Nga - Nhật cùng hướng tới một hiệp ước hòa bình

Chánh Văn phòng Nội các Nhật Bản Yoshihide Suga ngày 3-12 thông báo, Tokyo đang xem xét thiết lập cơ chế mới giải quyết các vấn đề tồn đọng liên quan đến hiệp ước hòa bình giữa nước này với Nga vốn được Thủ tướng Nhật Bản Shinzo Abe và Tổng thống Nga Vladimir Putin nhất trí “bật đèn xanh”.

Ông Yoshihide Suga nêu rõ: “Đây là một sự kiện quan trọng nhằm thúc đẩy quá trình đàm phán”, đồng thời nhấn mạnh hai nhà lãnh đạo đã cam kết duy trì các cuộc đối thoại về hiệp ước hòa bình.

Tổng thống Vladimir Putin (phải) và Thủ tướng Shinzo Abe.
Tổng thống Vladimir Putin (phải) và Thủ tướng Shinzo Abe.

Hôm 1-12, Tổng thống Vladimir Putin cho biết sau các cuộc hội đàm bên lề Hội nghị thượng đỉnh Nhóm các nền kinh tế phát triển và mới nổi hàng đầu thế giới (G20) tại Buenos Aires của Argentina, lãnh đạo hai nước đã đạt được thỏa thuận về cơ chế mới cho việc giải quyết vấn đề hiệp ước hòa bình.

Trong khi đó, Vụ Báo chí thuộc Bộ Ngoại giao Nhật Bản thông báo Thứ trưởng Ngoại giao Nga Igor Morgulov và người đồng cấp Nhật Bản Takeo Mori đã trở thành đặc phái viên của các nhà lãnh đạo hai nước trong các cuộc đàm phán về một hiệp ước hòa bình.

Phía Nhật Bản xác nhận: “Tại các cuộc hội đàm ở Buenos Aires (Argentina), các nhà lãnh đạo Nhật Bản và Nga đã nhất trí đẩy nhanh hơn nữa đàm phán về một hiệp ước hòa bình, với các nhà ngoại giao hàng đầu của hai nước là Taro Kono và Sergei Lavrov đảm nhận vai trò giám sát thực hiện. Các Thứ trưởng Ngoại giao Takeo Mori và Igor Morgulov sẽ tiến hành các cuộc đàm phán này. Ông Igor Morgulov sẽ là đại diện đặc biệt của Tổng thống Nga, còn ông Takeo Mori là đại diện đặc biệt của Thủ tướng Nhật Bản”.

Vụ Báo chí Bộ Ngoại giao Nhật Bản cho biết thêm: “Các nhà lãnh đạo hai nước cũng nhất trí về cuộc họp giữa các ngoại trưởng hai nước trong việc chuẩn bị cho chuyến thăm Nga của Thủ tướng Abe vào đầu năm tới”.

Trước đó, hồi cuối tháng 11 vừa qua, bên lề một hội nghị quốc tế tại Thủ đô Rome của Italy, Ngoại trưởng Nga Sergei Lavrov và người đồng cấp Taro Kono đã nhất trí cùng nhau làm việc nhằm giải quyết những tranh cãi về lãnh thổ kéo dài, ngăn cản hai nước ký kết một hiệp ước hòa bình chấm dứt chiến tranh.

Bấy lâu nay, tranh chấp lãnh thổ chẳng những khiến hai nước không ký được hiệp ước hòa bình, mà còn ảnh hưởng nghiêm trọng đến quan hệ ngoại giao và thương mại song phương. Phát biểu với báo giới sau cuộc gặp chớp nhoáng bên lề hội nghị trên, Ngoại trưởng Taro Kono cho biết, hai bên đã trao đổi thẳng thắn về các cuộc đàm phán hiệp ước hòa bình. Hai nước cũng cam kết thúc đẩy các tranh luận tích cực giữa Ngoại trưởng hai nước.

Ngoại trưởng Nhật Bản khẳng định, Tokyo và Moscow đang trên con đường đi tới một hiệp ước song phương để chính thức hóa trên giấy tờ một quy tắc ngoại giao đã có từ nhiều thập niên nay. Dù không nêu chi tiết vấn đề, song Ngoại trưởng Taro Kono cho biết, các nhà lãnh đạo của hai nước gần đây đã đồng ý đẩy nhanh đàm phán trên cơ sở tuyên bố chung năm 1956.

Theo tuyên bố này, Nga sẽ trao trả đảo nhỏ Shikotan và đảo Habomai sau khi ký kết hiệp ước hòa bình với Nhật Bản. Trong nhiều thập niên, Nga và Nhật Bản đã tổ chức tham vấn nhằm tiến tới ký kết hiệp ước hòa bình sau Thế chiến II. Tuy nhiên, trở ngại chính của vấn đề này là tranh chấp chủ quyền đối với quần đảo mà Nga gọi là Nam Kuril, còn Nhật gọi là Vùng lãnh thổ phương Bắc.

