Nghe Tân Nhàn hát lại nhớ Tân Nhân…

Trong tuyển tập những ca khúc hay nhất do ca sỹ Tân Nhàn trình bày có nhiều bài hát quen thuộc như "Xa khơi"; "Tình ca mùa xuân"; "Thơ tình cuối mùa thu"; "Trăng khuyết"; "Thơ tình của núi"... Nhưng, không hiểu sao tôi vẫn thích nhất hai ca khúc "Xa khơi" của nhạc sỹ Nguyễn Tài Tuệ và "Sông ơi, đừng chảy" của nhạc sỹ, nhà thơ Nguyễn Vĩnh Tiến.

"Đừng chảy nữa sông ơi/ Cho ta tìm lại những nhọc nhằn qua sông/ Dăng dăng ngày ngày/ Nhưng không về nguồn/ Ta không tìm được/ Những kỷ niệm ấu thơ…".

Tôi đắm chìm trong giọng hát cao vút, trong vắt, những âm thanh đa chiều, đa cảm tràn ngập không gian, đổ rào rào như trận mưa cuối hạ…

Trò chuyện với ca sỹ Tân Nhàn tại một chung cư cao cấp ở Hà Nội, nơi gia đình Tân Nhàn đang sống, tôi hỏi cái tên Tân Nhàn và Tân Nhân có mối liên hệ nào không? Tân Nhàn nói: "Có đấy anh ạ, mẹ em vì ngưỡng mộ giọng hát của nghệ sỹ Tân Nhân nên khi sinh ra em đã đặt tên là Tân Nhàn…".

Người ta thường nói tới chữ "DUYÊN" trong cõi đời. Ngưỡng mộ một người ca sỹ mà đặt tên con và có lẽ người mẹ cũng không dám nghĩ rằng sau này con mình cũng có một giọng hát hay, cũng hát lại bài hát "Xa khơi", cũng nổi tiếng, được nhiều người ưu thích, mến mộ… Và chữ "DUYÊN" này còn đến với Tân Nhàn khi cô cùng tham gia và được giải với người bạn đời trong một lần Sao Mai tổ chức ở vùng đất mỏ Quảng Ninh.

Tại giải Sao Mai lần đó, ca sỹ Tuấn Anh đoạt giải nhất dòng nhạc thính phòng và Tân Nhàn cũng đoạt giải cao. Sau này, chính mẹ chồng của Tân Nhàn thú nhận rằng, bà đã theo dõi cuộc thi và rất thích giọng hát của cô con dâu tương lai Tân Nhàn. Giọng hát hợp "gu" với gia đình bà. Bởi, gia đình bà cũng đều làm nghệ thuật.

NSND Tân Nhân.
NSND Tân Nhân.

Tôi đã nghe ca khúc "Xa khơi" của nhạc sỹ Nguyễn Tài Tuệ  do nghệ sỹ Tân Nhân hát không biết bao nhiêu lần. Khi tôi còn làm Chủ tịch Hội đồng biên tập một tờ báo điện tử, tôi đã trích một phần hồi ký của Tân Nhân do con trai bà là nhà báo Trương Nguyên Việt cung cấp đưa lên tờ báo và được rất nhiều bạn  đọc quan tâm.

Người ta thường nói, mọi sự so sánh đều khập khiễng. Nhưng, không hiểu sao mỗi khi nghe ca sỹ Tân Nhàn hát, tôi lại nhớ đến những dòng hồi ký của cố nghệ sỹ Tân Nhân: "… Ra Việt Bắc nhận công tác với các anh, các chị, tôi gia nhập đoàn văn công mặt trận Bình Trị Thiên và trung Lào. Đó là thời kỳ gian khổ nhất của mặt trận Bình Trị Thiên… Địch luôn rình rập, càn lên chiến khu. Một lần chúng tôi bị bao vây tứ phía, trên trời máy bay, dưới sông ca nô, trên bộ địch vây quanh…".

