“Người lạ” khuynh đảo thị trường âm nhạc

Các giải thưởng và bảng xếp hạng âm nhạc năm nay bắt đầu phủ sóng dày đặc tên tuổi xa lạ. Họ là những gương mặt của giới underground (hoạt động ngầm) và indie (hoạt động độc lập). Không gò bó bởi một khuôn phép nào, họ tha hồ tung tẩy, mang đến làn gió tươi mới cho thị trường âm nhạc.

Đầu 2018, MV “Người lạ ơi” gây nên cơn sốt cho giới trẻ. Người ta săn lùng “Người lạ ơi” để rồi tìm thấy vô số câu từ hay ho nói hộ lòng mình. “Người lạ ơi! Xin giúp tôi mượn bờ vai/ Tựa đầu gục ngã vì mỏi mệt quá/ Người lạ ơi! Xin giúp tôi mượn nụ hôn/  Mượn rồi tôi trả, đừng vội vàng quá...”. Hầu hết phần lời trong ca khúc này trở thành câu nói cửa miệng của cộng đồng mạng. Tạo nên địa chấn lại là những cái tên lạ hoắc như Orange, Karik. Giọng hát ma mị, phiêu linh của Orange khiến bài hát trở nên khắc khoải, mê hoặc trên nền rap đầy cô đơn, tâm trạng của Karik.

Nếu Karik thi thoảng xuất hiện trong vài MV ca nhạc trước đó thì Orange là gương mặt lần đầu “bước ra ánh sáng”. Hồi còn dùng tên thật Khương Hoàn Mỹ, cô không có gì nổi bật khi tham gia cuộc thi "Nhân tố bí ẩn 2014". Cô gái rụt rè, chỉ giỏi hát tiếng Anh còn hát tiếng Việt không mấy cuốn hút sớm dừng chân ở top 12.

Nhà sản xuất Masew đoạt giải “Nghệ sĩ Indie/ Underground được yêu thích” của Zing Music Awards 2017.
Nhà sản xuất Masew đoạt giải “Nghệ sĩ Indie/ Underground được yêu thích” của Zing Music Awards 2017.

Là thành viên của nhóm “Quýt và Nho” – một nhóm nhạc indie, hoạt động âm nhạc của Hoàn Mỹ cũng không để lại dấu ấn gì. Phải đến khi nhạc sĩ Châu Đăng Khoa mời vào sáng tác mới “Người lạ ơi”, chất giọng và hình ảnh của cô mới thật sự bùng nổ, đầy cá tính, thời thượng với nghệ danh mới Orange. Từ bước đệm tuyệt vời này, sắp tới, Orange dự định dấn thân vào nhiều dự án solo khác để khai thác chất giọng cá tính đầy nội lực.

Lần đầu chào sân, Xesi (tên thật là Trần Hải Yến) và nhà sản xuất Masew, Nhật Nguyễn cũng tạo nên bản hit (ca khúc ăn khách). Chỉ sau một thời gian ngắn trình làng, bản thu “Túy âm” đã chạm mốc 100 triệu view trên YouTube và hơn 120 triệu lượt nghe trên Zing MP3.

Nhắc tới “Túy âm” người ta không thể quên giọng ca như say như mê, như ảo như thực rất lạ tai của Xesi. Là một học sinh lớp 12 thế nhưng Xesi đã là cái tên nổi bần bật trong giới underground bởi khả năng sáng tác và ca hát. Nỗi buồn của một người say được kể bằng ngôn ngữ, giai điệu phóng khoáng hòa quyện giọng ca “bất quy tắc” của Xesi làm nên một “Túy âm” cực bắt tai. 

Ngoài “Người lạ ơi”, “Túy âm”, trong năm 2017 và đầu 2018, hàng loạt ca khúc của giới underground và indie làm mưa làm gió. Có thể kể đến "Một nhà" của DaLab;, "Đưa nhau đi trốn" của Đen và Linh Cáo; “Phút ban đầu”, "Lời yêu em", "Còn anh”  của Thái Vũ; “Buồn của anh” của K-ICM, Đạt G, Masew; “Kém duyên” của Rum, NIT, Masew; "Chiều hôm ấy" và "Vài tháng sau" của Jaykii ... Ngọt Band có khá nhiều bài hát cuốn hút như "Cá hồi", "Cho tôi đi theo", "Em dạo này"; PKL Band có "Bài ca tuổi trẻ"...

