Nghệ sĩ và niềm tin vào chính mình

Nếu tất cả những gì chúng ta có thể biết và trải nghiệm là chính bản thân mình, thì làm sao có thể sống trọn vẹn nếu ta từ chối chính mình ngay cả khi chưa thử cố gắng? Nếu chúng ta ẩn mình hoặc ngăn cản bản thân vì sợ bị người khác từ chối, về bản chất, chúng ta đang từ chối chính mình trước tiên; người duy nhất mà chúng ta thực sự và không thể tránh khỏi phải sống cùng?

Hành trình từ mất tất cả đến có tất cả của Emil Ferris

Emil Ferris (1962), sinh ra tại phía Nam Chicago, Mỹ, có bố mẹ đều là nghệ sĩ. Từ khi sinh ra, Ferris đã được bác sĩ chẩn đoán rằng bà sẽ không thể sống quá tuổi 30. Thêm vào đó, cho tới năm 3 tuổi bà mới có thể cất những bước đi đầu tiên trong cuộc đời. Trong những năm tuổi thơ ấy, vì không thể đi lại, bà chọn vẽ làm người bạn thân của mình. Gặp vấn đề thể chất, tham gia các trò chơi hoạt động với chúng bạn là một điều khó khăn, bà chọn kết bạn bằng cách kể chuyện. Từ đó nghệ thuật và kể chuyện chính là lối thoát cho tuổi thơ khó khăn của bà.

image001.jpg -0
Emil Ferris. (Ảnh JOEL SAGET)

Qua nhiều năm nỗ lực chữa trị, bà chứng minh rằng bác sĩ đã sai khi vượt qua tuổi 30. Vào thời gian ấy, bà có cơ hội đi Los Angeles để theo nghiệp viết lách. Nhưng cuối cùng bà lại chọn ở lại Chicago để chăm sóc cô con gái sơ sinh của mình. Vì là một người mẹ đơn thân, bà đã phải cố gắng rất nhiều để trang trải cuộc sống. Bà vừa vẽ minh họa, vừa làm đồ chơi cho bộ sưu tập Happy Meal Toys của McDonalds. Đó có thể đã là một cuộc sống ổn định, cho tới khi một sự kiện bất ngờ xảy ra vào năm Ferris 40 tuổi, thay đổi hoàn toàn cuộc đời bà.

Sau bữa tiệc sinh nhật của mình, Ferris bị nhiễm virus Tây sông Nile do muỗi cắn, dẫn đến mê sảng kéo dài 3 tuần. Khi tỉnh dậy, bà được chẩn đoán liệt nửa thân dưới, nhưng điều tồi tệ hơn là tay phải của bà bị tổn thương nghiêm trọng, khiến bà không thể cầm bút - thứ duy nhất giúp bà kiếm sống.

Sau nhiều tuần điều trị, bà quyết định bắt đầu lại từ đầu. Vì tay không thể cầm bút, Ferris nhờ con gái dùng băng dính cố định cây bút vào tay mình. Dù không thể vẽ như trước, bà phải thay đổi kỹ thuật vẽ hoàn toàn. Quá trình này rất khó khăn và tốn nhiều thời gian để làm quen, nhưng cuối cùng, Ferris đã hoàn thành bức vẽ đầu tiên: chân dung của chính mình. Bức tranh còn đặc biệt ở chỗ, dưới chân dung của bà, cô con gái 6 tuổi đã vẽ thêm một cảnh tượng - bà đứng dậy khỏi chiếc xe lăn và hoàn toàn khỏe mạnh.

Nhờ niềm tin vào bản thân và nghệ thuật, Ferris không từ bỏ. Bà nộp hồ sơ vào Học viện Nghệ thuật Chicago - nơi cha mẹ bà từng học. Trong đơn ứng tuyển, Ferris thẳng thắn chia sẻ rằng bà không thể làm những gì mình đã làm trước đây và không có khả năng chi trả học phí. May mắn thay, bà không chỉ được nhận mà còn nhận được một suất học bổng toàn phần. Bà đã tận dụng cơ hội này để phát triển phong cách riêng của mình, và đặc biệt là để theo đuổi đam mê viết truyện tranh.

image003.jpg -1
Tác phẩm đầu tiên của Emil Ferris sau khi hồi phục.

