Nga - Mỹ lại leo thang căng thẳng vì Syria

Vốn luôn trong tình trạng “cơm chẳng lành, canh chẳng ngọt”, nay mối quan hệ Nga – Mỹ lại tiếp tục leo thang căng thẳng sau khi Washington cùng đồng minh thực hiện đợt tấn công nhằm vào Syria hôm 14-4.

Không những vậy, Mỹ còn tuyên bố sẽ áp đặt một loạt các lệnh trừng phạt mới đối với Nga. Đáp lại, Moscow tuyên bố sẽ không trì hoãn việc thông qua đạo luật đáp trả những biện pháp trừng phạt này.

Trả lời phỏng vấn Kênh truyền hình CBS của Mỹ hôm 15-4 (giờ địa phương), Đại sứ Mỹ tại Liên hợp quốc (LHQ) Nikki Haley cho biết: “Các lệnh trừng phạt Nga đang được lên kế hoạch công bố. Bộ trưởng Tài chính Mỹ Steven Mnuchin sẽ đưa ra thông báo về vấn đề này vào ngày 16-4, đánh trực tiếp vào các công ty mua bán thiết bị với chính quyền Tổng thống Syria Bashar al-Assad và liên quan đến việc sử dụng vũ khí hóa học. Tôi cho rằng, tất cả mọi người đều biết rằng chúng ta đang phát đi một thông điệp mạnh mẽ, và hy vọng họ sẽ lắng nghe thông điệp đó”. 

Bên cạnh đó, bà Haley khẳng định, những hành động phản đối của Mỹ đối với chính phủ Syria và những người ủng hộ, trong đó có Nga là vô cùng quyết đoán. 

Đáp lại, Thứ trưởng Ngoại giao Nga Sergei Ryabkov tuyên bố Moscow sẽ không trì hoãn việc thông qua đạo luật đáp trả các biện pháp trừng phạt mới của Mỹ. Các thành viên cấp cao của Hạ viện Nga đã thông báo họ đang cân nhắc một đạo luật để trao quyền cho Điện Kremlin cấm hoặc hạn chế đối với danh sách các mặt hàng nhập khẩu của Mỹ. 

Thứ trưởng Ryabkov cho biết Moscow đang thảo luận về điều mà ông miêu tả là việc Washington lạm dụng vị thế của đồng USD như đồng tiền dự trữ toàn cầu.

Liên quan tới vụ tấn công bằng tên lửa nhằm vào Syria do liên quân Mỹ, Anh, Pháp tiến hành hôm 14-4, Tổng thống Nga Vladimir Putin cảnh báo, nếu những hành động vi phạm Hiến chương LHQ như vậy tiếp diễn, sẽ không tránh khỏi tình trạng hỗn loạn trong các mối quan hệ quốc tế. 

Ông cũng cho rằng, các cuộc tấn công của phương Tây đã phá hỏng cơ hội đạt được giải pháp chính trị tại Syria. Rõ ràng, cái gọi là vụ tấn công hóa học ở Douma (Syria) tới nay vẫn chưa có một tổ chức uy tín nào tiến hành một cuộc điều tra độc lập và khách quan. 

Tổng thống Assad khẳng định rằng, những cáo buộc của Mỹ “dựa trên những thực tế được thêu dệt”, Nga cũng công bố bằng chứng đã có sự “ngụy tạo” trong vụ việc này với ý đồ đổ lỗi cho quân đội Syria.

Nhấn mạnh Syria không sản xuất vũ khí hóa học, Moscow cho rằng, đợt tấn công này của Mỹ và đồng minh không phải phản ứng đối với một cuộc tấn công hóa học mà là phản ứng đối với thành công của các lực lượng vũ trang Syria trong việc giải phóng lãnh thổ của họ thoát khỏi những kẻ khủng bố. 

Thực tế cho thấy, đợt không kích được thực hiện đúng vào ngày sứ mệnh đặc biệt của Tổ chức Cấm vũ khí hóa học (OPCW) bắt đầu tại Damascus để điều tra làm rõ chân tướng vụ việc ở Douma – nơi người ta nghi là vũ khí hóa học đã được sử dụng. 

Do đó, việc Mỹ và đồng minh vội vàng lên tiếng cáo buộc Chính phủ Syria vượt qua “lằn ranh đỏ” về việc sử dụng vũ khí hóa học mà Mỹ đặt ra chỉ là cái cớ để Washington và đồng minh có hành động phiêu lưu quân sự.

Biểu tình tại Washington phản đối cuộc tấn công nhắm vào Syria.
Biểu tình tại Washington phản đối cuộc tấn công nhắm vào Syria.