Thành công của ca sĩ, nhạc sĩ underground, indie vượt mặt cả ca sĩ đình đám dòng mainstream (dòng chính thống) như Mỹ Tâm, Hồ Ngọc Hà, Minh Hằng, Sơn Tùng M-TP, Noo Phước Thịnh, Đông Nhi, Thủy Tiên, Tóc Tiên, Đàm Vĩnh Hưng, Quang Dũng, Hương Tràm… Hầu hết các ca khúc kể trên nhanh chóng đạt 100 triệu xem sau một thời gian ngắn. Chỉ trong 2 tuần ra mắt, ca khúc “Người lạ ơi” đạt 100 triệu lượt nghe, nhanh nhất trong lịch sử trang nghe nhạc trực tuyến Zing MP3 trong khi “Em gái mưa” của Hương Tràm phải mất 30 ngày để đạt được lượt xem tương tự.

Những “người lạ” không biết từ đâu đến soán ngôi các “sao” một cách ngoạn mục trên vô số bảng xếp hạng và giải thưởng âm nhạc. Các ca khúc của Masew xuất hiện đến 5 lần trong số 30 vị trí đầu tiên trên bảng xếp hạng zingchart.

“Người lạ ơi” nằm lỳ ở vị trí đầu tiên bảng xếp hạng Zing MP3 nhiều tuần liền. “Buồn của anh” cũng nhiều lần dẫn đầu bảng xếp hạng Zing MP3. “Đã lỡ yêu em nhiều” của JustaTee ra mắt từ tháng 11- 2017 nhưng vẫn trụ rất lâu trong các bảng xếp hạng. Vé mini liveshow của Vũ, Ngọt Band, Linh Cáo, Đen ra chừng nào là hết chừng ấy.

Chứng kiến sự bứt phá mạnh mẽ của giới indie, underground, giải thưởng Zing Music Awards 2017 quyết định bổ sung hạng mục “Nghệ sĩ Indie/ Underground được yêu thích” nhằm theo kịp xu thế và phản ánh chân thực bức tranh âm nhạc đương đại.  Ở các hạng mục khác, những “người lạ” tiếp tục đe dọa “ngôi sao”. Bằng chứng là Rhymastic với ca khúc “Yêu 5” được đề cử ở cả 3 hạng mục: “Ca khúc của năm”, “Nhạc sĩ của năm” và “Ca khúc dance/ electronic được yêu thích”. Tên tuổi họ còn đổ bộ ở giải Pops Awards, Làn sóng xanh, Keeng Young Awards, Vpop 20 Awards...

Điều gì khiến những cái tên xa lạ này bỗng chốc được chú ý đến vậy? Dù là hai khuynh hướng hoạt động âm nhạc khác nhau (underground thường hướng đến giải tỏa cái tôi cá nhân, không cần kiếm tiền bằng âm nhạc trong khi nghệ sĩ indie cần khán giả, cần đi hát kiếm tiền), underground và indie vẫn có một điểm chung, đó là sự tự do.

Khác với các ngôi sao nổi tiếng dòng mainstream luôn bị công chúng thần tượng hóa hoặc soi mói, phải đóng khung hình ảnh cũng như chịu sự định hướng bởi chiến lược quảng bá của công ty quản lý, nghệ sĩ underground và indie hoạt động tự do nên tha hồ vùng vẫy thử nghiệm mà không phải kiêng dè gì. Họ tự do sáng tạo không giới hạn, tự do “chơi” với âm nhạc bằng niềm đam mê thuần khiết và lắm lúc điên rồ.

Cũng vì sự tự do này, một thời gian dài, công chúng ngán ngẩm với vô số bài hát phản cảm. Vài năm trước, Mr T và Yanbi cho ra đời loạt ca khúc mà người khác nghe qua đã đỏ mặt như “Áo mưa”, “Phiếu bé ngoan”... Chuyện phòng the bị đưa ra đùa giỡn thô vụng. Hay đơn cử như ca khúc “Quăng tao cái boong” mà giới trẻ vô cùng yêu thích. Thực chất ca khúc này cổ súy việc hút shisha. “Nơi tao sống” trở thành hit dù nó chứa đựng ngôn ngữ vỉa hè, chợ búa... Giờ đây, sự sàng lọc của thời gian đã đẩy nhạc rác sang một bên, nhường chỗ cho tác phẩm “vàng ròng” lên ngôi.

