối muộn 10-7 giữa Ngoại trưởng Hàn Quốc Kang Kyung-wha và Ngoại trưởng Mỹ Mike Pompeo, Bộ Ngoại giao Hàn Quốc thông báo họ đã chính thức đề nghị Mỹ giúp nước này đàm phán với Nhật Bản. Bộ này khẳng định, Mỹ nhận thức rõ quan điểm của Hàn Quốc, đồng thời hứa sẽ đứng ra giải quyết khúc mắc giữa Seoul và Tokyo bằng con đường ngoại giao. 

Ngày 10-7, Phó chánh văn phòng An ninh quốc gia Hàn Quốc, ông Kim Hyun-chong cũng đã đến thủ đô Washington của Mỹ. Ông này nói rằng, căng thẳng thương mại giữa Hàn Quốc và Nhật Bản sẽ là vấn đề chính được đề cập trong các cuộc làm việc với quan chức cấp cao của Washington.

Các bước đi trên là một phần nỗ lực của Hàn Quốc trong việc ngăn ngừa nguy cơ một cuộc “chiến tranh thương mại” mới bùng nổ giữa Hàn Quốc và Nhật Bản, sau khi Tokyo tuần trước siết chặt các quy định xuất khẩu sang Hàn Quốc 3 loại vật liệu công nghệ cao sử dụng trong sản xuất các linh kiện bán dẫn và màn hình, gồm fluorinated polyimide (nhựa nhiệt dẻo), hydrogen fluoride và resist (chất cản màu). 

Lệnh hạn chế được ban hành sau khi Nhật Bản loại Hàn Quốc ra khỏi danh sách “Quốc gia trắng”, gồm các nước mà Tokyo đánh giá là có hệ thống kiểm soát xuất khẩu đáng tin cậy. 

Phía Nhật Bản cáo buộc một phần chất hydrogen fluoride được bán cho Hàn Quốc có thể đã bị tuồn sang Triều Tiên, theo đó vi phạm lệnh trừng phạt quốc tế nhằm vào Bình Nhưỡng. Nhật Bản khẳng định, lệnh hạn chế được áp dụng không ngoài mục đích đảm bảo an ninh, còn Hàn Quốc lên án hành động của Tokyo mang màu sắc chính trị. 

Hôm 9-7, Bộ trưởng Công nghiệp Hàn Quốc Sung Yun-mo yêu cầu phía Tokyo chấm dứt ngay lệnh hạn chế, nhưng Nhật Bản lại tuyên bố họ đã “mất lòng tin” với Hàn Quốc và rằng các hạn chế này không vi phạm quy định của Tổ chức Thương mại thế giới (WTO).

Chuỗi cung ứng công nghệ toàn cầu có nguy cơ hứng thiệt hại vì căng thẳng Hàn-Nhật. Ảnh: Nikkei.
Chuỗi cung ứng công nghệ toàn cầu có nguy cơ hứng thiệt hại vì căng thẳng Hàn-Nhật. Ảnh: Nikkei.

Được biết, dưới lệnh hạn chế mới, các nhà xuất khẩu vật liệu công nghệ cao của Nhật Bản phải xin giấy phép cho mỗi đơn hàng bán sang Hàn Quốc, vốn sẽ mất tới 90 ngày để được thông qua. 

Các hãng công nghệ Hàn Quốc hiện phụ thuộc rất lớn, nếu không nói là hoàn toàn vào Nhật Bản khi nhập từ 92-94% loại nhiên liệu trên từ nước láng giềng. Việc nguồn cung nguyên liệu cho Hàn Quốc bị hạn chế đã dấy lên lo ngại chuỗi cung ứng sản phẩm điện tử toàn cầu bị đình trệ.

Loạt động thái trên diễn ra trong bối cảnh Nhật Bản và Hàn Quốc lại một lần nữa tranh cãi về vấn đề bồi thường cho các nạn nhân bị cưỡng bức lao động trong thời kỳ Nhật Bản kiểm soát Bán đảo Triều Tiên trước Thế chiến II. 

