Một bước ngoặt trong cuộc khủng hoảng

Giới chuyên gia phân tích chính trị đã dùng những từ ngữ này để miêu tả việc Tổng thống Nga Vladimir Putin ký sắc lệnh công nhận nền độc lập đối với hai nước Cộng hòa Nhân dân tự xưng Donetsk (DPR) và Lugansk (LPR) ở miền Đông Ukraine vào rạng sáng 22/2 (giờ Việt Nam). Ông đồng thời ký thỏa thuận hợp tác với lãnh đạo các khu vực này.

Quyết định của người đứng đầu Điện Kremlin được đưa ra trong bối cảnh mối quan hệ giữa quân đội Ukraine và hai nước cộng hòa tự đang leo thang căng thẳng. Kể từ hôm 18/2, DPR và LPR đã báo cáo các cuộc pháo kích dữ dội và các cuộc tấn công nhằm vào cơ sở hạ tầng từ các lực lượng Kiev. Lãnh đạo hai nước cộng hòa tự xưng cáo buộc sự leo thang này giống như màn dạo đầu cho cuộc tấn công tổng lực của quân đội Ukraine.

Trong tuyên bố đưa ra ngay sau tuyên bố của Tổng thống Nga, Quốc hội DPR và LPR đã thông báo quyết định phê chuẩn “Hiệp ước hữu nghị và hợp tác với Liên bang Nga” với sự đồng thuận tuyệt đối. Người dân của hai khu vực này đã tổ chức bắn pháo hoa ăn mừng trên đường phố, vẫy cờ Nga và bày tỏ ủng hộ động thái của Moscow.

Các hiệp ước hữu nghị và hợp tác giữa Nga và DPR và LPR hiện vẫn đang là dự thảo, nhưng đã được Duma Quốc gia Nga công bố. Nội dung chi tiết cho thấy các văn bản bao gồm cả phòng vệ tập thể trước sự gây hấn từ bên ngoài và quyền sử dụng cơ sở hạ tầng quân sự của nhau. Đáng chú ý trong văn bản này là Chương 5, trong đó, cho phép các bên liên quan có quyền “xây dựng, sử dụng và cải thiện các cơ sở hạ tầng quân sự, các căn cứ và các thực thể khác trên lãnh thổ”.

Chương 6 nêu rõ việc các bên liên quan sẽ không “tham gia bất cứ khối nào hoặc liên minh nào có thể nhắm trực tiếp vào bên còn lại” và sẽ không cho phép lãnh thổ của mình được sử dụng để tiến hành các cuộc tấn công nhằm vào bên còn lại. Chương 11 nói về việc đi lại tự do của công dân giữa các bên tham gia hiệp ước, quy định nghĩa vụ của Nga và các nước cộng hòa trong việc “phát triển và thực hiện một bộ giải pháp được nhất trí nhằm kiểm soát cơ chế ra, vào lãnh thổ của người dân 3 nước”.

Chương 11 cũng nêu trách nhiệm của các bên liên quan trong việc bảo vệ “bản sắc dân tộc, ngôn ngữ, văn hóa và tôn giáo của các dân tộc thiểu số trên lãnh thổ của mình và tạo điều kiện để bảo tồn và phát triển” những bản sắc này đồng thời đảm bảo các quyền của cá nhân và tập thể thiểu số.

Theo Sputnik, Chương 3 của thỏa thuận hợp tác và hỗ trợ lẫn nhau giữa Nga và LPR có nêu: “Việc bảo vệ đường biên giới của Cộng hòa Nhân dân Lugansk sẽ được tiến hành chung giữa các bên liên quan dựa trên lợi ích an ninh của các bên, cũng như vì hòa bình và ổn định”. Nội dung tương tự cũng được nêu trong dự thảo thỏa thuận giữa Nga với DPR.

Một bước ngoặt trong cuộc khủng hoảng -0
Tổng thống Nga Vladimir Putin chủ trì cuộc họp Hội đồng an ninh tại Điện Kremlin để xem xét việc công nhận độc lập cho DPR và LPR. Ảnh: Kremlin.

Ngay sau tuyên bố công nhận độc lập, Tổng thống Vladimir Putin đã ra lệnh cho Bộ Quốc phòng cử lực lượng tới DPR và LPR để gìn giữ hòa bình, song chưa rõ quân số và thời điểm triển khai. Các quan chức Mỹ lo ngại đây có thể là lực lượng tiên phong cho cuộc tấn công toàn diện nhằm vào Ukraine mà nước này đã dự đoán trong những ngày qua. Tại cuộc họp khẩn của Hội đồng Bảo an Liên hợp quốc (HĐBA LHQ), Đại sứ Mỹ Linda Thomas-Greenfield nhận định, việc quân đội Nga được cử đến miền Đông Ukraine trên danh nghĩa “lực lượng gìn giữ hòa bình” là điều “vô nghĩa”, đồng thời cáo buộc đây là “nỗ lực tạo cớ tấn công Ukraine”.