Mọi người trong đoàn văn công tưởng Tân Nhân đã chết. Người yêu của Tân Nhân lúc đó là nhạc sỹ Hoàng Thi Thơ đã viết ca khúc "Xuân chết trong lòng tôi". Và cũng từ đó bắt đầu thời kỳ "Dằng dặc chuyện tình nghệ sỹ ở hai đầu chiến tuyến" như tên một bài báo viết nhân kỷ niệm ngày đất nước thống nhất 30-4.

Những ngày gần đây, ở nhà vườn Sóc Sơn, thường xuyên nghe các ca khúc do Tân Nhàn trình bày qua đĩa CD và qua kênh truyền hình AVG, tôi có cảm nhận rằng, giọng hát của Tân Nhàn đúng là có nhiều nét tương đồng với Tân Nhân.

Khi tôi đọc hồi ký của cố nghệ sĩ Tân Nhân, tôi hiểu được một thời người ca sỹ phải trải qua bao gian khổ, thiếu thốn, hiểm nguy, ở rừng, ở cứ, người nghệ sỹ đã trở thành người chiến sỹ trong cuộc kháng chiến trường kỳ của dân tộc. Họ hát dưới mưa bom bão đạn như người ta vẫn thường nói.

Tân Nhàn may mắn được sinh ra và lớn lên trong hòa bình, khi đất nước đã hoàn toàn thống nhất, được học hành, đào tạo bài bản, Tân Nhàn đã có bằng thạc sỹ và nay đang làm luận án tiến sỹ. Có một điểm chung của Tân Nhân và Tân Nhàn mà tôi cảm nhận, ấy là việc gia đình. Cả hai đều rất coi trọng gia đình. Đều hết lòng vì gia đình. Khi tôi đọc bài thơ "Cố hương" của nghệ sỹ Tân Nhân trên FB của con trai bà, tôi hiểu tình cảm gia đình, quê hương thật sâu nặng trong người nghệ sỹ: "Cứ mỗi sáng tinh mơ gà gáy vang khắp xóm/ Trăng lưỡi liềm còn lơ lửng trên cao/ Nhớ ngày xưa mạ thức con dậy sớm… Trong hừng đông còn đọng hơi sương…".

Tân Nhàn cũng vậy, tình cảm gia đình, quê hương, nhất là người mẹ luôn hiện hữu trong những ca khúc say đắm lòng người do cô thể hiện. Cô nói bây giờ ưu tiên số một của cô là gia đình. Với ca sỹ Tân Nhàn, hạnh phúc lớn nhất của cô là sự bình an của gia đình. Chồng Tân Nhàn là ca sỹ Tuấn Anh, hiện là Phó trưởng Khoa Thanh nhạc Trường Đại học Sư phạm Nghệ thuật Trung ương. Vợ chồng ca sỹ Tân Nhàn có một con trai lên chín tuổi, khôi ngô tuấn tú. 

Thời nào cũng vậy, có những người đã hy sinh hạnh phúc gia đình vì sự nghiệp, lại cũng có người vì gia đình mà hy sinh sự nghiệp. Nhưng, có rất nhiều người đã coi gia đình như một "bệ phóng" cho sự nghiệp của mình. Xây dựng một gia đình êm ấm, hạnh phúc, để từ đó yên tâm mà phấn đấu, phát triển sự nghiệp của mình cũng là điều mà ngày nay nhiều người đang hướng tới. "Trời không cho ai tất cả", người ta thường nói vậy, nhưng trời cũng không ngăn cản những ai muốn xây dựng cho mình một cuộc sống hạnh phúc.

Nghệ sĩ Tân Nhàn.
Nghệ sĩ Tân Nhàn.

