Nhà thơ Đặng Thị Thanh Hương và cánh cửa bên kia trời

Ba năm rời Việt Nam sang Mỹ sống cùng con gái, giữa những bận rộn mưu sinh nơi xứ người, giữa những nỗi cô đơn, thơ là chốn nương thân cho chị, để trút bỏ những nỗi niềm, sẻ chia. Dù cuộc sống nhiều biến động, thăng trầm, thì thơ vẫn ở đó, là một góc tâm hồn chân thật nhất của chị, để sau 10 năm, tưởng như giấc mơ thơ đã ngủ yên đâu đó, lại trở về...

1. Có lẽ đây là khoảng thời gian bình yên nhất của chị sau những bộn bề của cuộc sống. Chị sống cùng con gái và cháu ngoại. Một khoảng lặng cần thiết sau những thăng trầm, những huyên náo của đời sống.

Đặng Thị Thanh Hương nói, 10 năm, từ 2012 đến 2022 là quãng thời gian nhiều biến động trong cuộc đời chị. Chị rời xa Hà Nội vào Sài Gòn rồi lại sang Mỹ sinh sống. Những biến động về thời gian, không gian, về tuổi tác và tâm lí… Tất cả đều để lại những dấu ấn khó phai mờ. Và cảm xúc ấy được ghi lại trong hơn 300 bài thơ chị đã viết. Sau tập thơ thứ 6: "Người đàn bà chơi dao sắc", Nhà xuất bản Văn học, 2012, năm nay, sau 10 năm, chị quyết định xuất bản tập thơ thứ 7 và là cuốn sách thứ 9 "Cánh cửa bên kia trời" (Nhà xuất bản Hội Nhà văn).

Nhà thơ Đặng Thị Thanh Hương và cánh cửa bên kia trời -0

Với 90 bài thơ được chọn lọc trong 300 bài mới viết được chia làm 3 phần: Phần 1: "Những giấc mơ đàn bà"; Phần 2: "Nắng vàng phương khác" và phần 3: "Cánh cửa bên kia trời". Phần 1&2 như những trang nhật kí về đời người đàn bà đã đi qua hết thảy những vui buồn nhân thế, những khát vọng, sự xác tín về khổ đau và hạnh phúc. Phần 3 mở ra cho chính người thơ và tất cả chúng ta về một cõi khác, nơi chúng ta chưa ai từng qua nhưng rồi ai cũng phải đi đến và dừng lại chặng cuối cùng. Nơi ấy: Phía bên kia trời…

Chị quan niệm: "Thơ ca, với bạn đọc là sự cảm nhận và chia sẻ, còn với nhà thơ chính là sự trải nghiệm trong trầm luân của tâm hồn người viết".

Đọc thơ chị, người đọc được trở về với những vấn đề thường thấy trong thơ, tình yêu, cuộc sống, giới tính nhưng bằng cách nói, cách thể hiện mới mẻ tạo cho thơ chị một giọng điệu riêng. Chị tự ví mình "Con tằm giăng tơ thành số phận/ Em- người đàn bà đa đoan với khát vọng kiếm tìm/ Ở đâu đó phía chân mây là ước mơ em". Thơ Đặng Thị Thanh Hương là tiếng nói nữ quyền phá tan mọi định kiến, rào cản. Một cái tôi đầy bản lĩnh vươn lên không cam chịu, không an phận, không muốn phải âm thầm gặm nhấm nỗi cô đơn. Thế giới của chị là thế giới của những khát khao đang bùng lên mãnh liệt. Nhưng ở "Cánh cửa bên kia trời", thơ chị đằm hơn, sâu lắng hơn. Đó là chiêm nghiệm của người đàn bà đã đi qua những giông bão của cuộc đời.

