Nga - Mỹ lại leo thang căng thẳng vì Syria

Vốn luôn trong tình trạng “cơm chẳng lành, canh chẳng ngọt”, nay mối quan hệ Nga – Mỹ lại tiếp tục leo thang căng thẳng sau khi Washington cùng đồng minh thực hiện đợt tấn công nhằm vào Syria hôm 14-4.

Không những vậy, Mỹ còn tuyên bố sẽ áp đặt một loạt các lệnh trừng phạt mới đối với Nga. Đáp lại, Moscow tuyên bố sẽ không trì hoãn việc thông qua đạo luật đáp trả những biện pháp trừng phạt này.

Trả lời phỏng vấn Kênh truyền hình CBS của Mỹ hôm 15-4 (giờ địa phương), Đại sứ Mỹ tại Liên hợp quốc (LHQ) Nikki Haley cho biết: “Các lệnh trừng phạt Nga đang được lên kế hoạch công bố. Bộ trưởng Tài chính Mỹ Steven Mnuchin sẽ đưa ra thông báo về vấn đề này vào ngày 16-4, đánh trực tiếp vào các công ty mua bán thiết bị với chính quyền Tổng thống Syria Bashar al-Assad và liên quan đến việc sử dụng vũ khí hóa học. Tôi cho rằng, tất cả mọi người đều biết rằng chúng ta đang phát đi một thông điệp mạnh mẽ, và hy vọng họ sẽ lắng nghe thông điệp đó”. 

Bên cạnh đó, bà Haley khẳng định, những hành động phản đối của Mỹ đối với chính phủ Syria và những người ủng hộ, trong đó có Nga là vô cùng quyết đoán. 

Đáp lại, Thứ trưởng Ngoại giao Nga Sergei Ryabkov tuyên bố Moscow sẽ không trì hoãn việc thông qua đạo luật đáp trả các biện pháp trừng phạt mới của Mỹ. Các thành viên cấp cao của Hạ viện Nga đã thông báo họ đang cân nhắc một đạo luật để trao quyền cho Điện Kremlin cấm hoặc hạn chế đối với danh sách các mặt hàng nhập khẩu của Mỹ. 

Thứ trưởng Ryabkov cho biết Moscow đang thảo luận về điều mà ông miêu tả là việc Washington lạm dụng vị thế của đồng USD như đồng tiền dự trữ toàn cầu.

Liên quan tới vụ tấn công bằng tên lửa nhằm vào Syria do liên quân Mỹ, Anh, Pháp tiến hành hôm 14-4, Tổng thống Nga Vladimir Putin cảnh báo, nếu những hành động vi phạm Hiến chương LHQ như vậy tiếp diễn, sẽ không tránh khỏi tình trạng hỗn loạn trong các mối quan hệ quốc tế. 

Ông cũng cho rằng, các cuộc tấn công của phương Tây đã phá hỏng cơ hội đạt được giải pháp chính trị tại Syria. Rõ ràng, cái gọi là vụ tấn công hóa học ở Douma (Syria) tới nay vẫn chưa có một tổ chức uy tín nào tiến hành một cuộc điều tra độc lập và khách quan. 

Tổng thống Assad khẳng định rằng, những cáo buộc của Mỹ “dựa trên những thực tế được thêu dệt”, Nga cũng công bố bằng chứng đã có sự “ngụy tạo” trong vụ việc này với ý đồ đổ lỗi cho quân đội Syria.

Nhấn mạnh Syria không sản xuất vũ khí hóa học, Moscow cho rằng, đợt tấn công này của Mỹ và đồng minh không phải phản ứng đối với một cuộc tấn công hóa học mà là phản ứng đối với thành công của các lực lượng vũ trang Syria trong việc giải phóng lãnh thổ của họ thoát khỏi những kẻ khủng bố. 

Thực tế cho thấy, đợt không kích được thực hiện đúng vào ngày sứ mệnh đặc biệt của Tổ chức Cấm vũ khí hóa học (OPCW) bắt đầu tại Damascus để điều tra làm rõ chân tướng vụ việc ở Douma – nơi người ta nghi là vũ khí hóa học đã được sử dụng. 