Việc sử dụng vũ khí hóa học là đáng bị lên án và cộng đồng quốc tế cần có hành động kiên quyết về vấn đề này. Tuy nhiên, một cuộc điều tra toàn diện nên đi trước bất cứ sự trừng phạt và hành động nào, đặc biệt là động thái quân sự, để buộc thủ phạm phải chịu trách nhiệm. Các hành động như vậy trước tiên cần có sự thông qua của LHQ. 

Theo Hiến chương LHQ, bất cứ tranh chấp nào đều phải được giải quyết thông qua đối thoại, đàm phán và thỏa hiệp, và toàn bộ các thành viên phải kiềm chế sử dụng vũ lực chống lại quốc gia có chủ quyền khác. 

Việc sử dụng vũ lực mà không có sự cho phép của LHQ và không qua điều tra kỹ lưỡng sẽ chỉ là hành động vi phạm toàn vẹn lãnh thổ của một quốc gia có chủ quyền, đồng thời làm leo thang căng thẳng tại Syria nói riêng, và cả khu vực Trung Đông nói chung. 

Lịch sử đã chứng minh hậu quả nguy hiểm từ chính sách can thiệp quân sự của các nước phương Tây tạo ra quãng thời gian bất ổn tại khu vực Trung Đông, từ Iraq đến Syria. 

Cuộc chiến tại Iraq năm 2003 và không kích Libya năm 2011 đều thất bại trong việc đảm bảo hòa bình, thay vào đó gây bất ổn hơn nữa tại Trung Đông khiến hàng triệu dân thường thương vong hoặc phải di tản.

Đợt không kích ngày 14-4 không phải là lần đầu tiên Mỹ có động thái răn đe Syria. Cách đây đúng 1 năm, Mỹ đã phóng tên lửa vào một sân bay quân sự của Syria nhằm đáp trả lại một cuộc tấn công bằng thứ được cho là “khí sarin” vào dân thường tại Khan Sheikhoun. 

Tuy nhiên, với những gì cả thế giới đang chứng kiến thì cuộc tấn công đó đã thất bại khi cuộc nội chiến ở Syria chẳng tiến thêm bước khả quan nào và người dân quốc gia Trung Đông này thì vẫn sống trong cái chết cận kề. 

Với tư cách là Chủ tịch luân phiên của Hội đồng Bảo an (HĐBA) LHQ, Chính phủ Peru thông báo đang cùng với các nước tìm kiếm một giải pháp chính trị cho cuộc xung đột ở Syria, cũng như bảo vệ dân thường trên cơ sở Hiến chương LHQ và luật pháp quốc tế.

Trong khi đó, nhiều học giả, nhà hoạt động vì hòa bình đã bày tỏ quan điểm không đồng tình đối với hành động quân sự của Mỹ và đồng minh nhằm vào Syria. 

Họ lên án vũ khí hóa học và việc sử dụng vũ khí hóa học, nhưng phải điều tra cụ thể về việc này để có biện pháp can thiệp phù hợp, chứ không thể áp dụng can thiệp quân sự, triển khai các vụ không kích nhằm vào Syria. 

Bởi cả vũ khí hóa học và tấn công bằng tên lửa đều khiến người dân thường ở Syria phải chịu thiệt hại. Họ mong muốn tất cả các bên hãy ngồi vào bàn để cùng nhau thảo luận, tìm kiếm giải pháp hòa bình cho các vấn đề ở Syria. 

Quan điểm của các các học giả, nhà hoạt động hòa bình này là phải xóa bỏ chiến tranh, phải giải quyết các mâu thuẫn, bất đồng thông qua giải pháp hòa bình.

Châu Âu bất đồng về cuộc tấn công Syria

Ngoại trưởng các nước thành viên Liên minh châu Âu (EU) ngày 16-4 đã nhóm họp tại Luxembourg với nỗ lực tạo ra một mặt trận chung trong bối cảnh bất đồng tại Syria và xử lý cuộc khủng hoảng chính trị đang ngày càng gia tăng với Nga. 

Trong khi nhiều chính phủ châu Âu đánh giá cuộc tấn công chớp nhoáng của Mỹ, Pháp và Anh vào Syria là cần thiết và thỏa đáng thì một số khác lại cảnh báo chống lại mọi sự leo thang quân sự vì lo ngại phản ứng của Tổng thống Nga Vladimir Putin, người ủng hộ Tổng thống Syria Bashar al-Assad. 

Bất đồng còn xuất hiện ngay trong nội bộ liên quân đã thực hiện cuộc tấn công vào Syria hôm 14-4. Cùng ngày, Tổng thống Pháp Emmanuel Macron tuyên bố đã thuyết phục thành công người đồng cấp Mỹ Donald Trump về việc giữ quân lại Syria một thời gian dài. Tuy nhiên ngay sau đó, Nhà Trắng khẳng định Washington muốn rút quân khỏi Syria “càng sớm càng tốt”. 