Tranh chấp lãnh thổ chẳng những khiến hai nước không ký được hiệp ước hòa bình, mà còn ảnh hưởng nghiêm trọng đến quan hệ ngoại giao và thương mại song phương. Gần đây, hai nước đều thể hiện thiện chí giải quyết những bất đồng xung quanh vấn đề này thông qua thúc đẩy các hoạt động kinh tế chung tại quần đảo này.

2 ngày sau cuộc hội đàm hôm 14-11 với Tổng thống Vladimir Putin tại Singapore, Thủ tướng Shinzo Abe khẳng định quyết tâm cùng người đứng đầu Điện Kremlin hoàn tất đàm phán hòa bình song phương, nhấn mạnh rằng, Tuyên bố chung Nhật Bản – Liên Xô năm 1956 sẽ là nền tảng cho các cuộc đàm phán sắp tới. Tuyên bố chung này chỉ rõ việc trả lại đảo Shikotan và quần đảo Habomai cho Nhật Bản sau khi ký kết một hiệp ước hòa bình.

Thủ tướng Shinzo Abe cho biết thỏa thuận tăng tốc các cuộc đàm phán dựa vào nền tảng tuyên bố trên sẽ “không đi ngược lại” chính sách lâu nay của Tokyo về việc giải quyết tình trạng của 4 đảo tranh chấp trước khi ký một hiệp ước hòa bình.

Theo ông Abe, các cuộc đàm phán về hiệp ước hòa bình dựa trên nền tảng tuyên bố chung sẽ bao gồm 4 đảo ngoài khơi bờ biển phía Đông Bắc của Hokkaido nằm dưới sự kiểm soát của Liên Xô cũ sau khi Nhật Bản đầu hàng năm 1945. Chuỗi đảo này được Nhật Bản gọi là Vùng lãnh thổ phương Bắc, còn Nga gọi là quần đảo Nam Kuril.

Nguyên nhân các lãnh đạo hàng đầu của Nhật Bản và Nga đều đồng ý đẩy nhanh việc ký kết hiệp ước hòa bình lần này không chỉ vì quan hệ cá nhân tốt đẹp giữa hai nhà lãnh đạo, mà còn vì Thủ tướng Shinzo Abe đang cố duy trì khoảng cách ngoại giao với Mỹ. Phải thừa nhận rằng, theo khuôn khổ liên minh Mỹ-Nhật, nền ngoại giao Nhật Bản không thể “tự lập” hoàn toàn khỏi Mỹ trong ngắn hạn, song xu hướng “tách khỏi Mỹ” đã được cân nhắc.

Trong bối cảnh cuộc chiến thương mại Mỹ-Trung leo thang hiện nay, chính quyền Thủ tướng Shinzo Abe đang cố gắng tích cực cải thiện quan hệ Trung-Nhật. Trong khi Mỹ ủng hộ chủ nghĩa bảo hộ thương mại, Nhật Bản lại nỗ lực bảo vệ hệ thống thương mại đa phương quốc tế.

Có lẽ vì đã nhận thấy những điều chỉnh trong cách tiếp cận của Thủ tướng Nhật Bản, người đứng đầu Điện Kremlin đã thể hiện một thái độ tích cực hơn trong việc ký kết hiệp ước hòa bình và quan hệ song phương. Quan hệ Nhật-Nga cho đến nay thực sự đã có sự tăng tiến, nhưng nhiều khả năng Mỹ sẽ thực hiện các biện pháp can thiệp và chia rẽ Nhật-Nga.

Xét cho cùng, với việc ký kết Hiệp ước Hòa bình Nhật-Nga, không chỉ giúp nhu cầu “bảo vệ” của Nhật Bản giảm thiểu mà còn khiến tính hợp lý cho sự hiện diện của Mỹ ở Nhật Bản hoặc thậm chí ở Đông Bắc Á bị suy yếu.

Khổng Hà (tổng hợp)

Các tin khác

Bài toán bảo vệ bí mật công nghệ nhìn từ cuộc điều tra tại Nvidia

Bài toán bảo vệ bí mật công nghệ nhìn từ cuộc điều tra tại Nvidia

Hội đồng quản trị Tập đoàn công nghệ Nvidia mới đây cho biết đã mở cuộc điều tra độc lập sau khi xuất hiện thông tin Giám đốc điều hành Jensen Huang có thể là mục tiêu của tình báo nước ngoài. Vụ việc đặt ra câu hỏi về cách Mỹ bảo vệ công nghệ chiến lược khi những thông tin này nằm trong tay doanh nghiệp tư nhân.

