Tết Nguyên đán được coi là mùa rộn ràng nhất trong năm của ngành xuất bản. Bên cạnh các chương trình ưu đãi, khuyến mãi cho độc giả nhân dịp đón năm mới, đây còn là dịp để các đơn vị làm sách cho ra mắt những ấn phẩm đặc sắc, đáp ứng nhu cầu giải trí ngày xuân hoặc làm quà tặng đầu năm. Vì lẽ đó, sách Tết thường là những hợp tuyển thơ, văn, nhạc, họa mang tính chất nhẹ nhàng xoay quanh chủ đề mùa xuân, ngày Tết. Nhưng năm nay, những cuốn sách mang nhiều suy tư, cảm xúc về một năm 2021 lắm tai ương có số lượng không kém cạnh các cuốn sách mang không khí tươi vui ngày Tết.
Như lời tri ân những con người ở tuyến đầu chống dịch và cũng là lời vỗ về an ủi những thân phận bé mọn trong cơn lốc COVID-19, có hai tác phẩm của Nhà xuất bản Trẻ: “Sài Gòn - Chọn nhớ những điều thương” (nhiều tác giả) và “Phía Tây thành phố” (tác giả, bác sĩ Lê Minh Khôi). Đây là hai tựa sách kể về giai đoạn TP. Hồ Chí Minh nói riêng và cả nước nói chung căng mình chống dịch, thể hiện nỗ lực và sự chung tay của đội ngũ y, bác sĩ, nhân viên tuyến đầu, bộ đội, công an và chính quyền trong cuộc chiến với COVID-19 để đem lại cuộc sống bình thường mới cho nhân dân. Đặc biệt, “Phía Tây thành phố” là lời tự sự của chính người trong cuộc - bác sĩ Lê Minh Khôi - để khắc họa chân thực nhất những đồng nghiệp chiến đấu trong tâm dịch.
Dịp cuối năm, nhà văn Nguyễn Ngọc Tư cũng bắt tay cùng Nhà xuất bản Trẻ cho ra mắt cuốn tản văn “Hong tay khói lạnh”. Với góc nhìn khác biệt khi viết tản văn, Nguyễn Ngọc Tư phơi bày tâm lý phức tạp của con người giữa những biến động lớn của thời cuộc, giữa lằn ranh của sự sống và cái chết. Nói về dòng sách mang nặng ưu tư này, bà Phan Thị Thu Hà - Giám đốc Nhà xuất bản Trẻ tâm sự: “Tết đến xuân về là dịp để mọi người đoàn tụ, nhìn lại những điều đáng nhớ trong một năm đã qua. Chúng tôi mong những ấn phẩm của mình góp một phần nhỏ giúp bạn đọc thêm lạc quan, vững vàng để dù biến cố nào xảy ra cũng có thể mạnh mẽ vượt qua và trên hết chính là tinh thần hướng tới một năm mới với nhiều điều tích cực”.
Như thường niên, Nhà sách Đông A ra mắt ấn phẩm “Sách Tết Nhâm Dần 2022”. Đây là tác phẩm thứ tư trong dự án sách Tết của Đông A. Những suy ngẫm về một năm nhiều tang thương, mất mát; những trải lòng về nét đẹp ngày xuân, về niềm vui đoàn viên, tưởng nhớ cội nguồn… được thể hiện qua loạt tác phẩm của các cây bút, họa sĩ, nhà nghiên cứu tên tuổi như Ma Văn Kháng, Nguyễn Thị Thu Huệ, Nguyễn Trí, Thành Chương, Lương Xuân Đoàn, Trung Sỹ, Nguyễn Thị Minh Thái, Hiền Trang…
Thị trường sách Tết thiếu nhi thường là mảng hay bị bỏ quên. Vậy nên năm nay, mảng này được đẩy mạnh để phục vụ bạn đọc nhỏ tuổi. Là đơn vị chuyên làm sách cho thiếu nhi, Nhà xuất bản Kim Đồng cho ra mắt 5 tựa sách mới trong bộ “Những câu chuyện sưởi ấm tâm hồn” gồm: Chuyện của mẹ, Chị em gái, Chuyện thường ở lớp, Lớp sáu tình thương, Trên những bánh xe. Qua lời văn dung dị, tranh minh họa dễ thương, bộ sách đem đến cho độc giả nhỏ tuổi cảm nhận sâu sắc, mới mẻ về cuộc sống hàng ngày, tình yêu gia đình, bạn bè, tình cảm làng xóm và mái trường mến yêu. Để trẻ hiểu được ý nghĩa của sự sống, đơn vị này còn tung ra bộ “Vòng tròn sự sống” gồm ba tập với nội dung chính: Khởi nguồn sự sống, phát triển bản thân và quay về nguồn cội.
Đậm đặc màu Tết nhất phải kể đến dự án “Nhâm nhi Tết”. Khởi động từ năm 2020, đây là dự án sách Tết chuyên dành cho thiếu nhi của Nhà xuất bản Kim Đồng. Là món quà đặc biệt dành cho các em dịp Tết đến xuân về nên ấn phẩm của “Nhâm nhi Tết” luôn được khởi động từ rất sớm. Việc tổ chức bài vở được thực hiện từ tháng ba đến tháng sáu. Thời gian sau đó chỉ chuyên tâm cho khâu minh họa.
Bộ sách “Nhâm nhi Tết - Nhâm Dần 2022” gồm những tác phẩm thơ văn, truyện tranh, nghệ thuật dân gian, truyện kể về nhân vật lịch sử có liên quan đến “chúa sơn lâm” - con giáp của năm nay. Cuốn sách sẽ cùng bạn đọc nhí chu du khắp ba miền để khám phá vẻ đẹp Tết cổ truyền đầy màu sắc và đa dạng. Thậm chí, các em còn có thể “xuyên không” về đầu thế kỷ XX để tìm hiểu tập tục ngày xuân của Hà Nội hay Sài Gòn xưa.
