Nghệ sĩ và niềm tin vào chính mình

Nếu tất cả những gì chúng ta có thể biết và trải nghiệm là chính bản thân mình, thì làm sao có thể sống trọn vẹn nếu ta từ chối chính mình ngay cả khi chưa thử cố gắng? Nếu chúng ta ẩn mình hoặc ngăn cản bản thân vì sợ bị người khác từ chối, về bản chất, chúng ta đang từ chối chính mình trước tiên; người duy nhất mà chúng ta thực sự và không thể tránh khỏi phải sống cùng?

Hành trình từ mất tất cả đến có tất cả của Emil Ferris

Emil Ferris (1962), sinh ra tại phía Nam Chicago, Mỹ, có bố mẹ đều là nghệ sĩ. Từ khi sinh ra, Ferris đã được bác sĩ chẩn đoán rằng bà sẽ không thể sống quá tuổi 30. Thêm vào đó, cho tới năm 3 tuổi bà mới có thể cất những bước đi đầu tiên trong cuộc đời. Trong những năm tuổi thơ ấy, vì không thể đi lại, bà chọn vẽ làm người bạn thân của mình. Gặp vấn đề thể chất, tham gia các trò chơi hoạt động với chúng bạn là một điều khó khăn, bà chọn kết bạn bằng cách kể chuyện. Từ đó nghệ thuật và kể chuyện chính là lối thoát cho tuổi thơ khó khăn của bà.

image001.jpg -0
Emil Ferris. (Ảnh JOEL SAGET)

Qua nhiều năm nỗ lực chữa trị, bà chứng minh rằng bác sĩ đã sai khi vượt qua tuổi 30. Vào thời gian ấy, bà có cơ hội đi Los Angeles để theo nghiệp viết lách. Nhưng cuối cùng bà lại chọn ở lại Chicago để chăm sóc cô con gái sơ sinh của mình. Vì là một người mẹ đơn thân, bà đã phải cố gắng rất nhiều để trang trải cuộc sống. Bà vừa vẽ minh họa, vừa làm đồ chơi cho bộ sưu tập Happy Meal Toys của McDonalds. Đó có thể đã là một cuộc sống ổn định, cho tới khi một sự kiện bất ngờ xảy ra vào năm Ferris 40 tuổi, thay đổi hoàn toàn cuộc đời bà.

Sau bữa tiệc sinh nhật của mình, Ferris bị nhiễm virus Tây sông Nile do muỗi cắn, dẫn đến mê sảng kéo dài 3 tuần. Khi tỉnh dậy, bà được chẩn đoán liệt nửa thân dưới, nhưng điều tồi tệ hơn là tay phải của bà bị tổn thương nghiêm trọng, khiến bà không thể cầm bút - thứ duy nhất giúp bà kiếm sống.

Sau nhiều tuần điều trị, bà quyết định bắt đầu lại từ đầu. Vì tay không thể cầm bút, Ferris nhờ con gái dùng băng dính cố định cây bút vào tay mình. Dù không thể vẽ như trước, bà phải thay đổi kỹ thuật vẽ hoàn toàn. Quá trình này rất khó khăn và tốn nhiều thời gian để làm quen, nhưng cuối cùng, Ferris đã hoàn thành bức vẽ đầu tiên: chân dung của chính mình. Bức tranh còn đặc biệt ở chỗ, dưới chân dung của bà, cô con gái 6 tuổi đã vẽ thêm một cảnh tượng - bà đứng dậy khỏi chiếc xe lăn và hoàn toàn khỏe mạnh.

Nhờ niềm tin vào bản thân và nghệ thuật, Ferris không từ bỏ. Bà nộp hồ sơ vào Học viện Nghệ thuật Chicago - nơi cha mẹ bà từng học. Trong đơn ứng tuyển, Ferris thẳng thắn chia sẻ rằng bà không thể làm những gì mình đã làm trước đây và không có khả năng chi trả học phí. May mắn thay, bà không chỉ được nhận mà còn nhận được một suất học bổng toàn phần. Bà đã tận dụng cơ hội này để phát triển phong cách riêng của mình, và đặc biệt là để theo đuổi đam mê viết truyện tranh.

image003.jpg -1
Tác phẩm đầu tiên của Emil Ferris sau khi hồi phục.

