Một lễ hội “đủ tình, đủ nghệ” của nghệ sĩ Đào Anh Khánh

Trong hai ngày 23 và 24/3/2019, mười nghìn khán giả náo nức hội tụ về Thung lũng Gầm Trời (xã Lâm Sơn, huyện Lương Sơn, tỉnh Hòa Bình), cách Hà Nội 50km để thưởng thức chương trình nghệ thuật do nghệ sĩ Đào Anh Khánh cùng  hơn 250 nghệ sĩ quốc tế đến từ 27 quốc gia và 50 nghệ sĩ Việt Nam trình diễn.

Lễ hội "Đáo Xuân Chín" được tổ chức với quy mô lớn trên sáu sân khấu ở các chủ đề: Chinh phục, Hạt của Chúa, Hoa trời, Giấc mơ, Ngựa trời, Thần bí được trình diễn bởi đội hình nghệ sĩ quy mô chưa từng thấy tại Việt Nam với một loạt các âm nhạc thử nghiệm và đương đại, nghệ thuật chuyển động, nghệ thuật thị giác, nghệ thuật sắp đặt, nghệ thuật trình diễn, thơ, điện ảnh và hơn thế nữa...

Các sân khấu được đặt trên sườn núi, bên bờ suối, giữa rừng mơ, rừng tre, giữa sắc đỏ của hàng trăm cây gạo, sắc trắng của cây trầu... Chương trình là sự giao thoa giữa cái hoang sơ của thiên nhiên với sự sắp đặt của người nghệ sĩ, giữa âm thanh, ánh sáng..., một trải nghiệm độc đáo cho cả nghệ sĩ và người xem. Khán giả vừa thưởng thức, vừa là một phần của lễ hội, họ không chỉ đứng hay ngồi mà còn có thể "nằm" xem các nghệ sỹ trình diễn. Không một nguyên tắc nào được đặt ra đối với những người đến xem chương trình.

Từ đầu giờ chiều đến hoàng hôn và nửa đêm, khán giả được sống trong một không gian nghệ thuật đầy màu sắc, huyền ảo. Các nghệ sĩ với phong cách biểu diễn mới mẻ, phá cách, đem đến cho khán giả những khoảnh khắc trải nghiệm khó quên.

Đông đáo khán giả đến với lễ hội “Đáo xuân Chín”.
Đông đáo khán giả đến với lễ hội “Đáo xuân Chín”.

Nghệ sĩ Harley Davison và Opera mang đến thung lũng gầm trời những âm thanh du dương của violin. Katsura Yamauchi và Frog.W thì biểu diễn những bản piano kinh điển bên bờ suối. Nghệ sĩ Đào An Khánh cùng màn trình diễn sở trường của mình bằng ngôn ngữ hình thể. Ban nhạc Ngũ Cung và các nghệ sĩ quốc tế thổi bùng sân khấu bằng những giai điệu sôi động, tươi trẻ.

Ca sĩ Tùng Dương cũng phiêu lãng trong gió núi Gầm Trời với "Phù Vân Yên Tử"… 150 nông dân thuần túy của xã tham gia biểu diễn, họ kết hợp với các diễn viên múa của Việt Nam và thế giới trình diễn quanh sân khấu chính.

Điểm nhấn của "Đáo Xuân Chín" là 3 tác phẩm điêu khắc gần sân khấu chính có tên Chinh phục. Đây là các tác phẩm điêu khắc đều có nốt nhạc, mang âm hưởng của âm nhạc, có sự sinh sôi, hạt sự sống... vào nửa đêm câu chuyện về sự vận động của mầm sống được dẫn dắt bởi màn trình diễn video art đầy ma lực. Những tác phẩm nghệ thuật sắp đặt phồn thực, gợi cảm, giao hòa đất trời được trưng bày độc và lạ đúng như phong cách của Đào An Khánh. Nhiều người khi nhìn các tác phẩm này đều cảm thấy e ngại về độ mạnh bạo của Đào Anh Khánh.

Bắt đầu từ năm 1999, khi Đào Anh Khánh muốn làm một "cái gì đó thật khác thường mà vẫn là anh" để chào đón thiên niên kỷ thứ ba, một chuyến "du hành vào vũ trụ" cuối năm đó với lửa, âm nhạc điện tử, những thanh âm hú hét hoang dã như vọng từ ngàn xưa. Hàng ngàn khán giả đã chen chân xem anh, dân chúng quanh khu nhà sàn của anh ở phường Ngọc Thụy, Gia Lâm (Hà Nội) thì trèo cả lên sân thượng, tường nhà để ngóng xem và bàn tán sôi nổi.

