“Mồi lửa” Hong Kong sẽ thổi bùng bất đồng Trung-Mỹ?

Như CAND online đã đưa tin, Tổng thống Mỹ Donald Trump ngày 15-7 (giờ Việt Nam) thông báo ban hành một sắc lệnh hành pháp chấm dứt những ưu đãi thương mại đối với Đặc khu hành chính Hong Kong (Trung Quốc). Diễn biến mới này phải chăng sẽ là “mồi lửa” châm ngòi cho một cuộc chiến giữa hai nước, sau loạt căng thẳng trên các mặt trận thương mại và công nghệ?

Phát biểu trong cuộc họp báo tại Nhà Trắng, Tổng thống Mỹ Donald Trump nêu rõ, theo sắc lệnh mới, Hong Kong giờ đây sẽ được Mỹ đối xử như đối với Trung Quốc đại lục, theo đó “không còn đặc quyền nào, không quy chế kinh tế đặc biệt và không xuất khẩu các công nghệ nhạy cảm”.

“Theo quan điểm của tôi, Hong Kong sẽ không còn đủ khả năng cạnh tranh với các thị trường tự do khác. Nhiều người sẽ rời bỏ Hong Kong”, ông Trump nói. Trước đó, hồi cuối tháng 6 vừa qua, ông Trump đã thông báo Mỹ hủy bỏ các ưu đãi thương mại đặc biệt dành cho Hong Kong, sau khi Quốc hội Trung Quốc thông qua Luật Bảo vệ an ninh quốc gia tại Đặc khu hành chính Hong Kong. Luật của Trung Quốc về Bảo vệ an ninh quốc gia tại Hong Kong chính thức có hiệu lực từ ngày 30-6 vừa qua.

Những diễn biến song phương trong vấn đề Hong Kong có thể sẽ trở thành bước lùi tiếp theo trong quan hệ giữa hai nền kinh tế hàng đầu thế giới. Ảnh: Reuters
Những diễn biến song phương trong vấn đề Hong Kong có thể sẽ trở thành bước lùi tiếp theo trong quan hệ giữa hai nền kinh tế hàng đầu thế giới. Ảnh: Reuters

Chính quyền Hong Kong khẳng định luật này đã khắc phục những lỗ hổng trong việc bảo vệ an ninh quốc gia ở đặc khu, thể hiện quyết tâm của chính quyền trung ương trong việc duy trì vững chắc chính sách “một nước, hai chế độ”, cũng như sự ổn định lâu dài và thịnh vượng của Hong Kong. Tuy vậy, đạo luật này liên tục vướng phải sự chỉ trích của Mỹ và phương Tây.

Tháng 5 vừa qua, Ngoại trưởng Mỹ Mike Pompeo cho biết Mỹ không còn coi Hong Kong độc lập về chính trị với Trung Quốc, một tuyên bố đánh dấu sự leo thang trong phản ứng của Washington đối với kế hoạch của Bắc Kinh trong vấn đề Hong Kong.

Cũng trong ngày 15-7, Tổng thống Trump cho biết ông đã ký ban hành Đạo luật Hong Kong, vốn được Quốc hội Mỹ thông qua trong tháng 7 này, cho phép áp dụng các biện pháp trừng phạt nhằm vào các quan chức Trung Quốc liên quan luật an ninh nói trên, bao gồm trừng phạt các ngân hàng giao dịch với những quan chức này.

Chỉ vài giờ sau khi tuyên bố của Tổng thống Mỹ được đưa ra, Bộ Ngoại giao Trung Quốc đã đăng một tuyên bố trên website chính thức, bày tỏ “phản đối mạnh mẽ và kịch liệt lên án” động thái của phía Mỹ ký ban hành luật liên quan Đặc khu hành chính Hong Kong của Trung Quốc.

Tuyên bố của Bộ Ngoại giao Trung Quốc cho rằng, việc làm của Mỹ là sự “bôi nhọ với dụng ý xấu” việc xây dựng luật an ninh quốc gia tại Hong Kong, đe dọa trừng phạt Trung Quốc, vi phạm nghiêm trọng luật pháp quốc tế và các nguyên tắc cơ bản trong quan hệ quốc tế, là sự “can thiệp thô bạo” vào công việc của Hong Kong và nội bộ Trung Quốc.