Lớn lên với Mad Magazine và các tác phẩm của Charles Dickens, bà đã nuôi trong mình đam mê kể chuyện bằng hình ảnh. Nhưng một biến cố tuổi thơ đã khiến đam mê ấy bị chôn vùi khi bà bị người chú bạo hành khi đang xem hoạt hình. Sang chấn ấy nghiêm trọng tới nỗi Ferris đã không thể xem hoạt hình hoặc vẽ theo phong cách hoạt họa trong hàng thập kỷ. Giờ đây, nhờ niềm tin vào nghệ thuật, bà đã vượt qua tất cả rào cản tâm lý để tốt nghiệp với đồ án truyện tranh gồm 24 trang. Bà đã tự bước lên bục tốt nghiệp bằng chính đôi chân của mình dù cho bác sĩ can ngăn. Đó như một sự khẳng định về ý chí và niềm tin vào chính mình của Ferris.

Ferris tiếp tục sáng tác không ngừng, làm việc 16 giờ mỗi ngày. Học viện cấp cho bà một khoản trợ cấp nhỏ, đủ để duy trì việc sáng tác. Nhưng khi khoản tiền này cạn kiệt, Ferris bắt đầu làm công việc dọn dẹp nhà cửa, tới tối, bà lại quay về thắp tiếp ngọn lửa đam mê. Tình trạng tài chính khó khăn kéo dài, thậm chí bà phải mượn bạn bè tiền để sống qua ngày. Có những lúc không thể mượn được tiền, bà phải đến siêu thị ăn thử sản phẩm miễn phí và uống cà phê miễn phí ở ngân hàng.

Tình trạng ấy được duy trì tận 6 năm. Trong thời gian đó, người đại diện của Ferris đã gửi bản thảo đi khắp nơi, và họ bị từ chối không chỉ 1 mà đến tận 48 lần. Cuối cùng, Nhà xuất bản Fantagraphics đã quyết định xuất bản tác phẩm đầu tay của Ferris, "My Favorite Thing is Monsters". Tuy nhiên, một thách thức khác lại xuất hiện khi công ty vận chuyển 10.000 bản in từ Trung Quốc về Mỹ gặp phải sự cố tài chính, dẫn đến tàu bị chính quyền Panama tịch thu. Trong 6 tháng, Ferris đã lỡ mất dịp phát hành tác phẩm của mình, hơn hết, bà không hề biết số phận những cuốn truyện ấy sẽ đi về đâu với con tàu chở hàng. Cuộc sống khó khăn của bà chỉ còn trông chờ vào số bản in ấy, và giờ tương lai của bà gần như vô định. Ferris phải kêu gọi cộng đồng quyên góp tiền để giúp bà có thể sống qua ngày.

image005.jpg -2
Bìa sách “My Favorite Thing Is Monsters”.

Cuối cùng, sau 6 tháng, những bản in của "My Favorite Thing is Monsters" cũng được chuyển đến và tác phẩm của Ferris chuẩn bị đến tay công chúng. Tháng 2/2017, “My Favorite Thing is Monsters” chính thức được xuất bản, ở thời điểm đó, tác giả cuốn sách đang trong tình trạng nghèo đói cùng cực. Tác phẩm nhận được sự tán thưởng nồng nhiệt từ các nhà phê bình và độc giả. Ferris xuất hiện trên các tờ báo lớn như The New Yorker, The New York Times, và The Guardian. "My Favorite Thing is Monsters" trở thành một hiện tượng, với nét vẽ độc đáo, được tạo ra từ giấy kẻ ô ly và bút bi - những vật liệu hết sức đơn giản và rẻ tiền. Nhưng chính niềm đam mê, sự ám ảnh và niềm tin vào bản thân mới là thứ tạo nên giá trị của tác phẩm. Ferris đã không từ bỏ khi đối diện với khó khăn. Bà tin tưởng vào bản thân và đam mê của mình, bất chấp mọi thử thách. Hành trình của bà là một minh chứng cho việc kiên trì theo đuổi ước mơ và không bao giờ từ bỏ dù cuộc sống có nghiệt ngã đến đâu. "Số phận" là một khái niệm mà Ferris không chấp nhận, và bà đã chứng minh rằng, chỉ cần niềm tin và sự kiên định, mọi thứ đều có thể thay đổi.

Niềm tin vào nghệ thuật là niềm tin vào chính mình

Từ câu chuyện của Emil Ferris, chúng ta có thể thấy được vai trò của niềm tin là quan trọng đến thế nào trong cuộc sống, đặc biệt là trong nghệ thuật. Nghệ sĩ luôn là những người có sự nhạy cảm tuyệt vời, cũng vì điều đó khiến cho họ rất dễ gục ngã trước những cú sốc. Bù vào đó, khi họ đã tin tưởng bản thân và con đường họ chọn, họ trở nên bất khả chiến bại.