Tuy nhiên, sau đó Mỹ đã thiết lập một căn cứ quân sự ở Đông Deir ez-Zor của quốc gia Trung Đông này. Cụ thể, căn cứ quân sự mới của Mỹ tọa lạc tại khu vực mỏ dầu al-Tanak, nơi hiện do lực lượng dân quân người Kurd kiểm soát.

Trần Linh

Khổng Hà (tổng hợp)

Các tin khác

Các quốc gia đang phát triển đối mặt giữa "bão" khủng hoảng

Các quốc gia đang phát triển đối mặt giữa "bão" khủng hoảng

Hội nghị của Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF) và Ngân hàng Thế giới (WB) diễn ra vào tuần trước đã khép lại mà không mang đến bất kỳ giải pháp mới nào cho các quốc gia đang phát triển, giữa bối cảnh thế giới bủa vây bởi các cuộc chiến tranh có nguy cơ lan rộng ở Trung Đông, xung đột dai dẳng tại Ukraine, gánh nặng trả nợ tăng cao và nguy cơ hình thành bong bóng trí tuệ nhân tạo (AI).

Thách thức từ đề xuất tổ chức thượng đỉnh Mỹ - Nga - Ukraine bên lề G20

Thách thức từ đề xuất tổ chức thượng đỉnh Mỹ - Nga - Ukraine bên lề G20

Đề xuất mới đây của Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky về việc tổ chức cuộc gặp thượng đỉnh Mỹ - Nga - Ukraine bên lề Hội nghị G20 vào tháng 12 tới đang mở ra kỳ vọng về một bước đột phá ngoại giao. Tuy nhiên, trong bối cảnh quan hệ giữa Kiev và Washington xuất hiện thêm những bất đồng, triển vọng hiện thực hóa sáng kiến này vẫn đối mặt với không ít trở ngại.

Người dân Gaza sắp bước vào mùa Đông khắc nghiệt

Người dân Gaza sắp bước vào mùa Đông khắc nghiệt

Các chuyến hàng thương mại vào dải Gaza bị đình trệ khiến nguồn cung lương thực và nhu yếu phẩm sụt giảm, trong bối cảnh khoảng 2 triệu người Palestine tại đây thiếu nơi trú ẩn, thuốc men và các vật dụng cần thiết để vượt qua mùa Đông.

Những thách thức với hệ thống phòng không tỉ USD của Arab Saudi

Những thách thức với hệ thống phòng không tỉ USD của Arab Saudi

Các cuộc tập kích liên tiếp bằng tên lửa và thiết bị bay không người lái (UAV) của Houthi nhằm vào Arab Saudi đang đặt ra những thách thức mới với năng lực phòng không của Riyadh, đồng thời phản ánh tính phức tạp của việc bảo vệ hạ tầng trọng yếu trong bối cảnh xung đột khu vực leo thang.

El Niño đe dọa mùa màng và nguồn cung lương thực từ Đông Nam Á

El Niño đe dọa mùa màng và nguồn cung lương thực từ Đông Nam Á

Hiện tượng El Niño đang mạnh lên, làm gia tăng nguy cơ nắng nóng cực đoan, hạn hán, cháy rừng và lũ lụt tại nhiều khu vực trên thế giới. Đông Nam Á được đánh giá là một trong những khu vực có thể chịu tác động nặng nề, đặc biệt về sản xuất nông nghiệp.

Lo ngại về an ninh gia tăng sau các vụ tấn công sân bay Arab Saudi

Lo ngại về an ninh gia tăng sau các vụ tấn công sân bay Arab Saudi

Liên tiếp nhiều vụ tấn công nhằm vào sân bay quốc tế King Khalid tại thủ đô Riyadh của Arab Saudi, đỉnh điểm là vụ xảy ra đêm 10/10, không chỉ khiến nhiều người thiệt mạng mà còn gióng lên lời cảnh báo về nguy cơ mất an ninh nghiêm trọng. Sự việc này đang đe dọa trực tiếp đến sự ổn định của cả khu vực Trung Đông, đồng thời đặt ra dấu hỏi lớn về năng lực phòng thủ của vương quốc này trước những mối đe dọa tấn công.

Châu Âu và mối lo thiếu khí đốt trước mùa Đông lạnh giá

Châu Âu và mối lo thiếu khí đốt trước mùa Đông lạnh giá

Liên minh châu Âu (EU) có thể đối mặt với tình trạng thiếu hụt khí đốt tương đương 12-15% nhu cầu nếu mùa Đông năm nay xuất hiện các đợt rét nghiêm trọng, trong bối cảnh lượng khí dự trữ của khối thấp hơn đáng kể so với cùng kỳ các năm trước đó.

Điều kiện mới của Washington phá thế bế tắc với Tehran?

Điều kiện mới của Washington phá thế bế tắc với Tehran?

