Nghe Tân Nhàn hát lại nhớ Tân Nhân…

Trong tuyển tập những ca khúc hay nhất do ca sỹ Tân Nhàn trình bày có nhiều bài hát quen thuộc như "Xa khơi"; "Tình ca mùa xuân"; "Thơ tình cuối mùa thu"; "Trăng khuyết"; "Thơ tình của núi"... Nhưng, không hiểu sao tôi vẫn thích nhất hai ca khúc "Xa khơi" của nhạc sỹ Nguyễn Tài Tuệ và "Sông ơi, đừng chảy" của nhạc sỹ, nhà thơ Nguyễn Vĩnh Tiến.

"Đừng chảy nữa sông ơi/ Cho ta tìm lại những nhọc nhằn qua sông/ Dăng dăng ngày ngày/ Nhưng không về nguồn/ Ta không tìm được/ Những kỷ niệm ấu thơ…".

Tôi đắm chìm trong giọng hát cao vút, trong vắt, những âm thanh đa chiều, đa cảm tràn ngập không gian, đổ rào rào như trận mưa cuối hạ…

Trò chuyện với ca sỹ Tân Nhàn tại một chung cư cao cấp ở Hà Nội, nơi gia đình Tân Nhàn đang sống, tôi hỏi cái tên Tân Nhàn và Tân Nhân có mối liên hệ nào không? Tân Nhàn nói: "Có đấy anh ạ, mẹ em vì ngưỡng mộ giọng hát của nghệ sỹ Tân Nhân nên khi sinh ra em đã đặt tên là Tân Nhàn…".

Người ta thường nói tới chữ "DUYÊN" trong cõi đời. Ngưỡng mộ một người ca sỹ mà đặt tên con và có lẽ người mẹ cũng không dám nghĩ rằng sau này con mình cũng có một giọng hát hay, cũng hát lại bài hát "Xa khơi", cũng nổi tiếng, được nhiều người ưu thích, mến mộ… Và chữ "DUYÊN" này còn đến với Tân Nhàn khi cô cùng tham gia và được giải với người bạn đời trong một lần Sao Mai tổ chức ở vùng đất mỏ Quảng Ninh.

Tại giải Sao Mai lần đó, ca sỹ Tuấn Anh đoạt giải nhất dòng nhạc thính phòng và Tân Nhàn cũng đoạt giải cao. Sau này, chính mẹ chồng của Tân Nhàn thú nhận rằng, bà đã theo dõi cuộc thi và rất thích giọng hát của cô con dâu tương lai Tân Nhàn. Giọng hát hợp "gu" với gia đình bà. Bởi, gia đình bà cũng đều làm nghệ thuật.

NSND Tân Nhân.
NSND Tân Nhân.

Tôi đã nghe ca khúc "Xa khơi" của nhạc sỹ Nguyễn Tài Tuệ  do nghệ sỹ Tân Nhân hát không biết bao nhiêu lần. Khi tôi còn làm Chủ tịch Hội đồng biên tập một tờ báo điện tử, tôi đã trích một phần hồi ký của Tân Nhân do con trai bà là nhà báo Trương Nguyên Việt cung cấp đưa lên tờ báo và được rất nhiều bạn  đọc quan tâm.

Người ta thường nói, mọi sự so sánh đều khập khiễng. Nhưng, không hiểu sao mỗi khi nghe ca sỹ Tân Nhàn hát, tôi lại nhớ đến những dòng hồi ký của cố nghệ sỹ Tân Nhân: "… Ra Việt Bắc nhận công tác với các anh, các chị, tôi gia nhập đoàn văn công mặt trận Bình Trị Thiên và trung Lào. Đó là thời kỳ gian khổ nhất của mặt trận Bình Trị Thiên… Địch luôn rình rập, càn lên chiến khu. Một lần chúng tôi bị bao vây tứ phía, trên trời máy bay, dưới sông ca nô, trên bộ địch vây quanh…".

Mọi người trong đoàn văn công tưởng Tân Nhân đã chết. Người yêu của Tân Nhân lúc đó là nhạc sỹ Hoàng Thi Thơ đã viết ca khúc "Xuân chết trong lòng tôi". Và cũng từ đó bắt đầu thời kỳ "Dằng dặc chuyện tình nghệ sỹ ở hai đầu chiến tuyến" như tên một bài báo viết nhân kỷ niệm ngày đất nước thống nhất 30-4.

