Nhạc sĩ Lê Uyên Phương: Vẫn còn tình khúc cho em

Cách đây 25 năm, nhạc sĩ Lê Uyên Phương vĩnh biệt dương gian ở tuổi 58, vào ngày 29/6/1999. Một phần tư thế kỷ vắng bóng nhạc sĩ Lê Uyên Phương trên cõi đời, nhưng những sáng tác của ông như "Dạ khúc cho tình nhân", "Lời gọi chân mây", "Hãy ngồi xuống đây", "Vũng lầy của chúng ta", "Tình khúc cho em"... tiếp tục chinh phục giới mộ điệu. Đặc biệt, gắn liền với những tác phẩm Lê Uyên Phương chính là mối tình của ông với ca sĩ Lê Uyên.

Nhạc sĩ Lê Uyên Phương tên thật là Lê Minh Lập, sinh ngày 2/2/1941 tại Đà Lạt. Ông có xuất thân khá đặc biệt, bởi ông là con trai của công chúa Phương Nhi, và là cháu của vua Thành Thái. Sau khi học xong trung học ở Đà Lạt, chàng trai Lê Minh Lập làm giáo viên ở Gia Lai. Năm 1960, chàng trai Lê Minh Lập lấy bút danh Lê Uyên Phương viết ca khúc đầu tay "Buồn đến bao giờ" và chính thức bước vào con đường sáng tác. Năm 1965, nhạc sĩ Lê Uyên Phương từ bỏ nghề giáo tại Pleiku, quay trở lại Đà Lạt để theo đuổi ước mơ âm nhạc.

Nhạc sĩ Lê Uyên Phương Vẫn còn tình khúc cho em -0
Nhạc sĩ Lê Uyên Phương qua nét vẽ Trần Thế Vĩnh.

Thật hữu duyên, ở thành phố sương mù, nhạc sĩ Lê Uyên Phương hạnh ngộ cô tiểu thư gia đình gốc Hoa nhỏ hơn 11 tuổi - Lâm Phúc Anh đang theo học ở Trường Virgo Maria dành cho con cháu giới nhà giàu. Nhạc sĩ Lê Uyên Phương và nữ sinh Lâm Phúc Anh cư ngụ gần nhau trên đường Võ Tánh. Nữ sinh Lâm Phúc Anh năm 15 tuổi, đã gặp mối tình sét đánh với nhạc sĩ Lê Uyên Phương, như chị thổ lộ: "Hai đứa thích nhau ngay lập tức. Anh xấu trai, nhưng có đôi mắt rất hiền từ, tôi thích lắm. Phải nói ảnh là người con trai đầu tiên mà tôi nhìn thì tôi có nhiều cảm xúc. Lúc đó tôi không hiểu được yêu là gì, chỉ thấy thích người này thôi. Hai đứa khi gặp nhau rồi, chỉ muốn ở bên cạnh nhau mọi lúc mọi nơi, không muốn rời nhau một phút nào hết".

Nhạc sĩ Lê Uyên Phương đã viết ca khúc "Tình khúc cho em" như món quà tỏ tình để tặng người yêu bé bỏng. Nhạc sĩ Lê Uyên Phương đã tập cho nữ sinh Lâm Phúc Anh hát những lời nồng cháy: "Cho em môi hôn vội vàng/ Cho em quen ân tình sâu/ Dù em không mong dài lâu/ Xin cất lấy ước mơ đầu/ Cho tôi yêu em nồng nàn/ Cho tôi yêu em nồng nàn/ Dù tháng năm buồn vui bàng hoàng". Và nữ sinh Lâm Phúc Anh đã dựa vào bút danh Lê Uyên Phương của tình nhân, để đặt nghệ danh cho mình là Lê Uyên. Họ cùng nhau biểu diễn ở các phòng trà, với sự tự giới thiệu "song ca Lê Uyên và Phương".