Tâm sự với tôi, ca sỹ Tân Nhàn nói rằng, bây giờ cô ít đi biểu diễn ở nước ngoài. Thực ra, nhiều ca sỹ ở xứ ta ra album là để có cái danh nhiều hơn là thực, bỏ tiền làm album nhiều nhưng thu lại thì ít vì những Album bán được thì bị sao chép, in lậu rất nhiều. Ca sỹ Tân Nhàn cũng đã có 10 album như "Yếm đào xuống phố"; "Sông đợi"; "Giọt thời gian"; "Chiều vắng"… Có album cô phải bỏ ra cả tỷ đồng… Nhưng, thu đủ số tiền bỏ ra đã khó, nói gì đến lãi…

Tham gia các chương trình biểu diễn, nhất là ở nước ngoài mới là thu nhập đáng kể của ca sỹ hiện nay. Dẫu vậy, Tân Nhàn vẫn thích ở nhà chăm sóc gia đình hơn là các show biểu diễn phải xa nhà lâu ngày. Hiện Tân Nhàn đang là giảng viên Học viện Âm nhạc quốc gia Việt Nam. Ca sỹ Tân Nhàn nói, bây giờ cô thích đi dạy hơn là đi biểu diễn. Cũng phải, một người luôn coi gia đình là số một ắt sẽ biết cách dành thời gian tối đa cho gia đình mình.

Tôi thiển nghĩ, Tân Nhàn cũng như cố nghệ sỹ Tân Nhân có một giọng hát trời cho tuyệt vời. Chính Tân Nhàn cũng thú nhận rằng, 70% giọng hát của cô là do trời ban tặng. "Tôi gửi niềm mê đắm, khát khao hạnh phúc, cùng sự dịu dàng của tâm hồn mình qua giọng hát…" - Tân Nhàn tâm sự. Tân Nhàn cho rằng: Sự bình yên của gia đình giúp ta sống thanh thản hơn, có nhiều niềm vui hơn… Như nhiều nghệ sỹ khát khao vươn tới đỉnh cao, ca sỹ Tân Nhàn cũng luôn tự nhủ mình rằng không bao giờ được thỏa mãn, dừng lại, điều mà cô sợ nhất là sự sáo mòn, ăn theo...

Khi ca sỹ Tân Nhàn tặng tôi album mới ra lò với cái tên "Thương", tôi hiểu rằng người ca sỹ với giọng hát đầy nữ tính này đã biết cách neo đậu trong tâm hồn những người yêu thích âm nhạc, yêu thích các ca khúc do cô thể hiện cái điều cốt lõi nhất, nói như nhạc sỹ trịnh Công Sơn "sống ở đời cần có một tấm lòng". Và không hiểu sao, tôi lại nghĩ đến cố nghệ sỹ Tân Nhân, người nghệ sỹ với bài hát "Xa khơi" nổi tiếng một thời…

Viết tại nhà vườn Sóc Sơn

Dương Kỳ Anh

Các tin khác

Phim "Mưa đỏ" ghi dấu ấn của điện ảnh Việt ở đề tài chiến tranh cách mạng.

Khát vọng trở thành ngành công nghiệp văn hóa

40 năm đổi mới - một chặng đường đánh dấu nhiều cột mốc của điện ảnh Việt Nam từ một nền điện ảnh bao cấp sang cơ chế thị trường. Tại hội thảo "Diện mạo điện ảnh Việt Nam 40 năm đổi mới", tổ chức trong khuôn khổ Liên hoan phim Châu Á - Đà Nẵng (DANAFF) Tiến sĩ Ngô Phương Lan - Chủ tịch Hiệp hội Xúc tiến phát triển Điện ảnh Việt Nam - Giám đốc DANAFF nhận định: "40 năm trước, Đổi mới không chỉ mở ra một giai đoạn phát triển mới về kinh tế - xã hội, mà còn mở ra những không gian sáng tạo mới cho văn học, nghệ thuật. Tinh thần nhìn thẳng vào sự thật, phản ánh đúng sự thật đã trở thành động lực quan trọng để văn nghệ sĩ khám phá sâu hơn đời sống con người, những chuyển động của xã hội và những khát vọng của dân tộc trong thời kỳ mới".

