Một lễ hội “đủ tình, đủ nghệ” của nghệ sĩ Đào Anh Khánh

Trong hai ngày 23 và 24/3/2019, mười nghìn khán giả náo nức hội tụ về Thung lũng Gầm Trời (xã Lâm Sơn, huyện Lương Sơn, tỉnh Hòa Bình), cách Hà Nội 50km để thưởng thức chương trình nghệ thuật do nghệ sĩ Đào Anh Khánh cùng  hơn 250 nghệ sĩ quốc tế đến từ 27 quốc gia và 50 nghệ sĩ Việt Nam trình diễn.

Lễ hội "Đáo Xuân Chín" được tổ chức với quy mô lớn trên sáu sân khấu ở các chủ đề: Chinh phục, Hạt của Chúa, Hoa trời, Giấc mơ, Ngựa trời, Thần bí được trình diễn bởi đội hình nghệ sĩ quy mô chưa từng thấy tại Việt Nam với một loạt các âm nhạc thử nghiệm và đương đại, nghệ thuật chuyển động, nghệ thuật thị giác, nghệ thuật sắp đặt, nghệ thuật trình diễn, thơ, điện ảnh và hơn thế nữa...

Các sân khấu được đặt trên sườn núi, bên bờ suối, giữa rừng mơ, rừng tre, giữa sắc đỏ của hàng trăm cây gạo, sắc trắng của cây trầu... Chương trình là sự giao thoa giữa cái hoang sơ của thiên nhiên với sự sắp đặt của người nghệ sĩ, giữa âm thanh, ánh sáng..., một trải nghiệm độc đáo cho cả nghệ sĩ và người xem. Khán giả vừa thưởng thức, vừa là một phần của lễ hội, họ không chỉ đứng hay ngồi mà còn có thể "nằm" xem các nghệ sỹ trình diễn. Không một nguyên tắc nào được đặt ra đối với những người đến xem chương trình.

Từ đầu giờ chiều đến hoàng hôn và nửa đêm, khán giả được sống trong một không gian nghệ thuật đầy màu sắc, huyền ảo. Các nghệ sĩ với phong cách biểu diễn mới mẻ, phá cách, đem đến cho khán giả những khoảnh khắc trải nghiệm khó quên.

Đông đáo khán giả đến với lễ hội “Đáo xuân Chín”.
Đông đáo khán giả đến với lễ hội “Đáo xuân Chín”.

Nghệ sĩ Harley Davison và Opera mang đến thung lũng gầm trời những âm thanh du dương của violin. Katsura Yamauchi và Frog.W thì biểu diễn những bản piano kinh điển bên bờ suối. Nghệ sĩ Đào An Khánh cùng màn trình diễn sở trường của mình bằng ngôn ngữ hình thể. Ban nhạc Ngũ Cung và các nghệ sĩ quốc tế thổi bùng sân khấu bằng những giai điệu sôi động, tươi trẻ.

Ca sĩ Tùng Dương cũng phiêu lãng trong gió núi Gầm Trời với "Phù Vân Yên Tử"… 150 nông dân thuần túy của xã tham gia biểu diễn, họ kết hợp với các diễn viên múa của Việt Nam và thế giới trình diễn quanh sân khấu chính.

Điểm nhấn của "Đáo Xuân Chín" là 3 tác phẩm điêu khắc gần sân khấu chính có tên Chinh phục. Đây là các tác phẩm điêu khắc đều có nốt nhạc, mang âm hưởng của âm nhạc, có sự sinh sôi, hạt sự sống... vào nửa đêm câu chuyện về sự vận động của mầm sống được dẫn dắt bởi màn trình diễn video art đầy ma lực. Những tác phẩm nghệ thuật sắp đặt phồn thực, gợi cảm, giao hòa đất trời được trưng bày độc và lạ đúng như phong cách của Đào An Khánh. Nhiều người khi nhìn các tác phẩm này đều cảm thấy e ngại về độ mạnh bạo của Đào Anh Khánh.