Tuyên bố nêu rõ Trung Quốc sẽ có những phản ứng cần thiết để bảo vệ các lợi ích hợp pháp của Trung Quốc và áp đặt trừng phạt đối với các cá nhân và thực thể liên quan của Mỹ, đồng thời hối thúc Mỹ ngừng can thiệp vào công việc nội bộ của Trung Quốc. Tuyên bố cũng cảnh báo, nếu phía Mỹ vẫn cố ý làm theo ý mình, Trung Quốc sẽ “kiên quyết đáp trả”. Trước đó, phía Trung Quốc cũng từng lên tiếng khẳng định quyết định của Washington rút quy chế thương mại đặc biệt đối với Hong Kong là vi phạm quy định của Tổ chức Thương mại Thế giới (WTO).

Đây không phải lần đầu tiên Mỹ - Trung trở nên căng thẳng liên quan đến vấn đề Hong Kong. Trong cuộc họp tại Liên Hợp Quốc (LHQ) hôm 28-5, Phái đoàn Mỹ từng khẳng định việc Trung Quốc lên kế hoạch áp luật an ninh quốc gia mới lên Hong Kong đã làm suy yếu mức độ tự chủ cao của đặc khu. Mỹ lập luận đây là tuyên bố đã được chứng thực bởi LHQ và được xem như một hiệp ước ràng buộc về pháp lý. Do đó, hành động làm suy yếu mức độ tự chủ của Hong Kong phải bị xem là sự vi phạm hiệp ước quốc tế. Tuy nhiên, phía Trung Quốc kiên quyết phản đối động thái của Mỹ.

Đại sứ Trung Quốc tại LHQ Zhang Jun tuyên bố đó là một “yêu cầu vô căn cứ”, đồng thời khẳng định dự luật an ninh cho Hong Kong hoàn toàn là vấn đề nội bộ của Trung Quốc, “không liên quan đến sứ mệnh của Hội đồng Bảo an”.

Có thể nói, quan hệ Trung - Mỹ đang ngày càng đứng trước mâu thuẫn sâu sắc sau hàng loạt vấn đề, từ cuộc chiến thương mại kéo dài âm ỉ suốt 2 năm qua, cho đến nguồn gốc đại dịch COVID-19, yêu sách chủ quyền bất hợp pháp trên Biển Đông của Trung Quốc, Luật an ninh Hong Kong và cuộc chiến công nghệ.

Trong bối cảnh các bất đồng xung quanh vấn đề thương mại và cách thức ứng phó với COVID-19 vẫn chưa được giải quyết, giới chuyên gia nhận định, việc Mỹ tiếp tục đưa ra động thái mới cùng những lời cảnh báo của Trung Quốc trong vấn đề Hong Kong sẽ trở thành bước lùi tiếp theo trong quan hệ giữa hai nền kinh tế hàng đầu thế giới.

Trong một động thái có liên quan, ngày 15-7, báo New York Times cho biết đã lên kế hoạch chuyển đội nhà báo kỹ thuật số của mình (gần 1/3 số nhân viên ở Hong Kong) sang thủ đô Seoul của Hàn Quốc vào năm tới. Đây là đợt di chuyển lớn đầu tiên của một tổ chức tin tức quốc tế kể từ khi Bắc Kinh áp đặt luật an ninh sâu rộng cho Hong Kong hồi tháng trước.

Huawei “mắc kẹt” trong cuộc chiến Mỹ-Trung

Phát biểu tại Nhà Trắng hôm 15-7 (giờ Việt Nam), Tổng thống Donald Trump thẳng thừng tuyên bố, Mỹ đã thuyết phục nhiều nước, trong đó có Anh, không sử dụng các thiết bị của tập đoàn công nghệ Huawei của Trung Quốc cho mạng viễn thông di động 5G. Tuyên bố này được đưa ra sau khi Chính phủ Anh ngày 14-7 chỉ thị các nhà cung cấp viễn thông nước này không mua thiết bị mạng 5G từ tập đoàn Huawei. Phản ứng sau tuyên bố này của Anh, Đại sứ Trung Quốc tại Anh Lưu Hiểu Minh đã lên tiếng cho rằng quyết định này của London là “đáng thất vọng và sai lầm”. Tập đoàn Huawei cũng kêu gọi Chính phủ Anh xem xét lại lệnh cấm, trong khi người phát ngôn tập đoàn này tại Anh Ed Brewster đã bày tỏ thất vọng, cho rằng động thái này là do sức ép từ Mỹ chứ không phải từ quan ngại về an ninh. Vào thời điểm vấn đề Hong Kong đang khiến căng thẳng giữa Mỹ và trung Quốc tiếp túc nóng lên, lời thừa nhận của Tổng thống Mỹ đã tiếp tục “thổi lửa” cho những bất đồng đang chực chờ bùng lên giữa hai cường quốc này trên nhiều mặt trận. Là nhà sản xuất thiết bị viễn thông lớn nhất thế giới, Huawei đang mắc kẹt trong cuộc chiến địa chính trị giữa Mỹ và Trung Quốc vào chính lúc này.