Những dấu ấn khác biệt của “Tận hiến”

Những dấu ấn khác biệt của “Tận hiến”

Bộ phim truyền hình "Tận hiến" (Điện ảnh CAND sản xuất) vừa khép lại hành trình phát sóng nhưng dư âm mà bộ phim mang lại vẫn tiếp tục lắng đọng trong lòng khán giả. Giữa dòng chảy của điện ảnh chính luận, "Tận hiến" tạo dấu ấn không chỉ bởi câu chuyện về những chiến sĩ tình báo CAND hoạt động và sẵn sàng hy sinh trong thầm lặng mà còn ở cách làm phim giàu tâm huyết và khát vọng.

Hình tượng nghệ thuật trong thơ trẻ đương đại

Hình tượng nghệ thuật trong thơ trẻ đương đại

Có một số bạn yêu thơ hỏi tôi về việc: "Các nhà thơ trẻ hiện nay quan tâm đến hình tượng thơ trong sáng tác như thế nào?". Theo tôi, việc xây dựng hình tượng thơ có vai trò đặc biệt quan trọng trong sáng tác thơ ca của những người viết, bởi hình tượng thơ chính là nơi nhà thơ gửi gắm tư tưởng, cảm xúc, cách nhìn về con người và cuộc đời.

Hội sách thiếu nhi ở “siêu đô thị”

Hội sách thiếu nhi ở “siêu đô thị”

Nằm trong các hoạt động kỷ niệm 50 năm Ngày Thành phố Sài Gòn - Gia Định chính thức vinh dự mang tên Chủ tịch Hồ Chí Minh (2/7/1976 - 2/7/2026), Hội sách Thiếu nhi Thành phố Hồ Chí Minh lần 6 - năm 2026 với chủ đề: “Em vui đọc sách, học bao điều hay” vừa được khai mạc với nhiều hoạt động phong phú, sáng tạo dành cho thiếu nhi, phụ huynh, giáo viên và cộng đồng.

Để truyện tranh tham gia vào công nghiệp văn hóa

Để truyện tranh tham gia vào công nghiệp văn hóa

Truyện tranh là một thị trường đang bị bỏ ngỏ ở Việt Nam. Điều chúng ta thiếu không phải là những tác giả tài năng mà là một hệ sinh thái đủ mạnh để nuôi dưỡng, bảo vệ và phát triển các giá trị sáng tạo. Những vấn đề này được đặt ra trong tọa đàm "Kiến tạo hệ sinh thái sáng tạo truyện tranh cho người Việt" diễn ra mới đây tại Hà Nội.

“Màu dân tộc” trong dòng chảy đương đại

“Màu dân tộc” trong dòng chảy đương đại

Gần đây, nhiều hoạt động lan tỏa và tôn vinh những giá trị văn hóa truyền thống, di sản mang đậm sắc màu dân tộc như vẻ đẹp của tranh Đông Hồ đã thu hút sự quan tâm của giới trẻ...

Phá án ma túy bằng sự tỉnh táo và nhân văn

Phá án ma túy bằng sự tỉnh táo và nhân văn

Vừa lên sóng những tập đầu tiên, bộ phim truyền hình “Lửa trắng” đã thu hút sự quan tâm của đông đảo khán giả. Từ việc khai thác cuộc đấu tranh chống tội phạm ma túy trong thời đại số, bộ phim khắc họa chân dung người chiến sĩ CAND với sự dũng cảm, bản lĩnh và trí tuệ cùng những thông điệp nhân văn sâu sắc.

Hoạt hình Việt ra thế giới

Hoạt hình Việt ra thế giới

Lần đầu tiên, một bộ phim hoạt hình dài của Việt Nam "Trạng Quỳnh nhí: Truyền thuyết Kim Ngưu" được mời tham dự Annecy International Animation Film Festival - liên hoan phim hoạt hình lớn nhất hành tinh. Theo đạo diễn Trịnh Lâm Tùng, đây là cơ hội để những người làm hoạt hình Việt Nam được cất lên tiếng nói của mình, được giới thiệu những giá trị văn hóa mà chúng ta đã gìn giữ qua biết bao thế hệ.