Sau nhiều tháng xung đột, Washington hôm 7/10 (giờ địa phương) bất ngờ phát đi tín hiệu mới về chương trình hạt nhân Iran. Giới phân tích nhận định, động thái này có thể mở ra dư địa thỏa hiệp giữa hai bên, dù những rào cản đối với một thỏa thuận vẫn chưa được tháo gỡ.

EU chuẩn bị hành trang cho việc mở rộng liên minh

EU chuẩn bị hành trang cho việc mở rộng liên minh

Ủy ban châu Âu (EC) vừa công bố các định hướng và bước đi nhằm chuẩn bị cho khả năng Liên minh châu Âu (EU) tiếp nhận thêm thành viên, tập trung vào điều chỉnh cơ chế quản trị, bảo đảm các giá trị chung và cách thức phân bổ nguồn lực tài chính.

Giao tranh ở Yemen tăng nhiệt, Arab Saudi cân nhắc mở chiến dịch mới

Giao tranh ở Yemen tăng nhiệt, Arab Saudi cân nhắc mở chiến dịch mới

Giao tranh giữa Houthi và quân đội Yemen tiếp tục leo thang, trong khi Arab Saudi được cho là đang chuẩn bị một chiến dịch quân sự mới nhằm giành lại các vị trí chiến lược gần eo biển Bab el-Mandeb. Diễn biến này làm gia tăng nguy cơ xung đột lan rộng và đe dọa hoạt động xuất khẩu năng lượng trong khu vực.

G7 xả kho dầu, thị trường năng lượng vẫn chưa hết sức ép

G7 xả kho dầu, thị trường năng lượng vẫn chưa hết sức ép

G7 quyết định giải phóng 100 triệu thùng dầu từ kho dự trữ chiến lược, trong khi Nga cân nhắc nới lỏng hạn chế xuất khẩu diesel, góp phần giảm sức ép lên thị trường năng lượng. Tuy nhiên, nguy cơ gián đoạn nguồn cung vẫn hiện hữu khi xung đột Trung Đông tiếp tục ảnh hưởng đến hoạt động lọc dầu và vận tải biển.

Châu Âu trước sức ép xả kho diesel từ phía bên kia Đại Tây Dương

Châu Âu trước sức ép xả kho diesel từ phía bên kia Đại Tây Dương

Thông tin về việc đề nghị giải phóng tới 120 triệu thùng diesel trong 6 tháng, đi kèm khả năng Mỹ hạn chế xuất khẩu nhiên liệu, đang đặt châu Âu vào thế khó. Đằng sau bài toán giá cả là câu hỏi lớn hơn về khả năng tự chủ và sức chống chịu của an ninh năng lượng châu Âu.

Leo thang căng thẳng Nga-NATO xung quanh Kaliningrad

Leo thang căng thẳng Nga-NATO xung quanh Kaliningrad

Nga phản đối các hoạt động quân sự gia tăng của NATO và cảnh báo sẽ đáp trả cứng rắn nếu khối tìm cách cô lập vùng lãnh thổ Kaliningrad bên bờ biển Baltic với phần còn lại của Nga.

Iraq và những thách thức an ninh hậu Mỹ rút quân

Iraq và những thách thức an ninh hậu Mỹ rút quân

Việc quân đội Mỹ hoàn tất rút khỏi Iraq ngày 30/9 khép lại một giai đoạn kéo dài hơn hai thập niên, đồng thời mở ra một chặng đường mới đối với Baghdad. Từ duy trì sức ép với IS, củng cố năng lực an ninh đến xử lý quan hệ với các đối tác bên ngoài, Iraq đang đứng trước yêu cầu tự chủ lớn hơn trong một môi trường khu vực nhiều biến động.

“Thế tiến thoái lưỡng nan về bằng chứng” trong kiểm soát AI

“Thế tiến thoái lưỡng nan về bằng chứng” trong kiểm soát AI

Sự bất định về mức độ nguy hiểm của trí tuệ nhân tạo đang đặt các nhà hoạch định chính sách trước một “thế tiến thoái lưỡng nan về bằng chứng”. Hành động quá sớm có thể kìm hãm đổi mới, nhưng chờ đến khi rủi ro được chứng minh đầy đủ có thể đã quá muộn.

Thời tiết cực đoan gia tăng sức ép đối với các nước châu Á

Thời tiết cực đoan gia tăng sức ép đối với các nước châu Á

Mưa lớn bất thường gây lũ lụt và sạt lở đất đã khiến hàng chục người thiệt mạng, ảnh hưởng đến đời sống của hàng triệu người tại nhiều quốc gia châu Á, trong bối cảnh giới chuyên gia cảnh báo những hình thái thời tiết bất thường có thể xuất hiện với tần suất và cường độ lớn hơn.