Các quan chức Mỹ cho biết lực lượng Nga đã “hiện diện tại khu vực” từ năm 2014. Trong khi đó, ngay khi Tổng thống Vladimir Putin đưa ra thông báo, Tổng thống Mỹ Joe Biden đã tham vấn với các nhà lãnh đạo Pháp và Đức, đồng thời nhanh chóng ban hành gói trừng phạt tài chính và thương mại với DPR và LPR. Tuy nhiên, ông không áp dụng làn sóng trừng phạt mạnh mẽ nhằm vào nền kinh tế Nga như đã tuyên bố nếu Nga tấn công Ukraine.

Thậm chí, Nhà Trắng ngày 22/2 đã nhấn mạnh rằng sẽ không có cuộc gặp ngoại giao nào giữa Tổng thống Mỹ và Tổng thống Nga hay giữa các ngoại trưởng với nhau nếu Moscow tiếp tục các hành động quân sự ở Ukraine. Đáp lại, người phát ngôn Bộ Ngoại giao Nga Maria Zakharova khẳng định, Moscow sẵn sàng đối thoại với Washington bởi quyết định công nhận độc lập của DPT và LPR không ảnh hưởng đến thái độ sẵn sàng đối thoại.

“Thậm chí trong những thời điểm khó khăn nhất, chúng tôi vẫn khẳng định rằng chúng tôi sẵn sàng cho tiến trình đàm phán. Đến nay, lập trường này vẫn như vậy”, bà khẳng định khi được hỏi quyết định trên có ảnh hưởng đến kế hoạch cho cuộc gặp giữa Ngoại trưởng Nga Sergei Lavrov và Ngoại trưởng Mỹ Antony Blinken hay không. “Chúng tôi luôn ưu tiên giải pháp ngoại giao”, bà cho hay.

Trong một diễn biến liên quan, HĐBA LHQ sáng 22/2 đã tiến hành phiên họp khẩn cấp về vấn đề Ukraine. Phát biểu tại cuộc họp, đại diện thường trực của Ấn Độ tại LHQ, ông TS Tirumurti nhấn mạnh căng thẳng leo thang giữa Nga và Ukraine là vấn đề rất đáng quan ngại, cho rằng ưu tiên trước mắt là xoa dịu cuộc khủng hoảng này. Quan chức này cũng cho rằng, rằng cần dành thời gian cho các sáng kiến mà các bên gần đây cam kết thực hiện nhằm hạ nhiệt căng thẳng. Trong bối cảnh này, Ấn Độ hoan nghênh các nỗ lực mạnh mẽ đang diễn ra, kể cả thông qua Nhóm liên lạc ba bên và theo định dạng Normandy.

Ông TS Tirumurti hối thúc các bên nỗ lực hơn nữa để giải quyết mâu thuẫn. Trong khi đó, một thông báo mới đây của Ủy ban châu Âu cho biết Liên minh châu Âu (EU) đang điều phối việc cung cấp viện trợ nhân đạo và thiết bị thiết yếu cho Ukraine để hỗ trợ dân thường thông qua cơ chế bảo vệ dân sự của EU.

Theo Ủy ban châu Âu, mới đây, 5 quốc gia thành viên EU là Pháp, Slovenia, Romania, Ireland và Áo đã cung cấp khoản viện trợ thiết yếu cho Ukraine theo đề nghị của Kiev. Cao ủy châu Âu về Quản lý khủng hoảng Janez Lenari cho biết đây là khoản viện trợ ban đầu và dự kiến trong những ngày tới sẽ có hỗ trợ từ các nước thành viên khác trong EU.

Khổng Hà (tổng hợp)

Các tin khác

Thoả thuận Iran - Oman liệu có đủ để tháo nút thắt Hormuz?

Thoả thuận Iran - Oman liệu có đủ để tháo nút thắt Hormuz?

Iran cho biết, đàm phán với Oman về một cơ chế hàng hải mới tại eo biển Hormuz đang tiến gần tới thỏa thuận, song Tehran cảnh báo việc đạt được thỏa thuận với Muscat chưa đủ để tuyến đường biển chiến lược này được khơi thông hoàn toàn.