Năm ngoái, Tòa án Hàn Quốc ra phán quyết yêu cầu các công ty Nhật, gồm hãng thép Nippon, phải bồi thường thêm cho các nạn nhân Hàn Quốc. Tuy nhiên, Nhật Bản khẳng định vấn đề bồi thường liên quan thời chiến đã được giải quyết dứt điểm theo hiệp định bình thường hóa quan hệ năm 1965. 

Theo Reuters, mâu thuẫn về những vấn đề trong quá khứ từng kéo theo các cuộc tranh cãi giữa hai nước, nhưng các cuộc va chạm trước đây thường không ảnh hưởng đến lĩnh vực kinh tế. Bởi vậy, lần xung đột này kéo theo lo ngại căng thẳng giữa hai bên có thể vượt ra ngoài tầm kiểm soát.

Cách đây 2 ngày, Bloomberg dẫn lời Tổng thống Hàn Quốc Moon Jae-in trong cuộc họp khẩn tối 10-7 với lãnh đạo 30 tập đoàn công nghệ hàng đầu nước này, gồm cả Samsung, LG, SK, Hyundai và Lotte, đã bày tỏ lo ngại rằng căng thẳng leo thang với Nhật Bản có thể trở thành một cuộc đối đầu kéo dài. 

“Chính phủ đang thiết lập một hệ thống phản ứng để yêu cầu Nhật Bản xóa bỏ biện pháp hạn chế xuất khẩu bất công này, theo một tinh thần khẩn trương”, ông Moon trấn an giới doanh nghiệp, song thừa nhận tình thế hiện nay ở mức “khẩn cấp chưa từng có”. 

Tổng thống Moon cũng cam kết Chính phủ Hàn Quốc sẽ chi hàng trăm triệu USD hỗ trợ doanh nghiệp trong nước ứng phó với lệnh hạn chế của Nhật Bản, mặt khác chuẩn bị các biện pháp trả đũa nếu tình thế bắt buộc.

Giới chuyên gia cảnh báo, dù hai bên sắp bước vào bàn đàm phán, song những bước đi của Nhật Bản cùng tuyên bố cứng rắn của Hàn Quốc khiến khả năng lập tức đạt được thỏa thuận hạ nhiệt căng thẳng là rất khó. 

Ngày 10-7, phía Nhật Bản tuy thể hiện thiện chí đàm phán, nhưng thông báo họ sẽ mở rộng các mặt hàng hạn chế xuất khẩu đến Hàn Quốc nếu phía Seoul không có những bước đi phù hợp. Tờ SCMP ngày 11-7 thì lại dẫn nguồn tin Hàn Quốc cho hay, Seoul có thể đang tính tới việc hạn chế xuất khẩu màn hình OLED sang Nhật Bản để trả đũa. 

Thêm vào đó, những diễn biến căng thẳng được cho là sẽ sớm khiến giới doanh nghiệp hai bên sớm hứng thiệt hại kinh tế. Hiện tại, ngành công nghệ của cả hai nước đều kết nối và bổ sung chặt chẽ cho nhau. Nhật Bản là nguồn cung quan trọng của Hàn Quốc và ngược lại Seoul cũng là thị trường chủ chốt của Tokyo. Blooberg lấy ví dụ, các hãng công nghệ Hàn Quốc đang nắm giữ tới 90%-95% thị phần màn hình OLED toàn cầu. 

Việc tiếp cận khó khăn nguồn nhiên liệu của Nhật Bản sẽ làm đình trệ việc cung cấp màn hình cho nhiều sản phẩm điện tử, bao gồm cả các mẫu TV do doanh nghiệp Nhật sản xuất. Hơn nữa, giới chuyên gia cũng cảnh báo, nếu sự tham gia của Hàn-Nhật trong thị trường toàn cầu bị hạn chế vì vòng xoáy căng thẳng lần này, đây sẽ là cơ hội để các doanh nghiệp Trung Quốc vươn lên và chiếm lĩnh thị phần, điều mà cả Tokyo, Seoul và Washington không dễ dàng chấp nhận.