Do đó, việc Mỹ và đồng minh vội vàng lên tiếng cáo buộc Chính phủ Syria vượt qua “lằn ranh đỏ” về việc sử dụng vũ khí hóa học mà Mỹ đặt ra chỉ là cái cớ để Washington và đồng minh có hành động phiêu lưu quân sự.

Biểu tình tại Washington phản đối cuộc tấn công nhắm vào Syria.
Biểu tình tại Washington phản đối cuộc tấn công nhắm vào Syria.

Việc sử dụng vũ khí hóa học là đáng bị lên án và cộng đồng quốc tế cần có hành động kiên quyết về vấn đề này. Tuy nhiên, một cuộc điều tra toàn diện nên đi trước bất cứ sự trừng phạt và hành động nào, đặc biệt là động thái quân sự, để buộc thủ phạm phải chịu trách nhiệm. Các hành động như vậy trước tiên cần có sự thông qua của LHQ. 

Theo Hiến chương LHQ, bất cứ tranh chấp nào đều phải được giải quyết thông qua đối thoại, đàm phán và thỏa hiệp, và toàn bộ các thành viên phải kiềm chế sử dụng vũ lực chống lại quốc gia có chủ quyền khác. 

Việc sử dụng vũ lực mà không có sự cho phép của LHQ và không qua điều tra kỹ lưỡng sẽ chỉ là hành động vi phạm toàn vẹn lãnh thổ của một quốc gia có chủ quyền, đồng thời làm leo thang căng thẳng tại Syria nói riêng, và cả khu vực Trung Đông nói chung. 

Lịch sử đã chứng minh hậu quả nguy hiểm từ chính sách can thiệp quân sự của các nước phương Tây tạo ra quãng thời gian bất ổn tại khu vực Trung Đông, từ Iraq đến Syria. 

Cuộc chiến tại Iraq năm 2003 và không kích Libya năm 2011 đều thất bại trong việc đảm bảo hòa bình, thay vào đó gây bất ổn hơn nữa tại Trung Đông khiến hàng triệu dân thường thương vong hoặc phải di tản.

Đợt không kích ngày 14-4 không phải là lần đầu tiên Mỹ có động thái răn đe Syria. Cách đây đúng 1 năm, Mỹ đã phóng tên lửa vào một sân bay quân sự của Syria nhằm đáp trả lại một cuộc tấn công bằng thứ được cho là “khí sarin” vào dân thường tại Khan Sheikhoun. 

Tuy nhiên, với những gì cả thế giới đang chứng kiến thì cuộc tấn công đó đã thất bại khi cuộc nội chiến ở Syria chẳng tiến thêm bước khả quan nào và người dân quốc gia Trung Đông này thì vẫn sống trong cái chết cận kề. 

Với tư cách là Chủ tịch luân phiên của Hội đồng Bảo an (HĐBA) LHQ, Chính phủ Peru thông báo đang cùng với các nước tìm kiếm một giải pháp chính trị cho cuộc xung đột ở Syria, cũng như bảo vệ dân thường trên cơ sở Hiến chương LHQ và luật pháp quốc tế.

Trong khi đó, nhiều học giả, nhà hoạt động vì hòa bình đã bày tỏ quan điểm không đồng tình đối với hành động quân sự của Mỹ và đồng minh nhằm vào Syria. 

Họ lên án vũ khí hóa học và việc sử dụng vũ khí hóa học, nhưng phải điều tra cụ thể về việc này để có biện pháp can thiệp phù hợp, chứ không thể áp dụng can thiệp quân sự, triển khai các vụ không kích nhằm vào Syria. 

Bởi cả vũ khí hóa học và tấn công bằng tên lửa đều khiến người dân thường ở Syria phải chịu thiệt hại. Họ mong muốn tất cả các bên hãy ngồi vào bàn để cùng nhau thảo luận, tìm kiếm giải pháp hòa bình cho các vấn đề ở Syria. 

Quan điểm của các các học giả, nhà hoạt động hòa bình này là phải xóa bỏ chiến tranh, phải giải quyết các mâu thuẫn, bất đồng thông qua giải pháp hòa bình.

Châu Âu bất đồng về cuộc tấn công Syria

Ngoại trưởng các nước thành viên Liên minh châu Âu (EU) ngày 16-4 đã nhóm họp tại Luxembourg với nỗ lực tạo ra một mặt trận chung trong bối cảnh bất đồng tại Syria và xử lý cuộc khủng hoảng chính trị đang ngày càng gia tăng với Nga. 