Bắt đầu từ năm 1999, khi Đào Anh Khánh muốn làm một "cái gì đó thật khác thường mà vẫn là anh" để chào đón thiên niên kỷ thứ ba, một chuyến "du hành vào vũ trụ" cuối năm đó với lửa, âm nhạc điện tử, những thanh âm hú hét hoang dã như vọng từ ngàn xưa. Hàng ngàn khán giả đã chen chân xem anh, dân chúng quanh khu nhà sàn của anh ở phường Ngọc Thụy, Gia Lâm (Hà Nội) thì trèo cả lên sân thượng, tường nhà để ngóng xem và bàn tán sôi nổi.

Qua nhiều năm, chương trình trở thành điểm hẹn cho các nghệ sĩ đương đại trong nước và một số nghệ sĩ quốc tế. "Đáo xuân" đã gây tiếng vang không chỉ ở Việt Nam mà còn ở một số nước trên thế giới với cách tổ chức độc đáo từ sân khấu đến các màn trình diễn. Bản thân anh cũng được thế giới công nhận như người tiên phong thoát mình khỏi những rào cản truyền thống, kiểu cách cũ.

Với thế giới quan phong phú, Đào Anh Khánh luôn kiếm tìm điểm cực hạn của tĩnh và động trong tâm hồn qua mỗi lần làm mới năng lượng nghệ thuật của mình. Anh cảm nhận được giai điệu đời cuốn hút từ cả những cơn biển động, bão giông. Có thể nhận định, Đào Anh Khánh là một nhà hoạt động môi trường, nhà điêu khắc, nghệ sĩ trình diễn, nhạc sĩ và họa sĩ với các tác phẩm sơn mài trên chất liệu vải và gỗ.

Lễ hội Đáo Xuân sẽ là năm "Chín". Anh đã luôn đau đáu về một lễ hội đủ "tình", đủ "nghệ" để gắn kết một cộng đồng lớn những tâm hồn yêu nghệ thuật. 9 năm cho một chữ "Chín", anh đã mơ về khung cảnh thật tình của một biển người kề bên nhau hân hoan tri ân chữ "Tình", chữ "Nghệ" và Thiên nhiên đời đời.

Đây cũng là chương trình nghệ thuật khai trương công viên nghệ thuật của riêng nghệ sĩ Đào Anh Khánh, mở màn cho chuỗi những sự kiện của dự án nghệ thuật tại Thung lũng Gầm Trời. Nghệ sĩ cho biết: "Đáo xuân chín" là chương trình cuối cùng anh tổ chức, nó là lời chia tay ngọt ngào và anh - người nghệ sĩ ở tuổi 60 xanh sẽ chỉ còn đắm đuối với hội họa.

Thung lũng Gầm Trời là mảnh đất rộng 50 ha nằm trọn trong một thung lũng rộng lớn, bao quanh là năm đỉnh núi đá, những ngọn đồi và nhiều thung lũng lân cận. Hơn 20 năm về trước, thậm chí còn không có một lối đi nào từ mảnh đất đồi hoang vu này tới các tuyến đường chính ở Lam Sơn. Nghệ sĩ đã phải lòng với thung lũng ấy và mua lại nó. Kể từ đó, nghệ sĩ họ Đào đã làm đường, mắc lưới điện và thiết lập hệ thống cấp thoát nước, thổi một làn gió mới vào mảnh đất hoang vu này.

Ca sĩ Tùng Dương và Nghệ sĩ Đào Anh Khánh biểu diễn trong lễ hội “Đáo xuân Chín”.
Ca sĩ Tùng Dương và Nghệ sĩ Đào Anh Khánh biểu diễn trong lễ hội “Đáo xuân Chín”.

Năm 2012, Đào Anh Khánh bắt đầu xây dựng bốn tác phẩm điêu khắc hình trụ với chiều cao 35m và đường kính 4,5m, được gọi là "The Conquer" (Chinh phục), cũng là cột mốc đầu tiên trong dự án nghệ thuật nói trên. Các tác phẩm điêu khắc thẳng đứng, hướng lên bầu trời, phơi bày mối liên kết mạnh mẽ giữa loài người và vũ trụ, giữa trời và đất. Những bức tượng là một biểu tượng cho cái "ngông" của Đào Anh Khánh.