Qua nhiều năm, chương trình trở thành điểm hẹn cho các nghệ sĩ đương đại trong nước và một số nghệ sĩ quốc tế. "Đáo xuân" đã gây tiếng vang không chỉ ở Việt Nam mà còn ở một số nước trên thế giới với cách tổ chức độc đáo từ sân khấu đến các màn trình diễn. Bản thân anh cũng được thế giới công nhận như người tiên phong thoát mình khỏi những rào cản truyền thống, kiểu cách cũ.

Với thế giới quan phong phú, Đào Anh Khánh luôn kiếm tìm điểm cực hạn của tĩnh và động trong tâm hồn qua mỗi lần làm mới năng lượng nghệ thuật của mình. Anh cảm nhận được giai điệu đời cuốn hút từ cả những cơn biển động, bão giông. Có thể nhận định, Đào Anh Khánh là một nhà hoạt động môi trường, nhà điêu khắc, nghệ sĩ trình diễn, nhạc sĩ và họa sĩ với các tác phẩm sơn mài trên chất liệu vải và gỗ.

Lễ hội Đáo Xuân sẽ là năm "Chín". Anh đã luôn đau đáu về một lễ hội đủ "tình", đủ "nghệ" để gắn kết một cộng đồng lớn những tâm hồn yêu nghệ thuật. 9 năm cho một chữ "Chín", anh đã mơ về khung cảnh thật tình của một biển người kề bên nhau hân hoan tri ân chữ "Tình", chữ "Nghệ" và Thiên nhiên đời đời.

Đây cũng là chương trình nghệ thuật khai trương công viên nghệ thuật của riêng nghệ sĩ Đào Anh Khánh, mở màn cho chuỗi những sự kiện của dự án nghệ thuật tại Thung lũng Gầm Trời. Nghệ sĩ cho biết: "Đáo xuân chín" là chương trình cuối cùng anh tổ chức, nó là lời chia tay ngọt ngào và anh - người nghệ sĩ ở tuổi 60 xanh sẽ chỉ còn đắm đuối với hội họa.

Thung lũng Gầm Trời là mảnh đất rộng 50 ha nằm trọn trong một thung lũng rộng lớn, bao quanh là năm đỉnh núi đá, những ngọn đồi và nhiều thung lũng lân cận. Hơn 20 năm về trước, thậm chí còn không có một lối đi nào từ mảnh đất đồi hoang vu này tới các tuyến đường chính ở Lam Sơn. Nghệ sĩ đã phải lòng với thung lũng ấy và mua lại nó. Kể từ đó, nghệ sĩ họ Đào đã làm đường, mắc lưới điện và thiết lập hệ thống cấp thoát nước, thổi một làn gió mới vào mảnh đất hoang vu này.

Ca sĩ Tùng Dương và Nghệ sĩ Đào Anh Khánh biểu diễn trong lễ hội “Đáo xuân Chín”.
Ca sĩ Tùng Dương và Nghệ sĩ Đào Anh Khánh biểu diễn trong lễ hội “Đáo xuân Chín”.

Năm 2012, Đào Anh Khánh bắt đầu xây dựng bốn tác phẩm điêu khắc hình trụ với chiều cao 35m và đường kính 4,5m, được gọi là "The Conquer" (Chinh phục), cũng là cột mốc đầu tiên trong dự án nghệ thuật nói trên. Các tác phẩm điêu khắc thẳng đứng, hướng lên bầu trời, phơi bày mối liên kết mạnh mẽ giữa loài người và vũ trụ, giữa trời và đất. Những bức tượng là một biểu tượng cho cái "ngông" của Đào Anh Khánh.

Cho đến nay, bốn tác phẩm điêu khắc đã được xây dựng, tất cả đều có chiều cao 30 mét. Một trong số đó mở cửa cho khách nghỉ lại qua đêm. Ba năm tiếp đó, nhà họ Đào đã hoàn tất xây dựng một khu nhà sàn hoàn chỉnh với phòng tắm, nhà bếp và khu vực ngủ nghỉ.

Ngay bên ngoài nhà sàn chính là sân khấu bể bơi ngoài trời rộng 500 mét vuông. Công trình đồ sộ này vừa phục vụ nhu cầu thư giãn, vừa phục vụ các buổi trình diễn nghệ thuật hay hòa nhạc ngoài trời. Ở khu vực suối Bướm gần đó, Đào Anh Khánh còn cho xây một ngôi đền tình yêu để tôn thờ tình yêu theo đúng nghĩa vốn có của nó.