Lớn lên với Mad Magazine và các tác phẩm của Charles Dickens, bà đã nuôi trong mình đam mê kể chuyện bằng hình ảnh. Nhưng một biến cố tuổi thơ đã khiến đam mê ấy bị chôn vùi khi bà bị người chú bạo hành khi đang xem hoạt hình. Sang chấn ấy nghiêm trọng tới nỗi Ferris đã không thể xem hoạt hình hoặc vẽ theo phong cách hoạt họa trong hàng thập kỷ. Giờ đây, nhờ niềm tin vào nghệ thuật, bà đã vượt qua tất cả rào cản tâm lý để tốt nghiệp với đồ án truyện tranh gồm 24 trang. Bà đã tự bước lên bục tốt nghiệp bằng chính đôi chân của mình dù cho bác sĩ can ngăn. Đó như một sự khẳng định về ý chí và niềm tin vào chính mình của Ferris.

Ferris tiếp tục sáng tác không ngừng, làm việc 16 giờ mỗi ngày. Học viện cấp cho bà một khoản trợ cấp nhỏ, đủ để duy trì việc sáng tác. Nhưng khi khoản tiền này cạn kiệt, Ferris bắt đầu làm công việc dọn dẹp nhà cửa, tới tối, bà lại quay về thắp tiếp ngọn lửa đam mê. Tình trạng tài chính khó khăn kéo dài, thậm chí bà phải mượn bạn bè tiền để sống qua ngày. Có những lúc không thể mượn được tiền, bà phải đến siêu thị ăn thử sản phẩm miễn phí và uống cà phê miễn phí ở ngân hàng.

Tình trạng ấy được duy trì tận 6 năm. Trong thời gian đó, người đại diện của Ferris đã gửi bản thảo đi khắp nơi, và họ bị từ chối không chỉ 1 mà đến tận 48 lần. Cuối cùng, Nhà xuất bản Fantagraphics đã quyết định xuất bản tác phẩm đầu tay của Ferris, "My Favorite Thing is Monsters". Tuy nhiên, một thách thức khác lại xuất hiện khi công ty vận chuyển 10.000 bản in từ Trung Quốc về Mỹ gặp phải sự cố tài chính, dẫn đến tàu bị chính quyền Panama tịch thu. Trong 6 tháng, Ferris đã lỡ mất dịp phát hành tác phẩm của mình, hơn hết, bà không hề biết số phận những cuốn truyện ấy sẽ đi về đâu với con tàu chở hàng. Cuộc sống khó khăn của bà chỉ còn trông chờ vào số bản in ấy, và giờ tương lai của bà gần như vô định. Ferris phải kêu gọi cộng đồng quyên góp tiền để giúp bà có thể sống qua ngày.

image005.jpg -2
Bìa sách “My Favorite Thing Is Monsters”.

Cuối cùng, sau 6 tháng, những bản in của "My Favorite Thing is Monsters" cũng được chuyển đến và tác phẩm của Ferris chuẩn bị đến tay công chúng. Tháng 2/2017, “My Favorite Thing is Monsters” chính thức được xuất bản, ở thời điểm đó, tác giả cuốn sách đang trong tình trạng nghèo đói cùng cực. Tác phẩm nhận được sự tán thưởng nồng nhiệt từ các nhà phê bình và độc giả. Ferris xuất hiện trên các tờ báo lớn như The New Yorker, The New York Times, và The Guardian. "My Favorite Thing is Monsters" trở thành một hiện tượng, với nét vẽ độc đáo, được tạo ra từ giấy kẻ ô ly và bút bi - những vật liệu hết sức đơn giản và rẻ tiền. Nhưng chính niềm đam mê, sự ám ảnh và niềm tin vào bản thân mới là thứ tạo nên giá trị của tác phẩm. Ferris đã không từ bỏ khi đối diện với khó khăn. Bà tin tưởng vào bản thân và đam mê của mình, bất chấp mọi thử thách. Hành trình của bà là một minh chứng cho việc kiên trì theo đuổi ước mơ và không bao giờ từ bỏ dù cuộc sống có nghiệt ngã đến đâu. "Số phận" là một khái niệm mà Ferris không chấp nhận, và bà đã chứng minh rằng, chỉ cần niềm tin và sự kiên định, mọi thứ đều có thể thay đổi.

