Nhạc Việt năm 2023: Đa dạng và tiệm cận thế giới

Năm 2023, thị trường âm nhạc Việt Nam trỗi dậy mạnh mẽ với hàng loạt sản phẩm được đầu tư bài bản. Nếu trước đây MV là lựa chọn hàng đầu để ca sĩ đẩy nhanh tên tuổi, album chỉ thỉnh thoảng xuất hiện để một vài ca sĩ hạng A đánh dấu chặng đường ca hát thì bây giờ gió đã đổi chiều. Dù vẫn là mùa vàng của MV nhưng 2023 chính thức được coi là năm bội thu album. Chưa bao giờ các nghệ sĩ từ gạo cội đến tên tuổi mới nổi ồ ạt tấn công thị trường bằng hàng loạt ablum chất lượng.

Văn Mai Hương mang đến thông điệp đáng suy ngẫm về nỗi lòng nghệ sĩ phía sau ánh đèn sân khấu với "Minh tinh" do nhạc sĩ Hứa Kim Tuyền đảm nhận khâu sản xuất. Nếu Vũ Đinh Trọng Thắng - giọng ca chính của nhóm Ngọt ở miền Bắc- tung album "Cái đầu tiên" thì nhóm Cá Hồi Hoang ở miền Nam có "Chúng ta đều muốn một thứ". Những gương mặt mới toanh như MCK và Tlinh cũng khiến dân tình điên đảo với "99%", "Ái". Phương Mỹ Chi chuyển hướng mới mẻ cùng album "Vũ trụ cò bay" kết hợp với DTAP. Obito, Phương Ly, Hiếu Thứ Hai… cũng liên tiếp giới thiệu album đặc sắc.

Đáng ngạc nhiên khi ngoài giới ca sĩ, góp mặt vào cuộc đua album còn có loạt nhạc sĩ. Giáng Son ôn lại hành trình làm nghề bằng album "Sing my Sol" gồm 9 ca khúc do chị sáng tác và thể hiện. Nhạc sĩ Sa Huỳnh giới thiệu album "Đa nhân cách" đầy chất tự sự theo phong cách lo-fi pop ballad. Ngay cả Khắc Hưng (người được mệnh danh là "ông hoàng tạo hit" cho các ca sĩ với những ca khúc đình đám như "Ghen" - Min và Erik thể hiện, "Người hãy quên em đi" - Mỹ Tâm…) cũng bất ngờ tung album đầu tay. "Người lạ trong mơ" mang màu sắc city-pop được Khắc Hưng đảm nhiệm từ khâu sáng tác, hát chính đến hòa âm, phối khí…

Lâu nay album rất hiếm khi được nghệ sĩ chọn lựa. Nhạc sĩ Khắc Hưng lý giải: "Album thường gồm 8 đến 10 bài hát nên đòi hỏi quá trình thực hiện dài hơi, phải chuẩn bị rất nhiều thứ. Nó là cột mốc đánh dấu chặng đường âm nhạc của một nghệ sĩ". Thế nên số album phủ đều ở cả nghệ sĩ dòng mainstream (chính thống), underground (dòng chảy ngầm) lẫn indie (độc lập) là một tín hiệu rất đáng mừng. Xu hướng này chứng tỏ nhạc Việt đang ngày càng chuyên nghiệp và đi vào chiều sâu. Nhạc sĩ Nguyễn Hà nhận định: "Phát hành album, nghệ sĩ mong muốn khán giả ghi nhận sức sáng tạo, sự đam mê trong nghệ thuật. Đây là điều đáng mừng khi nhiều nghệ sĩ chọn phát triển sự nghiệp âm nhạc một cách nghiêm túc, chuyên sâu thông qua các sản phẩm âm nhạc được đầu tư kỹ lưỡng". Theo nhà sản xuất K-ICM, việc gia tăng chất lượng và số lượng sản phẩm âm nhạc đáp ứng nhu cầu ngày càng cao của khán giả. Xu hướng này cũng góp phần định hình giá trị nghệ sĩ Việt rằng họ không hề thua kém nghệ sĩ nước ngoài.

Các sản phẩm âm nhạc trong năm vẽ nên bức tranh đa sắc bởi sự phong phú của thể loại và phong cách. Dòng nhạc pop, disco cho đến rap, R&B lẫn dân gian đương đại được khai thác đủ mọi góc cạnh. Trong đó, mảng màu nổi bật nhất phải kể đến rap, hip hop. Dù không quảng bá nhiều nhưng không ít bài hát trong album đầu tay của MCK nhanh chóng lọt top thịnh hành. Chất nhạc mới lạ, giàu cá tính cộng với mối tình nhiều đổ vỡ được MCK đưa vào "99%" đã khiến album này gây sốt. Trên bảng xếp hạng nghệ sĩ được nghe nhiều nhất tại thị trường Việt Nam năm 2023, MCK chỉ đứng thứ hai sau Jungkook - thành viên của nhóm nhạc toàn cầu BTS. Số ca khúc trong album "Ái" của nữ rapper Tlinh cũng có lượt nghe "khủng" trên các nền tảng âm nhạc trực tuyến.