Cho đến nay, bốn tác phẩm điêu khắc đã được xây dựng, tất cả đều có chiều cao 30 mét. Một trong số đó mở cửa cho khách nghỉ lại qua đêm. Ba năm tiếp đó, nhà họ Đào đã hoàn tất xây dựng một khu nhà sàn hoàn chỉnh với phòng tắm, nhà bếp và khu vực ngủ nghỉ.

Ngay bên ngoài nhà sàn chính là sân khấu bể bơi ngoài trời rộng 500 mét vuông. Công trình đồ sộ này vừa phục vụ nhu cầu thư giãn, vừa phục vụ các buổi trình diễn nghệ thuật hay hòa nhạc ngoài trời. Ở khu vực suối Bướm gần đó, Đào Anh Khánh còn cho xây một ngôi đền tình yêu để tôn thờ tình yêu theo đúng nghĩa vốn có của nó.

"Trời trong đất" sẽ không chỉ là một tác phẩm nghệ thuật sắp đặt mà còn là khán đài khổng lồ với quy mô lên tới 500 khán thính giả. Sân khấu với mái vòm kính, ẩn bên trong là tác phẩm điêu khắc động cùng ánh sáng cường độ cao và sự kết hợp của hàng chục bức tượng cao 20m trải xung quanh, tạo hiệu ứng kì ảo, hứa hẹn là khán đài đặc biệt mang đến cho các nghệ sĩ cơ hội và cảm hứng để trình diễn. Phòng trưng bày nghệ thuật rộng 300 mét vuông, trưng bày những bức họa đầy lôi cuốn trên chất liệu acrylic và sơn mài của Đào Anh Khánh...

Đây sẽ là Thung lũng Nghệ thuật đầu tiên ở Đông Nam Á, nơi khán giả có thể tận hưởng miễn phí sự kết hợp giữa nghệ thuật và thiên nhiên. Nơi đây sẽ trở thành điểm kết nối, mang mọi cá nhân yêu cái đẹp lại gần nhau hơn thông qua các tác phẩm nghệ thuật, âm nhạc, các màn trình diễn đặc sắc giữa bối cảnh thiên nhiên hoang sơ. Mỗi ngóc ngách của thung lũng sẽ được sử dụng như một không gian, một bề mặt, một bức tranh nghệ thuật. Cho dù đó là nghệ thuật thị giác, sắp đặt hay trình diễn, tất cả sẽ đều được hoan nghênh thể hiện tại thung lũng này.

Cho tới nay, hàng trăm cá nhân đã tham gia vào dự án này, và con số ấy sẽ còn tiếp tục tăng lên trong tương lai. Đây chính là ước mơ lớn của Đào Anh Khánh, mở ra một không gian của nghệ thuật, một không gian mà mọi nghệ sĩ có thể đưa cảm hứng sáng tạo của chính mình vượt mọi giới hạn tới với cộng đồng.

Tường Hương

Các tin khác

Phim "Mưa đỏ" ghi dấu ấn của điện ảnh Việt ở đề tài chiến tranh cách mạng.

Khát vọng trở thành ngành công nghiệp văn hóa

40 năm đổi mới - một chặng đường đánh dấu nhiều cột mốc của điện ảnh Việt Nam từ một nền điện ảnh bao cấp sang cơ chế thị trường. Tại hội thảo "Diện mạo điện ảnh Việt Nam 40 năm đổi mới", tổ chức trong khuôn khổ Liên hoan phim Châu Á - Đà Nẵng (DANAFF) Tiến sĩ Ngô Phương Lan - Chủ tịch Hiệp hội Xúc tiến phát triển Điện ảnh Việt Nam - Giám đốc DANAFF nhận định: "40 năm trước, Đổi mới không chỉ mở ra một giai đoạn phát triển mới về kinh tế - xã hội, mà còn mở ra những không gian sáng tạo mới cho văn học, nghệ thuật. Tinh thần nhìn thẳng vào sự thật, phản ánh đúng sự thật đã trở thành động lực quan trọng để văn nghệ sĩ khám phá sâu hơn đời sống con người, những chuyển động của xã hội và những khát vọng của dân tộc trong thời kỳ mới".