Nhà thơ Nguyễn Quyến viết: "Giữa lúc thơ ca đang hỗn loạn bởi view và like, "Cánh cửa bên kia trời" xuất hiện. Trái tim một người đàn bà xa xứ, những người đàn ông không còn là đích ngắm, mà chỉ còn là hồi tưởng, các động từ đã hướng vào bên trong, chữ yêu đã nhuốm chút tà mị. Chính ở đấy, ở nơi chiến trường mà tình yêu cứ ngỡ chỉ còn là hồi ức mênh mang, Đặng Thị Thanh Hương khiến ngôn ngữ một lần nữa thức dậy, hút lấy chất tủy sống của thời gian, xóa bỏ cái màn ngăn cách hư ảo của ký ức để một lần nữa trút xiêm áo ngôn từ với tình yêu thơ ca".

2. Cách đây 3 năm, khi đang thành công ở thành phố Hồ Chí Minh với vai trò là một nhà báo, nhà truyền thông và kinh doanh, Đặng Thị Thanh Hương rời Việt Nam sang Mỹ đoàn tụ cùng con gái. Đó cũng là 3 năm thế giới trải qua nhiều biến động do đại dịch COVID-19. Chị đã trải qua những tháng ngày cô đơn do cách ly, rào cản về ngôn ngữ và dày vò bởi nỗi nhớ nhà, nhớ bạn bè.

Nhà thơ Đặng Thị Thanh Hương và cánh cửa bên kia trời -0

Chị vốn là người của những cuộc vui bạn bè, ưa dịch chuyển, thay đổi. Thế nhưng có những quãng thời gian chị đã phải tĩnh lặng, sống chậm lại. Đó cũng là quãng thời gian cần thiết trong cuộc đời náo động của chị, dù buồn, cô đơn. Với bản năng của một người phụ nữ năng động, chỉ mất một thời gian ngắn, chị đã biết cách để hòa nhập vào cuộc sống nơi xứ người. Chị tham gia làm báo, làm truyền hình cho các kênh người Việt ở Mỹ, kết nối bạn bè, đi học tiếng Anh.

"Cách đây 5 đến 10 năm, tôi sẽ trả lời bạn rằng: Phụ nữ chồng con là quan trọng nhất! Nhưng tôi của hôm nay sẽ nói rằng: Một người phụ nữ họ lựa chọn thế nào cũng đúng miễn là họ thấy mình hạnh phúc và độc lập. Tôi bây giờ là thế, tôi thấy mình sống như thế này lại hay. Không tình yêu, không vướng bận áo cơm phục vụ chồng. Tôi tự do trong thế giới của mình và làm chủ tất cả những cảm xúc ấy. Thật là tuyệt khi tới một tuổi nào đó, bạn sẽ chẳng còn biết đau buồn vì một người đàn ông nào khác. Mối quan tâm của tôi bây giờ chỉ có cháu ngoại, con gái tôi và gia đình của tôi. Tôi chỉ mong những người thân yêu của mình mạnh khỏe và hạnh phúc".

Là một người đàn bà mạnh mẽ, luôn lăn xả vào đời sống, nên dù ở bất cứ đâu, chị vẫn luôn làm chủ được cuộc đời mình. Hai mẹ con thuê một ngôi nhà rộng ở quận Cam, hàng ngày chị làm vườn, cuốc cỏ, trồng cây. Vườn chị lúc nào cũng có hoa trái nở đầy, để cảm nhận rằng cuộc sống vẫn bình an. Chị cũng học và lấy bằng lái xe ở Mỹ, để chủ động trong việc đi lại.

Cứ mỗi sáng thứ bảy, chị lại lái xe đến quán cà phê của nhạc sĩ Tuấn Khanh, ăn một bát phở Việt, nhâm nhi ly cà phê rồi lái xe đi học tiếng Anh. Cuộc sống giản dị như thế. Thế giới của chị cũng trở nên bé nhỏ quanh cháu ngoại, con gái và công việc làm báo online. Nhưng chị trân quý từng giây phút giản dị của cuộc sống, đặc biệt sau đại dịch COVID-19. Có lẽ đây cũng là khoảng lặng cần thiết cho cuộc đời nhiều vất vả của chị.