Nghệ thuật là một con đường đầy gian nan, và nghệ sĩ chính là những người hiểu rõ điều đó nhất. Từ việc tài chính bấp bênh, cho đến việc dù có tài năng đến đâu, họ vẫn phải vật lộn để kiếm sống, đôi khi phải làm tất cả để lấp đầy chiếc bụng đói. Đến việc hy sinh đời sống cá nhân để phục vụ nghệ thuật. Có thể người đời nhìn vào họ như những kẻ điên rồ, lập dị và bất chấp tất cả, nhưng thực chất, để có thể sống như vậy, nghệ sĩ cần một niềm tin vững vàng vào chính mình và con đường mình đang đi.

Các nghệ sĩ, nhà tư tưởng, nhà văn vĩ đại và những người tương tự không nhất thiết vĩ đại chỉ vì họ có quyền tiếp cận với một nguồn thông tin hay một trạng thái tồn tại cao cấp, độc quyền nào, mà vì họ sẵn sàng đối diện và thể hiện một cách chân thật những gì họ cảm nhận trong từng khoảnh khắc của cuộc sống, bất chấp việc điều đó có thể phản ánh như thế nào so với chuẩn mực chung. Và qua đó, họ không chỉ hé lộ quan điểm độc đáo của mình về thế giới, mà còn những suy nghĩ và cảm giác ẩn giấu trong lòng nhiều người khác, những người cũng cảm nhận như vậy. Có thể nói, nghệ sĩ và nhà văn vĩ đại nổi tiếng không vì họ nói ra điều mà chưa ai nghĩ đến hay trải qua trước đây, mà vì họ nói lên điều mà hầu hết chúng ta đều cảm thấy, nhưng lại không chắc chắn liệu mình có đúng khi làm như vậy không.

Tuy nhiên, niềm tin phải luôn đi đôi với suy nghĩ thấu đáo. Không thể đơn giản nói rằng "vì tôi tin vào điều này, nên bạn cũng phải làm như vậy" hoặc "vì niềm tin của tôi, tôi có quyền đánh đổi sự an lành của người khác". Niềm tin xuất phát từ trái tim, nhưng trái tim của nghệ sĩ luôn đầy ắp đam mê và nhiệt huyết. Tuy nhiên, song hành với niềm đam mê đó, chúng ta cần giữ một cái đầu lạnh và một đôi mắt mở to. Thành công sẽ đến với những ai kiên định với con đường của mình, nhưng cũng biết giữ sự tỉnh thức để không đánh mất đi những giá trị đạo đức và tình cảm quý giá.

Tèo Phạm

Các tin khác

Chuyển đổi số trong ngành sách: Gỡ điểm nghẽn công nghệ và tư duy

Chuyển đổi số trong ngành sách: Gỡ điểm nghẽn công nghệ và tư duy

Tại Việt Nam, chuyển đổi số trong ngành sách không còn là lựa chọn, mà là yêu cầu cấp thiết để thích ứng với sự thay đổi của công nghệ và thói quen của độc giả. Với một dân tộc có tỷ lệ đọc sách khá thấp như Việt Nam thì chuyển đổi số được kỳ vọng là một cơ hội giúp ngành sách phát triển văn hóa đọc, bởi số hóa đã giúp sách "vượt qua giới hạn của sách giấy, kiến tạo những trải nghiệm tri thức đa chiều".

Khi Oscar cải tổ: Minh bạch AI, nới lỏng tiêu chí

Khi Oscar cải tổ: Minh bạch AI, nới lỏng tiêu chí

Trước thềm lễ trao giải Oscar lần thứ 99 dự kiến diễn ra vào năm 2027, Viện Hàn lâm Khoa học và Nghệ thuật Điện ảnh Hoa Kỳ (AMPAS) vừa công bố những thay đổi mang tính bước ngoặt. Đây được đánh giá là một trong những sự lắng nghe cần thiết trong bối cảnh ngành công nghiệp điện ảnh đang thay đổi một cách nhanh chóng trước sức ép của trí tuệ nhân tạo (AI) và trải nghiệm ngày càng đa dạng trong cách thưởng thức nghệ thuật.