Những dấu ấn khác biệt của “Tận hiến”

Những dấu ấn khác biệt của “Tận hiến”

Bộ phim truyền hình "Tận hiến" (Điện ảnh CAND sản xuất) vừa khép lại hành trình phát sóng nhưng dư âm mà bộ phim mang lại vẫn tiếp tục lắng đọng trong lòng khán giả. Giữa dòng chảy của điện ảnh chính luận, "Tận hiến" tạo dấu ấn không chỉ bởi câu chuyện về những chiến sĩ tình báo CAND hoạt động và sẵn sàng hy sinh trong thầm lặng mà còn ở cách làm phim giàu tâm huyết và khát vọng.

Hình tượng nghệ thuật trong thơ trẻ đương đại

Hình tượng nghệ thuật trong thơ trẻ đương đại

Có một số bạn yêu thơ hỏi tôi về việc: "Các nhà thơ trẻ hiện nay quan tâm đến hình tượng thơ trong sáng tác như thế nào?". Theo tôi, việc xây dựng hình tượng thơ có vai trò đặc biệt quan trọng trong sáng tác thơ ca của những người viết, bởi hình tượng thơ chính là nơi nhà thơ gửi gắm tư tưởng, cảm xúc, cách nhìn về con người và cuộc đời.

Hội sách thiếu nhi ở “siêu đô thị”

Hội sách thiếu nhi ở “siêu đô thị”

Nằm trong các hoạt động kỷ niệm 50 năm Ngày Thành phố Sài Gòn - Gia Định chính thức vinh dự mang tên Chủ tịch Hồ Chí Minh (2/7/1976 - 2/7/2026), Hội sách Thiếu nhi Thành phố Hồ Chí Minh lần 6 - năm 2026 với chủ đề: “Em vui đọc sách, học bao điều hay” vừa được khai mạc với nhiều hoạt động phong phú, sáng tạo dành cho thiếu nhi, phụ huynh, giáo viên và cộng đồng.

Để truyện tranh tham gia vào công nghiệp văn hóa

Để truyện tranh tham gia vào công nghiệp văn hóa

Truyện tranh là một thị trường đang bị bỏ ngỏ ở Việt Nam. Điều chúng ta thiếu không phải là những tác giả tài năng mà là một hệ sinh thái đủ mạnh để nuôi dưỡng, bảo vệ và phát triển các giá trị sáng tạo. Những vấn đề này được đặt ra trong tọa đàm "Kiến tạo hệ sinh thái sáng tạo truyện tranh cho người Việt" diễn ra mới đây tại Hà Nội.

“Màu dân tộc” trong dòng chảy đương đại

“Màu dân tộc” trong dòng chảy đương đại

Gần đây, nhiều hoạt động lan tỏa và tôn vinh những giá trị văn hóa truyền thống, di sản mang đậm sắc màu dân tộc như vẻ đẹp của tranh Đông Hồ đã thu hút sự quan tâm của giới trẻ...

Phá án ma túy bằng sự tỉnh táo và nhân văn

Phá án ma túy bằng sự tỉnh táo và nhân văn

Vừa lên sóng những tập đầu tiên, bộ phim truyền hình “Lửa trắng” đã thu hút sự quan tâm của đông đảo khán giả. Từ việc khai thác cuộc đấu tranh chống tội phạm ma túy trong thời đại số, bộ phim khắc họa chân dung người chiến sĩ CAND với sự dũng cảm, bản lĩnh và trí tuệ cùng những thông điệp nhân văn sâu sắc.

Hoạt hình Việt ra thế giới

Hoạt hình Việt ra thế giới

Lần đầu tiên, một bộ phim hoạt hình dài của Việt Nam "Trạng Quỳnh nhí: Truyền thuyết Kim Ngưu" được mời tham dự Annecy International Animation Film Festival - liên hoan phim hoạt hình lớn nhất hành tinh. Theo đạo diễn Trịnh Lâm Tùng, đây là cơ hội để những người làm hoạt hình Việt Nam được cất lên tiếng nói của mình, được giới thiệu những giá trị văn hóa mà chúng ta đã gìn giữ qua biết bao thế hệ.