An Nhiên

Các tin khác

Kỳ vọng khác biệt từ nỗ lực duy trì đối thoại Mỹ - Trung Quốc

Kỳ vọng khác biệt từ nỗ lực duy trì đối thoại Mỹ - Trung Quốc

Chuyến thăm cấp Nhà nước tới Trung Quốc của Tổng thống Mỹ Donald Trump từ ngày 13-15/5 tới đang thu hút sự quan tâm rộng rãi của cộng đồng quốc tế. Trong bối cảnh cạnh tranh chiến lược giữa hai nền kinh tế lớn nhất thế giới tiếp tục gia tăng, hội nghị thượng đỉnh tại Bắc Kinh được đánh giá khó tạo ra đột phá mang tính lịch sử, nhưng vẫn được kỳ vọng sẽ góp phần duy trì các “lan can an toàn”, hạn chế nguy cơ đối đầu vượt tầm kiểm soát và tạo thêm dư địa ổn định cho kinh tế toàn cầu.

WHO trấn an dư luận trước cuộc sơ tán tàu có virus Hanta

WHO trấn an dư luận trước cuộc sơ tán tàu có virus Hanta

Sự hiện diện của người đứng đầu WHO diễn ra ngay trước thời điểm sơ tán hành khách khỏi con tàu du lịch MV Hondius, nơi phát hiện virus Hanta khiến ba người tử vong, không chỉ mang tính chất giám sát chuyên môn mà còn là một động thái chính trị và nhân đạo quan trọng nhằm đảm bảo sự an toàn tuyệt đối cho cư dân địa phương cũng như gần 150 hành khách đang mắc kẹt trên tàu.

EU, Brazil và Trung Quốc bắt tay lập liên minh carbon toàn cầu

EU, Brazil và Trung Quốc bắt tay lập liên minh carbon toàn cầu

Liên minh châu Âu (EU), Brazil và Trung Quốc mới đây chính thức ra mắt “Liên minh mở về thị trường carbon bắt buộc” trong lễ ký kết diễn ra tại thành phố Florence của Italy, đánh dấu bước tiến mới trong nỗ lực tăng cường hợp tác quốc tế nhằm ứng phó với biến đổi khí hậu và thúc đẩy quá trình chuyển đổi sang nền kinh tế phát thải thấp.

Chuyên gia: Virus Hanta nguy hiểm, nhưng không lây lan như COVID-19

Chuyên gia: Virus Hanta nguy hiểm, nhưng không lây lan như COVID-19

Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) và nhiều chuyên gia nhận định ổ dịch virus Hanta trên tàu du lịch vượt Đại Tây Dương nguy hiểm, nhưng không lây lan như virus SARS-CoV-2 gây ra đại dịch COVID-19. Hiện các nước đang khẩn trương truy vết tiếp xúc để hạn chế tối đa số ca mắc mới.

Châu Á chật vật ứng phó cú sốc năng lượng từ chiến sự Trung Đông

Châu Á chật vật ứng phó cú sốc năng lượng từ chiến sự Trung Đông

Cuộc xung đột tại Trung Đông đang đẩy khu vực châu Á – nơi tiêu thụ dầu mỏ lớn nhất thế giới – vào một phép thử về năng lực ứng phó khủng hoảng năng lượng. Trong bối cảnh nguồn cung bị gián đoạn nghiêm trọng, nhiều chính phủ trong khu vực đang gấp rút triển khai các biện pháp nhằm tìm kiếm nguồn thay thế, ổn định thị trường và giảm thiểu tác động lan tỏa đến tăng trưởng kinh tế.