Đạo diễn Vạn Nguyễn: “Đưa di sản đến với khán giả bằng tinh thần sáng tạo của thời đại mới”

Đạo diễn Vạn Nguyễn: “Đưa di sản đến với khán giả bằng tinh thần sáng tạo của thời đại mới”

Là một trong những gương mặt tiêu biểu dành trọn tâm huyết cho việc bảo tồn và phát huy giá trị văn hóa dân tộc qua ngôn ngữ sân khấu hiện đại, mới đây đạo diễn Vạn Nguyễn là người Việt đầu tiên được UNESCO Nhật Bản vinh danh “Đạo diễn vì sứ mệnh bảo tồn giá trị văn hóa UNESCO 2025”. Chuyên đề Văn nghệ Công an đã có cuộc trò chuyện cùng đạo diễn Vạn Nguyễn về hành trình bảo tồn và lan tỏa bản sắc văn hóa Việt.

Mối duyên với những ấn bản “Truyện Kiều” lưu dấu trăm năm

Mối duyên với những ấn bản “Truyện Kiều” lưu dấu trăm năm

Trong hơn 20 năm qua, ông Nguyễn Lân Bình đã dày công nghiên cứu và tìm tòi được nhiều tư liệu quý giá về ông nội mình - học giả Nguyễn Văn Vĩnh. Những tư liệu ấy đã góp phần quan trọng làm sáng rõ công lao, thành tựu quan trọng về học giả Nguyễn Văn Vĩnh đối với nền văn học, báo chí nước nhà, trong đó có sự phổ cập và phát triển chữ quốc ngữ với bản dịch “Truyện Kiều” được in lần đầu tiên ở miền Bắc vào năm 1913.

Ươm "mầm xanh" cho đội ngũ dịch giả

Ươm "mầm xanh" cho đội ngũ dịch giả

“Cuộc thi dịch Văn học Việt - Trung, Trung - Việt” năm 2026 vừa chính thức khởi động tại TP Hồ Chí Minh. Bước qua mùa giải thứ hai, cuộc thi không chỉ là nơi giao lưu văn chương giữa hai nước mà còn được kỳ vọng trở thành mảnh đất màu mỡ để phát hiện và bồi dưỡng những “mầm xanh” dịch thuật.

Họa sĩ Tô Chiêm: Sau cú "nốc ao" của số phận

Họa sĩ Tô Chiêm: Sau cú "nốc ao" của số phận

Khi đến thăm họa sĩ Tô Chiêm sau cơn đột quỵ cách đây 2 năm, tôi không hình dung có một ngày lại được trò chuyện và chia sẻ với anh trong sự kiện trưng bày nghệ thuật “Khói” với tâm thế của một người họa sĩ điềm tĩnh trở lại với hội họa sau tất cả.

Dấu ấn kết nối du lịch với văn hóa và di sản

Dấu ấn kết nối du lịch với văn hóa và di sản

Những năm gần đây, với sự ra đời của show diễn thực cảnh được tổ chức tại các địa điểm du lịch đã đem đến cho khán giả là khách du lịch nhiều trải nghiệm mới mẻ. Việc tổ chức các show diễn thực cảnh tại các địa chỉ du lịch nổi tiếng đang được xem là hoạt động tích cực không chỉ để thu hút khách du lịch mà còn là dấu ấn của sự kết nối giữa du lịch với văn hóa và di sản.

Giới xuất bản trước ngã rẽ AI: Kiểm soát hay bị cuốn trôi?

Giới xuất bản trước ngã rẽ AI: Kiểm soát hay bị cuốn trôi?

Những năm gần đây, giới xuất bản thế giới đã liên tục cảnh báo về mối đe dọa của trí tuệ nhân tạo (AI) đến quá trình sáng tạo, trong việc các “ông lớn công nghệ” sử dụng trái phép vô số tác phẩm để huấn luyện thuật toán cũng như thực trạng ngày càng khó phân biệt đâu là tác phẩm đến từ con người, đâu là sản phẩm đến từ máy móc…

Bồi đắp tình yêu Tổ quốc qua âm nhạc

Bồi đắp tình yêu Tổ quốc qua âm nhạc

Giữa những ngày tháng tư lịch sử, một loạt sản phẩm âm nhạc mang tinh thần yêu nước ra mắt công chúng đã tạo nên điểm nhấn đặc biệt trong đời sống âm nhạc. Nỗ lực làm mới cảm hứng truyền thống bằng những sáng tạo độc đáo và hơi thở hiện đại góp phần lan tỏa tình yêu Tổ quốc một cách gần gũi và giàu cảm xúc.