"Trời trong đất" sẽ không chỉ là một tác phẩm nghệ thuật sắp đặt mà còn là khán đài khổng lồ với quy mô lên tới 500 khán thính giả. Sân khấu với mái vòm kính, ẩn bên trong là tác phẩm điêu khắc động cùng ánh sáng cường độ cao và sự kết hợp của hàng chục bức tượng cao 20m trải xung quanh, tạo hiệu ứng kì ảo, hứa hẹn là khán đài đặc biệt mang đến cho các nghệ sĩ cơ hội và cảm hứng để trình diễn. Phòng trưng bày nghệ thuật rộng 300 mét vuông, trưng bày những bức họa đầy lôi cuốn trên chất liệu acrylic và sơn mài của Đào Anh Khánh...

Đây sẽ là Thung lũng Nghệ thuật đầu tiên ở Đông Nam Á, nơi khán giả có thể tận hưởng miễn phí sự kết hợp giữa nghệ thuật và thiên nhiên. Nơi đây sẽ trở thành điểm kết nối, mang mọi cá nhân yêu cái đẹp lại gần nhau hơn thông qua các tác phẩm nghệ thuật, âm nhạc, các màn trình diễn đặc sắc giữa bối cảnh thiên nhiên hoang sơ. Mỗi ngóc ngách của thung lũng sẽ được sử dụng như một không gian, một bề mặt, một bức tranh nghệ thuật. Cho dù đó là nghệ thuật thị giác, sắp đặt hay trình diễn, tất cả sẽ đều được hoan nghênh thể hiện tại thung lũng này.

Cho tới nay, hàng trăm cá nhân đã tham gia vào dự án này, và con số ấy sẽ còn tiếp tục tăng lên trong tương lai. Đây chính là ước mơ lớn của Đào Anh Khánh, mở ra một không gian của nghệ thuật, một không gian mà mọi nghệ sĩ có thể đưa cảm hứng sáng tạo của chính mình vượt mọi giới hạn tới với cộng đồng.

Tường Hương

Các tin khác

Khi Oscar cải tổ: Minh bạch AI, nới lỏng tiêu chí

Khi Oscar cải tổ: Minh bạch AI, nới lỏng tiêu chí

Trước thềm lễ trao giải Oscar lần thứ 99 dự kiến diễn ra vào năm 2027, Viện Hàn lâm Khoa học và Nghệ thuật Điện ảnh Hoa Kỳ (AMPAS) vừa công bố những thay đổi mang tính bước ngoặt. Đây được đánh giá là một trong những sự lắng nghe cần thiết trong bối cảnh ngành công nghiệp điện ảnh đang thay đổi một cách nhanh chóng trước sức ép của trí tuệ nhân tạo (AI) và trải nghiệm ngày càng đa dạng trong cách thưởng thức nghệ thuật.

Đạo diễn Vạn Nguyễn: “Đưa di sản đến với khán giả bằng tinh thần sáng tạo của thời đại mới”

Đạo diễn Vạn Nguyễn: “Đưa di sản đến với khán giả bằng tinh thần sáng tạo của thời đại mới”

Là một trong những gương mặt tiêu biểu dành trọn tâm huyết cho việc bảo tồn và phát huy giá trị văn hóa dân tộc qua ngôn ngữ sân khấu hiện đại, mới đây đạo diễn Vạn Nguyễn là người Việt đầu tiên được UNESCO Nhật Bản vinh danh “Đạo diễn vì sứ mệnh bảo tồn giá trị văn hóa UNESCO 2025”. Chuyên đề Văn nghệ Công an đã có cuộc trò chuyện cùng đạo diễn Vạn Nguyễn về hành trình bảo tồn và lan tỏa bản sắc văn hóa Việt.

Mối duyên với những ấn bản “Truyện Kiều” lưu dấu trăm năm

Mối duyên với những ấn bản “Truyện Kiều” lưu dấu trăm năm

Trong hơn 20 năm qua, ông Nguyễn Lân Bình đã dày công nghiên cứu và tìm tòi được nhiều tư liệu quý giá về ông nội mình - học giả Nguyễn Văn Vĩnh. Những tư liệu ấy đã góp phần quan trọng làm sáng rõ công lao, thành tựu quan trọng về học giả Nguyễn Văn Vĩnh đối với nền văn học, báo chí nước nhà, trong đó có sự phổ cập và phát triển chữ quốc ngữ với bản dịch “Truyện Kiều” được in lần đầu tiên ở miền Bắc vào năm 1913.

