Nghe Tân Nhàn hát lại nhớ Tân Nhân…

Trong tuyển tập những ca khúc hay nhất do ca sỹ Tân Nhàn trình bày có nhiều bài hát quen thuộc như "Xa khơi"; "Tình ca mùa xuân"; "Thơ tình cuối mùa thu"; "Trăng khuyết"; "Thơ tình của núi"... Nhưng, không hiểu sao tôi vẫn thích nhất hai ca khúc "Xa khơi" của nhạc sỹ Nguyễn Tài Tuệ và "Sông ơi, đừng chảy" của nhạc sỹ, nhà thơ Nguyễn Vĩnh Tiến.

"Đừng chảy nữa sông ơi/ Cho ta tìm lại những nhọc nhằn qua sông/ Dăng dăng ngày ngày/ Nhưng không về nguồn/ Ta không tìm được/ Những kỷ niệm ấu thơ…".

Tôi đắm chìm trong giọng hát cao vút, trong vắt, những âm thanh đa chiều, đa cảm tràn ngập không gian, đổ rào rào như trận mưa cuối hạ…

Trò chuyện với ca sỹ Tân Nhàn tại một chung cư cao cấp ở Hà Nội, nơi gia đình Tân Nhàn đang sống, tôi hỏi cái tên Tân Nhàn và Tân Nhân có mối liên hệ nào không? Tân Nhàn nói: "Có đấy anh ạ, mẹ em vì ngưỡng mộ giọng hát của nghệ sỹ Tân Nhân nên khi sinh ra em đã đặt tên là Tân Nhàn…".

Người ta thường nói tới chữ "DUYÊN" trong cõi đời. Ngưỡng mộ một người ca sỹ mà đặt tên con và có lẽ người mẹ cũng không dám nghĩ rằng sau này con mình cũng có một giọng hát hay, cũng hát lại bài hát "Xa khơi", cũng nổi tiếng, được nhiều người ưu thích, mến mộ… Và chữ "DUYÊN" này còn đến với Tân Nhàn khi cô cùng tham gia và được giải với người bạn đời trong một lần Sao Mai tổ chức ở vùng đất mỏ Quảng Ninh.

Tại giải Sao Mai lần đó, ca sỹ Tuấn Anh đoạt giải nhất dòng nhạc thính phòng và Tân Nhàn cũng đoạt giải cao. Sau này, chính mẹ chồng của Tân Nhàn thú nhận rằng, bà đã theo dõi cuộc thi và rất thích giọng hát của cô con dâu tương lai Tân Nhàn. Giọng hát hợp "gu" với gia đình bà. Bởi, gia đình bà cũng đều làm nghệ thuật.

NSND Tân Nhân.
NSND Tân Nhân.

Tôi đã nghe ca khúc "Xa khơi" của nhạc sỹ Nguyễn Tài Tuệ  do nghệ sỹ Tân Nhân hát không biết bao nhiêu lần. Khi tôi còn làm Chủ tịch Hội đồng biên tập một tờ báo điện tử, tôi đã trích một phần hồi ký của Tân Nhân do con trai bà là nhà báo Trương Nguyên Việt cung cấp đưa lên tờ báo và được rất nhiều bạn  đọc quan tâm.

Người ta thường nói, mọi sự so sánh đều khập khiễng. Nhưng, không hiểu sao mỗi khi nghe ca sỹ Tân Nhàn hát, tôi lại nhớ đến những dòng hồi ký của cố nghệ sỹ Tân Nhân: "… Ra Việt Bắc nhận công tác với các anh, các chị, tôi gia nhập đoàn văn công mặt trận Bình Trị Thiên và trung Lào. Đó là thời kỳ gian khổ nhất của mặt trận Bình Trị Thiên… Địch luôn rình rập, càn lên chiến khu. Một lần chúng tôi bị bao vây tứ phía, trên trời máy bay, dưới sông ca nô, trên bộ địch vây quanh…".

Mọi người trong đoàn văn công tưởng Tân Nhân đã chết. Người yêu của Tân Nhân lúc đó là nhạc sỹ Hoàng Thi Thơ đã viết ca khúc "Xuân chết trong lòng tôi". Và cũng từ đó bắt đầu thời kỳ "Dằng dặc chuyện tình nghệ sỹ ở hai đầu chiến tuyến" như tên một bài báo viết nhân kỷ niệm ngày đất nước thống nhất 30-4.