Lúc ấy, ca sĩ Lê Uyên quá trẻ, còn thân thế của chàng trai hoàng tộc lưu lạc trong thân phận nhạc sĩ Lê Uyên Phương cũng không lấy gì đáng tin cậy đối với gia đình doanh nhân gốc Hoa khá quyền uy khu vực Chợ Lớn. Lập tức quan hệ yêu đương của họ bị ngăn cấm. Buồn bã và thất vọng, nhạc sĩ Lê Uyên Phương lang thang dưới những đồi thông để sáng tác cả một tập ca khúc lấy nhan đề "Khi loài thú xa nhau".  Dĩ nhiên, ca sĩ Lê Uyên tiếp tục cùng nhạc sĩ Lê Uyên Phương vừa đàn vừa hát: "Theo em xuống phố trưa nay, đang còn chất ngất cơn say/ Theo em bước xuống cơn đau, bên ngoài nắng đã lên mau/ Cho nhau hết những mê say, cho nhau hết cả chua cay/ Cho nhau chắt hết thơ ngây, trên cánh môi say, trên những đôi tay, trên ngón chân bước về tình buồn, tình buồn".

Nhạc sĩ Lê Uyên Phương có cái u ở ngón tay và ngón chân, khiến nhiều người suy đoán ông bị ung thư xương. Nhạc sĩ Lê Uyên Phương cũng tin vậy, và không muốn lập gia đình vì sợ những hệ lụy cho người ở lại nếu mình đoản mệnh. Ca sĩ Lê Uyên nhớ lại giai đoạn hẹn hò: "Chúng tôi đều nghĩ rằng hạnh phúc của chúng tôi sẽ kéo dài theo từng tháng, từng ngày thôi. Các ca khúc của anh viết cho tôi hát thường nói tới việc chia ly, dự báo ngày mai sẽ chia lìa. Chẳng hạn như trong bài "Cho lần cuối", anh viết: "Giờ này còn cầm tay, cầm chắc mối duyên bẽ bàng, cầm chắc mắt môi ngỡ ngàng, cầm giá buốt thương đau, ngày mai ta không còn thấy nhau".

Không nỡ chứng kiến tình nhân giày vò trong nỗi ám ảnh, ca sĩ Lê Uyên đã động viên nhạc sĩ Lê Uyên Phương nhờ chuyên gia y học kiểm tra. Kết quả những cái u ở ngón tay và ngón chân của nhạc sĩ Lê Uyên Phương chỉ là khối u bình thường, không hề nguy hiểm đến tính mạng. Nhạc sĩ Lê Uyên Phương từ bỏ ý định sống độc thân suốt đời, và ca sĩ Lê Uyên cũng đồng thuận ước nguyện trăm năm. Thế nhưng, ca sĩ Lê Uyên vừa xuống Sài Gòn hé lộ ý định nên đôi với nhạc sĩ Lê Uyên Phương, thì gia đình không cho cô quay lại Đà Lạt.

Ca sĩ Lê Uyên kể tỉ mỉ phương pháp đối phó để đến được với nhạc sĩ Lê Uyên Phương như sau: "Tôi đã đi mua thuốc ngủ, chọn tối thứ 7 để uống, để quyết ra đi chứ không phải là dọa (vì ngày khác sẽ có người lên đánh thức dậy đi học). Chết còn hơn là sống mà không được yêu anh. 8 giờ sáng, mẹ tôi lên hỏi tôi một việc gì đó. Gọi không thấy tôi trả lời, thấy cửa khóa bên trong nên cho người leo qua cửa sổ vào phòng, đưa tôi đến bệnh viện. Tỉnh lại, tôi không chịu ăn uống, mẹ xuống giọng hỏi tôi giờ muốn điều gì. Tôi trả lời "Con muốn anh Lê Uyên Phương". Gia đình chiều tôi bằng cách gọi anh về. Cho gặp như thế là để tôi ăn uống nhưng mẹ tôi vẫn cấm đoán.