Niềm tin vào nghệ thuật là niềm tin vào chính mình

Từ câu chuyện của Emil Ferris, chúng ta có thể thấy được vai trò của niềm tin là quan trọng đến thế nào trong cuộc sống, đặc biệt là trong nghệ thuật. Nghệ sĩ luôn là những người có sự nhạy cảm tuyệt vời, cũng vì điều đó khiến cho họ rất dễ gục ngã trước những cú sốc. Bù vào đó, khi họ đã tin tưởng bản thân và con đường họ chọn, họ trở nên bất khả chiến bại.

Nghệ thuật là một con đường đầy gian nan, và nghệ sĩ chính là những người hiểu rõ điều đó nhất. Từ việc tài chính bấp bênh, cho đến việc dù có tài năng đến đâu, họ vẫn phải vật lộn để kiếm sống, đôi khi phải làm tất cả để lấp đầy chiếc bụng đói. Đến việc hy sinh đời sống cá nhân để phục vụ nghệ thuật. Có thể người đời nhìn vào họ như những kẻ điên rồ, lập dị và bất chấp tất cả, nhưng thực chất, để có thể sống như vậy, nghệ sĩ cần một niềm tin vững vàng vào chính mình và con đường mình đang đi.

Các nghệ sĩ, nhà tư tưởng, nhà văn vĩ đại và những người tương tự không nhất thiết vĩ đại chỉ vì họ có quyền tiếp cận với một nguồn thông tin hay một trạng thái tồn tại cao cấp, độc quyền nào, mà vì họ sẵn sàng đối diện và thể hiện một cách chân thật những gì họ cảm nhận trong từng khoảnh khắc của cuộc sống, bất chấp việc điều đó có thể phản ánh như thế nào so với chuẩn mực chung. Và qua đó, họ không chỉ hé lộ quan điểm độc đáo của mình về thế giới, mà còn những suy nghĩ và cảm giác ẩn giấu trong lòng nhiều người khác, những người cũng cảm nhận như vậy. Có thể nói, nghệ sĩ và nhà văn vĩ đại nổi tiếng không vì họ nói ra điều mà chưa ai nghĩ đến hay trải qua trước đây, mà vì họ nói lên điều mà hầu hết chúng ta đều cảm thấy, nhưng lại không chắc chắn liệu mình có đúng khi làm như vậy không.

Tuy nhiên, niềm tin phải luôn đi đôi với suy nghĩ thấu đáo. Không thể đơn giản nói rằng "vì tôi tin vào điều này, nên bạn cũng phải làm như vậy" hoặc "vì niềm tin của tôi, tôi có quyền đánh đổi sự an lành của người khác". Niềm tin xuất phát từ trái tim, nhưng trái tim của nghệ sĩ luôn đầy ắp đam mê và nhiệt huyết. Tuy nhiên, song hành với niềm đam mê đó, chúng ta cần giữ một cái đầu lạnh và một đôi mắt mở to. Thành công sẽ đến với những ai kiên định với con đường của mình, nhưng cũng biết giữ sự tỉnh thức để không đánh mất đi những giá trị đạo đức và tình cảm quý giá.

Tèo Phạm

Các tin khác

Phim "Mưa đỏ" ghi dấu ấn của điện ảnh Việt ở đề tài chiến tranh cách mạng.

Khát vọng trở thành ngành công nghiệp văn hóa

40 năm đổi mới - một chặng đường đánh dấu nhiều cột mốc của điện ảnh Việt Nam từ một nền điện ảnh bao cấp sang cơ chế thị trường. Tại hội thảo "Diện mạo điện ảnh Việt Nam 40 năm đổi mới", tổ chức trong khuôn khổ Liên hoan phim Châu Á - Đà Nẵng (DANAFF) Tiến sĩ Ngô Phương Lan - Chủ tịch Hiệp hội Xúc tiến phát triển Điện ảnh Việt Nam - Giám đốc DANAFF nhận định: "40 năm trước, Đổi mới không chỉ mở ra một giai đoạn phát triển mới về kinh tế - xã hội, mà còn mở ra những không gian sáng tạo mới cho văn học, nghệ thuật. Tinh thần nhìn thẳng vào sự thật, phản ánh đúng sự thật đã trở thành động lực quan trọng để văn nghệ sĩ khám phá sâu hơn đời sống con người, những chuyển động của xã hội và những khát vọng của dân tộc trong thời kỳ mới".

