Mỹ “vừa đấm vừa xoa” Trung Quốc

Tổng thống mới đắc cử Mỹ Donald Trump, bên cạnh tuyên bố Mỹ cần phải cải thiện quan hệ với Trung Quốc, không quên chỉ trích Bắc Kinh về vấn đề sở hữu trí tuệ, duy trì đồng Nhân dân tệ (NDT) yếu, bán phá giá sản phẩm và không thực sự nỗ lực trong việc giải quyết các mối đe dọa từ CHDCND Triều Tiên.

Trong bài phát biểu hôm 9-12 tại bang Iowa, ông Trump nhấn mạnh: “Một trong những mối quan hệ quan trọng nhất mà chúng ta phải cải thiện, đó là quan hệ với Trung Quốc”.

Để làm rõ quan điểm của mình, ông Trump đã lựa chọn Thống đốc bang Iowa Terry Branstad, người từng công du Trung Quốc trong 6 sứ mệnh chính thức về thương mại của Mỹ, làm Đại sứ của “xứ cờ hoa” tại Trung Quốc. Động thái này được đánh giá là “một động thái tích cực của ông Trump hướng tới một mối quan hệ lành mạnh và ổn định giữa Washington và Bắc Kinh”.

Chính Bộ Ngoại giao Trung Quốc từng gọi ông Branstad là một “người bạn cũ của nhân dân Trung Quốc” và rất hoan nghênh quyết định đề cử ông. Tuy nhiên, ngay sau đó, tỉ phú Trump lại chê rằng, mặc dù là hai nền kinh tế lớn nhất trên thế giới, nhưng không giống như Mỹ, “Trung Quốc thiếu tôn trọng luật chơi và đã đến lúc Bắc Kinh cần phải bắt đầu suy nghĩ lại về điều này”.
Tổng thống đắc cử Mỹ Donald Trump phát biểu tại bang Iowa hôm 9-12. Ảnh: NBC
Tổng thống đắc cử Mỹ Donald Trump phát biểu tại bang Iowa hôm 9-12. Ảnh: NBC

Tổng thống đắc cử Mỹ cũng phê phán mạnh mẽ chính sách kinh tế của Trung Quốc, cáo buộc Bắc Kinh về việc tùy tiện phá giá đồng NDT (gây khó khăn cho các công ty Mỹ trong việc cạnh tranh), áp thuế cao đối với những sản phẩm của Mỹ nhập khẩu vào Trung Quốc (trong khi Mỹ không đánh thuế họ), không giúp đỡ giải quyết mối đe dọa từ CHDCND Triều Tiên và xây dựng trái phép tổ hợp quân sự lớn giữa Biển Đông.

Trên thực tế, trong mối quan hệ vốn nhạy cảm giữa Washington và Bắc Kinh trong thời gian này đã xuất hiện thêm nhiều “đám mây đen” và đây được cho là “điềm báo” cho những sóng gió trong năm tới. Hồi cuối tuần trước, vị lãnh đạo Mỹ tương lai đã châm ngòi “bão lửa” trong mối quan hệ này khi thực hiện cuộc điện đàm với nhà lãnh đạo vùng lãnh thổ Đài Loan (Trung Quốc) Thái Anh Văn.

Tiếp ngay sau đó là việc Tổng thống Mỹ sắp mãn nhiệm Barack Obama ra quyết định ngăn cản Quỹ Đầu tư Phúc Kiến (Fujian Grand Chip Investment Fund - FGC) của Trung Quốc thực hiện thương vụ thâu tóm công ty điện tử Aixtron của Đức có trụ sở tại Mỹ.

Nguyên nhân Mỹ ngăn cản thương vụ trên vì cho rằng, những công nghệ của công ty này có thể được sử dụng trong các thiết bị quân sự, và coi đây là “mối đe dọa đến an ninh quốc gia” của Mỹ một khi Aixtron rơi vào tay công ty của Trung Quốc.