Thế nhưng, tôi phát hiện ra một điểm yếu của mẹ, là mẹ rất chịu nghe ba tôi. Có những điều không ai thuyết phục được mẹ thì chỉ có ba mới thuyết phục được. Tôi đã cầu cứu ba tôi giải quyết. Ba tôi ủng hộ vì ba tôi thương anh Lê Uyên Phương hiền lành, có học lại tài hoa. Ba tôi nhỏ nhẹ khuyên mẹ tôi: "Chúng đã thương yêu nhau đến thế thì cho chúng đến với nhau, vì nhỡ có chuyện gì thì mình lại mất đi một đứa con". Mẹ tôi đành đồng ý. Tôi sung sướng thông báo với anh kế hoạch làm lễ cưới ngay. Anh đi mượn tiền, đủ để sắm hai cái nhẫn cưới, tức tốc về Sài Gòn. Lễ cưới diễn ra ngày 2/11/1968, sau đó chúng tôi quay lại Đà Lạt".

Sau khi ca sĩ Lê Uyên sinh con gái đầu lòng Lê Uyên Uyên, cuộc sống vợ chồng đã thôi thúc nhạc sĩ Lê Uyên Phương sáng tác tập ca khúc "Uyên ương trong lồng". Những bài hát mà nhạc sĩ Lê Uyên Phương viết về mái ấm phu thê nhiều thử thách lắm chông chênh như "Đang mùa hạ trên cao", "Đôi khi hạnh phúc buồn", "Mộng du bên người", "Trên da tình yêu" hoặc "Uống nước bên bờ suối" đều được ca sĩ Lê Uyên thể hiện gây xao xuyến cho người nghe.

Nhạc sĩ Lê Uyên Phương Vẫn còn tình khúc cho em -1
Đôi uyên ương Lê Uyên & Phương.

Ca sĩ Lê Uyên thổ lộ: "Chồng tôi cũng là thầy tôi. Anh không chỉ đưa tôi đến âm nhạc, mà còn nhắc tôi một điều để rồi tôi nhớ mãi: Phải hát hết lòng. Hát trung thực với chính mình. Thích thì hát, không thì thôi, không hát giả bộ". Đầu năm 1970, cặp đôi Lê Uyên Phương có dịp biểu diễn trước sinh viên văn khoa Sài Gòn và họ lập tức nổi tiếng. Trong hồi ký của nhạc sĩ Phạm Duy đã dành nhiều sự trân trọng cho tác phẩm Lê Uyên Phương: "Giữa không khí ngột ngạt của chiến tranh, Trịnh Công Sơn tìm đến những ca khúc phản chiến, còn Lê Uyên Phương thốt lên tiếng nói tuyệt vọng của một thế hệ thanh xuân trong trẻo, muốn được sống để yêu đương trong thanh bình thì lại bế tắc trước thực tại. Họ vùi sâu vào tình yêu mà tìm quên. Họ công khai mong manh, công khai tàn lụi, Lê Uyên Phương chắc đã là một tín đồ của chủ nghĩa hiện sinh nên đã thốt lên tiếng kêu than của thế hệ thanh niên ấy bằng một thứ âm nhạc trẻ trung có nhuốm mùi nhục cảm. Những giai điệu ấy đã được Lê Uyên Phương và vợ là ca sĩ Lê Uyên hát giữa thanh niên đô thị. Và họ được đón nhận nồng nhiệt".

Sau năm 1975, đôi uyên ương Lê Uyên Phương rời Đà Lạt về Sài Gòn sống chung với bố mẹ vợ, và có thêm đứa con gái Lê Uyên My. Quan hệ lãng mạn của họ làm không ít đồng nghiệp ngưỡng mộ và cũng không ít đồng nghiệp hoài nghi. Tuy nhiên, ca sĩ Lê Uyên khẳng định: "Chúng tôi có đứa con đầu tiên vào năm tôi 17 tuổi. Hơn 10 năm sau chúng tôi mới có đứa con thứ hai, nên quan hệ vợ chồng cũng có chút rắc rối. Anh Lê Uyên Phương là một người đàn ông đạo đức, nên chúng tôi không cạn tình với nhau". Năm 1979, vợ chồng nhạc sĩ Lê Uyên Phương sang Mỹ định cư. Họ cùng nhau sinh hoạt văn nghệ ở hải ngoại, cũng rất được kiều bào chào đón. Tuy nhiên, những ngày tha hương không mang lại nhiều cảm hứng sáng tác cho nhạc sĩ Lê Uyên Phương.