Washington phủ nhận lo ngại kho vũ khí suy giảm nghiêm trọng

Washington phủ nhận lo ngại kho vũ khí suy giảm nghiêm trọng

Nhà Trắng và Lầu Năm Góc vừa lên tiếng bác bỏ những báo cáo gần đây của loạt hãng tin cho rằng kho vũ khí tấn công và phòng thủ của Mỹ đã sụt giảm xuống mức nguy hiểm sau 5 tháng chiến sự với Iran. Bất chấp những tuyên bố trấn an từ giới chức, các chuyên gia cảnh báo tình trạng thiếu hụt đạn tên lửa phòng không, đặc biệt là hệ thống Patriot và THAAD, có thể đặt lực lượng Mỹ và các đồng minh vào tình thế rủi ro cao.

Thoả thuận khôi phục Hormuz – Phép thử 48 giờ của Washington và Tehran

Thoả thuận khôi phục Hormuz – Phép thử 48 giờ của Washington và Tehran

Sau nhiều tháng đối đầu quân sự, Mỹ và Iran đang tiến rất gần tới một thỏa thuận nhằm khôi phục hoạt động hàng hải qua eo biển Hormuz. Tuy nhiên, đằng sau những tín hiệu lạc quan là cuộc mặc cả phức tạp về quyền kiểm soát tuyến vận tải năng lượng quan trọng bậc nhất thế giới.

Sau cú sốc Ceuta, EU tìm cách "vá" rạn nứt về di cư

Sau cú sốc Ceuta, EU tìm cách "vá" rạn nứt về di cư

Làn sóng hàng chục nghìn người di cư tràn vào vùng lãnh thổ Ceuta chỉ trong vài ngày đã khiến khu vực biên giới của Tây Ban Nha rơi vào tình trạng hỗn loạn, đồng thời trở thành phép thử đầu tiên đối với Hiệp ước Di cư và Tị nạn mới của Liên minh châu Âu (EU).

Mỹ tạm gác lựa chọn quân sự để tìm lối thoát cho khủng hoảng

Mỹ tạm gác lựa chọn quân sự để tìm lối thoát cho khủng hoảng

Tổng thống Mỹ Donald Trump mới đây tuyên bố Washington và Tehran sẽ bước vào một vòng đàm phán mới dự kiến diễn ra vào chiều 3/8 (giờ địa phương), động thái được đưa ra ngay sau khi ông hủy bỏ chiến dịch không kích mạnh tay nhắm vào Iran ở những phút cuối cùng. Quyết định đình chiến nhường chỗ cho ngoại giao không chỉ đánh dấu sự thay đổi quan trọng trong cuộc đối đầu dai dẳng Mỹ - Iran, mà còn cứu vãn thị trường năng lượng toàn cầu khỏi một cú sốc tồi tệ.

Ceuta "thất thủ", châu Âu có rơi vào một cuộc khủng hoảng mới?

Ceuta "thất thủ", châu Âu có rơi vào một cuộc khủng hoảng mới?

Hàng chục ngàn người ùn ùn vượt qua biên giới từ Morocco vào thành phố tự trị Ceuta của Tây Ban Nha trong hai ngày, khiến vùng lãnh thổ nhỏ bé ở cửa ngõ châu Âu rơi vào cảnh hỗn loạn. Tuy nhiên, khác với cuộc khủng hoảng năm 2015, châu Âu hiện sở hữu một hệ thống kiểm soát biên giới và chính sách nhập cư chặt chẽ hơn, khiến làn sóng di cư lần này khó lan rộng ra toàn lục địa.

Dải Gaza trước ngưỡng cửa hòa bình

Dải Gaza trước ngưỡng cửa hòa bình

Tổng thống Mỹ Donald Trump thông báo Hội đồng Hòa bình đã đạt thỏa thuận lịch sử với phong trào Hamas và các nhóm vũ trang người Palestine về lộ trình giải giáp dải Gaza, mở đường thiết lập hòa bình lâu dài tại vùng lãnh thổ.

Tính toán của Iran khi chủ động tập kích căn cứ Mỹ tại Trung Đông

Tính toán của Iran khi chủ động tập kích căn cứ Mỹ tại Trung Đông

Mới đây, Iran đã chủ động tấn công các căn cứ Mỹ tại Trung Đông, dẫn đến việc "đáp trả mạnh mẽ" từ phía Washington nhằm vào nhiều địa điểm ở khu vực phía Nam nước này. Động thái trên không chỉ đánh dấu một vòng leo thang mới trong căng thẳng Mỹ - Iran, mà còn phản ánh sự điều chỉnh đáng chú ý trong cách tiếp cận của Tehran.