Trong khi nhiều chính phủ châu Âu đánh giá cuộc tấn công chớp nhoáng của Mỹ, Pháp và Anh vào Syria là cần thiết và thỏa đáng thì một số khác lại cảnh báo chống lại mọi sự leo thang quân sự vì lo ngại phản ứng của Tổng thống Nga Vladimir Putin, người ủng hộ Tổng thống Syria Bashar al-Assad. 

Bất đồng còn xuất hiện ngay trong nội bộ liên quân đã thực hiện cuộc tấn công vào Syria hôm 14-4. Cùng ngày, Tổng thống Pháp Emmanuel Macron tuyên bố đã thuyết phục thành công người đồng cấp Mỹ Donald Trump về việc giữ quân lại Syria một thời gian dài. Tuy nhiên ngay sau đó, Nhà Trắng khẳng định Washington muốn rút quân khỏi Syria “càng sớm càng tốt”. 

Tuy nhiên, sau đó Mỹ đã thiết lập một căn cứ quân sự ở Đông Deir ez-Zor của quốc gia Trung Đông này. Cụ thể, căn cứ quân sự mới của Mỹ tọa lạc tại khu vực mỏ dầu al-Tanak, nơi hiện do lực lượng dân quân người Kurd kiểm soát.

Trần Linh

Khổng Hà (tổng hợp)

Các tin khác

TrophyLab: Khi dữ liệu trở thành chiến lược mới của Ukraine

TrophyLab: Khi dữ liệu trở thành chiến lược mới của Ukraine

Sau hơn bốn năm xung đột, Ukraine cho biết đã thu giữ hàng trăm mẫu khí tài của Nga trên chiến trường. Việc Kiev mới đây công bố nền tảng TrophyLab, cho phép các đối tác tiếp cận thông tin kỹ thuật về những mẫu vũ khí này, lập tức thu hút sự chú ý lớn từ giới quan sát quốc tế.

Đọc vị bảng xếp hạng "kỳ lân toàn cầu" Hurun 2026

Đọc vị bảng xếp hạng "kỳ lân toàn cầu" Hurun 2026

Bảng xếp hạng kỳ lân toàn cầu năm 2026 của Viện nghiên cứu Hurun (Trung Quốc) cho thấy, AI đã trở thành động lực tăng trưởng mới, đồng thời hé lộ sự dịch chuyển đáng chú ý trong cuộc đua công nghệ giữa các quốc gia.

Thương vong leo thang, quốc tế khẩn trương ứng cứu

Thương vong leo thang, quốc tế khẩn trương ứng cứu

Hai trận động đất kinh hoàng liên tiếp với cường độ 7,2 và 7,5 độ richter đã tấn công thủ đô Caracas của Venezuela và các khu vực lân cận hôm 24/6. Theo Cơ quan Khảo sát Địa chất Mỹ (USGS), đây là cơn địa chấn mạnh nhất tại quốc gia Nam Mỹ này kể từ năm 1900, để lại cảnh tượng tàn phá nặng nề và đẩy hàng chục nghìn người vào cảnh màn trời chiếu đất.

Khi sóng nhiệt trở thành "bình thường mới" của châu Âu

Khi sóng nhiệt trở thành "bình thường mới" của châu Âu

Các chuyên gia cảnh báo hiện tượng "vòm nhiệt" kết hợp với biến đổi khí hậu khiến châu Âu, khu vực nóng lên nhanh nhất thế giới, phải đối mặt với những đợt sóng nhiệt ngày càng dữ dội, thậm chí trở thành "bình thường mới" trong mùa Hè.

Những rạn nứt đầu tiên trong thỏa thuận Mỹ - Iran

Những rạn nứt đầu tiên trong thỏa thuận Mỹ - Iran

Trong khi Tổng thống Mỹ Donald Trump khẳng định các cuộc đàm phán với Iran đang diễn ra “khá suôn sẻ”, thì thực tế trên bàn đàm phán và tại các mặt trận lại vẽ nên một bức tranh khác. Những mâu thuẫn về diễn giải thỏa thuận, cùng áp lực chính trị nội bộ tại Washington, đang đặt dấu hỏi lớn về tính khả thi của một thỏa thuận hòa bình vừa mới chớm nở.