Thiện Nhân

Các tin khác

Kỳ vọng khác biệt từ nỗ lực duy trì đối thoại Mỹ - Trung Quốc

Kỳ vọng khác biệt từ nỗ lực duy trì đối thoại Mỹ - Trung Quốc

Chuyến thăm cấp Nhà nước tới Trung Quốc của Tổng thống Mỹ Donald Trump từ ngày 13-15/5 tới đang thu hút sự quan tâm rộng rãi của cộng đồng quốc tế. Trong bối cảnh cạnh tranh chiến lược giữa hai nền kinh tế lớn nhất thế giới tiếp tục gia tăng, hội nghị thượng đỉnh tại Bắc Kinh được đánh giá khó tạo ra đột phá mang tính lịch sử, nhưng vẫn được kỳ vọng sẽ góp phần duy trì các “lan can an toàn”, hạn chế nguy cơ đối đầu vượt tầm kiểm soát và tạo thêm dư địa ổn định cho kinh tế toàn cầu.

WHO trấn an dư luận trước cuộc sơ tán tàu có virus Hanta

WHO trấn an dư luận trước cuộc sơ tán tàu có virus Hanta

Sự hiện diện của người đứng đầu WHO diễn ra ngay trước thời điểm sơ tán hành khách khỏi con tàu du lịch MV Hondius, nơi phát hiện virus Hanta khiến ba người tử vong, không chỉ mang tính chất giám sát chuyên môn mà còn là một động thái chính trị và nhân đạo quan trọng nhằm đảm bảo sự an toàn tuyệt đối cho cư dân địa phương cũng như gần 150 hành khách đang mắc kẹt trên tàu.

EU, Brazil và Trung Quốc bắt tay lập liên minh carbon toàn cầu

EU, Brazil và Trung Quốc bắt tay lập liên minh carbon toàn cầu

Liên minh châu Âu (EU), Brazil và Trung Quốc mới đây chính thức ra mắt “Liên minh mở về thị trường carbon bắt buộc” trong lễ ký kết diễn ra tại thành phố Florence của Italy, đánh dấu bước tiến mới trong nỗ lực tăng cường hợp tác quốc tế nhằm ứng phó với biến đổi khí hậu và thúc đẩy quá trình chuyển đổi sang nền kinh tế phát thải thấp.

Chuyên gia: Virus Hanta nguy hiểm, nhưng không lây lan như COVID-19

Chuyên gia: Virus Hanta nguy hiểm, nhưng không lây lan như COVID-19

Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) và nhiều chuyên gia nhận định ổ dịch virus Hanta trên tàu du lịch vượt Đại Tây Dương nguy hiểm, nhưng không lây lan như virus SARS-CoV-2 gây ra đại dịch COVID-19. Hiện các nước đang khẩn trương truy vết tiếp xúc để hạn chế tối đa số ca mắc mới.

Châu Á chật vật ứng phó cú sốc năng lượng từ chiến sự Trung Đông

Châu Á chật vật ứng phó cú sốc năng lượng từ chiến sự Trung Đông

Cuộc xung đột tại Trung Đông đang đẩy khu vực châu Á – nơi tiêu thụ dầu mỏ lớn nhất thế giới – vào một phép thử về năng lực ứng phó khủng hoảng năng lượng. Trong bối cảnh nguồn cung bị gián đoạn nghiêm trọng, nhiều chính phủ trong khu vực đang gấp rút triển khai các biện pháp nhằm tìm kiếm nguồn thay thế, ổn định thị trường và giảm thiểu tác động lan tỏa đến tăng trưởng kinh tế.

Mỹ-Iran tiếp tục căng thẳng, nút thắt Hormuz chưa thể tháo gỡ

Mỹ-Iran tiếp tục căng thẳng, nút thắt Hormuz chưa thể tháo gỡ

Căng thẳng tại khu vực Trung Đông tiếp tục gia tăng khi Iran ngày 4/5 phát đi cảnh báo cứng rắn đối với các lực lượng Mỹ, yêu cầu không tiến vào eo biển Hormuz, trong bối cảnh Tổng thống Donald Trump tuyên bố Washington sẽ triển khai chiến dịch hỗ trợ các tàu bị mắc kẹt trong khu vực do ảnh hưởng của xung đột Mỹ - Israel với Iran.