Và gần đây nhất là việc Thượng nghị sĩ Mỹ Marco Rubia đệ trình lên Ủy ban Quan hệ Đối ngoại Thượng viện dự luật “Đạo luận trừng phạt Biển Đông và Biển Hoa Đông 2016”, trong đó đề nghị kế hoạch nhằm trừng phạt những thực thể và cá nhân Trung Quốc “tham gia hoạt động bất hợp pháp ở Biển Đông và Biển Hoa Đông”.

Dự luật trên nêu rõ: “Trung Quốc không nên được phép tiếp tục theo đuổi những yêu sách chủ quyền bất hợp pháp và quân sự hóa khu vực quan trọng đối với an ninh toàn cầu”. Những dấu hiệu trên cho thấy, căng thẳng không chỉ giữa Trung Quốc với chính phủ đương nhiệm của Mỹ và với cả chính phủ sắp tới của ông Trump.

Theo giới quan sát, những bình luận của ông Trump chắc chắn sẽ khiến giới lãnh đạo tại Bắc Kinh quan ngại, nhưng vào thời điểm này, họ sẽ kiềm chế và dõi theo chặt chẽ những động thái của vị tỉ phú này.

Bắc Kinh sẽ không chỉ trích ngay lập tức mà sẽ xác định phản ứng của mình trong vòng vài tháng tới sau khi ông Trump chính thức đảm nhiệm chức vụ Tổng thống Mỹ. Nhưng thực tế không phải vậy.

Về cuộc điện đàm giữa ông Trump và bà Thái Anh Văn, Bộ Ngoại giao Trung Quốc đã chính thức lên tiếng phản đối cuộc điện đàm này, yêu cầu Mỹ tôn trọng chính sách “một nước Trung Quốc”, nghiêm túc thực hiện những nguyên tắc cơ bản trong 3 văn kiện chung đã được ký kết giữa hai nước, thận trọng và cẩn thận xử lý thỏa đáng những vấn đề liên quan đến Đài Loan (Trung Quốc) để tránh tạo ra những xáo trộn không cần thiết trong mối quan hệ Mỹ - Trung. Tờ China Daily thì “hóm hỉnh” rằng việc ông Trump nhận cuộc gọi của bà Thái Anh Văn là do “hoàn toàn không có kinh nghiệm chính trị - ngoại giao”.

Trong khi đó, tờ Global Times, cơ quan ngôn luận của Đảng Cộng sản Trung Quốc lạc quan cho rằng, Tổng thống đắc cử Trump có thể đang tìm kiếm một số cơ hội bằng cách gây ra sóng gió.

Bên cạnh đó, Trung Quốc cũng đã lên tiếng phản đối việc Tổng thống Obama can thiệp ngăn chặn công ty của nước này thâu tóm công ty điện tử của Đức. Bắc Kinh cho rằng, việc ngăn cấm thương vụ trên là “chính trị hóa” hoạt động thương mại bình thường theo quy luật thị trường của các công ty.

Theo đó, việc công ty Trung Quốc thu mua công ty Aixtron của Đức chỉ đơn thuần là “hành vi thị trường”. Trung Quốc phản đối việc chính trị hóa và can thiệp về mặt chính trị đối với hoạt động mua bán bình thường theo quy luật thị trường của các công ty.

Liên quan tới vấn đề Biển Đông, Mỹ cũng nhiều lần kêu gọi Bắc Kinh ngừng cải tạo đất xung quanh các đảo và đá ngầm ở Biển Đông cũng như điều tàu khu trục đến tuần tra tại khu vực này. Tuy nhiên, cho đến nay Bắc Kinh phớt lờ những lời kêu gọi này và khăng khăng rằng, những nỗ lực cải tạo đất của họ chỉ dành cho mục đích dân sự.

Nhưng xem ra giờ đây, Bắc Kinh cần thay đổi. Với việc liên tục chỉ trích động thái của Trung Quốc ở biển Đông, Tổng thống đắc cử Trump đang cho thấy sẽ có những quyết định mạnh mẽ hơn trong vấn đề này khi lên nắm quyền.