Mỹ mở rộng phong tỏa Iran, nguy cơ xung đột quân sự leo thang

Mỹ mở rộng phong tỏa Iran, nguy cơ xung đột quân sự leo thang

Mỹ đang mở rộng chiến dịch phong tỏa Iran, từ các cảng biển sang các tuyến vận tải đường bộ và khu vực biển Caspi, nhằm siết chặt nguồn cung vũ khí, công nghệ và tài chính của Tehran. Động thái diễn ra trong bối cảnh căng thẳng tại eo biển Hormuz tiếp tục gia tăng, các cuộc tấn công nhằm vào tàu thương mại và mục tiêu quân sự diễn ra liên tiếp, trong khi những nỗ lực ngoại giao vẫn chưa tạo được đột phá.

Châu Âu chao đảo trước làn sóng đe dọa đánh bom giả mạo

Châu Âu chao đảo trước làn sóng đe dọa đánh bom giả mạo

Mới đây, một số tòa soạn báo chí và đài truyền hình tại Ireland và Bulgaria đã nhận được những lời đe dọa đánh bom qua thư điện tử. Đến nay, dù chưa có bất kỳ thiết bị nổ nào được tìm thấy, sự việc đã làm dấy lên những lo ngại sâu sắc trong giới chức châu Âu về một chiến dịch "chiến tranh lai" tinh vi, được thiết kế nhằm gây bất ổn và gieo rắc nỗi sợ hãi trong lòng xã hội phương Tây.

Báo động toàn cầu vấn đề thiếu vận động ở thanh thiếu niên

Báo động toàn cầu vấn đề thiếu vận động ở thanh thiếu niên

Theo tiến sĩ Tedros Adhanom Ghebreyesus, Tổng Giám đốc Tổ chức Y tế thế giới (WHO), trong 15 năm qua, thế giới hầu như không đạt được tiến bộ nào trong việc khuyến khích thanh thiếu niên vận động, trong đó các em gái là nhóm bị tụt lại xa nhất. Ông Ghebreyesus khẳng định, giải pháp không nằm ở việc yêu cầu thanh thiếu niên phải nỗ lực hơn.

Bầu cử giữa nhiệm kỳ Mỹ: Những tác động từ Trung Đông đến thương mại toàn cầu

Bầu cử giữa nhiệm kỳ Mỹ: Những tác động từ Trung Đông đến thương mại toàn cầu

Cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ tại Mỹ ngày 3/11 đã giúp đảng Dân chủ giành quyền kiểm soát cả Hạ viện và Thượng viện, chấm dứt thế đa số của đảng Cộng hòa tại Quốc hội. Kết quả này được dự báo sẽ tác động sâu rộng đến chính sách đối ngoại và kinh tế của chính quyền Tổng thống Donald Trump, từ chiến sự Mỹ - Iran, tình hình Ukraine đến thương mại toàn cầu và ngành công nghiệp trí tuệ nhân tạo (AI).

Khi tiện ích công nghệ trở thành lỗ hổng an ninh tại châu Âu

Khi tiện ích công nghệ trở thành lỗ hổng an ninh tại châu Âu

Chỉ bằng cách điều khiển nhiệt độ các hệ thống làm lạnh từ xa, tin tặc đã gây thiệt hại lớn cho hàng loạt siêu thị châu Âu. Những cuộc tấn công này không chỉ phơi bày lỗ hổng công nghệ mà còn đặt ra câu hỏi về khả năng bảo vệ chuỗi cung ứng thực phẩm trước các mối đe dọa an ninh mạng ngày càng phức tạp.

Những lá phiếu giữa kỳ và dư địa chính sách Mỹ

Những lá phiếu giữa kỳ và dư địa chính sách Mỹ

Cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ ngày 3/11 sẽ quyết định quyền kiểm soát Quốc hội Mỹ trong hai năm cuối nhiệm kỳ của Tổng thống Donald Trump. Khi chi phí sinh hoạt trở thành mối quan tâm hàng đầu của cử tri, cuộc đua cũng đặt ra câu hỏi về khả năng chuyển tăng trưởng kinh tế thành những cải thiện thiết thực trong đời sống.

Hé mở cơ hội ngoại giao giữa bóng đen xung đột Mỹ - Iran

Hé mở cơ hội ngoại giao giữa bóng đen xung đột Mỹ - Iran

Các nỗ lực tiếp xúc thông qua trung gian Qatar đang mở ra cơ hội ngoại giao mới giữa Mỹ và Iran, trong bối cảnh hai bên vẫn duy trì lập trường cứng rắn và chuẩn bị cho khả năng xung đột quân sự tái bùng phát. Bất đồng về các điều kiện đàm phán, chương trình hạt nhân và quyền kiểm soát eo biển Hormuz tiếp tục là những trở ngại lớn đối với triển vọng đạt được thỏa thuận.