Âm nhạc của họ không ám màu thương mại, không chạy theo thị hiếu, không ồn ào truyền thông, không nhãn hàng quảng cáo, không chiêu trò câu khách. Nó thu hút bởi vẻ đẹp nguyên sơ của âm nhạc. Đó là cảm xúc chân thành truyền tải trong lời ca đẹp, là tính triết lý, thông điệp cuộc sống ý nghĩa mà giản dị, chân thực chứ không phô trương, sáo rỗng. Nó chất chứa nhựa sống thanh xuân, quan niệm với đời và sự nổi loạn của những người trẻ tuổi. Tất cả những điều trên khiến nhạc của nghệ sĩ underground và indie mang màu sắc riêng biệt không trộn lẫn.

Mới xuất hiện nhưng Orange đã tạo sóng với “Người lạ ơi”.
Mới xuất hiện nhưng Orange đã tạo sóng với “Người lạ ơi”.

Khi thị trường mainstream đang có dấu hiệu bão hòa với cách xử lý bài hát na ná nhau, quẩn quanh pop, ballad... dù MV tiền tỉ hào nhoáng, thì những sản phẩm của dòng underground và indie trở thành món ăn lạ miệng. “Người lạ ơi” chỉ là những cảnh quay đơn giản ở Đà Lạt. Thậm chí, “Túy âm”, “Kém duyên” chỉ là bản audio chứ không phải là MV gì đình đám.

Trước đây, các sản phẩm âm nhạc của họ không được phát hành công khai, rộng rãi. Vài năm trở lại đây, nhờ mạng xã hội cũng như các trang nghe nhạc trực tuyến phát triển, âm nhạc của họ đã bước ra ánh sáng. “Phong trào nghệ sĩ độc lập xuất hiện nhiều nhân vật lạ lùng, tài năng với các sản phẩm âm nhạc độc - lạ - hay, gây choáng cho cả giới chuyên môn” – nhạc sĩ Nguyễn Cường đánh giá.

Nhận thấy sức hút ngày càng mạnh mẽ này, không ít ca sĩ, nhạc sĩ đại chúng nhanh chóng bắt tay với nghệ sĩ underground và indie. Uyên Linh hợp tác với nhạc sĩ Trang cho ra đời "Bài hát của em". Tương tự, “Hôn anh” của Trang là ca khúc mà ca sĩ Min đặt hàng. Lê Hiếu hát "Phố không em" của Thái Đinh; Đinh Hương hát "Không cần" của Hải Sâm… Đây là cách ca sĩ mainstream “thay máu” để âm nhạc của mình trở về nguyên bản, khoe giọng hát lôi cuốn công chúng mà không cần bất cứ chiêu trò gì.

Phan Thi Uyên

Các tin khác

Phim "Mưa đỏ" ghi dấu ấn của điện ảnh Việt ở đề tài chiến tranh cách mạng.

Khát vọng trở thành ngành công nghiệp văn hóa

40 năm đổi mới - một chặng đường đánh dấu nhiều cột mốc của điện ảnh Việt Nam từ một nền điện ảnh bao cấp sang cơ chế thị trường. Tại hội thảo "Diện mạo điện ảnh Việt Nam 40 năm đổi mới", tổ chức trong khuôn khổ Liên hoan phim Châu Á - Đà Nẵng (DANAFF) Tiến sĩ Ngô Phương Lan - Chủ tịch Hiệp hội Xúc tiến phát triển Điện ảnh Việt Nam - Giám đốc DANAFF nhận định: "40 năm trước, Đổi mới không chỉ mở ra một giai đoạn phát triển mới về kinh tế - xã hội, mà còn mở ra những không gian sáng tạo mới cho văn học, nghệ thuật. Tinh thần nhìn thẳng vào sự thật, phản ánh đúng sự thật đã trở thành động lực quan trọng để văn nghệ sĩ khám phá sâu hơn đời sống con người, những chuyển động của xã hội và những khát vọng của dân tộc trong thời kỳ mới".