Sau Thủ tướng Keir Starmer, ai sẽ dẫn dắt nước Anh?

Sau Thủ tướng Keir Starmer, ai sẽ dẫn dắt nước Anh?

Hai năm sau chiến thắng lịch sử, Thủ tướng Anh Keir Starmer đã phải rút lui do không còn nhận được sự tín nhiệm trong nội bộ đảng. Người được đánh giá là ứng viên sáng giá nhất cho vị trí kế nhiệm là Andy Burnham, chính trị gia đang nổi lên như hy vọng mới của Công đảng.

Vì sao mặt trận Lebanon có khả năng định hình thỏa thuận Mỹ - Iran?

Vì sao mặt trận Lebanon có khả năng định hình thỏa thuận Mỹ - Iran?

Tuyên bố mới nhất của Tổng thống Trump cho thấy Washington đang chuyển trọng tâm từ hồ sơ hạt nhân sang việc kiểm soát các lực lượng đồng minh của Iran trong khu vực. Điều này đồng nghĩa tương lai của tiến trình hòa bình Mỹ-Iran không chỉ phụ thuộc vào các cuộc thương lượng ở Thụy Sĩ mà còn gắn chặt với diễn biến thực địa tại Lebanon.

Bolivia ban bố tình trạng khẩn cấp sau 50 ngày bạo loạn đẫm máu

Bolivia ban bố tình trạng khẩn cấp sau 50 ngày bạo loạn đẫm máu

Căng thẳng tại Bolivia lên đỉnh điểm trong cuối tuần này khi Tổng thống Rodrigo Paz chính thức ban bố tình trạng khẩn cấp toàn quốc, cho phép các lực lượng an ninh và quân đội tiến hành giải tỏa các chướng ngại vật của người biểu tình – những rào chắn đã làm tê liệt nền kinh tế quốc gia Nam Mỹ này trong suốt 50 ngày qua và cướp đi sinh mạng của ít nhất 14 người.

Mỹ và Iran hoãn đàm phán tại Thụy Sĩ. Ảnh minh họa Reuters.

“Bước đệm” cho thỏa thuận Mỹ - Iran hay chỉ là khoảng lặng tạm thời?

Một bước ngoặt quan trọng vừa diễn ra tại Trung Đông khi Israel và lực lượng Hezbollah đạt được thỏa thuận ngừng bắn tại Lebanon. Động thái này diễn ra vào thời điểm hết sức nhạy cảm, ngay sau những đợt giao tranh ác liệt đe dọa trực tiếp đến cơ hội đạt được hiệp định hòa bình toàn diện giữa Mỹ và Iran.

Cuộc rà soát NATO 3.0: Khi châu Âu phải tự đứng trên đôi chân của mình

Cuộc rà soát NATO 3.0: Khi châu Âu phải tự đứng trên đôi chân của mình

Tháng trước, Mỹ thông báo với các đồng minh rằng họ quyết định thu hẹp nguồn lực quân sự sẵn có dành cho NATO. Và hôm 18/6, Bộ trưởng Chiến tranh Mỹ khẳng định Washington không nói giỡn, tuyên bố sẽ tiến hành một cuộc rà soát thực sự kéo dài sáu tháng, bao gồm cả tham vấn Quốc hội.

Bản ghi nhớ Islamabad: Ký kết đã khó, thực thi càng khó hơn

Bản ghi nhớ Islamabad: Ký kết đã khó, thực thi càng khó hơn

Mỹ và Iran ký Bản ghi nhớ Islamabad, mở đường chấm dứt xung đột và khôi phục hoạt động tại eo biển Hormuz. Tuy nhiên, phía sau bước đột phá ngoại giao này vẫn còn hàng loạt vấn đề gai góc, từ cơ chế kiểm soát chương trình hạt nhân Iran, tương lai của Hormuz cho đến việc nới lỏng trừng phạt và bảo đảm Israel - Hezbollah tuân thủ ngừng bắn.

Hàng triệu người tị nạn mòn mỏi chờ lối thoát

Hàng triệu người tị nạn mòn mỏi chờ lối thoát

Báo cáo mới nhất của Cao ủy Liên hợp quốc về người tị nạn (UNHCR) cho thấy khoảng 2,4 triệu người tị nạn trên thế giới sẽ cần được tái định cư trong năm 2027, nhưng nhu cầu này ngày càng khó khăn do chính sách siết chặt của các quốc gia.