Những ngày gần đây, ở nhà vườn Sóc Sơn, thường xuyên nghe các ca khúc do Tân Nhàn trình bày qua đĩa CD và qua kênh truyền hình AVG, tôi có cảm nhận rằng, giọng hát của Tân Nhàn đúng là có nhiều nét tương đồng với Tân Nhân.

Khi tôi đọc hồi ký của cố nghệ sĩ Tân Nhân, tôi hiểu được một thời người ca sỹ phải trải qua bao gian khổ, thiếu thốn, hiểm nguy, ở rừng, ở cứ, người nghệ sỹ đã trở thành người chiến sỹ trong cuộc kháng chiến trường kỳ của dân tộc. Họ hát dưới mưa bom bão đạn như người ta vẫn thường nói.

Tân Nhàn may mắn được sinh ra và lớn lên trong hòa bình, khi đất nước đã hoàn toàn thống nhất, được học hành, đào tạo bài bản, Tân Nhàn đã có bằng thạc sỹ và nay đang làm luận án tiến sỹ. Có một điểm chung của Tân Nhân và Tân Nhàn mà tôi cảm nhận, ấy là việc gia đình. Cả hai đều rất coi trọng gia đình. Đều hết lòng vì gia đình. Khi tôi đọc bài thơ "Cố hương" của nghệ sỹ Tân Nhân trên FB của con trai bà, tôi hiểu tình cảm gia đình, quê hương thật sâu nặng trong người nghệ sỹ: "Cứ mỗi sáng tinh mơ gà gáy vang khắp xóm/ Trăng lưỡi liềm còn lơ lửng trên cao/ Nhớ ngày xưa mạ thức con dậy sớm… Trong hừng đông còn đọng hơi sương…".

Tân Nhàn cũng vậy, tình cảm gia đình, quê hương, nhất là người mẹ luôn hiện hữu trong những ca khúc say đắm lòng người do cô thể hiện. Cô nói bây giờ ưu tiên số một của cô là gia đình. Với ca sỹ Tân Nhàn, hạnh phúc lớn nhất của cô là sự bình an của gia đình. Chồng Tân Nhàn là ca sỹ Tuấn Anh, hiện là Phó trưởng Khoa Thanh nhạc Trường Đại học Sư phạm Nghệ thuật Trung ương. Vợ chồng ca sỹ Tân Nhàn có một con trai lên chín tuổi, khôi ngô tuấn tú. 

Thời nào cũng vậy, có những người đã hy sinh hạnh phúc gia đình vì sự nghiệp, lại cũng có người vì gia đình mà hy sinh sự nghiệp. Nhưng, có rất nhiều người đã coi gia đình như một "bệ phóng" cho sự nghiệp của mình. Xây dựng một gia đình êm ấm, hạnh phúc, để từ đó yên tâm mà phấn đấu, phát triển sự nghiệp của mình cũng là điều mà ngày nay nhiều người đang hướng tới. "Trời không cho ai tất cả", người ta thường nói vậy, nhưng trời cũng không ngăn cản những ai muốn xây dựng cho mình một cuộc sống hạnh phúc.

Nghệ sĩ Tân Nhàn.
Nghệ sĩ Tân Nhàn.

Tâm sự với tôi, ca sỹ Tân Nhàn nói rằng, bây giờ cô ít đi biểu diễn ở nước ngoài. Thực ra, nhiều ca sỹ ở xứ ta ra album là để có cái danh nhiều hơn là thực, bỏ tiền làm album nhiều nhưng thu lại thì ít vì những Album bán được thì bị sao chép, in lậu rất nhiều. Ca sỹ Tân Nhàn cũng đã có 10 album như "Yếm đào xuống phố"; "Sông đợi"; "Giọt thời gian"; "Chiều vắng"… Có album cô phải bỏ ra cả tỷ đồng… Nhưng, thu đủ số tiền bỏ ra đã khó, nói gì đến lãi…

Tham gia các chương trình biểu diễn, nhất là ở nước ngoài mới là thu nhập đáng kể của ca sỹ hiện nay. Dẫu vậy, Tân Nhàn vẫn thích ở nhà chăm sóc gia đình hơn là các show biểu diễn phải xa nhà lâu ngày. Hiện Tân Nhàn đang là giảng viên Học viện Âm nhạc quốc gia Việt Nam. Ca sỹ Tân Nhàn nói, bây giờ cô thích đi dạy hơn là đi biểu diễn. Cũng phải, một người luôn coi gia đình là số một ắt sẽ biết cách dành thời gian tối đa cho gia đình mình.