Ngày 29/6/1999, nhạc sĩ Lê Uyên Phương qua đời, ở tuổi 58. Ca sĩ Lê Uyên nhớ lại hình ảnh nhạc sĩ Lê Uyên Phương những ngày cuối cùng trên nhân gian: "Anh lúc nào cũng hoài niệm sự yên ả của Đà Lạt. Anh sợ đời sống phố thị với những sự không chân thật như sợ một đám cháy, mà nó có thể bén lửa lên mình và người mình yêu bất cứ lúc nào. Anh sống giản dị, anh thường nói anh đã làm được tất cả những gì anh muốn. Trước khi mất, anh có về nước để đi thăm Hà Nội một lần, vì anh biết tôi sinh ra ở phố Hàng Bồ".

Nhạc sĩ Lê Uyên Phương và ca sĩ Lê Uyên gắn bó với nhau cả về đời sống và nghề nghiệp. Họ nương tựa nhau, họ tôn thờ nhau và họ dắt dìu nhau đi vào lòng công chúng như một biểu tượng đẹp đẽ của hạnh phúc. Hiện tại, ở tuổi 72, ca sĩ Lê Uyên nhớ về người chồng quá cố: "Chúng tôi đã yêu và sống trong tình yêu mỗi ngày. Hát, chính là sống với nhau trong tình yêu, mà chỉ sợ một ngày nào đó những ngọt ngào không còn nữa! Còn bây giờ, khi một mình trên cõi đời này, tôi cũng không nhiều thay đổi. Tôi rất hạnh phúc khi có được anh Lê Uyên Phương. Nếu không có anh thì tôi đã không có một cuộc sống như tôi đã có".

Tuy Hòa

Các tin khác

“Màu dân tộc” trong dòng chảy đương đại

“Màu dân tộc” trong dòng chảy đương đại

Gần đây, nhiều hoạt động lan tỏa và tôn vinh những giá trị văn hóa truyền thống, di sản mang đậm sắc màu dân tộc như vẻ đẹp của tranh Đông Hồ đã thu hút sự quan tâm của giới trẻ...

Phá án ma túy bằng sự tỉnh táo và nhân văn

Phá án ma túy bằng sự tỉnh táo và nhân văn

Vừa lên sóng những tập đầu tiên, bộ phim truyền hình “Lửa trắng” đã thu hút sự quan tâm của đông đảo khán giả. Từ việc khai thác cuộc đấu tranh chống tội phạm ma túy trong thời đại số, bộ phim khắc họa chân dung người chiến sĩ CAND với sự dũng cảm, bản lĩnh và trí tuệ cùng những thông điệp nhân văn sâu sắc.

Hoạt hình Việt ra thế giới

Hoạt hình Việt ra thế giới

Lần đầu tiên, một bộ phim hoạt hình dài của Việt Nam "Trạng Quỳnh nhí: Truyền thuyết Kim Ngưu" được mời tham dự Annecy International Animation Film Festival - liên hoan phim hoạt hình lớn nhất hành tinh. Theo đạo diễn Trịnh Lâm Tùng, đây là cơ hội để những người làm hoạt hình Việt Nam được cất lên tiếng nói của mình, được giới thiệu những giá trị văn hóa mà chúng ta đã gìn giữ qua biết bao thế hệ.

Bước tiến của Điện ảnh Việt tại DANAFF

Bước tiến của Điện ảnh Việt tại DANAFF

Đà Nẵng sẽ trở thành tâm điểm của điện ảnh khu vực khi đăng cai "Liên hoan phim châu Á - Đà Nẵng" (DANAFF) lần thứ IV (diễn ra từ ngày 28/6 đến ngày 4/7). Với chủ đề “Nhịp cầu từ châu Á ra thế giới”, DANAFF năm nay được tổ chức quy mô hơn, nhiều hoạt động chuyên sâu hơn và định hướng rõ nét trong việc thúc đẩy công nghiệp điện ảnh Việt Nam hội nhập quốc tế.