Đối trọng với rap, hip hop chính là màu sắc dân gian đương đại. Nếu rap, disco, R&B cho thấy sự tiệm cận với xu hướng quốc tế thì âm nhạc khai thác chất liệu truyền thống ngày càng có những bước tiến mới mẻ để tri ân tiền nhân. Nửa đầu năm, "Thị Mầu" của Hòa Minzy và "À lôi" của Double2T thay nhau "làm mưa làm gió". Chất nhạc EDM sôi động, hiện đại kết hợp với làn điệu chèo làm sống lại cô Thị Mầu điêu ngoa, lẳng lơ trong vở "Quan Âm Thị Kính". Lời ca bắt tai lẫn hình ảnh bắt mắt của Hòa Minzy liên tục được khán giả cover và trở thành xu hướng "biến hình" ăn khách trên TikTok. Trong khi đó, "À lôi" lấy chất liệu dân gian miền núi phía Bắc, biến bản rap thời thượng đầy gần gũi nhưng không kém phần mới lạ. Nửa cuối năm, Phương Mỹ Chi lột xác và bùng nổ với album "Vũ trụ cò bay". "Vũ trụ cò bay" gồm 10 ca khúc mang đậm phong cách dân gian điện tử (folktronica) lấy cảm hứng từ các tác phẩm văn học kinh điển của Việt Nam như "Hai đứa trẻ", "Người thiếu phụ Nam Xương", "Những ngôi sao xa xôi", "Chiếc lược ngà"...

Bức tranh năm 2023 cho thấy, âm nhạc Việt Nam không chỉ bắt kịp xu thế thịnh hành trên thế giới mà còn khẳng định bản sắc riêng biệt, không lẫn với bất kỳ dòng nhạc nào. Chính sự hòa trộn giữa chất liệu dân tộc với dòng nhạc thời thượng giúp nhạc Việt dần định hình và cuốn hút trên bản đồ âm nhạc thế giới. Ông Trần Thăng Long, đại diện Universal Music Vietnam cho rằng: "Các nghệ sĩ trẻ chỉ cần tập trung vào sáng tạo âm nhạc và phát triển cá tính riêng thì cơ hội để tỏa sáng với những nhạc phẩm bắt tai, hợp thời vẫn luôn chờ phía trước. Để một ca khúc lan tỏa xa hơn đường biên giới, yếu tố văn hóa Việt và sự hiện đại hòa quyện là điều không thể thiếu".

Thành công của "See tình" là một ví dụ. Ca khúc mang âm hưởng nhạc tài tử Nam bộ của Hoàng Thùy Linh phát hành năm 2022 nhưng phải đến năm 2023, ca khúc này mới thực sự gây sốt toàn cầu và trở thành dấu ấn đậm nét trong năm. Hàng loạt ngôi sao quốc tế thi nhau cover và nhảy theo điệu nhạc "See tình" như BlackPink, Super Junior, Shin Ye Eun… Trên mạng xã hội, ca khúc trở thành xu hướng thịnh hành của giới trẻ, chạm đến mọi ngõ ngách khắp năm châu.

Ca khúc này gây bão đến mức truyền thông Hàn Quốc so sánh với siêu phẩm "Gangnam Style" một thời và dự đoán sẽ có nhiều nhạc phẩm Việt làm điên đảo xứ kim chi. Còn truyền thông Trung Quốc gọi "See tình" là "thần khúc" vì mức độ lan tỏa chóng mặt. Cơn sốt của "See tình" tạo cú hích mạnh mẽ để nghệ sĩ nước ta tự tin mang nhạc Việt ra biển lớn. Dù không tạo hiệu ứng mạnh như ca khúc của Hoàng Thùy Linh nhưng "Thị Mầu", "Vũ trụ có anh", "À lôi", "Việt kiều"… vẫn khiến bạn bè bốn phương được phen ngạc nhiên với sắc màu đa dạng của nhạc Việt.

Nếu "See tình" là đại diện nổi bật về mảng ca khúc thì Chi Pu là đại diện nổi bật cho gương mặt nghệ sĩ Việt chinh phục khán giả ngoại quốc. Tham gia gameshow âm nhạc "Tỷ tỷ đạp gió rẽ sóng" tại Trung Quốc, Chi Pu không chỉ ghi điểm với khán giả xứ tỷ dân mà còn làm nức lòng công chúng nước nhà. Bỏ ngoài tai những nghi ngại ban đầu, cô có màn thể hiện đầy mãn nhãn và lọt vào top 6 chung cuộc với hai giải thưởng. Sau cuộc thi, Chi Pu được fan Trung Quốc lẫn khán giả các quốc gia châu Á vô cùng yêu mến khi liên tiếp tham gia nhiều chương trình âm nhạc của khu vực, giới thiệu nhiều bài hát Việt Nam.

Việc định nghĩa lại nhạc Việt (từ xu hướng phát hành album, khai thác đa dạng dòng nhạc đến cách quảng bá hình ảnh, tên tuổi, vươn ra thế giới…) đều có sự góp công rất lớn của nghệ sĩ trẻ, đặc biệt là thế hệ gen Z. Họ đang chập chững bước vào làng nhạc với làn gió trẻ trung, đầy năng lượng khám phá. Điểm chung của họ đều giỏi ngoại ngữ, say mê âm nhạc và dám nghĩ dám làm. Là thế hệ tiếp cận với nhiều dòng nhạc đa dạng trên thế giới, lại mang trong mình niềm tự hào di sản cha ông nên âm nhạc của họ là sự hòa quyện giữa cái mới và cái cũ, mang nhạc Việt tiệm cận với dòng chảy toàn cầu.

Đúng như nhận định của nhạc sĩ Hứa Kim Tuyền hồi đầu năm: "Năm 2023 sẽ có sự phát triển vượt bậc của các nghệ sĩ gen Z, bởi họ là thế hệ mới, làn gió mới có thể tô điểm thêm bức tranh âm nhạc nhiều sắc màu hơn. Họ biết mình là ai, muốn làm gì và có khả năng làm gì để mang đến sản phẩm âm nhạc có chiều sâu. Tôi kỳ vọng họ sẽ thăng hoa cùng nhạc Việt, mang đến sự cạnh tranh rất cao cho nghệ sĩ".