Nga và Thổ Nhĩ Kỳ bàn việc đền bù trong vụ bắn hạ máy bay Su-24

Cuộc đảo chính bất thành ở Thổ Nhĩ Kỳ hồi trung tuần tháng 7 đã tạo cơ hội mới cho Ankara và Moskva thiết lập lại mối quan hệ ngoại giao vốn bị gián đoạn sau vụ máy bay ném bom Su-24 của Nga bị bắn hạ ở vùng biên giới Thổ Nhĩ Kỳ-Syria. Không chỉ chính thức xin lỗi Moskva, Tổng thống Thổ Nhĩ Kỳ Tayyip Erdogan còn dự định sẽ bàn thảo với Tổng thống Nga Vladimir Putin về việc đền bù thiệt hại trong cuộc gặp riêng giữa hai nhà lãnh đạo vào ngày 9-8 tới.

Trả lời phỏng vấn hãng Itar Tass của Nga, phát ngôn viên của Tổng thống Thổ Nhĩ Kỳ, Ibrahim Kahn cho biết, ông Tayyip Erdogan rất mong chờ vào cuộc gặp riêng với Tổng thống Nga Vladimir Putin tại St Petersburg (Nga) vào ngày 9-8. 

Thậm chí, ông Tayyip Erdogan còn tâm sự với Tổng thống Kazakhstan Nursultan Nazarbayev trong cuộc gặp giữa hai người ở Ankara hôm 5-8 rằng cả hai nước sẽ bỏ lại quãng thời gian xấu trong quan hệ để quay trở lại với một tình thân giao lúc trước.

Ông Ibrahim Kahn khẳng định, chính quyền Ankara luôn gọi Moskva là đối tác, người bạn quan trọng. Thừa nhận về quãng thời gian lãng phí trong quan hệ hai nước khi để vụ việc bắn rơi máy bay Su-24 làm tổn hại, ông Ibrahim Kahn nói: “Sau nhiều tháng, chính phủ hai nước đã đối thoại và bình thường hóa quan hệ. Hai nhà lãnh đạo đã đi đến một thỏa thuận chung và sẽ cùng nhau kích hoạt lại những hợp tác đã có”.

Cũng theo lời ông Ibrahim Kahn thì trong một tuyên bố trước đó tại cuộc họp nội các, Tổng thống Thổ Nhĩ Kỳ Tayyip Erdogan cho biết, tại cuộc gặp với người đồng cấp Nga Vladimir Putin, ông sẽ đưa ra thảo luận hai vấn đề gồm hợp tác kinh tế song phương và cuộc khủng hoảng trong mối quan hệ hai nước sau vụ máy bay ném bom Su-24 của Nga bị bắn hạ.

Vào ngày 9-8, Tổng thống Nga Vladimir Putin và Tổng thống Thổ Nhĩ Kỳ Tayyip Erdogan sẽ có cuộc gặp riêng đầu tiên sau 8 tháng. Ảnh: Reuters .
Vào ngày 9-8, Tổng thống Nga Vladimir Putin và Tổng thống Thổ Nhĩ Kỳ Tayyip Erdogan sẽ có cuộc gặp riêng đầu tiên sau 8 tháng. Ảnh: Reuters .

Ông Tayyip Erdogan cũng nhấn mạnh rằng việc đàm phán với Nga về dự án đường ống “Dòng chảy Thổ Nhĩ Kỳ” sẽ tiếp tục diễn ra sau khi quan hệ hai nước nồng ấm trở lại. Bộ trưởng Năng lượng Nga Alexander Novak trong bài phát biểu trên kênh truyền hình Rossiya 24 hồi cuối tháng 7 vừa qua cũng cho biết, Thổ Nhĩ Kỳ rất quan tâm đến việc khí đốt được cung cấp trực tiếp, bỏ qua các nước trung chuyển khác.

Vì thế, Moskva và Ankara đang thảo luận về việc xây dựng 2 tuyến đường ống “Dòng chảy Thổ Nhĩ Kỳ, trong đó đường ống thứ 2 dành cho người tiêu dùng châu Âu. Đối với người tiêu dùng ở phía Tây Nam châu Âu, có thể đặt đường ống dưới biển Đen hoặc được đặt thông qua lãnh thổ của Thổ Nhĩ Kỳ. 

Bộ trưởng Năng lượng Nga Alexander Novak còn lý giải rằng, việc thực hiện dự án này được cả 2 nước quan tâm bởi giá thành vận chuyển khí gas qua lãnh thổ Ukraine tăng cao.