Bước tiến của Điện ảnh Việt tại DANAFF

Bước tiến của Điện ảnh Việt tại DANAFF

Đà Nẵng sẽ trở thành tâm điểm của điện ảnh khu vực khi đăng cai "Liên hoan phim châu Á - Đà Nẵng" (DANAFF) lần thứ IV (diễn ra từ ngày 28/6 đến ngày 4/7). Với chủ đề “Nhịp cầu từ châu Á ra thế giới”, DANAFF năm nay được tổ chức quy mô hơn, nhiều hoạt động chuyên sâu hơn và định hướng rõ nét trong việc thúc đẩy công nghiệp điện ảnh Việt Nam hội nhập quốc tế.

Một số tác phẩm của hoạ sĩ Bùi Xuân Phái đã được sử dụng trong nhiều sản phẩm âm nhạc.

Bản quyền tác phẩm hội họa trong sáng tạo đương đại

Mới đây, việc ê-kíp sản xuất MV của ca sĩ Sơn Tùng M-TP sử dụng hình ảnh tác phẩm “Tàn Chỉ” của họa sĩ Lệ Giang không xin phép, cũng như nhiều sản phẩm nghệ thuật, quảng cáo, điện ảnh từng khai thác tranh của các họa sĩ đã đặt ra câu hỏi: Sử dụng tác phẩm hội họa trong sáng tạo nghệ thuật như thế nào, đâu là ranh giới giữa cảm hứng sáng tạo và hành vi xâm phạm bản quyền?

Nguyễn Đình Khánh - ông Tổ nghề nhiếp ảnh

Nguyễn Đình Khánh - ông Tổ nghề nhiếp ảnh

Từ hơn một thế kỷ trước, cụ Nguyễn Đình Khánh một người con của làng Lai Xá (Hà Nội) đã sớm tiếp cận nghề nhiếp ảnh, mở hiệu ảnh Khánh Ký nổi tiếng trên phố Hàng Da. Cụ đã truyền nghề cho nhiều người cùng làng, tạo nên một cộng đồng thợ ảnh đông đảo, đưa Lai Xá trở thành cái nôi của nghề nhiếp ảnh Việt Nam.

Hiện tượng suất chiếu của phim Việt có doanh thu bằng 0

Hiện tượng suất chiếu của phim Việt có doanh thu bằng 0

"Sân nhà" đã không còn là lợi thế khi một loạt phim Việt phải sớm rút khỏi phòng vé vì doanh thu thấp. Tự "nâng chuẩn" chất lượng có lẽ là con đường duy nhất nếu phim Việt muốn giữ chân khán giả trong cuộc đua khốc liệt này.

Phát động cuộc thi viết về “Trang sách & mái trường”

Phát động cuộc thi viết về “Trang sách & mái trường”

Cuộc thi viết về “Trang sách & Mái trường” không chỉ là hoạt động chào mừng dấu mốc 70 năm của Nhà xuất bản Giáo dục Việt Nam mà còn là lời tri ân dành cho các thế hệ thầy cô giáo, học sinh, người làm sách và những người đã góp phần vun đắp tri thức cho đất nước.

Xây dựng cộng đồng đọc: Để trẻ em lớn lên cùng trang sách

Xây dựng cộng đồng đọc: Để trẻ em lớn lên cùng trang sách

Trong một thế giới mà trẻ em đang bị các thiết bị điện tử chi phối mạnh mẽ như hiện nay, việc làm thế nào để trẻ em có thói quen đọc sách, có cơ hội lớn lên cùng trang sách trong những mùa hè không chỉ là nỗ lực của phụ huynh mà còn cần sự chung tay của cả cộng đồng...

Nhà thơ Vân Anh: Hành trình tìm “trầm”

Nhà thơ Vân Anh: Hành trình tìm “trầm”

Nhà thơ Vân Anh tự bạch: "Suốt một Đời Thơ xin tự nguyện làm một phu trầm để bóc dần vỏ bọc thời gian/ giữa đời ngậm ngải tìm trầm... Nghĩa Nhân". Đây có thể xem là tuyên ngôn tinh thần cho toàn bộ hành trình thơ của Vân Anh.