Nghe Tân Nhàn hát lại nhớ Tân Nhân…

Trong tuyển tập những ca khúc hay nhất do ca sỹ Tân Nhàn trình bày có nhiều bài hát quen thuộc như "Xa khơi"; "Tình ca mùa xuân"; "Thơ tình cuối mùa thu"; "Trăng khuyết"; "Thơ tình của núi"... Nhưng, không hiểu sao tôi vẫn thích nhất hai ca khúc "Xa khơi" của nhạc sỹ Nguyễn Tài Tuệ và "Sông ơi, đừng chảy" của nhạc sỹ, nhà thơ Nguyễn Vĩnh Tiến.

"Đừng chảy nữa sông ơi/ Cho ta tìm lại những nhọc nhằn qua sông/ Dăng dăng ngày ngày/ Nhưng không về nguồn/ Ta không tìm được/ Những kỷ niệm ấu thơ…".

Tôi đắm chìm trong giọng hát cao vút, trong vắt, những âm thanh đa chiều, đa cảm tràn ngập không gian, đổ rào rào như trận mưa cuối hạ…

Trò chuyện với ca sỹ Tân Nhàn tại một chung cư cao cấp ở Hà Nội, nơi gia đình Tân Nhàn đang sống, tôi hỏi cái tên Tân Nhàn và Tân Nhân có mối liên hệ nào không? Tân Nhàn nói: "Có đấy anh ạ, mẹ em vì ngưỡng mộ giọng hát của nghệ sỹ Tân Nhân nên khi sinh ra em đã đặt tên là Tân Nhàn…".

Người ta thường nói tới chữ "DUYÊN" trong cõi đời. Ngưỡng mộ một người ca sỹ mà đặt tên con và có lẽ người mẹ cũng không dám nghĩ rằng sau này con mình cũng có một giọng hát hay, cũng hát lại bài hát "Xa khơi", cũng nổi tiếng, được nhiều người ưu thích, mến mộ… Và chữ "DUYÊN" này còn đến với Tân Nhàn khi cô cùng tham gia và được giải với người bạn đời trong một lần Sao Mai tổ chức ở vùng đất mỏ Quảng Ninh.

Tại giải Sao Mai lần đó, ca sỹ Tuấn Anh đoạt giải nhất dòng nhạc thính phòng và Tân Nhàn cũng đoạt giải cao. Sau này, chính mẹ chồng của Tân Nhàn thú nhận rằng, bà đã theo dõi cuộc thi và rất thích giọng hát của cô con dâu tương lai Tân Nhàn. Giọng hát hợp "gu" với gia đình bà. Bởi, gia đình bà cũng đều làm nghệ thuật.

NSND Tân Nhân.
NSND Tân Nhân.

Tôi đã nghe ca khúc "Xa khơi" của nhạc sỹ Nguyễn Tài Tuệ  do nghệ sỹ Tân Nhân hát không biết bao nhiêu lần. Khi tôi còn làm Chủ tịch Hội đồng biên tập một tờ báo điện tử, tôi đã trích một phần hồi ký của Tân Nhân do con trai bà là nhà báo Trương Nguyên Việt cung cấp đưa lên tờ báo và được rất nhiều bạn  đọc quan tâm.

Người ta thường nói, mọi sự so sánh đều khập khiễng. Nhưng, không hiểu sao mỗi khi nghe ca sỹ Tân Nhàn hát, tôi lại nhớ đến những dòng hồi ký của cố nghệ sỹ Tân Nhân: "… Ra Việt Bắc nhận công tác với các anh, các chị, tôi gia nhập đoàn văn công mặt trận Bình Trị Thiên và trung Lào. Đó là thời kỳ gian khổ nhất của mặt trận Bình Trị Thiên… Địch luôn rình rập, càn lên chiến khu. Một lần chúng tôi bị bao vây tứ phía, trên trời máy bay, dưới sông ca nô, trên bộ địch vây quanh…".

Mọi người trong đoàn văn công tưởng Tân Nhân đã chết. Người yêu của Tân Nhân lúc đó là nhạc sỹ Hoàng Thi Thơ đã viết ca khúc "Xuân chết trong lòng tôi". Và cũng từ đó bắt đầu thời kỳ "Dằng dặc chuyện tình nghệ sỹ ở hai đầu chiến tuyến" như tên một bài báo viết nhân kỷ niệm ngày đất nước thống nhất 30-4.