Bước tiến của Điện ảnh Việt tại DANAFF

Bước tiến của Điện ảnh Việt tại DANAFF

Đà Nẵng sẽ trở thành tâm điểm của điện ảnh khu vực khi đăng cai "Liên hoan phim châu Á - Đà Nẵng" (DANAFF) lần thứ IV (diễn ra từ ngày 28/6 đến ngày 4/7). Với chủ đề “Nhịp cầu từ châu Á ra thế giới”, DANAFF năm nay được tổ chức quy mô hơn, nhiều hoạt động chuyên sâu hơn và định hướng rõ nét trong việc thúc đẩy công nghiệp điện ảnh Việt Nam hội nhập quốc tế.

Một số tác phẩm của hoạ sĩ Bùi Xuân Phái đã được sử dụng trong nhiều sản phẩm âm nhạc.

Bản quyền tác phẩm hội họa trong sáng tạo đương đại

Mới đây, việc ê-kíp sản xuất MV của ca sĩ Sơn Tùng M-TP sử dụng hình ảnh tác phẩm “Tàn Chỉ” của họa sĩ Lệ Giang không xin phép, cũng như nhiều sản phẩm nghệ thuật, quảng cáo, điện ảnh từng khai thác tranh của các họa sĩ đã đặt ra câu hỏi: Sử dụng tác phẩm hội họa trong sáng tạo nghệ thuật như thế nào, đâu là ranh giới giữa cảm hứng sáng tạo và hành vi xâm phạm bản quyền?

Nguyễn Đình Khánh - ông Tổ nghề nhiếp ảnh

Nguyễn Đình Khánh - ông Tổ nghề nhiếp ảnh

Từ hơn một thế kỷ trước, cụ Nguyễn Đình Khánh một người con của làng Lai Xá (Hà Nội) đã sớm tiếp cận nghề nhiếp ảnh, mở hiệu ảnh Khánh Ký nổi tiếng trên phố Hàng Da. Cụ đã truyền nghề cho nhiều người cùng làng, tạo nên một cộng đồng thợ ảnh đông đảo, đưa Lai Xá trở thành cái nôi của nghề nhiếp ảnh Việt Nam.

Hiện tượng suất chiếu của phim Việt có doanh thu bằng 0

Hiện tượng suất chiếu của phim Việt có doanh thu bằng 0

"Sân nhà" đã không còn là lợi thế khi một loạt phim Việt phải sớm rút khỏi phòng vé vì doanh thu thấp. Tự "nâng chuẩn" chất lượng có lẽ là con đường duy nhất nếu phim Việt muốn giữ chân khán giả trong cuộc đua khốc liệt này.

Phát động cuộc thi viết về “Trang sách & mái trường”

Phát động cuộc thi viết về “Trang sách & mái trường”

Cuộc thi viết về “Trang sách & Mái trường” không chỉ là hoạt động chào mừng dấu mốc 70 năm của Nhà xuất bản Giáo dục Việt Nam mà còn là lời tri ân dành cho các thế hệ thầy cô giáo, học sinh, người làm sách và những người đã góp phần vun đắp tri thức cho đất nước.

Xây dựng cộng đồng đọc: Để trẻ em lớn lên cùng trang sách

Xây dựng cộng đồng đọc: Để trẻ em lớn lên cùng trang sách

Trong một thế giới mà trẻ em đang bị các thiết bị điện tử chi phối mạnh mẽ như hiện nay, việc làm thế nào để trẻ em có thói quen đọc sách, có cơ hội lớn lên cùng trang sách trong những mùa hè không chỉ là nỗ lực của phụ huynh mà còn cần sự chung tay của cả cộng đồng...

Nhà thơ Vân Anh: Hành trình tìm “trầm”

Nhà thơ Vân Anh: Hành trình tìm “trầm”

Nhà thơ Vân Anh tự bạch: "Suốt một Đời Thơ xin tự nguyện làm một phu trầm để bóc dần vỏ bọc thời gian/ giữa đời ngậm ngải tìm trầm... Nghĩa Nhân". Đây có thể xem là tuyên ngôn tinh thần cho toàn bộ hành trình thơ của Vân Anh.