Bước ngoặt lớn trong quan hệ xuyên Đại Tây Dương

Bước ngoặt lớn trong quan hệ xuyên Đại Tây Dương

Liên minh giữa Mỹ và châu Âu, với nòng cốt là NATO, nhiều thập niên được xem là trụ cột bảo đảm an ninh phương Tây. Tuy nhiên, những bất đồng ngày càng sâu sắc liên quan tới tình hình Trung Đông đang khiến mối quan hệ xuyên Đại Tây Dương rạn nứt.

Nga đề xuất tiếp quản uranium của Iran: Phương án cũ trong cục diện mới

Nga đề xuất tiếp quản uranium của Iran: Phương án cũ trong cục diện mới

Trong bối cảnh chảo lửa Trung Đông vẫn chưa hạ nhiệt, hồ sơ hạt nhân Iran một lần nữa trở thành tâm điểm của các nỗ lực ngoại giao quốc tế. Mới đây, Cơ quan Năng lượng Nguyên tử Quốc tế (IAEA) cho biết đang tiến hành đàm phán với Nga và một số quốc gia về khả năng đưa uranium làm giàu ra khỏi lãnh thổ Iran. Động thái này diễn ra khi Washington liên tục đặt điều kiện Tehran phải từ bỏ kho dự trữ và đình chỉ việc làm giàu uranium như một chìa khóa then chốt cho bất kỳ giải pháp hòa bình nào.

Mỹ duy trì phong tỏa Iran, bế tắc hạt nhân kéo dài, giá dầu tăng mạnh

Mỹ duy trì phong tỏa Iran, bế tắc hạt nhân kéo dài, giá dầu tăng mạnh

Tổng thống Mỹ Donald Trump tuyên bố sẽ tiếp tục duy trì phong tỏa hải quân đối với Iran cho đến khi đạt được một thỏa thuận về chương trình hạt nhân, trong bối cảnh căng thẳng giữa hai nước chưa có dấu hiệu hạ nhiệt, làm dấy lên lo ngại về nguy cơ bất ổn kéo dài tại khu vực Trung Đông và tác động lan rộng tới kinh tế toàn cầu.

Thấy gì từ cú xoay trục của Abu Dhabi?

Thấy gì từ cú xoay trục của Abu Dhabi?

Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất (UAE) tuyên bố rời Tổ chức Các nước Xuất khẩu Dầu mỏ và cơ chế OPEC+ sau 60 năm là thành viên, nhấn mạnh ưu tiên lợi ích quốc gia. Động thái này được giới phân tích đánh giá có thể tạo hiệu ứng dây chuyền trong nội bộ liên minh dầu mỏ, đồng thời làm gia tăng những toan tính địa chính trị và mang lại ưu thế cho Mỹ.

Nguy cơ đổ vỡ lệnh ngừng bắn mong manh giữa Pakistan và Afghanistan

Nguy cơ đổ vỡ lệnh ngừng bắn mong manh giữa Pakistan và Afghanistan

Căng thẳng ngoại giao và quân sự giữa Pakistan và Afghanistan vừa có bước leo thang nguy hiểm mới khi hai bên liên tiếp cáo buộc nhau tiến hành các cuộc tấn công xuyên biên giới, đe dọa phá vỡ thỏa thuận ngừng bắn mong manh được thiết lập hồi tháng 3 vừa qua.

Bước khởi đầu cho tiến trình chính trị mới ở dải Gaza

Bước khởi đầu cho tiến trình chính trị mới ở dải Gaza

Người Palestine tại khu vực Deir al-Balah thuộc dải Gaza lần đầu tiên tham gia một cuộc bầu cử địa phương sau hai thập kỷ gián đoạn, động thái được mô tả là bước tiến trong nỗ lực khôi phục đời sống chính trị và các thiết chế dân sự tại vùng lãnh thổ bị xung đột tàn phá.