Những ngày gần đây, ở nhà vườn Sóc Sơn, thường xuyên nghe các ca khúc do Tân Nhàn trình bày qua đĩa CD và qua kênh truyền hình AVG, tôi có cảm nhận rằng, giọng hát của Tân Nhàn đúng là có nhiều nét tương đồng với Tân Nhân.

Khi tôi đọc hồi ký của cố nghệ sĩ Tân Nhân, tôi hiểu được một thời người ca sỹ phải trải qua bao gian khổ, thiếu thốn, hiểm nguy, ở rừng, ở cứ, người nghệ sỹ đã trở thành người chiến sỹ trong cuộc kháng chiến trường kỳ của dân tộc. Họ hát dưới mưa bom bão đạn như người ta vẫn thường nói.

Tân Nhàn may mắn được sinh ra và lớn lên trong hòa bình, khi đất nước đã hoàn toàn thống nhất, được học hành, đào tạo bài bản, Tân Nhàn đã có bằng thạc sỹ và nay đang làm luận án tiến sỹ. Có một điểm chung của Tân Nhân và Tân Nhàn mà tôi cảm nhận, ấy là việc gia đình. Cả hai đều rất coi trọng gia đình. Đều hết lòng vì gia đình. Khi tôi đọc bài thơ "Cố hương" của nghệ sỹ Tân Nhân trên FB của con trai bà, tôi hiểu tình cảm gia đình, quê hương thật sâu nặng trong người nghệ sỹ: "Cứ mỗi sáng tinh mơ gà gáy vang khắp xóm/ Trăng lưỡi liềm còn lơ lửng trên cao/ Nhớ ngày xưa mạ thức con dậy sớm… Trong hừng đông còn đọng hơi sương…".

Tân Nhàn cũng vậy, tình cảm gia đình, quê hương, nhất là người mẹ luôn hiện hữu trong những ca khúc say đắm lòng người do cô thể hiện. Cô nói bây giờ ưu tiên số một của cô là gia đình. Với ca sỹ Tân Nhàn, hạnh phúc lớn nhất của cô là sự bình an của gia đình. Chồng Tân Nhàn là ca sỹ Tuấn Anh, hiện là Phó trưởng Khoa Thanh nhạc Trường Đại học Sư phạm Nghệ thuật Trung ương. Vợ chồng ca sỹ Tân Nhàn có một con trai lên chín tuổi, khôi ngô tuấn tú. 

Thời nào cũng vậy, có những người đã hy sinh hạnh phúc gia đình vì sự nghiệp, lại cũng có người vì gia đình mà hy sinh sự nghiệp. Nhưng, có rất nhiều người đã coi gia đình như một "bệ phóng" cho sự nghiệp của mình. Xây dựng một gia đình êm ấm, hạnh phúc, để từ đó yên tâm mà phấn đấu, phát triển sự nghiệp của mình cũng là điều mà ngày nay nhiều người đang hướng tới. "Trời không cho ai tất cả", người ta thường nói vậy, nhưng trời cũng không ngăn cản những ai muốn xây dựng cho mình một cuộc sống hạnh phúc.

Nghệ sĩ Tân Nhàn.
Nghệ sĩ Tân Nhàn.

Tâm sự với tôi, ca sỹ Tân Nhàn nói rằng, bây giờ cô ít đi biểu diễn ở nước ngoài. Thực ra, nhiều ca sỹ ở xứ ta ra album là để có cái danh nhiều hơn là thực, bỏ tiền làm album nhiều nhưng thu lại thì ít vì những Album bán được thì bị sao chép, in lậu rất nhiều. Ca sỹ Tân Nhàn cũng đã có 10 album như "Yếm đào xuống phố"; "Sông đợi"; "Giọt thời gian"; "Chiều vắng"… Có album cô phải bỏ ra cả tỷ đồng… Nhưng, thu đủ số tiền bỏ ra đã khó, nói gì đến lãi…