Ươm "mầm xanh" cho đội ngũ dịch giả

Ươm "mầm xanh" cho đội ngũ dịch giả

“Cuộc thi dịch Văn học Việt - Trung, Trung - Việt” năm 2026 vừa chính thức khởi động tại TP Hồ Chí Minh. Bước qua mùa giải thứ hai, cuộc thi không chỉ là nơi giao lưu văn chương giữa hai nước mà còn được kỳ vọng trở thành mảnh đất màu mỡ để phát hiện và bồi dưỡng những “mầm xanh” dịch thuật.

Họa sĩ Tô Chiêm: Sau cú "nốc ao" của số phận

Họa sĩ Tô Chiêm: Sau cú "nốc ao" của số phận

Khi đến thăm họa sĩ Tô Chiêm sau cơn đột quỵ cách đây 2 năm, tôi không hình dung có một ngày lại được trò chuyện và chia sẻ với anh trong sự kiện trưng bày nghệ thuật “Khói” với tâm thế của một người họa sĩ điềm tĩnh trở lại với hội họa sau tất cả.

Dấu ấn kết nối du lịch với văn hóa và di sản

Dấu ấn kết nối du lịch với văn hóa và di sản

Những năm gần đây, với sự ra đời của show diễn thực cảnh được tổ chức tại các địa điểm du lịch đã đem đến cho khán giả là khách du lịch nhiều trải nghiệm mới mẻ. Việc tổ chức các show diễn thực cảnh tại các địa chỉ du lịch nổi tiếng đang được xem là hoạt động tích cực không chỉ để thu hút khách du lịch mà còn là dấu ấn của sự kết nối giữa du lịch với văn hóa và di sản.

Giới xuất bản trước ngã rẽ AI: Kiểm soát hay bị cuốn trôi?

Giới xuất bản trước ngã rẽ AI: Kiểm soát hay bị cuốn trôi?

Những năm gần đây, giới xuất bản thế giới đã liên tục cảnh báo về mối đe dọa của trí tuệ nhân tạo (AI) đến quá trình sáng tạo, trong việc các “ông lớn công nghệ” sử dụng trái phép vô số tác phẩm để huấn luyện thuật toán cũng như thực trạng ngày càng khó phân biệt đâu là tác phẩm đến từ con người, đâu là sản phẩm đến từ máy móc…

Bồi đắp tình yêu Tổ quốc qua âm nhạc

Bồi đắp tình yêu Tổ quốc qua âm nhạc

Giữa những ngày tháng tư lịch sử, một loạt sản phẩm âm nhạc mang tinh thần yêu nước ra mắt công chúng đã tạo nên điểm nhấn đặc biệt trong đời sống âm nhạc. Nỗ lực làm mới cảm hứng truyền thống bằng những sáng tạo độc đáo và hơi thở hiện đại góp phần lan tỏa tình yêu Tổ quốc một cách gần gũi và giàu cảm xúc.

Giao lưu văn chương Việt Nam - New Zealand 2026

Giao lưu văn chương Việt Nam - New Zealand 2026

Việt Nam và New Zealand đã có hơn 50 năm thiết lập quan hệ ngoại giao. Tuy nhiên vẫn có một khoảng trống lớn trong giao lưu văn chương giữa hai nước. Không chờ đợi sự thúc đẩy và đầu tư từ phía Chính phủ hai bên, các nhà thơ của hai nước sau hơn một năm kết nối, đã tổ chức được bước đi đầu tiên khởi động cho việc giới thiệu tác phẩm văn chương cho nhau, và xúc tiến các hoạt động chung nhằm thắt chặt hơn nữa tình đoàn kết và thấu hiểu tâm hồn của nhau.

Từ không gian lưu trữ tĩnh đến hệ sinh thái sáng tạo

Từ không gian lưu trữ tĩnh đến hệ sinh thái sáng tạo

Trong nhiều thập kỷ, bảo tàng và các không gian di sản chủ yếu tồn tại như những “kho lưu trữ sống” - nơi hiện vật được bảo quản cẩn trọng, nhưng lại mang tính tĩnh, đôi khi tạo cảm giác xa cách với công chúng, đặc biệt là thế hệ trẻ.