Mỹ-Iran tiếp tục căng thẳng, nút thắt Hormuz chưa thể tháo gỡ

Mỹ-Iran tiếp tục căng thẳng, nút thắt Hormuz chưa thể tháo gỡ

Căng thẳng tại khu vực Trung Đông tiếp tục gia tăng khi Iran ngày 4/5 phát đi cảnh báo cứng rắn đối với các lực lượng Mỹ, yêu cầu không tiến vào eo biển Hormuz, trong bối cảnh Tổng thống Donald Trump tuyên bố Washington sẽ triển khai chiến dịch hỗ trợ các tàu bị mắc kẹt trong khu vực do ảnh hưởng của xung đột Mỹ - Israel với Iran.

Bước ngoặt lớn trong quan hệ xuyên Đại Tây Dương

Bước ngoặt lớn trong quan hệ xuyên Đại Tây Dương

Liên minh giữa Mỹ và châu Âu, với nòng cốt là NATO, nhiều thập niên được xem là trụ cột bảo đảm an ninh phương Tây. Tuy nhiên, những bất đồng ngày càng sâu sắc liên quan tới tình hình Trung Đông đang khiến mối quan hệ xuyên Đại Tây Dương rạn nứt.

Nga đề xuất tiếp quản uranium của Iran: Phương án cũ trong cục diện mới

Nga đề xuất tiếp quản uranium của Iran: Phương án cũ trong cục diện mới

Trong bối cảnh chảo lửa Trung Đông vẫn chưa hạ nhiệt, hồ sơ hạt nhân Iran một lần nữa trở thành tâm điểm của các nỗ lực ngoại giao quốc tế. Mới đây, Cơ quan Năng lượng Nguyên tử Quốc tế (IAEA) cho biết đang tiến hành đàm phán với Nga và một số quốc gia về khả năng đưa uranium làm giàu ra khỏi lãnh thổ Iran. Động thái này diễn ra khi Washington liên tục đặt điều kiện Tehran phải từ bỏ kho dự trữ và đình chỉ việc làm giàu uranium như một chìa khóa then chốt cho bất kỳ giải pháp hòa bình nào.

Mỹ duy trì phong tỏa Iran, bế tắc hạt nhân kéo dài, giá dầu tăng mạnh

Mỹ duy trì phong tỏa Iran, bế tắc hạt nhân kéo dài, giá dầu tăng mạnh

Tổng thống Mỹ Donald Trump tuyên bố sẽ tiếp tục duy trì phong tỏa hải quân đối với Iran cho đến khi đạt được một thỏa thuận về chương trình hạt nhân, trong bối cảnh căng thẳng giữa hai nước chưa có dấu hiệu hạ nhiệt, làm dấy lên lo ngại về nguy cơ bất ổn kéo dài tại khu vực Trung Đông và tác động lan rộng tới kinh tế toàn cầu.

Thấy gì từ cú xoay trục của Abu Dhabi?

Thấy gì từ cú xoay trục của Abu Dhabi?

Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất (UAE) tuyên bố rời Tổ chức Các nước Xuất khẩu Dầu mỏ và cơ chế OPEC+ sau 60 năm là thành viên, nhấn mạnh ưu tiên lợi ích quốc gia. Động thái này được giới phân tích đánh giá có thể tạo hiệu ứng dây chuyền trong nội bộ liên minh dầu mỏ, đồng thời làm gia tăng những toan tính địa chính trị và mang lại ưu thế cho Mỹ.

Nguy cơ đổ vỡ lệnh ngừng bắn mong manh giữa Pakistan và Afghanistan

Nguy cơ đổ vỡ lệnh ngừng bắn mong manh giữa Pakistan và Afghanistan

Căng thẳng ngoại giao và quân sự giữa Pakistan và Afghanistan vừa có bước leo thang nguy hiểm mới khi hai bên liên tiếp cáo buộc nhau tiến hành các cuộc tấn công xuyên biên giới, đe dọa phá vỡ thỏa thuận ngừng bắn mong manh được thiết lập hồi tháng 3 vừa qua.

Bước khởi đầu cho tiến trình chính trị mới ở dải Gaza

Bước khởi đầu cho tiến trình chính trị mới ở dải Gaza

Người Palestine tại khu vực Deir al-Balah thuộc dải Gaza lần đầu tiên tham gia một cuộc bầu cử địa phương sau hai thập kỷ gián đoạn, động thái được mô tả là bước tiến trong nỗ lực khôi phục đời sống chính trị và các thiết chế dân sự tại vùng lãnh thổ bị xung đột tàn phá.