Mở rộng không gian phát triển tại thị trường tỷ dân

Mở rộng không gian phát triển tại thị trường tỷ dân

Trong thời đại ngày nay, đối ngoại tiếp tục giữ vai trò tiên phong trong việc tạo lập, giữ vững môi trường hòa bình và huy động tối đa các nguồn lực bên ngoài phục vụ sự nghiệp phát triển đất nước. Trong bức tranh chiến lược đó, châu Phi, tiêu biểu là Tanzania và Angola, đang nổi lên như những đối tác đầy tiềm năng và là cánh cửa quan trọng để Việt Nam mở rộng không gian phát triển, đa dạng hóa thị trường toàn cầu.

Cơ hội tháo nút thắt Hormuz từ sáng kiến mới của Oman

Cơ hội tháo nút thắt Hormuz từ sáng kiến mới của Oman

Việc Oman gửi tới Iran một kế hoạch được các nước Vùng Vịnh hậu thuẫn nhằm quản lý eo biển Hormuz có thể xem là nỗ lực ngoại giao đáng chú ý nhất trong những tuần gần đây, nhằm xử lý điểm nghẽn lớn của tiến trình giảm căng thẳng tại Trung Đông.

Mỹ và Iran tạm ngừng leo thang căng thẳng, hé mở hy vọng ngoại giao

Mỹ và Iran tạm ngừng leo thang căng thẳng, hé mở hy vọng ngoại giao

Mỹ và Iran bước sang ngày thứ hai tạm ngừng các cuộc tấn công nhằm vào nhau, trong bối cảnh xung đột từng đứng bên bờ vực vượt ngoài tầm kiểm soát. Khoảng lặng hiếm hoi sau hai tuần giao tranh với các cuộc không kích ban đêm của Mỹ nhằm vào Iran cùng các đòn đáp trả của Tehran nhằm vào các đồng minh của Washington ở Vùng Vịnh đã làm dấy lên hy vọng hai bên có thể quay trở lại bàn đàm phán.

Ai sẽ dẫn dắt Liên hợp quốc sau Tổng Thư ký António Guterres?

Ai sẽ dẫn dắt Liên hợp quốc sau Tổng Thư ký António Guterres?

Sau gần 10 năm lãnh đạo Liên hợp quốc, Tổng Thư ký António Guterres sẽ kết thúc nhiệm kỳ thứ hai vào cuối năm 2026. Trong bối cảnh đó, cuộc đua tìm người kế nhiệm đã bước vào giai đoạn quyết định, khi sáu ứng viên lần đầu tiên cùng trình bày tầm nhìn về tương lai của tổ chức đa phương lớn nhất thế giới, trước thềm các vòng thăm dò quan trọng tại Hội đồng Bảo an.

Cộng đồng quốc tế bày tỏ quan ngại khi Biển Đỏ lại dậy sóng

Cộng đồng quốc tế bày tỏ quan ngại khi Biển Đỏ lại dậy sóng

Liên hợp quốc cùng nhiều tổ chức quốc tế đã đồng loạt bày tỏ quan ngại sau khi lực lượng Houthi nối lại các cuộc tấn công nhằm vào tàu thương mại trên Biển Đỏ. Các cảnh báo cho rằng diễn biến mới không chỉ đe dọa an ninh hàng hải mà còn có nguy cơ kéo Yemen trở lại vòng xoáy xung đột sau nhiều năm tương đối lắng dịu.

Cháy rừng lan rộng, thời tiết cực đoan nối tiếp tại châu Âu

Cháy rừng lan rộng, thời tiết cực đoan nối tiếp tại châu Âu

Châu Âu đang phải đối mặt với một trong những mùa hè khắc nghiệt nhất trong nhiều năm trở lại đây khi các đợt nắng nóng kéo dài liên tiếp đẩy nguy cơ cháy rừng lên mức báo động, trong khi nhiều khu vực khác lại hứng chịu các cơn dông, mưa đá và thời tiết cực đoan. Từ Tây Ban Nha, Pháp đến khu vực Balkan, lực lượng cứu hỏa và chính quyền các nước đang phải chạy đua với thời gian nhằm kiểm soát các thảm họa thiên nhiên ngày càng nghiêm trọng.

Xung đột Mỹ - Iran: Hỏa lực lấn át ngoại giao

Xung đột Mỹ - Iran: Hỏa lực lấn át ngoại giao

Xung đột Mỹ - Iran đang lan rộng từ các mục tiêu quân sự sang hạ tầng dân sự và năng lượng, làm gia tăng nguy cơ đẩy Trung Đông vào một cuộc khủng hoảng an ninh, nhân đạo và kinh tế, bất chấp các nỗ lực ngoại giao nhằm hạ nhiệt căng thẳng.