Nga–châu Phi: Khi hợp tác kinh tế trở thành ưu tiên chiến lược

Nga–châu Phi: Khi hợp tác kinh tế trở thành ưu tiên chiến lược

Không chỉ củng cố những mối quan hệ chính trị và an ninh truyền thống, Nga đang tìm cách tạo dựng ảnh hưởng lâu dài tại châu Phi thông qua thương mại, năng lượng và công nghệ. Hội nghị thượng đỉnh tại Moskva cho thấy bước chuyển đáng chú ý trong định hướng hợp tác giữa hai bên.

Những ưu tiên cấp thiết nhìn từ Hội nghị Ngoại trưởng G20

Những ưu tiên cấp thiết nhìn từ Hội nghị Ngoại trưởng G20

Hội nghị Ngoại trưởng Nhóm các nền kinh tế lớn (G20) tại Atlanta, Mỹ, dự kiến khép lại ngày 31/10 (giờ địa phương) với tuyên bố của nước chủ trì thay cho thông cáo chung. Bất đồng về Ukraine, Trung Đông và chính sách thương mại tiếp tục cản trở đồng thuận, trong khi sức ép lên năng lượng, lương thực và chuỗi cung ứng đòi hỏi các bên tìm hướng phối hợp.

Chi phí chiến sự gia tăng sức ép đối với Tổng thống Donald Trump

Chi phí chiến sự gia tăng sức ép đối với Tổng thống Donald Trump

Chi phí cuộc chiến Mỹ - Israel nhằm vào Iran đã tăng lên ít nhất 47,1 tỷ USD, theo báo cáo mới nhất của Lầu Năm Góc gửi Quốc hội Mỹ. Con số này vượt xa các dự báo trước đó, làm dấy lên lo ngại về khả năng duy trì chiến dịch quân sự, gây thêm sức ép đối với ngân sách liên bang và trở thành bất lợi chính trị đối với Tổng thống Donald Trump trước thềm cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ.

Israel với những phép tính liên minh hậu bầu cử

Israel với những phép tính liên minh hậu bầu cử

Kết quả kiểm phiếu mới nhất của cuộc bầu cử Quốc hội Israel tiếp tục cho thấy chưa khối chính trị nào giành được đa số cần thiết để thành lập chính phủ. Trong khi các bên bắt đầu thăm dò khả năng hợp tác, Tổng thống Isaac Herzog kêu gọi lãnh đạo các chính đảng giữ tinh thần cởi mở nhằm tránh phải tổ chức một cuộc bầu cử khác.

Nỗ lực ngoại giao trước leo thang căng thẳng Mỹ-Iran

Nỗ lực ngoại giao trước leo thang căng thẳng Mỹ-Iran

Các bộ trưởng và quan chức an ninh cấp cao từ Pakistan, Arab Saudi và Thổ Nhĩ Kỳ – ba quốc gia thành viên của Hiệp ước Phòng thủ Chung Mecca – hiện đang có mặt tại thủ đô Tehran (Iran) để thảo luận về các vấn đề an ninh khu vực. Động thái ngoại giao khẩn trương này diễn ra trong bối cảnh xuất hiện nhiều mối đe dọa về các cuộc không kích mới của Mỹ nhằm vào Iran.

Tranh luận nóng Starlink và Starshield tại Ukraine

Tranh luận nóng Starlink và Starshield tại Ukraine

Việc hệ thống vệ tinh Starlink và phiên bản quân sự Starshield tại Ukraine bị hạn chế tốc độ trong hơn một tuần đã gây gián đoạn một số hoạt động quân sự của Kiev, đồng thời làm gia tăng căng thẳng giữa Ukraine, tỷ phú Elon Musk và chính quyền Mỹ.

Nhiều nước kêu gọi kiềm chế trước nguy cơ xung đột Mỹ - Iran leo thang

Nhiều nước kêu gọi kiềm chế trước nguy cơ xung đột Mỹ - Iran leo thang

Ngày 23/10, ngoại trưởng 8 quốc gia gồm Anh, Pháp, Đức, Thổ Nhĩ Kỳ, Arab Saudi, Pakistan, Ai Cập và Italy đã nhóm họp tại Istanbul để thảo luận về tình hình eo biển Hormuz và những diễn biến an ninh khu vực. Cuộc gặp diễn ra trong bối cảnh nguy cơ đối đầu quân sự giữa Mỹ và Iran tiếp tục gia tăng, làm dấy lên lo ngại về những hệ lụy đối với Trung Đông cũng như nền kinh tế thế giới.