Giao lưu văn chương Việt Nam - New Zealand 2026

Giao lưu văn chương Việt Nam - New Zealand 2026

Việt Nam và New Zealand đã có hơn 50 năm thiết lập quan hệ ngoại giao. Tuy nhiên vẫn có một khoảng trống lớn trong giao lưu văn chương giữa hai nước. Không chờ đợi sự thúc đẩy và đầu tư từ phía Chính phủ hai bên, các nhà thơ của hai nước sau hơn một năm kết nối, đã tổ chức được bước đi đầu tiên khởi động cho việc giới thiệu tác phẩm văn chương cho nhau, và xúc tiến các hoạt động chung nhằm thắt chặt hơn nữa tình đoàn kết và thấu hiểu tâm hồn của nhau.

Từ không gian lưu trữ tĩnh đến hệ sinh thái sáng tạo

Từ không gian lưu trữ tĩnh đến hệ sinh thái sáng tạo

Trong nhiều thập kỷ, bảo tàng và các không gian di sản chủ yếu tồn tại như những “kho lưu trữ sống” - nơi hiện vật được bảo quản cẩn trọng, nhưng lại mang tính tĩnh, đôi khi tạo cảm giác xa cách với công chúng, đặc biệt là thế hệ trẻ.

Hành trình gieo những yêu thương

Hành trình gieo những yêu thương

Dọc dãy hành lang dài của bệnh viện, nghệ sĩ Nguyệt Thu trong bộ quần áo bệnh nhân đã chơi bản nhạc chữa lành "Secret garden". Giữa lằn ranh sinh tử, âm nhạc, kỳ diệu thay, đã giúp trái tim chị khỏe lại. Khán giả của chị là những bệnh nhân, bác sĩ...

Bản đồ quyền lực mới của thế giới đương đại

Bản đồ quyền lực mới của thế giới đương đại

Theo thông lệ hàng năm, tạp chí “TIME” nổi tiếng của Mỹ vừa công bố danh sách “TIME100” của năm 2026, qua đó ghi dấu 100 cá nhân có sức ảnh hưởng toàn cầu. Những gương mặt này trải rộng ở đa dạng lĩnh vực, từ chính trị, đứng sau những nỗ lực tiên phong đến các nghệ sĩ và những nhà đổi mới. Điều nổi bật trong danh sách năm nay là sự góp mặt đông đảo của thế hệ trẻ.

Giấc mơ Manila và cú "Hat-trick" đi vào lịch sử

Giấc mơ Manila và cú "Hat-trick" đi vào lịch sử

Giữa không gian rực rỡ và tiếng nhạc Latin cuồng nhiệt tại thủ đô Manila, Philippines vào những ngày tháng 4 năm 2026, quốc kỳ Việt Nam đã ba lần được kéo lên ở vị trí cao nhất.

Giải “cơn khát” phim trường chuyên nghiệp

Giải “cơn khát” phim trường chuyên nghiệp

Điện ảnh Việt được ví như người khổng lồ đang vươn vai thức giấc. Thế nhưng “người khổng lồ” ấy vẫn chưa có một “đại bản doanh” đúng nghĩa để thỏa sức tung hoành. Đôi chân “người khổng lồ” vẫn chật vật trong những phim trường nhỏ lẻ hoặc bối cảnh tạm bợ, quay xong rồi dỡ bỏ.

Đưa sân khấu đến với học đường: "Gieo mầm" tình yêu nghệ thuật

Đưa sân khấu đến với học đường: "Gieo mầm" tình yêu nghệ thuật

Những năm gần đây, tại Hà Nội, mô hình sân khấu học đường đang được quan tâm, xây dựng như một hướng tiếp cận mới trong giáo dục thẩm mỹ cho lứa tuổi học sinh. Việc đưa nghệ thuật sân khấu đến với học đường không chỉ là "gieo mầm" tình yêu nghệ thuật cho thế hệ tương lai mà còn mở ra cơ hội cho ngành sân khấu khi đưa nghệ thuật đến gần hơn với thế hệ trẻ.

"Phăng đỏ" - một thời đã qua của Trương Vân Ngọc

"Phăng đỏ" - một thời đã qua của Trương Vân Ngọc

"Phăng đỏ" là tiểu thuyết đầu tay của nhà văn Trương Vân Ngọc (sinh năm 1973, quê Hưng Yên, hiện công tác tại Hà Nội)  viết về đề tài hình tượng người chiến sĩ Công an nhân dân, sách đoạt giải C cuộc thi viết tiểu thuyết, truyện ký đề tài "Vì An ninh Tổ quốc và bình yên cuộc sống" do Bộ công an và Hội nhà văn Việt Nam tổ chức năm 2025, được Nhà xuất bản Công an Nhân dân tuyển chọn và ấn hành tháng 12 năm 2025.