Một số tác phẩm của hoạ sĩ Bùi Xuân Phái đã được sử dụng trong nhiều sản phẩm âm nhạc.

Bản quyền tác phẩm hội họa trong sáng tạo đương đại

Mới đây, việc ê-kíp sản xuất MV của ca sĩ Sơn Tùng M-TP sử dụng hình ảnh tác phẩm “Tàn Chỉ” của họa sĩ Lệ Giang không xin phép, cũng như nhiều sản phẩm nghệ thuật, quảng cáo, điện ảnh từng khai thác tranh của các họa sĩ đã đặt ra câu hỏi: Sử dụng tác phẩm hội họa trong sáng tạo nghệ thuật như thế nào, đâu là ranh giới giữa cảm hứng sáng tạo và hành vi xâm phạm bản quyền?

Nguyễn Đình Khánh - ông Tổ nghề nhiếp ảnh

Nguyễn Đình Khánh - ông Tổ nghề nhiếp ảnh

Từ hơn một thế kỷ trước, cụ Nguyễn Đình Khánh một người con của làng Lai Xá (Hà Nội) đã sớm tiếp cận nghề nhiếp ảnh, mở hiệu ảnh Khánh Ký nổi tiếng trên phố Hàng Da. Cụ đã truyền nghề cho nhiều người cùng làng, tạo nên một cộng đồng thợ ảnh đông đảo, đưa Lai Xá trở thành cái nôi của nghề nhiếp ảnh Việt Nam.

Hiện tượng suất chiếu của phim Việt có doanh thu bằng 0

Hiện tượng suất chiếu của phim Việt có doanh thu bằng 0

"Sân nhà" đã không còn là lợi thế khi một loạt phim Việt phải sớm rút khỏi phòng vé vì doanh thu thấp. Tự "nâng chuẩn" chất lượng có lẽ là con đường duy nhất nếu phim Việt muốn giữ chân khán giả trong cuộc đua khốc liệt này.

Phát động cuộc thi viết về “Trang sách & mái trường”

Phát động cuộc thi viết về “Trang sách & mái trường”

Cuộc thi viết về “Trang sách & Mái trường” không chỉ là hoạt động chào mừng dấu mốc 70 năm của Nhà xuất bản Giáo dục Việt Nam mà còn là lời tri ân dành cho các thế hệ thầy cô giáo, học sinh, người làm sách và những người đã góp phần vun đắp tri thức cho đất nước.

Xây dựng cộng đồng đọc: Để trẻ em lớn lên cùng trang sách

Xây dựng cộng đồng đọc: Để trẻ em lớn lên cùng trang sách

Trong một thế giới mà trẻ em đang bị các thiết bị điện tử chi phối mạnh mẽ như hiện nay, việc làm thế nào để trẻ em có thói quen đọc sách, có cơ hội lớn lên cùng trang sách trong những mùa hè không chỉ là nỗ lực của phụ huynh mà còn cần sự chung tay của cả cộng đồng...

Nhà thơ Vân Anh: Hành trình tìm “trầm”

Nhà thơ Vân Anh: Hành trình tìm “trầm”

Nhà thơ Vân Anh tự bạch: "Suốt một Đời Thơ xin tự nguyện làm một phu trầm để bóc dần vỏ bọc thời gian/ giữa đời ngậm ngải tìm trầm... Nghĩa Nhân". Đây có thể xem là tuyên ngôn tinh thần cho toàn bộ hành trình thơ của Vân Anh.

Họa sĩ Nguyễn Trường Linh Khúc lãng du trong cõi mộng tàn thu

Họa sĩ Nguyễn Trường Linh Khúc lãng du trong cõi mộng tàn thu

Gặp họa sĩ Nguyễn Trường Linh tại xưởng vẽ ở phố Tân Mai, Hoàng Mai, Hà Nội, tôi bất ngờ khi thấy anh thẫn thờ ngồi trước tác phẩm "Thương nhớ đồng quê". Tôi lặng lẽ ngồi kế bên ngắm hình những tàu lá chuối bị rách tả tơi vì mưa gió. Những viền vàng trên cây lá gợi nỗi buồn tàn úa man mác.