Tôi thiển nghĩ, Tân Nhàn cũng như cố nghệ sỹ Tân Nhân có một giọng hát trời cho tuyệt vời. Chính Tân Nhàn cũng thú nhận rằng, 70% giọng hát của cô là do trời ban tặng. "Tôi gửi niềm mê đắm, khát khao hạnh phúc, cùng sự dịu dàng của tâm hồn mình qua giọng hát…" - Tân Nhàn tâm sự. Tân Nhàn cho rằng: Sự bình yên của gia đình giúp ta sống thanh thản hơn, có nhiều niềm vui hơn… Như nhiều nghệ sỹ khát khao vươn tới đỉnh cao, ca sỹ Tân Nhàn cũng luôn tự nhủ mình rằng không bao giờ được thỏa mãn, dừng lại, điều mà cô sợ nhất là sự sáo mòn, ăn theo...

Khi ca sỹ Tân Nhàn tặng tôi album mới ra lò với cái tên "Thương", tôi hiểu rằng người ca sỹ với giọng hát đầy nữ tính này đã biết cách neo đậu trong tâm hồn những người yêu thích âm nhạc, yêu thích các ca khúc do cô thể hiện cái điều cốt lõi nhất, nói như nhạc sỹ trịnh Công Sơn "sống ở đời cần có một tấm lòng". Và không hiểu sao, tôi lại nghĩ đến cố nghệ sỹ Tân Nhân, người nghệ sỹ với bài hát "Xa khơi" nổi tiếng một thời…

Viết tại nhà vườn Sóc Sơn

Dương Kỳ Anh

Các tin khác

Một số tác phẩm của hoạ sĩ Bùi Xuân Phái đã được sử dụng trong nhiều sản phẩm âm nhạc.

Bản quyền tác phẩm hội họa trong sáng tạo đương đại

Mới đây, việc ê-kíp sản xuất MV của ca sĩ Sơn Tùng M-TP sử dụng hình ảnh tác phẩm “Tàn Chỉ” của họa sĩ Lệ Giang không xin phép, cũng như nhiều sản phẩm nghệ thuật, quảng cáo, điện ảnh từng khai thác tranh của các họa sĩ đã đặt ra câu hỏi: Sử dụng tác phẩm hội họa trong sáng tạo nghệ thuật như thế nào, đâu là ranh giới giữa cảm hứng sáng tạo và hành vi xâm phạm bản quyền?

Nguyễn Đình Khánh - ông Tổ nghề nhiếp ảnh

Nguyễn Đình Khánh - ông Tổ nghề nhiếp ảnh

Từ hơn một thế kỷ trước, cụ Nguyễn Đình Khánh một người con của làng Lai Xá (Hà Nội) đã sớm tiếp cận nghề nhiếp ảnh, mở hiệu ảnh Khánh Ký nổi tiếng trên phố Hàng Da. Cụ đã truyền nghề cho nhiều người cùng làng, tạo nên một cộng đồng thợ ảnh đông đảo, đưa Lai Xá trở thành cái nôi của nghề nhiếp ảnh Việt Nam.

Hiện tượng suất chiếu của phim Việt có doanh thu bằng 0

Hiện tượng suất chiếu của phim Việt có doanh thu bằng 0

"Sân nhà" đã không còn là lợi thế khi một loạt phim Việt phải sớm rút khỏi phòng vé vì doanh thu thấp. Tự "nâng chuẩn" chất lượng có lẽ là con đường duy nhất nếu phim Việt muốn giữ chân khán giả trong cuộc đua khốc liệt này.

Phát động cuộc thi viết về “Trang sách & mái trường”

Phát động cuộc thi viết về “Trang sách & mái trường”

Cuộc thi viết về “Trang sách & Mái trường” không chỉ là hoạt động chào mừng dấu mốc 70 năm của Nhà xuất bản Giáo dục Việt Nam mà còn là lời tri ân dành cho các thế hệ thầy cô giáo, học sinh, người làm sách và những người đã góp phần vun đắp tri thức cho đất nước.