"Phụ nữ càng độc lập càng vất vả. Nhất là thời bây giờ khó có ai thích một cuộc sống phụ thuộc. Tôi cũng thế thôi, đơn thương độc mã trên tất cả quãng đường mình đã đi và suốt một đời tôi chưa tìm thấy cho mình một bờ vai dựa vào lúc mệt mỏi. Chắc đấy là nỗi vất vả nhất mà tôi nếm trải".

Nhưng chị không oán trách số phận. Sau những mỏi mệt, chị tìm sự bình yên bên gia đình nhỏ, và thiên nhiên. Một ngày bên Mỹ với nhà thơ Đặng Thị Thanh Hương như trôi đi rất nhanh. Buổi sáng, chị và con gái cùng dậy chuẩn bị đưa cháu ngoại đi gửi trẻ. "Rồi tôi đến đài nơi tôi đang làm Giám đốc nội dung. Công việc làm chương trình cho một đài tivi tại Mỹ khá bận rộn nhưng cũng rất thoải mái và vui vẻ. Bên này khó làm giàu như ở Việt Nam nhưng để có một cuộc sống thoải mái thì rất dễ".

Chị còn nhận công việc làm thêm, dắt chó đi dạo. Ngày nào cũng nhận một đến hai em về chăm sóc, cho chúng ăn và dắt đi dạo. Một công việc có vẻ lạ và xa xỉ ở Việt Nam, nhưng lại không hiếm gặp ở Mỹ.

Và giữa những khoảng lặng của cuộc sống, chị vẫn làm thơ. Những bài thơ chị viết đằm hơn, sâu lắng hơn, giàu chiêm nghiệm của một người đàn bà đã đi qua đủ những hỷ nộ ái ố của cuộc đời. Thơ vẫn ở đó, bên cạnh chị, như một người bạn tri kỷ để chị trút bỏ những nỗi niềm. Quãng thời gian 3 năm sống ở Mỹ chị viết khá nhiều. Cũng là nỗi nhớ, tình yêu, nhưng giờ đây, nỗi nhớ ấy, tình yêu ấy rộng hơn, bao dung hơn.

"Giờ nắng đã vàng phương khác/ Bao giờ trở lại mùa xưa/ Những mặt người xa lạ quá/ Nhớ Sài Gòn từng chiều mưa/ Ta đi qua miền lá đổ/ Ta đi qua mùa bão giông/ Chiều nay ta ngồi nhìn nắng/ Chợt hỏi lòng có buồn không/ Hình như không còn biết khóc/ Hình như lâu rồi không mơ/ Chập chờn những đêm khó ngủ/ Ta nghe quá khứ xa mờ/ Giờ đã không trở lại/ Mùa thu vàng phai cuộc đời/ Chẳng màng bon chen danh lợi/ Ta thành ngọn gió rong chơi". (Nắng đã vàng phương khác). 

Hay "Bóng chim rồi mù tăm nơi nào đó/ Tuổi trẻ như hoa rã cánh nhụy tàn/ Chiều nay bên cửa mùa đông đến/ Tấm áo che mình vẫn lạnh lúc sương tan/ Giờ chỉ sống cho mình thôi đủ mệt/ Ngày qua ngày chật chội giấc ban trưa/ Nhưng cơn mơ đã không còn ẩm ướt/ Và câu thơ sao khô khốc bơ phờ"... (Rồi chúng ta đều thế).

Thơ chị dù có buồn đấy, đau khổ đấy nhưng không bao giờ bi lụy. Nó cũng như chính con người chị, luôn nỗ lực và không ngừng cố gắng, từng ngày. Chị nói, chị đã bước qua bên kia cánh cửa cuộc đời, của những vui buồn nhân thế... Nhẹ nhõm và bình an. Bước qua cánh cửa ấy, cũng là cách chị đi qua những phiền muộn, cô đơn của cuộc đời một cách nhẹ nhõm nhất. Và cuối cùng, đi qua cánh cửa ấy cũng chính là để trở về, với Hà Nội, với mảnh đất chị gắn bó, với bạn bè, quê hương, trong một ngày không xa.