Những dấu ấn khác biệt của “Tận hiến”

Những dấu ấn khác biệt của “Tận hiến”

Bộ phim truyền hình "Tận hiến" (Điện ảnh CAND sản xuất) vừa khép lại hành trình phát sóng nhưng dư âm mà bộ phim mang lại vẫn tiếp tục lắng đọng trong lòng khán giả. Giữa dòng chảy của điện ảnh chính luận, "Tận hiến" tạo dấu ấn không chỉ bởi câu chuyện về những chiến sĩ tình báo CAND hoạt động và sẵn sàng hy sinh trong thầm lặng mà còn ở cách làm phim giàu tâm huyết và khát vọng.

Hình tượng nghệ thuật trong thơ trẻ đương đại

Hình tượng nghệ thuật trong thơ trẻ đương đại

Có một số bạn yêu thơ hỏi tôi về việc: "Các nhà thơ trẻ hiện nay quan tâm đến hình tượng thơ trong sáng tác như thế nào?". Theo tôi, việc xây dựng hình tượng thơ có vai trò đặc biệt quan trọng trong sáng tác thơ ca của những người viết, bởi hình tượng thơ chính là nơi nhà thơ gửi gắm tư tưởng, cảm xúc, cách nhìn về con người và cuộc đời.

Hội sách thiếu nhi ở “siêu đô thị”

Hội sách thiếu nhi ở “siêu đô thị”

Nằm trong các hoạt động kỷ niệm 50 năm Ngày Thành phố Sài Gòn - Gia Định chính thức vinh dự mang tên Chủ tịch Hồ Chí Minh (2/7/1976 - 2/7/2026), Hội sách Thiếu nhi Thành phố Hồ Chí Minh lần 6 - năm 2026 với chủ đề: “Em vui đọc sách, học bao điều hay” vừa được khai mạc với nhiều hoạt động phong phú, sáng tạo dành cho thiếu nhi, phụ huynh, giáo viên và cộng đồng.

Để truyện tranh tham gia vào công nghiệp văn hóa

Để truyện tranh tham gia vào công nghiệp văn hóa

Truyện tranh là một thị trường đang bị bỏ ngỏ ở Việt Nam. Điều chúng ta thiếu không phải là những tác giả tài năng mà là một hệ sinh thái đủ mạnh để nuôi dưỡng, bảo vệ và phát triển các giá trị sáng tạo. Những vấn đề này được đặt ra trong tọa đàm "Kiến tạo hệ sinh thái sáng tạo truyện tranh cho người Việt" diễn ra mới đây tại Hà Nội.

“Màu dân tộc” trong dòng chảy đương đại

“Màu dân tộc” trong dòng chảy đương đại

Gần đây, nhiều hoạt động lan tỏa và tôn vinh những giá trị văn hóa truyền thống, di sản mang đậm sắc màu dân tộc như vẻ đẹp của tranh Đông Hồ đã thu hút sự quan tâm của giới trẻ...

Phá án ma túy bằng sự tỉnh táo và nhân văn

Phá án ma túy bằng sự tỉnh táo và nhân văn

Vừa lên sóng những tập đầu tiên, bộ phim truyền hình “Lửa trắng” đã thu hút sự quan tâm của đông đảo khán giả. Từ việc khai thác cuộc đấu tranh chống tội phạm ma túy trong thời đại số, bộ phim khắc họa chân dung người chiến sĩ CAND với sự dũng cảm, bản lĩnh và trí tuệ cùng những thông điệp nhân văn sâu sắc.

Hoạt hình Việt ra thế giới

Hoạt hình Việt ra thế giới

Lần đầu tiên, một bộ phim hoạt hình dài của Việt Nam "Trạng Quỳnh nhí: Truyền thuyết Kim Ngưu" được mời tham dự Annecy International Animation Film Festival - liên hoan phim hoạt hình lớn nhất hành tinh. Theo đạo diễn Trịnh Lâm Tùng, đây là cơ hội để những người làm hoạt hình Việt Nam được cất lên tiếng nói của mình, được giới thiệu những giá trị văn hóa mà chúng ta đã gìn giữ qua biết bao thế hệ.