Những ngày gần đây, ở nhà vườn Sóc Sơn, thường xuyên nghe các ca khúc do Tân Nhàn trình bày qua đĩa CD và qua kênh truyền hình AVG, tôi có cảm nhận rằng, giọng hát của Tân Nhàn đúng là có nhiều nét tương đồng với Tân Nhân.

Khi tôi đọc hồi ký của cố nghệ sĩ Tân Nhân, tôi hiểu được một thời người ca sỹ phải trải qua bao gian khổ, thiếu thốn, hiểm nguy, ở rừng, ở cứ, người nghệ sỹ đã trở thành người chiến sỹ trong cuộc kháng chiến trường kỳ của dân tộc. Họ hát dưới mưa bom bão đạn như người ta vẫn thường nói.

Tân Nhàn may mắn được sinh ra và lớn lên trong hòa bình, khi đất nước đã hoàn toàn thống nhất, được học hành, đào tạo bài bản, Tân Nhàn đã có bằng thạc sỹ và nay đang làm luận án tiến sỹ. Có một điểm chung của Tân Nhân và Tân Nhàn mà tôi cảm nhận, ấy là việc gia đình. Cả hai đều rất coi trọng gia đình. Đều hết lòng vì gia đình. Khi tôi đọc bài thơ "Cố hương" của nghệ sỹ Tân Nhân trên FB của con trai bà, tôi hiểu tình cảm gia đình, quê hương thật sâu nặng trong người nghệ sỹ: "Cứ mỗi sáng tinh mơ gà gáy vang khắp xóm/ Trăng lưỡi liềm còn lơ lửng trên cao/ Nhớ ngày xưa mạ thức con dậy sớm… Trong hừng đông còn đọng hơi sương…".

Tân Nhàn cũng vậy, tình cảm gia đình, quê hương, nhất là người mẹ luôn hiện hữu trong những ca khúc say đắm lòng người do cô thể hiện. Cô nói bây giờ ưu tiên số một của cô là gia đình. Với ca sỹ Tân Nhàn, hạnh phúc lớn nhất của cô là sự bình an của gia đình. Chồng Tân Nhàn là ca sỹ Tuấn Anh, hiện là Phó trưởng Khoa Thanh nhạc Trường Đại học Sư phạm Nghệ thuật Trung ương. Vợ chồng ca sỹ Tân Nhàn có một con trai lên chín tuổi, khôi ngô tuấn tú. 

Thời nào cũng vậy, có những người đã hy sinh hạnh phúc gia đình vì sự nghiệp, lại cũng có người vì gia đình mà hy sinh sự nghiệp. Nhưng, có rất nhiều người đã coi gia đình như một "bệ phóng" cho sự nghiệp của mình. Xây dựng một gia đình êm ấm, hạnh phúc, để từ đó yên tâm mà phấn đấu, phát triển sự nghiệp của mình cũng là điều mà ngày nay nhiều người đang hướng tới. "Trời không cho ai tất cả", người ta thường nói vậy, nhưng trời cũng không ngăn cản những ai muốn xây dựng cho mình một cuộc sống hạnh phúc.

Nghệ sĩ Tân Nhàn.
Nghệ sĩ Tân Nhàn.

Tâm sự với tôi, ca sỹ Tân Nhàn nói rằng, bây giờ cô ít đi biểu diễn ở nước ngoài. Thực ra, nhiều ca sỹ ở xứ ta ra album là để có cái danh nhiều hơn là thực, bỏ tiền làm album nhiều nhưng thu lại thì ít vì những Album bán được thì bị sao chép, in lậu rất nhiều. Ca sỹ Tân Nhàn cũng đã có 10 album như "Yếm đào xuống phố"; "Sông đợi"; "Giọt thời gian"; "Chiều vắng"… Có album cô phải bỏ ra cả tỷ đồng… Nhưng, thu đủ số tiền bỏ ra đã khó, nói gì đến lãi…

Tham gia các chương trình biểu diễn, nhất là ở nước ngoài mới là thu nhập đáng kể của ca sỹ hiện nay. Dẫu vậy, Tân Nhàn vẫn thích ở nhà chăm sóc gia đình hơn là các show biểu diễn phải xa nhà lâu ngày. Hiện Tân Nhàn đang là giảng viên Học viện Âm nhạc quốc gia Việt Nam. Ca sỹ Tân Nhàn nói, bây giờ cô thích đi dạy hơn là đi biểu diễn. Cũng phải, một người luôn coi gia đình là số một ắt sẽ biết cách dành thời gian tối đa cho gia đình mình.