Tham gia các chương trình biểu diễn, nhất là ở nước ngoài mới là thu nhập đáng kể của ca sỹ hiện nay. Dẫu vậy, Tân Nhàn vẫn thích ở nhà chăm sóc gia đình hơn là các show biểu diễn phải xa nhà lâu ngày. Hiện Tân Nhàn đang là giảng viên Học viện Âm nhạc quốc gia Việt Nam. Ca sỹ Tân Nhàn nói, bây giờ cô thích đi dạy hơn là đi biểu diễn. Cũng phải, một người luôn coi gia đình là số một ắt sẽ biết cách dành thời gian tối đa cho gia đình mình.

Tôi thiển nghĩ, Tân Nhàn cũng như cố nghệ sỹ Tân Nhân có một giọng hát trời cho tuyệt vời. Chính Tân Nhàn cũng thú nhận rằng, 70% giọng hát của cô là do trời ban tặng. "Tôi gửi niềm mê đắm, khát khao hạnh phúc, cùng sự dịu dàng của tâm hồn mình qua giọng hát…" - Tân Nhàn tâm sự. Tân Nhàn cho rằng: Sự bình yên của gia đình giúp ta sống thanh thản hơn, có nhiều niềm vui hơn… Như nhiều nghệ sỹ khát khao vươn tới đỉnh cao, ca sỹ Tân Nhàn cũng luôn tự nhủ mình rằng không bao giờ được thỏa mãn, dừng lại, điều mà cô sợ nhất là sự sáo mòn, ăn theo...

Khi ca sỹ Tân Nhàn tặng tôi album mới ra lò với cái tên "Thương", tôi hiểu rằng người ca sỹ với giọng hát đầy nữ tính này đã biết cách neo đậu trong tâm hồn những người yêu thích âm nhạc, yêu thích các ca khúc do cô thể hiện cái điều cốt lõi nhất, nói như nhạc sỹ trịnh Công Sơn "sống ở đời cần có một tấm lòng". Và không hiểu sao, tôi lại nghĩ đến cố nghệ sỹ Tân Nhân, người nghệ sỹ với bài hát "Xa khơi" nổi tiếng một thời…

Viết tại nhà vườn Sóc Sơn

Dương Kỳ Anh

Các tin khác

80 năm kết nối những tâm hồn nghệ thuật

80 năm kết nối những tâm hồn nghệ thuật

Trải qua 80 năm xây dựng và trưởng thành, Báo Công an nhân dân (CAND) không chỉ là tiếng nói của lực lượng CAND, mà còn là địa chỉ tin cậy, gắn bó của nhiều thế hệ văn nghệ sĩ cả nước. Từ những trang viết, cuộc trò chuyện đến sự đồng hành trong các hoạt động văn hóa, nghệ thuật, tình cảm chân thành mà giới văn nghệ sĩ dành cho Báo CAND đã góp phần bồi đắp mối gắn kết bền chặt giữa báo chí với đời sống văn học, nghệ thuật, giữa người cầm bút với những người làm nghệ thuật. Qua năm tháng, sự tin yêu, trân trọng và đồng hành ấy đã trở thành một phần ý nghĩa trong hành trình phát triển của tờ báo. Sức lan tỏa của một cơ quan báo chí không chỉ ở những trang viết mà còn ở khả năng kết nối con người bằng niềm tin và những giá trị nhân văn.

Đạo diễn, NSND Tạ Tuấn Minh: Tôi bị cuốn hút bởi hình tượng người chiến sĩ công an

Đạo diễn, NSND Tạ Tuấn Minh: Tôi bị cuốn hút bởi hình tượng người chiến sĩ công an

Đạo diễn, NSND Tạ Tuấn Minh hiện là Phó trưởng đoàn Kịch cổ điển, Nhà hát Kịch Việt Nam. Anh được biết đến là một nghệ sĩ có nhiều khám phá độc đáo, mới mẻ với kịch đương đại, lịch sử, thiếu nhi. "Bén duyên" và bị cuốn hút với các vở diễn về đề tài hình tượng người chiến sĩ Công an nhân dân (CAND) đã giúp anh có nhiều trải nghiệm mới mẻ. Phóng viên Chuyên đề Văn nghệ Công an có cuộc trò chuyện với NSND Tạ Tuấn Minh.