Bước tiến của Điện ảnh Việt tại DANAFF

Bước tiến của Điện ảnh Việt tại DANAFF

Đà Nẵng sẽ trở thành tâm điểm của điện ảnh khu vực khi đăng cai "Liên hoan phim châu Á - Đà Nẵng" (DANAFF) lần thứ IV (diễn ra từ ngày 28/6 đến ngày 4/7). Với chủ đề “Nhịp cầu từ châu Á ra thế giới”, DANAFF năm nay được tổ chức quy mô hơn, nhiều hoạt động chuyên sâu hơn và định hướng rõ nét trong việc thúc đẩy công nghiệp điện ảnh Việt Nam hội nhập quốc tế.

Một số tác phẩm của hoạ sĩ Bùi Xuân Phái đã được sử dụng trong nhiều sản phẩm âm nhạc.

Bản quyền tác phẩm hội họa trong sáng tạo đương đại

Mới đây, việc ê-kíp sản xuất MV của ca sĩ Sơn Tùng M-TP sử dụng hình ảnh tác phẩm “Tàn Chỉ” của họa sĩ Lệ Giang không xin phép, cũng như nhiều sản phẩm nghệ thuật, quảng cáo, điện ảnh từng khai thác tranh của các họa sĩ đã đặt ra câu hỏi: Sử dụng tác phẩm hội họa trong sáng tạo nghệ thuật như thế nào, đâu là ranh giới giữa cảm hứng sáng tạo và hành vi xâm phạm bản quyền?

Nguyễn Đình Khánh - ông Tổ nghề nhiếp ảnh

Nguyễn Đình Khánh - ông Tổ nghề nhiếp ảnh

Từ hơn một thế kỷ trước, cụ Nguyễn Đình Khánh một người con của làng Lai Xá (Hà Nội) đã sớm tiếp cận nghề nhiếp ảnh, mở hiệu ảnh Khánh Ký nổi tiếng trên phố Hàng Da. Cụ đã truyền nghề cho nhiều người cùng làng, tạo nên một cộng đồng thợ ảnh đông đảo, đưa Lai Xá trở thành cái nôi của nghề nhiếp ảnh Việt Nam.

Hiện tượng suất chiếu của phim Việt có doanh thu bằng 0

Hiện tượng suất chiếu của phim Việt có doanh thu bằng 0

"Sân nhà" đã không còn là lợi thế khi một loạt phim Việt phải sớm rút khỏi phòng vé vì doanh thu thấp. Tự "nâng chuẩn" chất lượng có lẽ là con đường duy nhất nếu phim Việt muốn giữ chân khán giả trong cuộc đua khốc liệt này.

Phát động cuộc thi viết về “Trang sách & mái trường”

Phát động cuộc thi viết về “Trang sách & mái trường”

Cuộc thi viết về “Trang sách & Mái trường” không chỉ là hoạt động chào mừng dấu mốc 70 năm của Nhà xuất bản Giáo dục Việt Nam mà còn là lời tri ân dành cho các thế hệ thầy cô giáo, học sinh, người làm sách và những người đã góp phần vun đắp tri thức cho đất nước.

Xây dựng cộng đồng đọc: Để trẻ em lớn lên cùng trang sách

Xây dựng cộng đồng đọc: Để trẻ em lớn lên cùng trang sách

Trong một thế giới mà trẻ em đang bị các thiết bị điện tử chi phối mạnh mẽ như hiện nay, việc làm thế nào để trẻ em có thói quen đọc sách, có cơ hội lớn lên cùng trang sách trong những mùa hè không chỉ là nỗ lực của phụ huynh mà còn cần sự chung tay của cả cộng đồng...

Nhà thơ Vân Anh: Hành trình tìm “trầm”

Nhà thơ Vân Anh: Hành trình tìm “trầm”

Nhà thơ Vân Anh tự bạch: "Suốt một Đời Thơ xin tự nguyện làm một phu trầm để bóc dần vỏ bọc thời gian/ giữa đời ngậm ngải tìm trầm... Nghĩa Nhân". Đây có thể xem là tuyên ngôn tinh thần cho toàn bộ hành trình thơ của Vân Anh.