Tôi thiển nghĩ, Tân Nhàn cũng như cố nghệ sỹ Tân Nhân có một giọng hát trời cho tuyệt vời. Chính Tân Nhàn cũng thú nhận rằng, 70% giọng hát của cô là do trời ban tặng. "Tôi gửi niềm mê đắm, khát khao hạnh phúc, cùng sự dịu dàng của tâm hồn mình qua giọng hát…" - Tân Nhàn tâm sự. Tân Nhàn cho rằng: Sự bình yên của gia đình giúp ta sống thanh thản hơn, có nhiều niềm vui hơn… Như nhiều nghệ sỹ khát khao vươn tới đỉnh cao, ca sỹ Tân Nhàn cũng luôn tự nhủ mình rằng không bao giờ được thỏa mãn, dừng lại, điều mà cô sợ nhất là sự sáo mòn, ăn theo...

Khi ca sỹ Tân Nhàn tặng tôi album mới ra lò với cái tên "Thương", tôi hiểu rằng người ca sỹ với giọng hát đầy nữ tính này đã biết cách neo đậu trong tâm hồn những người yêu thích âm nhạc, yêu thích các ca khúc do cô thể hiện cái điều cốt lõi nhất, nói như nhạc sỹ trịnh Công Sơn "sống ở đời cần có một tấm lòng". Và không hiểu sao, tôi lại nghĩ đến cố nghệ sỹ Tân Nhân, người nghệ sỹ với bài hát "Xa khơi" nổi tiếng một thời…

Viết tại nhà vườn Sóc Sơn

Dương Kỳ Anh

Các tin khác

Khi Oscar cải tổ: Minh bạch AI, nới lỏng tiêu chí

Khi Oscar cải tổ: Minh bạch AI, nới lỏng tiêu chí

Trước thềm lễ trao giải Oscar lần thứ 99 dự kiến diễn ra vào năm 2027, Viện Hàn lâm Khoa học và Nghệ thuật Điện ảnh Hoa Kỳ (AMPAS) vừa công bố những thay đổi mang tính bước ngoặt. Đây được đánh giá là một trong những sự lắng nghe cần thiết trong bối cảnh ngành công nghiệp điện ảnh đang thay đổi một cách nhanh chóng trước sức ép của trí tuệ nhân tạo (AI) và trải nghiệm ngày càng đa dạng trong cách thưởng thức nghệ thuật.

Đạo diễn Vạn Nguyễn: “Đưa di sản đến với khán giả bằng tinh thần sáng tạo của thời đại mới”

Đạo diễn Vạn Nguyễn: “Đưa di sản đến với khán giả bằng tinh thần sáng tạo của thời đại mới”

Là một trong những gương mặt tiêu biểu dành trọn tâm huyết cho việc bảo tồn và phát huy giá trị văn hóa dân tộc qua ngôn ngữ sân khấu hiện đại, mới đây đạo diễn Vạn Nguyễn là người Việt đầu tiên được UNESCO Nhật Bản vinh danh “Đạo diễn vì sứ mệnh bảo tồn giá trị văn hóa UNESCO 2025”. Chuyên đề Văn nghệ Công an đã có cuộc trò chuyện cùng đạo diễn Vạn Nguyễn về hành trình bảo tồn và lan tỏa bản sắc văn hóa Việt.

Mối duyên với những ấn bản “Truyện Kiều” lưu dấu trăm năm

Mối duyên với những ấn bản “Truyện Kiều” lưu dấu trăm năm

Trong hơn 20 năm qua, ông Nguyễn Lân Bình đã dày công nghiên cứu và tìm tòi được nhiều tư liệu quý giá về ông nội mình - học giả Nguyễn Văn Vĩnh. Những tư liệu ấy đã góp phần quan trọng làm sáng rõ công lao, thành tựu quan trọng về học giả Nguyễn Văn Vĩnh đối với nền văn học, báo chí nước nhà, trong đó có sự phổ cập và phát triển chữ quốc ngữ với bản dịch “Truyện Kiều” được in lần đầu tiên ở miền Bắc vào năm 1913.