Những dấu ấn khác biệt của “Tận hiến”

Những dấu ấn khác biệt của “Tận hiến”

Bộ phim truyền hình "Tận hiến" (Điện ảnh CAND sản xuất) vừa khép lại hành trình phát sóng nhưng dư âm mà bộ phim mang lại vẫn tiếp tục lắng đọng trong lòng khán giả. Giữa dòng chảy của điện ảnh chính luận, "Tận hiến" tạo dấu ấn không chỉ bởi câu chuyện về những chiến sĩ tình báo CAND hoạt động và sẵn sàng hy sinh trong thầm lặng mà còn ở cách làm phim giàu tâm huyết và khát vọng.

Hình tượng nghệ thuật trong thơ trẻ đương đại

Hình tượng nghệ thuật trong thơ trẻ đương đại

Có một số bạn yêu thơ hỏi tôi về việc: "Các nhà thơ trẻ hiện nay quan tâm đến hình tượng thơ trong sáng tác như thế nào?". Theo tôi, việc xây dựng hình tượng thơ có vai trò đặc biệt quan trọng trong sáng tác thơ ca của những người viết, bởi hình tượng thơ chính là nơi nhà thơ gửi gắm tư tưởng, cảm xúc, cách nhìn về con người và cuộc đời.

Hội sách thiếu nhi ở “siêu đô thị”

Hội sách thiếu nhi ở “siêu đô thị”

Nằm trong các hoạt động kỷ niệm 50 năm Ngày Thành phố Sài Gòn - Gia Định chính thức vinh dự mang tên Chủ tịch Hồ Chí Minh (2/7/1976 - 2/7/2026), Hội sách Thiếu nhi Thành phố Hồ Chí Minh lần 6 - năm 2026 với chủ đề: “Em vui đọc sách, học bao điều hay” vừa được khai mạc với nhiều hoạt động phong phú, sáng tạo dành cho thiếu nhi, phụ huynh, giáo viên và cộng đồng.

Để truyện tranh tham gia vào công nghiệp văn hóa

Để truyện tranh tham gia vào công nghiệp văn hóa

Truyện tranh là một thị trường đang bị bỏ ngỏ ở Việt Nam. Điều chúng ta thiếu không phải là những tác giả tài năng mà là một hệ sinh thái đủ mạnh để nuôi dưỡng, bảo vệ và phát triển các giá trị sáng tạo. Những vấn đề này được đặt ra trong tọa đàm "Kiến tạo hệ sinh thái sáng tạo truyện tranh cho người Việt" diễn ra mới đây tại Hà Nội.

“Màu dân tộc” trong dòng chảy đương đại

“Màu dân tộc” trong dòng chảy đương đại

Gần đây, nhiều hoạt động lan tỏa và tôn vinh những giá trị văn hóa truyền thống, di sản mang đậm sắc màu dân tộc như vẻ đẹp của tranh Đông Hồ đã thu hút sự quan tâm của giới trẻ...

Phá án ma túy bằng sự tỉnh táo và nhân văn

Phá án ma túy bằng sự tỉnh táo và nhân văn

Vừa lên sóng những tập đầu tiên, bộ phim truyền hình “Lửa trắng” đã thu hút sự quan tâm của đông đảo khán giả. Từ việc khai thác cuộc đấu tranh chống tội phạm ma túy trong thời đại số, bộ phim khắc họa chân dung người chiến sĩ CAND với sự dũng cảm, bản lĩnh và trí tuệ cùng những thông điệp nhân văn sâu sắc.

Hoạt hình Việt ra thế giới

Hoạt hình Việt ra thế giới

Lần đầu tiên, một bộ phim hoạt hình dài của Việt Nam "Trạng Quỳnh nhí: Truyền thuyết Kim Ngưu" được mời tham dự Annecy International Animation Film Festival - liên hoan phim hoạt hình lớn nhất hành tinh. Theo đạo diễn Trịnh Lâm Tùng, đây là cơ hội để những người làm hoạt hình Việt Nam được cất lên tiếng nói của mình, được giới thiệu những giá trị văn hóa mà chúng ta đã gìn giữ qua biết bao thế hệ.