Bìa sách “Nhâm nhi Tết - Nhâm Dần 2022” do họa sĩ Thành Chương thể hiện, với những hình khối và màu sắc vừa hiện đại, vừa phảng phất nét dân gian khiến cả trẻ em và những ai từng là trẻ em sẽ tìm thấy mình ở đó. Ngoài dự án “Nhâm nhi Tết”, Nhà xuất bản Kim Đồng còn tung ra nhiều tựa sách Tết hấp dẫn như “Mỗi tuổi mỗi tài - 12 con giáp”, “Kể chuyện Tết Nguyên đán”, “Những ngày Tết ta”, “Đúng là Tết”, “Tết xưa thơ bé”...
“Chơi lớn” nhất trong dòng sách thiếu nhi là bộ sách “Xin chào, Tết ơi!” và “Đón Tết về nhà!” của nhóm tác giả 9X Chiều Xuân - Líu Lo do Lionbooks liên kết với Nhà xuất bản Hà Nội phát hành. Đây là hai cuốn sách thơ bao gồm những bài thơ giản dị, dễ nhớ và gần gũi với các bé. Nội dung sách khai thác 12 chủ đề Tết quen thuộc gồm: hành trình về quê, gói bánh chưng, dọn dẹp nhà cửa, mứt Tết, lễ hội đầu xuân… Đi kèm mỗi bài thơ là tranh minh họa với sắc màu bắt mắt, dễ thương. Tất cả giúp các bạn nhỏ tìm hiểu và khám phá những phong tục cổ truyền của người Việt trong dịp xuân sang như tục tiễn ông Công - ông Táo về trời, hái lộc đêm giao thừa, dựng cây nêu, lì xì mừng tuổi, chúc Tết… Để sách tiếp cận rộng rãi đến bạn đọc trong mùa dịch, nhà phát hành đã hợp tác với một dự án phát triển ứng dụng đọc sách cho trẻ nhỏ ở Việt Nam để phát hành phiên bản điện tử cuốn “Xin chào, Tết ơi!”.
Riêng cuốn “Đón Tết về nhà” được một đơn vị nước ngoài mua bản quyền ngay khi sách còn nằm trên bản thảo và phát hành đồng thời bằng bốn thứ tiếng Việt, Anh, Pháp, Đức để giới thiệu tạithị trường châu Á, châu Âu, châu Mỹ và châu Úc. Khỏi phải nói hết niềm vui mừng của cây bút trẻ Chiều Xuân. Cô cho biết, việc phát hành nhiều thứ tiếng giúp bộ sách đưa không khí ngày Tết cổ truyền đến gần hơn với trẻ em người Việt khắp năm châu. Đây cũng là hướng đi chính trong tương lai của Lionbooks khi phát triển dòng sách tôn vinh những giá trị truyền thống của Việt Nam, đưa chúng đến gần hơn với các gia đình người Việt trên thế giới.
Chia sẻ về dòng sách Tết cho thiếu nhi, tác giả Chiều Xuân cho biết : “Tôi nhận thấy nhiều năm trở lại đây, thị trường sách Tết khá sôi động. Năm nay cũng không hề kém cạnh. Tuy nhiên, tác phẩm Tết đặc sắc dành cho thiếu nhi lại khá hiếm hoi. Chính vì vậy, tôi và các cộng sự bắt tay làm ngay hai cuốn sách “Xin chào! Tết ơi!” và “Đón Tết về nhà!”. Cuốn sách của tôi giúp trẻ có hứng thú ngay từ cái nhìn đầu tiên với phần hình ảnh bắt mắt. Nội dung sách gồm những vần thơ dễ hiểu, tái hiện không khí ngày xuân ấm áp, giúp trẻ hiểu hơn về truyền thống nguồn cội”.
Những cuốn sách nhuốm màu hoài niệm, giúp người đọc lắng lại mỗi dịp xuân về cũng là món quà ý nghĩa dành cho ai ưa những điều xưa cũ, vang bóng một thời. Đây là hướng đi mà Công ty sách Tri thức trẻ chọn lựa. “Do chúng tôi có nhiều cơ hội tiếp xúc nguồn tư liệu ở các lĩnh vực văn hóa dân gian, mỹ thuật, lịch sử nên dòng sách Tết của chúng tôi luôn tái hiện phong vị xuân xưa. Năm nay, chúng tôi thực hiện hai ấn phẩm sách Tết về nghi lễ cổ truyền và văn hóa tín ngưỡng dân gian mang tên “Tết hoàng cung” và “Thơ vua và suy ngẫm” - ông Đỗ Kim Cơ, Giám đốc Công ty sách Tri thức trẻ cho hay.
Các ấn phẩm đặc sắc mừng xuân hầu hết đã lên kệ để trình làng bạn đọc. Dù trải qua một năm nhiều khó khăn nhưng các nhà xuất bản, đơn vị làm sách vẫn tự tin văn hóa đọc, đặc biệt là văn hóa đọc ngày Tết vẫn phát triển mạnh mẽ. Bởi khoảng 5 năm trở lại đây, tục lì xì, mừng tuổi bằng sách được các nhà xuất bản quảng bá mạnh mẽ, người dân nhiệt tình ủng hộ và nhân rộng vì nó vừa bồi bổ kiến thức, vừa hạn chế sự thực dụng của phong bao mang những đồng tiền xanh đỏ…