Bài toán sức bền của Iran trong vòng siết tại Hormuz

Bài toán sức bền của Iran trong vòng siết tại Hormuz

Gần hai tháng kể từ ngày xung đột giữa Mỹ - Israel và Iran nổ ra tại Trung Đông, Tehran được cho là vẫn đang vận dụng chiến thuật bất đối xứng, tận dụng lợi thế địa lý và khả năng gây gián đoạn để bù đắp chênh lệch sức mạnh. Tuy nhiên, gần đây, khi Washington tuyên bố phong tỏa các cảng biển Iran và triển khai đồng thời ba nhóm tàu sân bay cùng hàng chục nghìn binh sĩ tới khu vực – đặt ra một câu hỏi lớn rằng liệu Tehran có thể cầm cự được bao lâu trong vòng siết ngày càng khép chặt tại eo biển Hormuz?

Báo chí Hàn Quốc: Tổng thống Lee muốn cùng Việt Nam tạo nên “kỳ tích sông Hồng”

Báo chí Hàn Quốc: Tổng thống Lee muốn cùng Việt Nam tạo nên “kỳ tích sông Hồng”

Truyền thông Hàn Quốc dẫn lời Tổng thống Lee Jae Myung ví von dòng sông Hàn và sông Hồng như đang hòa nhịp, biểu trưng cho sự gắn kết giữa hai dân tộc. Trong khi đó, dư luận nước này cũng đặc biệt chú ý tới chia sẻ của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm khi so sánh tương đậu nành Doenjang với tương Bần Việt Nam – càng ủ lâu càng đậm đà, như một ẩn dụ cho tình hữu nghị Việt Nam – Hàn Quốc ngày càng bền chặt theo thời gian.

EU gia cố “lá chắn chung” giữa sóng gió an ninh châu Âu

EU gia cố “lá chắn chung” giữa sóng gió an ninh châu Âu

Liên minh châu Âu (EU) nhóm họp thượng đỉnh đột xuất với nội dung then chốt xoay quanh cách thức vận dụng điều khoản phòng thủ chung giữa các thành viên khi một nước bị tấn công quân sự. Đây được xem là chủ đề nóng bỏng ở thời điểm quan hệ xuyên Đại Tây Dương có những rạn nứt.

Liên hợp quốc trước vận hội cải tổ lịch sử

Liên hợp quốc trước vận hội cải tổ lịch sử

Nhiệm kỳ của Tổng Thư ký Liên hợp quốc (LHQ) thứ 10 sẽ bắt đầu vào năm 2027, trong bối cảnh tổ chức đa phương lớn nhất hành tinh đối mặt nhiều khó khăn, từ xung đột vũ trang leo thang đến khủng hoảng niềm tin và tài chính chưa từng có. Đây không chỉ là một cuộc bầu cử nhân sự, mà là cuộc đua tìm kiếm một “kiến trúc sư” đủ tầm vóc để tái thiết lập trật tự thế giới trong một kỷ nguyên đầy biến động.

Dầu loang trên vịnh Ba Tư nhìn rõ từ không gian, cảnh báo hệ lụy khó lường

Dầu loang trên vịnh Ba Tư nhìn rõ từ không gian, cảnh báo hệ lụy khó lường

Những hình ảnh vệ tinh mới nhất được công bố bởi Cơ quan Vũ trụ châu Âu cho thấy các vệt dầu loang diện rộng trên vịnh Ba Tư có thể quan sát rõ từ không gian. Diễn biến này không chỉ phản ánh mức độ nghiêm trọng của ô nhiễm môi trường biển, mà còn làm dấy lên lo ngại về những tác động lâu dài đối với hệ sinh thái, chuỗi cung ứng năng lượng và an ninh khu vực.

Cơ hội ngoại giao mong manh giữa căng thẳng Trung Đông

Cơ hội ngoại giao mong manh giữa căng thẳng Trung Đông

Tổng thống Donald Trump ngày 21/4 tuyên bố gia hạn thỏa thuận ngừng bắn với Iran, trong khi chính quyền Washington đồng thời áp đặt một vòng trừng phạt mới nhằm gia tăng sức ép đối với Tehran trước thềm các cuộc đàm phán quan trọng dự kiến diễn ra tại Pakistan. Động thái này phản ánh chiến lược vừa kiềm chế xung đột quân sự, vừa tăng đòn bẩy kinh tế nhằm buộc Iran nhượng bộ trên bàn thương lượng.