Đồng minh Mỹ và những hoài nghi vào kịch bản Hormuz “mở cửa hoàn toàn”

Đồng minh Mỹ và những hoài nghi vào kịch bản Hormuz “mở cửa hoàn toàn”

Tổng thống Trump ngày 16/6 khẳng định, eo biển Hormuz sẽ được mở lại hoàn toàn vào ngày 19/6 sau khi xác nhận về một thỏa thuận tạm thời giữa Washington và Tehran. Tuy nhiên, tại Hội nghị Thượng đỉnh Nhóm bảy nền kinh tế phát triển nhất thế giới (G7), nhiều đồng minh châu Âu lại tỏ ra thận trọng trước triển vọng đó.

Kỳ vọng chấm dứt xung đột Mỹ - Iran, tháo gỡ "nút thắt" kinh tế toàn cầu

Kỳ vọng chấm dứt xung đột Mỹ - Iran, tháo gỡ "nút thắt" kinh tế toàn cầu

Giới chức Mỹ và Iran mới đây chính thức xác nhận đã đạt được một khuôn khổ thỏa thuận nhằm chấm dứt tình trạng chiến tranh. Thỏa thuận sơ bộ này không chỉ làm lóe lên hy vọng chấm dứt cho các hành động quân sự và các lệnh phong tỏa căng thẳng trong suốt nhiều tháng qua, mà còn lập tức tạo ra một cú hích đối với thị trường toàn cầu trong ngày 15/6.

Bước tiến lớn của Ukraine trên chặng đường hội nhập châu Âu

Bước tiến lớn của Ukraine trên chặng đường hội nhập châu Âu

Việc các nước thành viên Liên minh châu Âu (EU) đồng ý khởi động tiến trình đàm phán kết nạp Ukraine là bước tiến đáng kể của Kiev trong nỗ lực gia nhập EU. Tuy nhiên, đây được dự báo là một quá trình kéo dài và đòi hỏi Ukraine có nhiều cải cách lớn.

Tín hiệu trái chiều của Mỹ và Iran về thỏa thuận hòa bình

Tín hiệu trái chiều của Mỹ và Iran về thỏa thuận hòa bình

Tổng thống Mỹ Donald Trump ngày 11/6 (giờ địa phương) tuyên bố Washington và Tehran có thể sẽ ký kết một thỏa thuận hòa bình ngay trong cuối tuần này, qua đó mở cửa trở lại tuyến hàng hải huyết mạch qua eo biển Hormuz. Dù Iran tỏ ra thận trọng, tuyên bố của Tổng thống Mỹ đã có những tác động nhất định đến thị trường toàn cầu.

Lý giải chiến dịch gia tăng hỏa lực của Mỹ với Iran

Lý giải chiến dịch gia tăng hỏa lực của Mỹ với Iran

Những đợt không kích liên tiếp của Mỹ nhằm vào các mục tiêu quân sự tại miền Nam Iran trong hai ngày qua cho thấy Washington đang theo đuổi một chiến lược vượt ra ngoài khuôn khổ đáp trả đơn thuần. Theo nhiều nhà phân tích, bên cạnh mục tiêu gây sức ép buộc Tehran điều chỉnh lập trường, Mỹ còn muốn làm suy yếu khả năng sử dụng eo biển Hormuz như một công cụ răn đe chiến lược của Iran.

Các đại sứ quốc tế nhận định ra sao về Diễn đàn Tương lai ASEAN?

Các đại sứ quốc tế nhận định ra sao về Diễn đàn Tương lai ASEAN?

Diễn đàn tương lai ASEAN (AFF) lần thứ ba tại Hà Nội đã chính thức khép lại sau hai ngày làm việc hiệu quả. Chia sẻ với phóng viên Báo CAND, các đại biểu quốc tế đều gửi lời chúc mừng tới Việt Nam tổ chức thành công sự kiện, khẳng định vai trò cầu nối chiến lược của nước chủ nhà trong thúc đẩy đối thoại, dự báo các xu hướng mới và định hình những giải pháp chung vì tương lai khu vực.