Khi yêu thương nối dài qua năm tháng...

Khi yêu thương nối dài qua năm tháng...

Từ những giai điệu thấm đẫm tình quê hương đến những câu chuyện lay động lòng người, chương trình nghệ thuật "Kết nối yêu thương" gửi đi thông điệp giản dị mà sâu sắc: Không ai nên đơn độc trước nghịch cảnh. Đằng sau mỗi người phụ nữ đau yếu, mỗi em nhỏ mang bệnh hiểm nghèo là một phận đời cần được chở che, một ước mơ cần được níu giữ. Khi những trái tim cùng rung lên nhịp đập yêu thương, nghệ thuật không chỉ chạm đến cảm xúc mà còn khơi dậy trách nhiệm cộng đồng, thắp lên hy vọng cho những cuộc đời còn nhiều gian khó.

Cuộc đối thoại tinh tế của các nền văn hóa

Cuộc đối thoại tinh tế của các nền văn hóa

Liên hoan phim (LHP) Tài liệu châu Âu – Việt Nam lần thứ 16 (diễn ra từ ngày 18 đến ngày 26/9) quy tụ 25 tác phẩm điện ảnh tài liệu đặc sắc đến từ Việt Nam và các quốc gia châu Âu. Đây không chỉ là “bữa tiệc” điện ảnh, mở ra cơ hội giao lưu, hợp tác giữa những người làm nghề mà còn là cầu nối để dòng phim đặc biệt này đến gần với công chúng hơn.

Ca sĩ Tùng Dương đã tổ chức riêng nhiều live concert.

Từ “độc đạo” đến đại chúng

25 năm trong nghề, Tùng Dương đã có một hành trình đặc biệt mà không nhiều nghệ sĩ thế hệ anh có thể làm được. Đó là hành trình của một nghệ sĩ luôn muốn bước ra khỏi vùng an toàn, không ngừng thử nghiệm, tìm kiếm những giới hạn mới của giọng hát và tư duy âm nhạc. Nhưng cũng chính trên hành trình tưởng như ngày càng đi xa ấy, Tùng Dương lại ngày càng trở về gần hơn với những điều căn cốt: gia đình, tình yêu, con người, quê hương, đất nước, những giá trị đã làm nên căn tính của mình.

Buổi gặp gỡ báo chí giới thiệu chương trình “Phú Quang - Còn mãi một tình yêu” tại Nhà hát Hồ Gươm

Âm nhạc không chỉ là ký ức

Gần 5 năm sau ngày nhạc sĩ Phú Quang rời cõi tạm, những giai điệu của ông vẫn hiện diện trong đời sống âm nhạc Việt Nam. Năm 2026, ba người con của ông chính thức tiếp nhận di sản âm nhạc mà cha để lại. Nhưng câu chuyện di sản âm nhạc Phú Quang không chỉ là câu chuyện của một gia đình tiếp nhận một gia tài nghệ thuật. Nó đặt ra một vấn đề lớn hơn: làm thế nào để di sản âm nhạc của một nhạc sĩ được bảo vệ, được trao truyền và tiếp tục sống trong đời sống đương đại?

Từ lời khen - chê đến chiều sâu phê bình

Từ lời khen - chê đến chiều sâu phê bình

Ngày nay, nhiều tác phẩm điện ảnh ra đời nhận được sự bàn luận sôi nổi trên mạng xã hội cùng những bài review phim xuất hiện dày đặc. Tuy nhiên, giữa dòng chảy ồn ã ấy lại thiếu vắng những bài phê bình có chuyên môn, đi sâu vào ngôn ngữ điện ảnh, giá trị nghệ thuật và ý nghĩa văn hóa của tác phẩm. Để đời sống điện ảnh không chỉ dừng lại ở những lời khen - chê, đánh giá cực đoan, cần thêm những tiếng nói phê bình giàu tri thức, góp phần nâng cao thị hiếu và nuôi dưỡng tình yêu điện ảnh trong công chúng.