Ươm "mầm xanh" cho đội ngũ dịch giả

Ươm "mầm xanh" cho đội ngũ dịch giả

“Cuộc thi dịch Văn học Việt - Trung, Trung - Việt” năm 2026 vừa chính thức khởi động tại TP Hồ Chí Minh. Bước qua mùa giải thứ hai, cuộc thi không chỉ là nơi giao lưu văn chương giữa hai nước mà còn được kỳ vọng trở thành mảnh đất màu mỡ để phát hiện và bồi dưỡng những “mầm xanh” dịch thuật.

Họa sĩ Tô Chiêm: Sau cú "nốc ao" của số phận

Họa sĩ Tô Chiêm: Sau cú "nốc ao" của số phận

Khi đến thăm họa sĩ Tô Chiêm sau cơn đột quỵ cách đây 2 năm, tôi không hình dung có một ngày lại được trò chuyện và chia sẻ với anh trong sự kiện trưng bày nghệ thuật “Khói” với tâm thế của một người họa sĩ điềm tĩnh trở lại với hội họa sau tất cả.

Dấu ấn kết nối du lịch với văn hóa và di sản

Dấu ấn kết nối du lịch với văn hóa và di sản

Những năm gần đây, với sự ra đời của show diễn thực cảnh được tổ chức tại các địa điểm du lịch đã đem đến cho khán giả là khách du lịch nhiều trải nghiệm mới mẻ. Việc tổ chức các show diễn thực cảnh tại các địa chỉ du lịch nổi tiếng đang được xem là hoạt động tích cực không chỉ để thu hút khách du lịch mà còn là dấu ấn của sự kết nối giữa du lịch với văn hóa và di sản.

Giới xuất bản trước ngã rẽ AI: Kiểm soát hay bị cuốn trôi?

Giới xuất bản trước ngã rẽ AI: Kiểm soát hay bị cuốn trôi?

Những năm gần đây, giới xuất bản thế giới đã liên tục cảnh báo về mối đe dọa của trí tuệ nhân tạo (AI) đến quá trình sáng tạo, trong việc các “ông lớn công nghệ” sử dụng trái phép vô số tác phẩm để huấn luyện thuật toán cũng như thực trạng ngày càng khó phân biệt đâu là tác phẩm đến từ con người, đâu là sản phẩm đến từ máy móc…

Bồi đắp tình yêu Tổ quốc qua âm nhạc

Bồi đắp tình yêu Tổ quốc qua âm nhạc

Giữa những ngày tháng tư lịch sử, một loạt sản phẩm âm nhạc mang tinh thần yêu nước ra mắt công chúng đã tạo nên điểm nhấn đặc biệt trong đời sống âm nhạc. Nỗ lực làm mới cảm hứng truyền thống bằng những sáng tạo độc đáo và hơi thở hiện đại góp phần lan tỏa tình yêu Tổ quốc một cách gần gũi và giàu cảm xúc.

Giao lưu văn chương Việt Nam - New Zealand 2026

Giao lưu văn chương Việt Nam - New Zealand 2026

Việt Nam và New Zealand đã có hơn 50 năm thiết lập quan hệ ngoại giao. Tuy nhiên vẫn có một khoảng trống lớn trong giao lưu văn chương giữa hai nước. Không chờ đợi sự thúc đẩy và đầu tư từ phía Chính phủ hai bên, các nhà thơ của hai nước sau hơn một năm kết nối, đã tổ chức được bước đi đầu tiên khởi động cho việc giới thiệu tác phẩm văn chương cho nhau, và xúc tiến các hoạt động chung nhằm thắt chặt hơn nữa tình đoàn kết và thấu hiểu tâm hồn của nhau.

Từ không gian lưu trữ tĩnh đến hệ sinh thái sáng tạo

Từ không gian lưu trữ tĩnh đến hệ sinh thái sáng tạo

Trong nhiều thập kỷ, bảo tàng và các không gian di sản chủ yếu tồn tại như những “kho lưu trữ sống” - nơi hiện vật được bảo quản cẩn trọng, nhưng lại mang tính tĩnh, đôi khi tạo cảm giác xa cách với công chúng, đặc biệt là thế hệ trẻ.

Hành trình gieo những yêu thương

Hành trình gieo những yêu thương

Dọc dãy hành lang dài của bệnh viện, nghệ sĩ Nguyệt Thu trong bộ quần áo bệnh nhân đã chơi bản nhạc chữa lành "Secret garden". Giữa lằn ranh sinh tử, âm nhạc, kỳ diệu thay, đã giúp trái tim chị khỏe lại. Khán giả của chị là những bệnh nhân, bác sĩ...