Đào Thu Hà: Nồng nàn như đất bazan, thênh thang như gió đại ngàn

Đào Thu Hà: Nồng nàn như đất bazan, thênh thang như gió đại ngàn

Đào Thu Hà vào Hội Nhà văn Việt Nam cùng năm với tôi. Hôm đấy, chúng tôi hẹn nhau ra Hà Nội trong một sáng cuối đông. Chuyến đi ngắn ngày nhưng đầy kỉ niệm. Buổi tối, chúng tôi lang thang cùng nhau ở Hà Nội, nói về văn chương và hành trình viết lách của nhau. Hóa ra cô gái đến từ núi đồi Gia Nghĩa (thuộc Đắk-Nông cũ) này khá đa năng với rất nhiều thể loại, và gặt hái nhiều thành công từ rất sớm.

Làng gốm bên dòng Đa Nhim

Làng gốm bên dòng Đa Nhim

Theo nhánh tẻ của sông Đa Nhim, dưới chân núi Pnum Trom Ủ (thuộc xã Quảng Lập, tỉnh Lâm Đồng) có plei (buôn) Krănggọ nổi tiếng với nghề làm gốm mộc của người Churu. Theo lý giải của những người già, “Krăng” là tên ông chủ đất khi xưa, “gọ” chỉ cái nồi đất. Tên buôn làng từ thuở xa xưa đã gắn với nghề gốm.

Âm nhạc - thể thao kết nối thế giới

Âm nhạc - thể thao kết nối thế giới

Tại World Cup 2026, âm nhạc lần đầu tiên trở thành tiếng nói quan trọng, song hành cùng thể thao như ngôn ngữ chung để truyền tải thông điệp đặc biệt về tinh thần đoàn kết, sự cống hiến không ngừng và tôn vinh nhiều nền văn hóa đa dạng. Điều đó đã được phản ánh qua một bộ sưu tập nhạc nền đồ sộ cùng tham vọng biến sự kiện “thể thao vua” trở thành sân khấu giải trí hàng đầu thế giới.

Bốn xu hướng mở ra “Bản đồ Ẩm thực Tương lai” của Việt Nam

Bốn xu hướng mở ra “Bản đồ Ẩm thực tương lai” của Việt Nam

Tại Future Menus 2026, đơn vị tổ chức đã giới thiệu bốn xu hướng được dự báo sẽ dẫn đầu thị trường ẩm thực toàn cầu trong thời gian tới. Đó là những xu hướng gợi mở giúp ngành ẩm thực Việt Nam phát triển. Bởi ẩm thực là một kênh hữu hiệu để thu hút du lịch và quảng bá văn hóa Việt ra thế giới.

Chinh phục những địa hạt mới

Chinh phục những địa hạt mới

Vừa qua, bộ phim “Ốc mượn hồn” đã có màn ra mắt ấn tượng với khán giả cả nước. Không chỉ mang đến cho khán giả trải nghiệm điện ảnh mới mẻ, bộ phim còn là dấu ấn mới trên hành trình làm nghệ thuật của đạo diễn Đinh Tuấn Vũ, sau 7 năm xa màn ảnh rộng.

Gomshow có những suất diễn định kỳ tại Hà Nội là nỗ lực của cả ê kíp.

Từ vở ballet “Gat” đến câu chuyện phát triển công nghiệp văn hóa

Những chuyển động ballet đương đại hòa cùng hình ảnh chiếc mũ Gat truyền thống của Hàn Quốc trên sân khấu Nhà hát Hồ Gươm trong chương trình “Mùa Hàn Quốc 2026” gợi cho chúng ta, những khán giả Việt Nam, nhiều suy ngẫm. Đó không chỉ là một đêm diễn nghệ thuật mà là một lát cắt cho thấy cách Hàn Quốc đang kể câu chuyện văn hóa của mình với thế giới - bằng ngôn ngữ nghệ thuật hiện đại, mới mẻ, mang tính toàn cầu.