Bước tiến của Điện ảnh Việt tại DANAFF

Bước tiến của Điện ảnh Việt tại DANAFF

Đà Nẵng sẽ trở thành tâm điểm của điện ảnh khu vực khi đăng cai "Liên hoan phim châu Á - Đà Nẵng" (DANAFF) lần thứ IV (diễn ra từ ngày 28/6 đến ngày 4/7). Với chủ đề “Nhịp cầu từ châu Á ra thế giới”, DANAFF năm nay được tổ chức quy mô hơn, nhiều hoạt động chuyên sâu hơn và định hướng rõ nét trong việc thúc đẩy công nghiệp điện ảnh Việt Nam hội nhập quốc tế.

Một số tác phẩm của hoạ sĩ Bùi Xuân Phái đã được sử dụng trong nhiều sản phẩm âm nhạc.

Bản quyền tác phẩm hội họa trong sáng tạo đương đại

Mới đây, việc ê-kíp sản xuất MV của ca sĩ Sơn Tùng M-TP sử dụng hình ảnh tác phẩm “Tàn Chỉ” của họa sĩ Lệ Giang không xin phép, cũng như nhiều sản phẩm nghệ thuật, quảng cáo, điện ảnh từng khai thác tranh của các họa sĩ đã đặt ra câu hỏi: Sử dụng tác phẩm hội họa trong sáng tạo nghệ thuật như thế nào, đâu là ranh giới giữa cảm hứng sáng tạo và hành vi xâm phạm bản quyền?

Nguyễn Đình Khánh - ông Tổ nghề nhiếp ảnh

Nguyễn Đình Khánh - ông Tổ nghề nhiếp ảnh

Từ hơn một thế kỷ trước, cụ Nguyễn Đình Khánh một người con của làng Lai Xá (Hà Nội) đã sớm tiếp cận nghề nhiếp ảnh, mở hiệu ảnh Khánh Ký nổi tiếng trên phố Hàng Da. Cụ đã truyền nghề cho nhiều người cùng làng, tạo nên một cộng đồng thợ ảnh đông đảo, đưa Lai Xá trở thành cái nôi của nghề nhiếp ảnh Việt Nam.

Hiện tượng suất chiếu của phim Việt có doanh thu bằng 0

Hiện tượng suất chiếu của phim Việt có doanh thu bằng 0

"Sân nhà" đã không còn là lợi thế khi một loạt phim Việt phải sớm rút khỏi phòng vé vì doanh thu thấp. Tự "nâng chuẩn" chất lượng có lẽ là con đường duy nhất nếu phim Việt muốn giữ chân khán giả trong cuộc đua khốc liệt này.

Phát động cuộc thi viết về “Trang sách & mái trường”

Phát động cuộc thi viết về “Trang sách & mái trường”

Cuộc thi viết về “Trang sách & Mái trường” không chỉ là hoạt động chào mừng dấu mốc 70 năm của Nhà xuất bản Giáo dục Việt Nam mà còn là lời tri ân dành cho các thế hệ thầy cô giáo, học sinh, người làm sách và những người đã góp phần vun đắp tri thức cho đất nước.

Xây dựng cộng đồng đọc: Để trẻ em lớn lên cùng trang sách

Xây dựng cộng đồng đọc: Để trẻ em lớn lên cùng trang sách

Trong một thế giới mà trẻ em đang bị các thiết bị điện tử chi phối mạnh mẽ như hiện nay, việc làm thế nào để trẻ em có thói quen đọc sách, có cơ hội lớn lên cùng trang sách trong những mùa hè không chỉ là nỗ lực của phụ huynh mà còn cần sự chung tay của cả cộng đồng...

Nhà thơ Vân Anh: Hành trình tìm “trầm”

Nhà thơ Vân Anh: Hành trình tìm “trầm”

Nhà thơ Vân Anh tự bạch: "Suốt một Đời Thơ xin tự nguyện làm một phu trầm để bóc dần vỏ bọc thời gian/ giữa đời ngậm ngải tìm trầm... Nghĩa Nhân". Đây có thể xem là tuyên ngôn tinh thần cho toàn bộ hành trình thơ của Vân Anh.