Khổng Hà

Các tin khác

Kỳ vọng khác biệt từ nỗ lực duy trì đối thoại Mỹ - Trung Quốc

Kỳ vọng khác biệt từ nỗ lực duy trì đối thoại Mỹ - Trung Quốc

Chuyến thăm cấp Nhà nước tới Trung Quốc của Tổng thống Mỹ Donald Trump từ ngày 13-15/5 tới đang thu hút sự quan tâm rộng rãi của cộng đồng quốc tế. Trong bối cảnh cạnh tranh chiến lược giữa hai nền kinh tế lớn nhất thế giới tiếp tục gia tăng, hội nghị thượng đỉnh tại Bắc Kinh được đánh giá khó tạo ra đột phá mang tính lịch sử, nhưng vẫn được kỳ vọng sẽ góp phần duy trì các “lan can an toàn”, hạn chế nguy cơ đối đầu vượt tầm kiểm soát và tạo thêm dư địa ổn định cho kinh tế toàn cầu.

WHO trấn an dư luận trước cuộc sơ tán tàu có virus Hanta

WHO trấn an dư luận trước cuộc sơ tán tàu có virus Hanta

Sự hiện diện của người đứng đầu WHO diễn ra ngay trước thời điểm sơ tán hành khách khỏi con tàu du lịch MV Hondius, nơi phát hiện virus Hanta khiến ba người tử vong, không chỉ mang tính chất giám sát chuyên môn mà còn là một động thái chính trị và nhân đạo quan trọng nhằm đảm bảo sự an toàn tuyệt đối cho cư dân địa phương cũng như gần 150 hành khách đang mắc kẹt trên tàu.

EU, Brazil và Trung Quốc bắt tay lập liên minh carbon toàn cầu

EU, Brazil và Trung Quốc bắt tay lập liên minh carbon toàn cầu

Liên minh châu Âu (EU), Brazil và Trung Quốc mới đây chính thức ra mắt “Liên minh mở về thị trường carbon bắt buộc” trong lễ ký kết diễn ra tại thành phố Florence của Italy, đánh dấu bước tiến mới trong nỗ lực tăng cường hợp tác quốc tế nhằm ứng phó với biến đổi khí hậu và thúc đẩy quá trình chuyển đổi sang nền kinh tế phát thải thấp.

Chuyên gia: Virus Hanta nguy hiểm, nhưng không lây lan như COVID-19

Chuyên gia: Virus Hanta nguy hiểm, nhưng không lây lan như COVID-19

Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) và nhiều chuyên gia nhận định ổ dịch virus Hanta trên tàu du lịch vượt Đại Tây Dương nguy hiểm, nhưng không lây lan như virus SARS-CoV-2 gây ra đại dịch COVID-19. Hiện các nước đang khẩn trương truy vết tiếp xúc để hạn chế tối đa số ca mắc mới.

Châu Á chật vật ứng phó cú sốc năng lượng từ chiến sự Trung Đông

Châu Á chật vật ứng phó cú sốc năng lượng từ chiến sự Trung Đông

Cuộc xung đột tại Trung Đông đang đẩy khu vực châu Á – nơi tiêu thụ dầu mỏ lớn nhất thế giới – vào một phép thử về năng lực ứng phó khủng hoảng năng lượng. Trong bối cảnh nguồn cung bị gián đoạn nghiêm trọng, nhiều chính phủ trong khu vực đang gấp rút triển khai các biện pháp nhằm tìm kiếm nguồn thay thế, ổn định thị trường và giảm thiểu tác động lan tỏa đến tăng trưởng kinh tế.

Mỹ-Iran tiếp tục căng thẳng, nút thắt Hormuz chưa thể tháo gỡ

Mỹ-Iran tiếp tục căng thẳng, nút thắt Hormuz chưa thể tháo gỡ

Căng thẳng tại khu vực Trung Đông tiếp tục gia tăng khi Iran ngày 4/5 phát đi cảnh báo cứng rắn đối với các lực lượng Mỹ, yêu cầu không tiến vào eo biển Hormuz, trong bối cảnh Tổng thống Donald Trump tuyên bố Washington sẽ triển khai chiến dịch hỗ trợ các tàu bị mắc kẹt trong khu vực do ảnh hưởng của xung đột Mỹ - Israel với Iran.