V. Hà

Các tin khác

Chuyển đổi số trong ngành sách: Gỡ điểm nghẽn công nghệ và tư duy

Chuyển đổi số trong ngành sách: Gỡ điểm nghẽn công nghệ và tư duy

Tại Việt Nam, chuyển đổi số trong ngành sách không còn là lựa chọn, mà là yêu cầu cấp thiết để thích ứng với sự thay đổi của công nghệ và thói quen của độc giả. Với một dân tộc có tỷ lệ đọc sách khá thấp như Việt Nam thì chuyển đổi số được kỳ vọng là một cơ hội giúp ngành sách phát triển văn hóa đọc, bởi số hóa đã giúp sách "vượt qua giới hạn của sách giấy, kiến tạo những trải nghiệm tri thức đa chiều".

Khi Oscar cải tổ: Minh bạch AI, nới lỏng tiêu chí

Khi Oscar cải tổ: Minh bạch AI, nới lỏng tiêu chí

Trước thềm lễ trao giải Oscar lần thứ 99 dự kiến diễn ra vào năm 2027, Viện Hàn lâm Khoa học và Nghệ thuật Điện ảnh Hoa Kỳ (AMPAS) vừa công bố những thay đổi mang tính bước ngoặt. Đây được đánh giá là một trong những sự lắng nghe cần thiết trong bối cảnh ngành công nghiệp điện ảnh đang thay đổi một cách nhanh chóng trước sức ép của trí tuệ nhân tạo (AI) và trải nghiệm ngày càng đa dạng trong cách thưởng thức nghệ thuật.

Đạo diễn Vạn Nguyễn: “Đưa di sản đến với khán giả bằng tinh thần sáng tạo của thời đại mới”

Đạo diễn Vạn Nguyễn: “Đưa di sản đến với khán giả bằng tinh thần sáng tạo của thời đại mới”

Là một trong những gương mặt tiêu biểu dành trọn tâm huyết cho việc bảo tồn và phát huy giá trị văn hóa dân tộc qua ngôn ngữ sân khấu hiện đại, mới đây đạo diễn Vạn Nguyễn là người Việt đầu tiên được UNESCO Nhật Bản vinh danh “Đạo diễn vì sứ mệnh bảo tồn giá trị văn hóa UNESCO 2025”. Chuyên đề Văn nghệ Công an đã có cuộc trò chuyện cùng đạo diễn Vạn Nguyễn về hành trình bảo tồn và lan tỏa bản sắc văn hóa Việt.

Mối duyên với những ấn bản “Truyện Kiều” lưu dấu trăm năm

Mối duyên với những ấn bản “Truyện Kiều” lưu dấu trăm năm

Trong hơn 20 năm qua, ông Nguyễn Lân Bình đã dày công nghiên cứu và tìm tòi được nhiều tư liệu quý giá về ông nội mình - học giả Nguyễn Văn Vĩnh. Những tư liệu ấy đã góp phần quan trọng làm sáng rõ công lao, thành tựu quan trọng về học giả Nguyễn Văn Vĩnh đối với nền văn học, báo chí nước nhà, trong đó có sự phổ cập và phát triển chữ quốc ngữ với bản dịch “Truyện Kiều” được in lần đầu tiên ở miền Bắc vào năm 1913.

Ươm "mầm xanh" cho đội ngũ dịch giả

Ươm "mầm xanh" cho đội ngũ dịch giả

“Cuộc thi dịch Văn học Việt - Trung, Trung - Việt” năm 2026 vừa chính thức khởi động tại TP Hồ Chí Minh. Bước qua mùa giải thứ hai, cuộc thi không chỉ là nơi giao lưu văn chương giữa hai nước mà còn được kỳ vọng trở thành mảnh đất màu mỡ để phát hiện và bồi dưỡng những “mầm xanh” dịch thuật.