Dự kiến, mỗi tuyến của đường ống “Dòng chảy Thổ Nhĩ Kỳ” sẽ có công suất 63 tỷ m³/năm. Các tuyến đường ống dẫn khí sẽ đi qua 660km lộ trình thuộc hành lang cũ của dự án “Dòng chảy phương Nam” và 250km thuộc hành lang mới theo hướng phần lãnh thổ thuộc châu Âu của Thổ Nhĩ Kỳ. 

Bên cạnh đó, Ankara và Moskva cũng sẽ sớm thúc đẩy việc thực hiện dự án xây dựng nhà máy điện hạt nhân Akkuyu với sự tham gia của Tập đoàn năng lượng hạt nhân nhà nước Rosatom của Nga.

Nhiều khả năng, phía Thổ Nhĩ Kỳ sẽ có một số điều chỉnh về luật để thúc đẩy việc sớm triển khai dự án vì thỏa thuận đã được hai nước ký từ hồi tháng 5 năm 2010. Nhà máy điện hạt nhân Akkuyu sẽ được xây dựng gần cảng Mersi của Thổ Nhĩ Kỳ, gồm 4 tổ hợp với công suất 1,2GW mỗi tổ hợp và dự kiến sẽ được đưa vào hoạt động và năm 2023…

Riêng về vụ bắn hạ máy bay ném bom Su-24, hãng tin RBK của Nga dẫn lời cố vấn Tổng thống Nga Yuri Ushakov cho biết, Tổng thống Nga Vladimir Putin sẽ nói chuyện với người đồng cấp Thổ Nhĩ Kỳ về việc đền bù thiệt hại. 

Cũng theo lời ông Yuri Ushakov, việc này sẽ được thảo luận trong cuộc gặp riêng giữa hai Tổng thống, sau đó các Bộ trưởng sẽ tham gia làm việc trực tiếp.

Cho đến nay, sau khi tạo bước đột phá trong quan hệ song phương với Nga bằng lá thư xin lỗi gửi tới Tổng thống Vladimir Putin, Tổng thống Thổ Nhĩ Kỳ Tayyip Erdogan đã ra khôi phục điều tra đối với nghi phạm bắn rơi máy bay ném bom Su-24. 

Hôm 19-7, hai phi công bắn hạ chiếc Su-24 đã bị tống giam và Phó Thủ tướng Thổ Nhĩ Kỳ Mehmet Simsek đã thừa nhận rằng những phi công này có liên quan đến âm mưu đảo chính bất thành tại Thổ Nhĩ Kỳ.

Sau đó, cựu Thủ tướng Thổ Nhĩ Kỳ Ahmet Davutoglu đã thừa nhận ông ra lệnh bắn hạ máy bay ném bom của Nga nhưng lệnh này không chỉ liên quan đến một chiếc máy bay mà là chỉ thị chung cho sự an toàn không phận của Thổ Nhĩ Kỳ. 

Một số quan chức khác trong Chính phủ Thổ Nhĩ Kỳ đang dần nghiêng về giả thuyết mà phía Nga đã đưa ra từ lâu về vụ việc này rằng có một âm mưu nhằm phá hoại quan hệ Ankara-Moskva. 

Một trong những lý do khiến người ta càng nghi ngờ là bài báo trên hãng Sputnik dẫn lời của cựu Phó Chủ tịch tổ chức An ninh và hợp tác châu Âu (OSCE) đồng thời là cựu nghị sĩ Quốc hội Đức Willy Wimmer cho rằng, máy bay ném bom Su-24 của Nga đã bị máy báy chiến đấu Thổ Nhĩ Kỳ bắn hạ trên bầu trời Syria dưới sự bảo trợ của NATO.

Ông Willy Wimmer nói: “Theo thông tin của tôi, trong sự việc này có một máy bay Mỹ và một máy bay AWACS (máy bay có hệ thống kiểm soát và cảnh báo sớm) của một nước Arab cùng tham gia. Một máy bay như máy bay ném bom của Nga, không thể dễ dàng bắn hạ như vậy”.

Cựu Phó Chủ tịch OSCE Willy Wimmer nhấn mạnh, nguyên nhân của vụ việc là lợi ích chính trị, cụ thể là mong muốn tiêu diệt các mối quan hệ giữa Thổ Nhĩ Kỳ và Nga.

Phan Hiển

Các tin khác

Sự điều chỉnh nhân sự từ Lãnh tụ Tối cao Iran mang thông điệp gì?

Sự điều chỉnh nhân sự từ Lãnh tụ Tối cao Iran mang thông điệp gì?

Giữa thời điểm Iran đứng trước những quyết định then chốt về eo biển Hormuz và đàm phán với Mỹ, việc Lãnh tụ tối cao đưa cựu Tư lệnh Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran Mohsen Rezaei trở lại trung tâm hoạch định an ninh phản ánh những tính toán đáng chú ý của Tehran.