Bước ngoặt lớn trong quan hệ xuyên Đại Tây Dương

Bước ngoặt lớn trong quan hệ xuyên Đại Tây Dương

Liên minh giữa Mỹ và châu Âu, với nòng cốt là NATO, nhiều thập niên được xem là trụ cột bảo đảm an ninh phương Tây. Tuy nhiên, những bất đồng ngày càng sâu sắc liên quan tới tình hình Trung Đông đang khiến mối quan hệ xuyên Đại Tây Dương rạn nứt.

Nga đề xuất tiếp quản uranium của Iran: Phương án cũ trong cục diện mới

Nga đề xuất tiếp quản uranium của Iran: Phương án cũ trong cục diện mới

Trong bối cảnh chảo lửa Trung Đông vẫn chưa hạ nhiệt, hồ sơ hạt nhân Iran một lần nữa trở thành tâm điểm của các nỗ lực ngoại giao quốc tế. Mới đây, Cơ quan Năng lượng Nguyên tử Quốc tế (IAEA) cho biết đang tiến hành đàm phán với Nga và một số quốc gia về khả năng đưa uranium làm giàu ra khỏi lãnh thổ Iran. Động thái này diễn ra khi Washington liên tục đặt điều kiện Tehran phải từ bỏ kho dự trữ và đình chỉ việc làm giàu uranium như một chìa khóa then chốt cho bất kỳ giải pháp hòa bình nào.

Mỹ duy trì phong tỏa Iran, bế tắc hạt nhân kéo dài, giá dầu tăng mạnh

Mỹ duy trì phong tỏa Iran, bế tắc hạt nhân kéo dài, giá dầu tăng mạnh

Tổng thống Mỹ Donald Trump tuyên bố sẽ tiếp tục duy trì phong tỏa hải quân đối với Iran cho đến khi đạt được một thỏa thuận về chương trình hạt nhân, trong bối cảnh căng thẳng giữa hai nước chưa có dấu hiệu hạ nhiệt, làm dấy lên lo ngại về nguy cơ bất ổn kéo dài tại khu vực Trung Đông và tác động lan rộng tới kinh tế toàn cầu.

Thấy gì từ cú xoay trục của Abu Dhabi?

Thấy gì từ cú xoay trục của Abu Dhabi?

Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất (UAE) tuyên bố rời Tổ chức Các nước Xuất khẩu Dầu mỏ và cơ chế OPEC+ sau 60 năm là thành viên, nhấn mạnh ưu tiên lợi ích quốc gia. Động thái này được giới phân tích đánh giá có thể tạo hiệu ứng dây chuyền trong nội bộ liên minh dầu mỏ, đồng thời làm gia tăng những toan tính địa chính trị và mang lại ưu thế cho Mỹ.

Nguy cơ đổ vỡ lệnh ngừng bắn mong manh giữa Pakistan và Afghanistan

Nguy cơ đổ vỡ lệnh ngừng bắn mong manh giữa Pakistan và Afghanistan

Căng thẳng ngoại giao và quân sự giữa Pakistan và Afghanistan vừa có bước leo thang nguy hiểm mới khi hai bên liên tiếp cáo buộc nhau tiến hành các cuộc tấn công xuyên biên giới, đe dọa phá vỡ thỏa thuận ngừng bắn mong manh được thiết lập hồi tháng 3 vừa qua.

Bước khởi đầu cho tiến trình chính trị mới ở dải Gaza

Bước khởi đầu cho tiến trình chính trị mới ở dải Gaza

Người Palestine tại khu vực Deir al-Balah thuộc dải Gaza lần đầu tiên tham gia một cuộc bầu cử địa phương sau hai thập kỷ gián đoạn, động thái được mô tả là bước tiến trong nỗ lực khôi phục đời sống chính trị và các thiết chế dân sự tại vùng lãnh thổ bị xung đột tàn phá.