Hành trình gieo những yêu thương

Hành trình gieo những yêu thương

Dọc dãy hành lang dài của bệnh viện, nghệ sĩ Nguyệt Thu trong bộ quần áo bệnh nhân đã chơi bản nhạc chữa lành "Secret garden". Giữa lằn ranh sinh tử, âm nhạc, kỳ diệu thay, đã giúp trái tim chị khỏe lại. Khán giả của chị là những bệnh nhân, bác sĩ...

Bản đồ quyền lực mới của thế giới đương đại

Bản đồ quyền lực mới của thế giới đương đại

Theo thông lệ hàng năm, tạp chí “TIME” nổi tiếng của Mỹ vừa công bố danh sách “TIME100” của năm 2026, qua đó ghi dấu 100 cá nhân có sức ảnh hưởng toàn cầu. Những gương mặt này trải rộng ở đa dạng lĩnh vực, từ chính trị, đứng sau những nỗ lực tiên phong đến các nghệ sĩ và những nhà đổi mới. Điều nổi bật trong danh sách năm nay là sự góp mặt đông đảo của thế hệ trẻ.

Giấc mơ Manila và cú "Hat-trick" đi vào lịch sử

Giấc mơ Manila và cú "Hat-trick" đi vào lịch sử

Giữa không gian rực rỡ và tiếng nhạc Latin cuồng nhiệt tại thủ đô Manila, Philippines vào những ngày tháng 4 năm 2026, quốc kỳ Việt Nam đã ba lần được kéo lên ở vị trí cao nhất.

Giải “cơn khát” phim trường chuyên nghiệp

Giải “cơn khát” phim trường chuyên nghiệp

Điện ảnh Việt được ví như người khổng lồ đang vươn vai thức giấc. Thế nhưng “người khổng lồ” ấy vẫn chưa có một “đại bản doanh” đúng nghĩa để thỏa sức tung hoành. Đôi chân “người khổng lồ” vẫn chật vật trong những phim trường nhỏ lẻ hoặc bối cảnh tạm bợ, quay xong rồi dỡ bỏ.

Đưa sân khấu đến với học đường: "Gieo mầm" tình yêu nghệ thuật

Đưa sân khấu đến với học đường: "Gieo mầm" tình yêu nghệ thuật

Những năm gần đây, tại Hà Nội, mô hình sân khấu học đường đang được quan tâm, xây dựng như một hướng tiếp cận mới trong giáo dục thẩm mỹ cho lứa tuổi học sinh. Việc đưa nghệ thuật sân khấu đến với học đường không chỉ là "gieo mầm" tình yêu nghệ thuật cho thế hệ tương lai mà còn mở ra cơ hội cho ngành sân khấu khi đưa nghệ thuật đến gần hơn với thế hệ trẻ.

"Phăng đỏ" - một thời đã qua của Trương Vân Ngọc

"Phăng đỏ" - một thời đã qua của Trương Vân Ngọc

"Phăng đỏ" là tiểu thuyết đầu tay của nhà văn Trương Vân Ngọc (sinh năm 1973, quê Hưng Yên, hiện công tác tại Hà Nội)  viết về đề tài hình tượng người chiến sĩ Công an nhân dân, sách đoạt giải C cuộc thi viết tiểu thuyết, truyện ký đề tài "Vì An ninh Tổ quốc và bình yên cuộc sống" do Bộ công an và Hội nhà văn Việt Nam tổ chức năm 2025, được Nhà xuất bản Công an Nhân dân tuyển chọn và ấn hành tháng 12 năm 2025.

Tiểu thuyết lịch sử: Dấu ấn trong đời sống đương đại

Tiểu thuyết lịch sử: Dấu ấn trong đời sống đương đại

Trong đời sống văn học, có một dòng chảy lặng lẽ nhưng lại đóng vai trò khá quan trọng trong đời sống, đó chính là tiểu thuyết lịch sử. Lấy chất liệu từ lịch sử, tái hiện lịch sử qua những trang văn chính là những đóng góp thầm lặng, tích cực của các nhà văn cho bề dày truyền thống văn hóa nước nhà...

Dán nhãn độ tuổi cho MV: Khi “tấm biển cảnh báo” còn bỏ ngỏ

Dán nhãn độ tuổi cho MV: Khi “tấm biển cảnh báo” còn bỏ ngỏ

Nếu việc dán nhãn phân loại độ tuổi đã trở thành điều kiện bắt buộc với tác phẩm điện ảnh, xuất bản... trước khi đến tay công chúng thì ở lĩnh vực âm nhạc, tấm biển cảnh báo này gần như bỏ ngỏ. Thế nên không lạ khi làng nhạc liên tục vấp phải tranh cãi vì những MV có nội dung người lớn.