Bản đồ quyền lực mới của thế giới đương đại

Bản đồ quyền lực mới của thế giới đương đại

Theo thông lệ hàng năm, tạp chí “TIME” nổi tiếng của Mỹ vừa công bố danh sách “TIME100” của năm 2026, qua đó ghi dấu 100 cá nhân có sức ảnh hưởng toàn cầu. Những gương mặt này trải rộng ở đa dạng lĩnh vực, từ chính trị, đứng sau những nỗ lực tiên phong đến các nghệ sĩ và những nhà đổi mới. Điều nổi bật trong danh sách năm nay là sự góp mặt đông đảo của thế hệ trẻ.

Giấc mơ Manila và cú "Hat-trick" đi vào lịch sử

Giấc mơ Manila và cú "Hat-trick" đi vào lịch sử

Giữa không gian rực rỡ và tiếng nhạc Latin cuồng nhiệt tại thủ đô Manila, Philippines vào những ngày tháng 4 năm 2026, quốc kỳ Việt Nam đã ba lần được kéo lên ở vị trí cao nhất.

Giải “cơn khát” phim trường chuyên nghiệp

Giải “cơn khát” phim trường chuyên nghiệp

Điện ảnh Việt được ví như người khổng lồ đang vươn vai thức giấc. Thế nhưng “người khổng lồ” ấy vẫn chưa có một “đại bản doanh” đúng nghĩa để thỏa sức tung hoành. Đôi chân “người khổng lồ” vẫn chật vật trong những phim trường nhỏ lẻ hoặc bối cảnh tạm bợ, quay xong rồi dỡ bỏ.

Đưa sân khấu đến với học đường: "Gieo mầm" tình yêu nghệ thuật

Đưa sân khấu đến với học đường: "Gieo mầm" tình yêu nghệ thuật

Những năm gần đây, tại Hà Nội, mô hình sân khấu học đường đang được quan tâm, xây dựng như một hướng tiếp cận mới trong giáo dục thẩm mỹ cho lứa tuổi học sinh. Việc đưa nghệ thuật sân khấu đến với học đường không chỉ là "gieo mầm" tình yêu nghệ thuật cho thế hệ tương lai mà còn mở ra cơ hội cho ngành sân khấu khi đưa nghệ thuật đến gần hơn với thế hệ trẻ.

"Phăng đỏ" - một thời đã qua của Trương Vân Ngọc

"Phăng đỏ" - một thời đã qua của Trương Vân Ngọc

"Phăng đỏ" là tiểu thuyết đầu tay của nhà văn Trương Vân Ngọc (sinh năm 1973, quê Hưng Yên, hiện công tác tại Hà Nội)  viết về đề tài hình tượng người chiến sĩ Công an nhân dân, sách đoạt giải C cuộc thi viết tiểu thuyết, truyện ký đề tài "Vì An ninh Tổ quốc và bình yên cuộc sống" do Bộ công an và Hội nhà văn Việt Nam tổ chức năm 2025, được Nhà xuất bản Công an Nhân dân tuyển chọn và ấn hành tháng 12 năm 2025.

Tiểu thuyết lịch sử: Dấu ấn trong đời sống đương đại

Tiểu thuyết lịch sử: Dấu ấn trong đời sống đương đại

Trong đời sống văn học, có một dòng chảy lặng lẽ nhưng lại đóng vai trò khá quan trọng trong đời sống, đó chính là tiểu thuyết lịch sử. Lấy chất liệu từ lịch sử, tái hiện lịch sử qua những trang văn chính là những đóng góp thầm lặng, tích cực của các nhà văn cho bề dày truyền thống văn hóa nước nhà...

Dán nhãn độ tuổi cho MV: Khi “tấm biển cảnh báo” còn bỏ ngỏ

Dán nhãn độ tuổi cho MV: Khi “tấm biển cảnh báo” còn bỏ ngỏ

Nếu việc dán nhãn phân loại độ tuổi đã trở thành điều kiện bắt buộc với tác phẩm điện ảnh, xuất bản... trước khi đến tay công chúng thì ở lĩnh vực âm nhạc, tấm biển cảnh báo này gần như bỏ ngỏ. Thế nên không lạ khi làng nhạc liên tục vấp phải tranh cãi vì những MV có nội dung người lớn.