Bài toán sức bền của Iran trong vòng siết tại Hormuz

Bài toán sức bền của Iran trong vòng siết tại Hormuz

Gần hai tháng kể từ ngày xung đột giữa Mỹ - Israel và Iran nổ ra tại Trung Đông, Tehran được cho là vẫn đang vận dụng chiến thuật bất đối xứng, tận dụng lợi thế địa lý và khả năng gây gián đoạn để bù đắp chênh lệch sức mạnh. Tuy nhiên, gần đây, khi Washington tuyên bố phong tỏa các cảng biển Iran và triển khai đồng thời ba nhóm tàu sân bay cùng hàng chục nghìn binh sĩ tới khu vực – đặt ra một câu hỏi lớn rằng liệu Tehran có thể cầm cự được bao lâu trong vòng siết ngày càng khép chặt tại eo biển Hormuz?

Báo chí Hàn Quốc: Tổng thống Lee muốn cùng Việt Nam tạo nên “kỳ tích sông Hồng”

Báo chí Hàn Quốc: Tổng thống Lee muốn cùng Việt Nam tạo nên “kỳ tích sông Hồng”

Truyền thông Hàn Quốc dẫn lời Tổng thống Lee Jae Myung ví von dòng sông Hàn và sông Hồng như đang hòa nhịp, biểu trưng cho sự gắn kết giữa hai dân tộc. Trong khi đó, dư luận nước này cũng đặc biệt chú ý tới chia sẻ của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm khi so sánh tương đậu nành Doenjang với tương Bần Việt Nam – càng ủ lâu càng đậm đà, như một ẩn dụ cho tình hữu nghị Việt Nam – Hàn Quốc ngày càng bền chặt theo thời gian.

EU gia cố “lá chắn chung” giữa sóng gió an ninh châu Âu

EU gia cố “lá chắn chung” giữa sóng gió an ninh châu Âu

Liên minh châu Âu (EU) nhóm họp thượng đỉnh đột xuất với nội dung then chốt xoay quanh cách thức vận dụng điều khoản phòng thủ chung giữa các thành viên khi một nước bị tấn công quân sự. Đây được xem là chủ đề nóng bỏng ở thời điểm quan hệ xuyên Đại Tây Dương có những rạn nứt.

Liên hợp quốc trước vận hội cải tổ lịch sử

Liên hợp quốc trước vận hội cải tổ lịch sử

Nhiệm kỳ của Tổng Thư ký Liên hợp quốc (LHQ) thứ 10 sẽ bắt đầu vào năm 2027, trong bối cảnh tổ chức đa phương lớn nhất hành tinh đối mặt nhiều khó khăn, từ xung đột vũ trang leo thang đến khủng hoảng niềm tin và tài chính chưa từng có. Đây không chỉ là một cuộc bầu cử nhân sự, mà là cuộc đua tìm kiếm một “kiến trúc sư” đủ tầm vóc để tái thiết lập trật tự thế giới trong một kỷ nguyên đầy biến động.

Dầu loang trên vịnh Ba Tư nhìn rõ từ không gian, cảnh báo hệ lụy khó lường

Dầu loang trên vịnh Ba Tư nhìn rõ từ không gian, cảnh báo hệ lụy khó lường

Những hình ảnh vệ tinh mới nhất được công bố bởi Cơ quan Vũ trụ châu Âu cho thấy các vệt dầu loang diện rộng trên vịnh Ba Tư có thể quan sát rõ từ không gian. Diễn biến này không chỉ phản ánh mức độ nghiêm trọng của ô nhiễm môi trường biển, mà còn làm dấy lên lo ngại về những tác động lâu dài đối với hệ sinh thái, chuỗi cung ứng năng lượng và an ninh khu vực.

Cơ hội ngoại giao mong manh giữa căng thẳng Trung Đông

Cơ hội ngoại giao mong manh giữa căng thẳng Trung Đông

Tổng thống Donald Trump ngày 21/4 tuyên bố gia hạn thỏa thuận ngừng bắn với Iran, trong khi chính quyền Washington đồng thời áp đặt một vòng trừng phạt mới nhằm gia tăng sức ép đối với Tehran trước thềm các cuộc đàm phán quan trọng dự kiến diễn ra tại Pakistan. Động thái này phản ánh chiến lược vừa kiềm chế xung đột quân sự, vừa tăng đòn bẩy kinh tế nhằm buộc Iran nhượng bộ trên bàn thương lượng.