Xây dựng cộng đồng đọc: Để trẻ em lớn lên cùng trang sách

Xây dựng cộng đồng đọc: Để trẻ em lớn lên cùng trang sách

Trong một thế giới mà trẻ em đang bị các thiết bị điện tử chi phối mạnh mẽ như hiện nay, việc làm thế nào để trẻ em có thói quen đọc sách, có cơ hội lớn lên cùng trang sách trong những mùa hè không chỉ là nỗ lực của phụ huynh mà còn cần sự chung tay của cả cộng đồng...

Nhà thơ Vân Anh: Hành trình tìm “trầm”

Nhà thơ Vân Anh: Hành trình tìm “trầm”

Nhà thơ Vân Anh tự bạch: "Suốt một Đời Thơ xin tự nguyện làm một phu trầm để bóc dần vỏ bọc thời gian/ giữa đời ngậm ngải tìm trầm... Nghĩa Nhân". Đây có thể xem là tuyên ngôn tinh thần cho toàn bộ hành trình thơ của Vân Anh.

Họa sĩ Nguyễn Trường Linh Khúc lãng du trong cõi mộng tàn thu

Họa sĩ Nguyễn Trường Linh Khúc lãng du trong cõi mộng tàn thu

Gặp họa sĩ Nguyễn Trường Linh tại xưởng vẽ ở phố Tân Mai, Hoàng Mai, Hà Nội, tôi bất ngờ khi thấy anh thẫn thờ ngồi trước tác phẩm "Thương nhớ đồng quê". Tôi lặng lẽ ngồi kế bên ngắm hình những tàu lá chuối bị rách tả tơi vì mưa gió. Những viền vàng trên cây lá gợi nỗi buồn tàn úa man mác.

Đào Thu Hà: Nồng nàn như đất bazan, thênh thang như gió đại ngàn

Đào Thu Hà: Nồng nàn như đất bazan, thênh thang như gió đại ngàn

Đào Thu Hà vào Hội Nhà văn Việt Nam cùng năm với tôi. Hôm đấy, chúng tôi hẹn nhau ra Hà Nội trong một sáng cuối đông. Chuyến đi ngắn ngày nhưng đầy kỉ niệm. Buổi tối, chúng tôi lang thang cùng nhau ở Hà Nội, nói về văn chương và hành trình viết lách của nhau. Hóa ra cô gái đến từ núi đồi Gia Nghĩa (thuộc Đắk-Nông cũ) này khá đa năng với rất nhiều thể loại, và gặt hái nhiều thành công từ rất sớm.

Làng gốm bên dòng Đa Nhim

Làng gốm bên dòng Đa Nhim

Theo nhánh tẻ của sông Đa Nhim, dưới chân núi Pnum Trom Ủ (thuộc xã Quảng Lập, tỉnh Lâm Đồng) có plei (buôn) Krănggọ nổi tiếng với nghề làm gốm mộc của người Churu. Theo lý giải của những người già, “Krăng” là tên ông chủ đất khi xưa, “gọ” chỉ cái nồi đất. Tên buôn làng từ thuở xa xưa đã gắn với nghề gốm.

Âm nhạc - thể thao kết nối thế giới

Âm nhạc - thể thao kết nối thế giới

Tại World Cup 2026, âm nhạc lần đầu tiên trở thành tiếng nói quan trọng, song hành cùng thể thao như ngôn ngữ chung để truyền tải thông điệp đặc biệt về tinh thần đoàn kết, sự cống hiến không ngừng và tôn vinh nhiều nền văn hóa đa dạng. Điều đó đã được phản ánh qua một bộ sưu tập nhạc nền đồ sộ cùng tham vọng biến sự kiện “thể thao vua” trở thành sân khấu giải trí hàng đầu thế giới.

Bốn xu hướng mở ra “Bản đồ Ẩm thực Tương lai” của Việt Nam

Bốn xu hướng mở ra “Bản đồ Ẩm thực tương lai” của Việt Nam

Tại Future Menus 2026, đơn vị tổ chức đã giới thiệu bốn xu hướng được dự báo sẽ dẫn đầu thị trường ẩm thực toàn cầu trong thời gian tới. Đó là những xu hướng gợi mở giúp ngành ẩm thực Việt Nam phát triển. Bởi ẩm thực là một kênh hữu hiệu để thu hút du lịch và quảng bá văn hóa Việt ra thế giới.