Bài toán sức bền của Iran trong vòng siết tại Hormuz

Bài toán sức bền của Iran trong vòng siết tại Hormuz

Gần hai tháng kể từ ngày xung đột giữa Mỹ - Israel và Iran nổ ra tại Trung Đông, Tehran được cho là vẫn đang vận dụng chiến thuật bất đối xứng, tận dụng lợi thế địa lý và khả năng gây gián đoạn để bù đắp chênh lệch sức mạnh. Tuy nhiên, gần đây, khi Washington tuyên bố phong tỏa các cảng biển Iran và triển khai đồng thời ba nhóm tàu sân bay cùng hàng chục nghìn binh sĩ tới khu vực – đặt ra một câu hỏi lớn rằng liệu Tehran có thể cầm cự được bao lâu trong vòng siết ngày càng khép chặt tại eo biển Hormuz?

Báo chí Hàn Quốc: Tổng thống Lee muốn cùng Việt Nam tạo nên “kỳ tích sông Hồng”

Báo chí Hàn Quốc: Tổng thống Lee muốn cùng Việt Nam tạo nên “kỳ tích sông Hồng”

Truyền thông Hàn Quốc dẫn lời Tổng thống Lee Jae Myung ví von dòng sông Hàn và sông Hồng như đang hòa nhịp, biểu trưng cho sự gắn kết giữa hai dân tộc. Trong khi đó, dư luận nước này cũng đặc biệt chú ý tới chia sẻ của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm khi so sánh tương đậu nành Doenjang với tương Bần Việt Nam – càng ủ lâu càng đậm đà, như một ẩn dụ cho tình hữu nghị Việt Nam – Hàn Quốc ngày càng bền chặt theo thời gian.

EU gia cố “lá chắn chung” giữa sóng gió an ninh châu Âu

EU gia cố “lá chắn chung” giữa sóng gió an ninh châu Âu

Liên minh châu Âu (EU) nhóm họp thượng đỉnh đột xuất với nội dung then chốt xoay quanh cách thức vận dụng điều khoản phòng thủ chung giữa các thành viên khi một nước bị tấn công quân sự. Đây được xem là chủ đề nóng bỏng ở thời điểm quan hệ xuyên Đại Tây Dương có những rạn nứt.

Liên hợp quốc trước vận hội cải tổ lịch sử

Liên hợp quốc trước vận hội cải tổ lịch sử

Nhiệm kỳ của Tổng Thư ký Liên hợp quốc (LHQ) thứ 10 sẽ bắt đầu vào năm 2027, trong bối cảnh tổ chức đa phương lớn nhất hành tinh đối mặt nhiều khó khăn, từ xung đột vũ trang leo thang đến khủng hoảng niềm tin và tài chính chưa từng có. Đây không chỉ là một cuộc bầu cử nhân sự, mà là cuộc đua tìm kiếm một “kiến trúc sư” đủ tầm vóc để tái thiết lập trật tự thế giới trong một kỷ nguyên đầy biến động.

Dầu loang trên vịnh Ba Tư nhìn rõ từ không gian, cảnh báo hệ lụy khó lường

Dầu loang trên vịnh Ba Tư nhìn rõ từ không gian, cảnh báo hệ lụy khó lường

Những hình ảnh vệ tinh mới nhất được công bố bởi Cơ quan Vũ trụ châu Âu cho thấy các vệt dầu loang diện rộng trên vịnh Ba Tư có thể quan sát rõ từ không gian. Diễn biến này không chỉ phản ánh mức độ nghiêm trọng của ô nhiễm môi trường biển, mà còn làm dấy lên lo ngại về những tác động lâu dài đối với hệ sinh thái, chuỗi cung ứng năng lượng và an ninh khu vực.

Cơ hội ngoại giao mong manh giữa căng thẳng Trung Đông

Cơ hội ngoại giao mong manh giữa căng thẳng Trung Đông

Tổng thống Donald Trump ngày 21/4 tuyên bố gia hạn thỏa thuận ngừng bắn với Iran, trong khi chính quyền Washington đồng thời áp đặt một vòng trừng phạt mới nhằm gia tăng sức ép đối với Tehran trước thềm các cuộc đàm phán quan trọng dự kiến diễn ra tại Pakistan. Động thái này phản ánh chiến lược vừa kiềm chế xung đột quân sự, vừa tăng đòn bẩy kinh tế nhằm buộc Iran nhượng bộ trên bàn thương lượng.