Họa sĩ Tô Chiêm: Sau cú "nốc ao" của số phận

Họa sĩ Tô Chiêm: Sau cú "nốc ao" của số phận

Khi đến thăm họa sĩ Tô Chiêm sau cơn đột quỵ cách đây 2 năm, tôi không hình dung có một ngày lại được trò chuyện và chia sẻ với anh trong sự kiện trưng bày nghệ thuật “Khói” với tâm thế của một người họa sĩ điềm tĩnh trở lại với hội họa sau tất cả.

Dấu ấn kết nối du lịch với văn hóa và di sản

Dấu ấn kết nối du lịch với văn hóa và di sản

Những năm gần đây, với sự ra đời của show diễn thực cảnh được tổ chức tại các địa điểm du lịch đã đem đến cho khán giả là khách du lịch nhiều trải nghiệm mới mẻ. Việc tổ chức các show diễn thực cảnh tại các địa chỉ du lịch nổi tiếng đang được xem là hoạt động tích cực không chỉ để thu hút khách du lịch mà còn là dấu ấn của sự kết nối giữa du lịch với văn hóa và di sản.

Giới xuất bản trước ngã rẽ AI: Kiểm soát hay bị cuốn trôi?

Giới xuất bản trước ngã rẽ AI: Kiểm soát hay bị cuốn trôi?

Những năm gần đây, giới xuất bản thế giới đã liên tục cảnh báo về mối đe dọa của trí tuệ nhân tạo (AI) đến quá trình sáng tạo, trong việc các “ông lớn công nghệ” sử dụng trái phép vô số tác phẩm để huấn luyện thuật toán cũng như thực trạng ngày càng khó phân biệt đâu là tác phẩm đến từ con người, đâu là sản phẩm đến từ máy móc…

Bồi đắp tình yêu Tổ quốc qua âm nhạc

Bồi đắp tình yêu Tổ quốc qua âm nhạc

Giữa những ngày tháng tư lịch sử, một loạt sản phẩm âm nhạc mang tinh thần yêu nước ra mắt công chúng đã tạo nên điểm nhấn đặc biệt trong đời sống âm nhạc. Nỗ lực làm mới cảm hứng truyền thống bằng những sáng tạo độc đáo và hơi thở hiện đại góp phần lan tỏa tình yêu Tổ quốc một cách gần gũi và giàu cảm xúc.

Giao lưu văn chương Việt Nam - New Zealand 2026

Giao lưu văn chương Việt Nam - New Zealand 2026

Việt Nam và New Zealand đã có hơn 50 năm thiết lập quan hệ ngoại giao. Tuy nhiên vẫn có một khoảng trống lớn trong giao lưu văn chương giữa hai nước. Không chờ đợi sự thúc đẩy và đầu tư từ phía Chính phủ hai bên, các nhà thơ của hai nước sau hơn một năm kết nối, đã tổ chức được bước đi đầu tiên khởi động cho việc giới thiệu tác phẩm văn chương cho nhau, và xúc tiến các hoạt động chung nhằm thắt chặt hơn nữa tình đoàn kết và thấu hiểu tâm hồn của nhau.

Từ không gian lưu trữ tĩnh đến hệ sinh thái sáng tạo

Từ không gian lưu trữ tĩnh đến hệ sinh thái sáng tạo

Trong nhiều thập kỷ, bảo tàng và các không gian di sản chủ yếu tồn tại như những “kho lưu trữ sống” - nơi hiện vật được bảo quản cẩn trọng, nhưng lại mang tính tĩnh, đôi khi tạo cảm giác xa cách với công chúng, đặc biệt là thế hệ trẻ.