Thoả thuận Iran - Oman liệu có đủ để tháo nút thắt Hormuz?

Thoả thuận Iran - Oman liệu có đủ để tháo nút thắt Hormuz?

Iran cho biết, đàm phán với Oman về một cơ chế hàng hải mới tại eo biển Hormuz đang tiến gần tới thỏa thuận, song Tehran cảnh báo việc đạt được thỏa thuận với Muscat chưa đủ để tuyến đường biển chiến lược này được khơi thông hoàn toàn.

Washington phủ nhận lo ngại kho vũ khí suy giảm nghiêm trọng

Washington phủ nhận lo ngại kho vũ khí suy giảm nghiêm trọng

Nhà Trắng và Lầu Năm Góc vừa lên tiếng bác bỏ những báo cáo gần đây của loạt hãng tin cho rằng kho vũ khí tấn công và phòng thủ của Mỹ đã sụt giảm xuống mức nguy hiểm sau 5 tháng chiến sự với Iran. Bất chấp những tuyên bố trấn an từ giới chức, các chuyên gia cảnh báo tình trạng thiếu hụt đạn tên lửa phòng không, đặc biệt là hệ thống Patriot và THAAD, có thể đặt lực lượng Mỹ và các đồng minh vào tình thế rủi ro cao.

Thoả thuận khôi phục Hormuz – Phép thử 48 giờ của Washington và Tehran

Thoả thuận khôi phục Hormuz – Phép thử 48 giờ của Washington và Tehran

Sau nhiều tháng đối đầu quân sự, Mỹ và Iran đang tiến rất gần tới một thỏa thuận nhằm khôi phục hoạt động hàng hải qua eo biển Hormuz. Tuy nhiên, đằng sau những tín hiệu lạc quan là cuộc mặc cả phức tạp về quyền kiểm soát tuyến vận tải năng lượng quan trọng bậc nhất thế giới.

Sau cú sốc Ceuta, EU tìm cách "vá" rạn nứt về di cư

Sau cú sốc Ceuta, EU tìm cách "vá" rạn nứt về di cư

Làn sóng hàng chục nghìn người di cư tràn vào vùng lãnh thổ Ceuta chỉ trong vài ngày đã khiến khu vực biên giới của Tây Ban Nha rơi vào tình trạng hỗn loạn, đồng thời trở thành phép thử đầu tiên đối với Hiệp ước Di cư và Tị nạn mới của Liên minh châu Âu (EU).

Mỹ tạm gác lựa chọn quân sự để tìm lối thoát cho khủng hoảng

Mỹ tạm gác lựa chọn quân sự để tìm lối thoát cho khủng hoảng

Tổng thống Mỹ Donald Trump mới đây tuyên bố Washington và Tehran sẽ bước vào một vòng đàm phán mới dự kiến diễn ra vào chiều 3/8 (giờ địa phương), động thái được đưa ra ngay sau khi ông hủy bỏ chiến dịch không kích mạnh tay nhắm vào Iran ở những phút cuối cùng. Quyết định đình chiến nhường chỗ cho ngoại giao không chỉ đánh dấu sự thay đổi quan trọng trong cuộc đối đầu dai dẳng Mỹ - Iran, mà còn cứu vãn thị trường năng lượng toàn cầu khỏi một cú sốc tồi tệ.

Ceuta "thất thủ", châu Âu có rơi vào một cuộc khủng hoảng mới?

Ceuta "thất thủ", châu Âu có rơi vào một cuộc khủng hoảng mới?

Hàng chục ngàn người ùn ùn vượt qua biên giới từ Morocco vào thành phố tự trị Ceuta của Tây Ban Nha trong hai ngày, khiến vùng lãnh thổ nhỏ bé ở cửa ngõ châu Âu rơi vào cảnh hỗn loạn. Tuy nhiên, khác với cuộc khủng hoảng năm 2015, châu Âu hiện sở hữu một hệ thống kiểm soát biên giới và chính sách nhập cư chặt chẽ hơn, khiến làn sóng di cư lần này khó lan rộng ra toàn lục địa.

Dải Gaza trước ngưỡng cửa hòa bình

Dải Gaza trước ngưỡng cửa hòa bình

Tổng thống Mỹ Donald Trump thông báo Hội đồng Hòa bình đã đạt thỏa thuận lịch sử với phong trào Hamas và các nhóm vũ trang người Palestine về lộ trình giải giáp dải Gaza, mở đường thiết lập hòa bình lâu dài tại vùng lãnh thổ.