Khai thác văn hóa truyền thống, cần sự am hiểu sâu sắc

Khai thác văn hóa truyền thống, cần sự am hiểu sâu sắc

Việc đưa chất liệu truyền thống vào các sản phẩm nghệ thuật đang trở thành xu hướng và mở ra nhiều hướng sáng tạo, góp phần làm mới cách tiếp cận và lan tỏa những giá trị văn hóa Việt Nam. Tuy nhiên, điều này cũng yêu cầu nghệ sĩ cần sự hiểu biết, tôn trọng và trách nhiệm với những giá trị văn hóa mà sản phẩm khai thác.

“Vui bất tuyệt” hôm qua và hôm nay

“Vui bất tuyệt” hôm qua và hôm nay

“Vui bất tuyệt” của Tố Hữu - một trong những bài thơ tiêu biểu viết về Cách mạng Tháng Tám năm 1945, không chỉ là niềm vui của một cá nhân, hay của hàng chục triệu người, còn là niềm vui hồi sinh của một dân tộc vừa thoát khỏi ách nô lệ, giành lại quyền làm chủ vận mệnh. Cũng là niềm vui được cống hiến và kiến tạo tương lai. “Vui bất tuyệt” trở thành cảm hứng chung cho nhiều tác phẩm nổi tiếng cùng chủ đề.

Người trẻ yêu lịch sử qua văn học, nghệ thuật

Người trẻ yêu lịch sử qua văn học, nghệ thuật

Những người trẻ thế hệ 8x, 9x, 2000 đang lựa chọn cách tiếp cận lịch sử theo cách riêng của mình. Với họ, lịch sử là những câu chuyện được kể lại sống động trên các nền tảng số, hay những bộ phim, những bài hát, những tiểu thuyết hấp dẫn và ý nghĩa... giúp họ hiểu hơn về đất nước mình.

"Kế hoạch CM12" - Tái hiện chiến công lịch sử

"Kế hoạch CM12" - Tái hiện chiến công lịch sử

Bắt đầu lên sóng truyền hình ANTV (thứ Bảy, Chủ nhật) từ ngày 22/8 và trên kênh HTV9 (thứ Hai, thứ Ba) từ ngày 24/8, bộ phim truyền hình "Kế hoạch CM12" đã nhanh chóng thu hút sự quan tâm của công chúng. Không chỉ khắc họa những cuộc đấu trí căng thẳng, "Kế hoạch CM12" còn làm nổi bật bản lĩnh, trí tuệ và sự hy sinh thầm lặng của những cán bộ, chiến sĩ CAND trong hành trình bảo vệ An ninh Tổ quốc từ những ngày đầu đất nước thống nhất.

Trưởng thành cùng lực lượng

Trưởng thành cùng lực lượng

Trong hơn 80 năm xây dựng, phấn đấu và trưởng thành của lực lượng Công an nhân dân Việt Nam, có thể nói rằng, văn học nghệ thuật về lực lượng công an với sứ mệnh của mình đã góp phần đáng kể vào sự nghiệp bảo vệ an ninh Tổ quốc, vì cuộc sống bình yên, hạnh phúc của nhân dân…

Thời của tiểu thuyết trinh thám

Thời của tiểu thuyết trinh thám

Mới đây, việc 2 bộ phim kinh dị "BACKROOMS" và "Obsession" thắng lớn phòng vé đã gây ra nhiều bất ngờ. Bên cạnh việc được thực hiện bởi các nhà sáng tạo nội dung tuy không chuyên về điện ảnh nhưng lại mang đến sự mới mẻ, thích thú, thì thực tế này cũng cho thấy thể loại thriller/mystery hay giật gân/bí ẩn đang được yêu thích hơn bao giờ hết cả trong phim ảnh cũng như văn chương.

Kể chuyện truyền thống Công an nhân dân bằng âm nhạc

Kể chuyện truyền thống Công an nhân dân bằng âm nhạc

Được đầu tư hoành tráng, công phu và giàu sáng tạo, các chương trình nghệ thuật về Công an nhân dân (CAND) thời gian qua không chỉ góp phần làm mới nghệ thuật chính luận mà còn lan tỏa sâu sắc hình tượng người chiến sĩ CAND bản lĩnh, nhân văn, gần gũi trong lòng công chúng.