Hành trình gieo những yêu thương

Hành trình gieo những yêu thương

Dọc dãy hành lang dài của bệnh viện, nghệ sĩ Nguyệt Thu trong bộ quần áo bệnh nhân đã chơi bản nhạc chữa lành "Secret garden". Giữa lằn ranh sinh tử, âm nhạc, kỳ diệu thay, đã giúp trái tim chị khỏe lại. Khán giả của chị là những bệnh nhân, bác sĩ...

Bản đồ quyền lực mới của thế giới đương đại

Bản đồ quyền lực mới của thế giới đương đại

Theo thông lệ hàng năm, tạp chí “TIME” nổi tiếng của Mỹ vừa công bố danh sách “TIME100” của năm 2026, qua đó ghi dấu 100 cá nhân có sức ảnh hưởng toàn cầu. Những gương mặt này trải rộng ở đa dạng lĩnh vực, từ chính trị, đứng sau những nỗ lực tiên phong đến các nghệ sĩ và những nhà đổi mới. Điều nổi bật trong danh sách năm nay là sự góp mặt đông đảo của thế hệ trẻ.

Giấc mơ Manila và cú "Hat-trick" đi vào lịch sử

Giấc mơ Manila và cú "Hat-trick" đi vào lịch sử

Giữa không gian rực rỡ và tiếng nhạc Latin cuồng nhiệt tại thủ đô Manila, Philippines vào những ngày tháng 4 năm 2026, quốc kỳ Việt Nam đã ba lần được kéo lên ở vị trí cao nhất.

Giải “cơn khát” phim trường chuyên nghiệp

Giải “cơn khát” phim trường chuyên nghiệp

Điện ảnh Việt được ví như người khổng lồ đang vươn vai thức giấc. Thế nhưng “người khổng lồ” ấy vẫn chưa có một “đại bản doanh” đúng nghĩa để thỏa sức tung hoành. Đôi chân “người khổng lồ” vẫn chật vật trong những phim trường nhỏ lẻ hoặc bối cảnh tạm bợ, quay xong rồi dỡ bỏ.

Đưa sân khấu đến với học đường: "Gieo mầm" tình yêu nghệ thuật

Đưa sân khấu đến với học đường: "Gieo mầm" tình yêu nghệ thuật

Những năm gần đây, tại Hà Nội, mô hình sân khấu học đường đang được quan tâm, xây dựng như một hướng tiếp cận mới trong giáo dục thẩm mỹ cho lứa tuổi học sinh. Việc đưa nghệ thuật sân khấu đến với học đường không chỉ là "gieo mầm" tình yêu nghệ thuật cho thế hệ tương lai mà còn mở ra cơ hội cho ngành sân khấu khi đưa nghệ thuật đến gần hơn với thế hệ trẻ.

"Phăng đỏ" - một thời đã qua của Trương Vân Ngọc

"Phăng đỏ" - một thời đã qua của Trương Vân Ngọc

"Phăng đỏ" là tiểu thuyết đầu tay của nhà văn Trương Vân Ngọc (sinh năm 1973, quê Hưng Yên, hiện công tác tại Hà Nội)  viết về đề tài hình tượng người chiến sĩ Công an nhân dân, sách đoạt giải C cuộc thi viết tiểu thuyết, truyện ký đề tài "Vì An ninh Tổ quốc và bình yên cuộc sống" do Bộ công an và Hội nhà văn Việt Nam tổ chức năm 2025, được Nhà xuất bản Công an Nhân dân tuyển chọn và ấn hành tháng 12 năm 2025.

Tiểu thuyết lịch sử: Dấu ấn trong đời sống đương đại

Tiểu thuyết lịch sử: Dấu ấn trong đời sống đương đại

Trong đời sống văn học, có một dòng chảy lặng lẽ nhưng lại đóng vai trò khá quan trọng trong đời sống, đó chính là tiểu thuyết lịch sử. Lấy chất liệu từ lịch sử, tái hiện lịch sử qua những trang văn chính là những đóng góp thầm lặng, tích cực của các nhà văn cho bề dày truyền thống văn hóa nước nhà...