Tính toán của Iran khi chủ động tập kích căn cứ Mỹ tại Trung Đông

Tính toán của Iran khi chủ động tập kích căn cứ Mỹ tại Trung Đông

Mới đây, Iran đã chủ động tấn công các căn cứ Mỹ tại Trung Đông, dẫn đến việc "đáp trả mạnh mẽ" từ phía Washington nhằm vào nhiều địa điểm ở khu vực phía Nam nước này. Động thái trên không chỉ đánh dấu một vòng leo thang mới trong căng thẳng Mỹ - Iran, mà còn phản ánh sự điều chỉnh đáng chú ý trong cách tiếp cận của Tehran.

Mở rộng không gian phát triển tại thị trường tỷ dân

Mở rộng không gian phát triển tại thị trường tỷ dân

Trong thời đại ngày nay, đối ngoại tiếp tục giữ vai trò tiên phong trong việc tạo lập, giữ vững môi trường hòa bình và huy động tối đa các nguồn lực bên ngoài phục vụ sự nghiệp phát triển đất nước. Trong bức tranh chiến lược đó, châu Phi, tiêu biểu là Tanzania và Angola, đang nổi lên như những đối tác đầy tiềm năng và là cánh cửa quan trọng để Việt Nam mở rộng không gian phát triển, đa dạng hóa thị trường toàn cầu.

Cơ hội tháo nút thắt Hormuz từ sáng kiến mới của Oman

Cơ hội tháo nút thắt Hormuz từ sáng kiến mới của Oman

Việc Oman gửi tới Iran một kế hoạch được các nước Vùng Vịnh hậu thuẫn nhằm quản lý eo biển Hormuz có thể xem là nỗ lực ngoại giao đáng chú ý nhất trong những tuần gần đây, nhằm xử lý điểm nghẽn lớn của tiến trình giảm căng thẳng tại Trung Đông.

Mỹ và Iran tạm ngừng leo thang căng thẳng, hé mở hy vọng ngoại giao

Mỹ và Iran tạm ngừng leo thang căng thẳng, hé mở hy vọng ngoại giao

Mỹ và Iran bước sang ngày thứ hai tạm ngừng các cuộc tấn công nhằm vào nhau, trong bối cảnh xung đột từng đứng bên bờ vực vượt ngoài tầm kiểm soát. Khoảng lặng hiếm hoi sau hai tuần giao tranh với các cuộc không kích ban đêm của Mỹ nhằm vào Iran cùng các đòn đáp trả của Tehran nhằm vào các đồng minh của Washington ở Vùng Vịnh đã làm dấy lên hy vọng hai bên có thể quay trở lại bàn đàm phán.

Ai sẽ dẫn dắt Liên hợp quốc sau Tổng Thư ký António Guterres?

Ai sẽ dẫn dắt Liên hợp quốc sau Tổng Thư ký António Guterres?

Sau gần 10 năm lãnh đạo Liên hợp quốc, Tổng Thư ký António Guterres sẽ kết thúc nhiệm kỳ thứ hai vào cuối năm 2026. Trong bối cảnh đó, cuộc đua tìm người kế nhiệm đã bước vào giai đoạn quyết định, khi sáu ứng viên lần đầu tiên cùng trình bày tầm nhìn về tương lai của tổ chức đa phương lớn nhất thế giới, trước thềm các vòng thăm dò quan trọng tại Hội đồng Bảo an.

Cộng đồng quốc tế bày tỏ quan ngại khi Biển Đỏ lại dậy sóng

Cộng đồng quốc tế bày tỏ quan ngại khi Biển Đỏ lại dậy sóng

Liên hợp quốc cùng nhiều tổ chức quốc tế đã đồng loạt bày tỏ quan ngại sau khi lực lượng Houthi nối lại các cuộc tấn công nhằm vào tàu thương mại trên Biển Đỏ. Các cảnh báo cho rằng diễn biến mới không chỉ đe dọa an ninh hàng hải mà còn có nguy cơ kéo Yemen trở lại vòng xoáy xung đột sau nhiều năm tương đối lắng dịu.

Cháy rừng lan rộng, thời tiết cực đoan nối tiếp tại châu Âu

Cháy rừng lan rộng, thời tiết cực đoan nối tiếp tại châu Âu

Châu Âu đang phải đối mặt với một trong những mùa hè khắc nghiệt nhất trong nhiều năm trở lại đây khi các đợt nắng nóng kéo dài liên tiếp đẩy nguy cơ cháy rừng lên mức báo động, trong khi nhiều khu vực khác lại hứng chịu các cơn dông, mưa đá và thời tiết cực đoan. Từ Tây Ban Nha, Pháp đến khu vực Balkan, lực lượng cứu hỏa và chính quyền các nước đang phải chạy đua với thời gian nhằm kiểm soát các thảm họa thiên nhiên ngày càng nghiêm trọng.