Chinh phục những địa hạt mới

Chinh phục những địa hạt mới

Vừa qua, bộ phim “Ốc mượn hồn” đã có màn ra mắt ấn tượng với khán giả cả nước. Không chỉ mang đến cho khán giả trải nghiệm điện ảnh mới mẻ, bộ phim còn là dấu ấn mới trên hành trình làm nghệ thuật của đạo diễn Đinh Tuấn Vũ, sau 7 năm xa màn ảnh rộng.

Gomshow có những suất diễn định kỳ tại Hà Nội là nỗ lực của cả ê kíp.

Từ vở ballet “Gat” đến câu chuyện phát triển công nghiệp văn hóa

Những chuyển động ballet đương đại hòa cùng hình ảnh chiếc mũ Gat truyền thống của Hàn Quốc trên sân khấu Nhà hát Hồ Gươm trong chương trình “Mùa Hàn Quốc 2026” gợi cho chúng ta, những khán giả Việt Nam, nhiều suy ngẫm. Đó không chỉ là một đêm diễn nghệ thuật mà là một lát cắt cho thấy cách Hàn Quốc đang kể câu chuyện văn hóa của mình với thế giới - bằng ngôn ngữ nghệ thuật hiện đại, mới mẻ, mang tính toàn cầu.

AI và sự hủy hoại của sáng tạo tự thân

AI và sự hủy hoại của sáng tạo tự thân

Nhà văn - dịch giả Trần Tiễn Cao Đăng trong nhiều bài viết và những cuộc đàm luận sâu về chủ đề lạm dụng AI trong viết sáng tạo, ông đã cảnh báo việc lạm dụng AI trong sáng tác là hành vi tự hủy hoại sự sáng tạo của người viết, đồng thời đặt ra vấn đề trách nhiệm của tác giả, biên tập và các thiết chế văn học trước làn sóng “chữ nghĩa AI” đang lan rộng. Nhà thơ Nguyễn Bích Hạnh cũng có nhiều ý kiến sâu sắc về vấn nạn sáng tạo văn chương lạm dụng AI. Văn nghệ Công an đã có cuộc trò chuyện ngắn với nhà văn Trần Tiễn Cao Đăng và nhà thơ Nguyễn Bích Hạnh về chủ đề này.

LHP Cannes 2026: Vệt vàng son của Cành cọ vàng

LHP Cannes 2026: Vệt vàng son của Cành cọ vàng

Sau một tuần tranh giải căng thẳng, cuối tuần qua, “Fjord” của nhà làm phim Romania Cristian Mungiu đã chính thức trở thành tác phẩm tiếp theo đoạt giải Cành cọ vàng danh giá tại LHP Cannes 2026. Càng đặc biệt hơn khi đây không phải thành công riêng lẻ, mà qua đó cho thấy chuỗi thành tích đặc biệt của đạo diễn này, nữ diễn viên chính Renate Reinsve lẫn nhà phân phối phim NEON.

Sân khấu cho thiếu nhi 2026: Những bước chuyển mình

Sân khấu cho thiếu nhi 2026: Những bước chuyển mình

Có thể nói, sân khấu kịch thiếu nhi 2026 đang có những bước chuyển mình mạnh mẽ để bắt nhịp với xu hướng nghe nhìn của thời đại. Bên cạnh những kịch mục đa dạng như nhạc kịch, tạp kỹ, năm nay, sân khấu hè còn có sự tham gia của các loại hình nghệ thuật truyền thống như múa rối, tuồng, chèo, với sự kết hợp giữa công nghệ và di sản.

Yêu miền quê sinh thành

Yêu miền quê sinh thành

“Hãy xem rất nhiều phim tài liệu, ký sự và hãy đọc các truyện ngắn, hoặc hãy nhìn vào những tác phẩm ảnh nghệ thuật với phong cách “đời thường” của nhà báo, đạo diễn Phùng Tùng Thiện, ta có thể thấu cảm được sự tài hoa của tác giả, và niềm xúc cảm về tình đất, tình người”. Đó là lời giới thiệu của ông Lê Minh Hoan, nguyên Phó Chủ tịch Quốc hội, nguyên Bí thư Tỉnh ủy Đồng Tháp trên Tạp chí Văn nghệ Đồng Tháp tháng 11/2025 về nhà báo, đạo diễn đa tài Phùng Thùng Thiện.