“Mồi lửa” Hong Kong sẽ thổi bùng bất đồng Trung-Mỹ?

Như CAND online đã đưa tin, Tổng thống Mỹ Donald Trump ngày 15-7 (giờ Việt Nam) thông báo ban hành một sắc lệnh hành pháp chấm dứt những ưu đãi thương mại đối với Đặc khu hành chính Hong Kong (Trung Quốc). Diễn biến mới này phải chăng sẽ là “mồi lửa” châm ngòi cho một cuộc chiến giữa hai nước, sau loạt căng thẳng trên các mặt trận thương mại và công nghệ?

Phát biểu trong cuộc họp báo tại Nhà Trắng, Tổng thống Mỹ Donald Trump nêu rõ, theo sắc lệnh mới, Hong Kong giờ đây sẽ được Mỹ đối xử như đối với Trung Quốc đại lục, theo đó “không còn đặc quyền nào, không quy chế kinh tế đặc biệt và không xuất khẩu các công nghệ nhạy cảm”.

“Theo quan điểm của tôi, Hong Kong sẽ không còn đủ khả năng cạnh tranh với các thị trường tự do khác. Nhiều người sẽ rời bỏ Hong Kong”, ông Trump nói. Trước đó, hồi cuối tháng 6 vừa qua, ông Trump đã thông báo Mỹ hủy bỏ các ưu đãi thương mại đặc biệt dành cho Hong Kong, sau khi Quốc hội Trung Quốc thông qua Luật Bảo vệ an ninh quốc gia tại Đặc khu hành chính Hong Kong. Luật của Trung Quốc về Bảo vệ an ninh quốc gia tại Hong Kong chính thức có hiệu lực từ ngày 30-6 vừa qua.

Những diễn biến song phương trong vấn đề Hong Kong có thể sẽ trở thành bước lùi tiếp theo trong quan hệ giữa hai nền kinh tế hàng đầu thế giới. Ảnh: Reuters
Những diễn biến song phương trong vấn đề Hong Kong có thể sẽ trở thành bước lùi tiếp theo trong quan hệ giữa hai nền kinh tế hàng đầu thế giới. Ảnh: Reuters

Chính quyền Hong Kong khẳng định luật này đã khắc phục những lỗ hổng trong việc bảo vệ an ninh quốc gia ở đặc khu, thể hiện quyết tâm của chính quyền trung ương trong việc duy trì vững chắc chính sách “một nước, hai chế độ”, cũng như sự ổn định lâu dài và thịnh vượng của Hong Kong. Tuy vậy, đạo luật này liên tục vướng phải sự chỉ trích của Mỹ và phương Tây.

Tháng 5 vừa qua, Ngoại trưởng Mỹ Mike Pompeo cho biết Mỹ không còn coi Hong Kong độc lập về chính trị với Trung Quốc, một tuyên bố đánh dấu sự leo thang trong phản ứng của Washington đối với kế hoạch của Bắc Kinh trong vấn đề Hong Kong.

Cũng trong ngày 15-7, Tổng thống Trump cho biết ông đã ký ban hành Đạo luật Hong Kong, vốn được Quốc hội Mỹ thông qua trong tháng 7 này, cho phép áp dụng các biện pháp trừng phạt nhằm vào các quan chức Trung Quốc liên quan luật an ninh nói trên, bao gồm trừng phạt các ngân hàng giao dịch với những quan chức này.

Chỉ vài giờ sau khi tuyên bố của Tổng thống Mỹ được đưa ra, Bộ Ngoại giao Trung Quốc đã đăng một tuyên bố trên website chính thức, bày tỏ “phản đối mạnh mẽ và kịch liệt lên án” động thái của phía Mỹ ký ban hành luật liên quan Đặc khu hành chính Hong Kong của Trung Quốc.

Tuyên bố của Bộ Ngoại giao Trung Quốc cho rằng, việc làm của Mỹ là sự “bôi nhọ với dụng ý xấu” việc xây dựng luật an ninh quốc gia tại Hong Kong, đe dọa trừng phạt Trung Quốc, vi phạm nghiêm trọng luật pháp quốc tế và các nguyên tắc cơ bản trong quan hệ quốc tế, là sự “can thiệp thô bạo” vào công việc của Hong Kong và nội bộ Trung Quốc.

Tuyên bố nêu rõ Trung Quốc sẽ có những phản ứng cần thiết để bảo vệ các lợi ích hợp pháp của Trung Quốc và áp đặt trừng phạt đối với các cá nhân và thực thể liên quan của Mỹ, đồng thời hối thúc Mỹ ngừng can thiệp vào công việc nội bộ của Trung Quốc. Tuyên bố cũng cảnh báo, nếu phía Mỹ vẫn cố ý làm theo ý mình, Trung Quốc sẽ “kiên quyết đáp trả”. Trước đó, phía Trung Quốc cũng từng lên tiếng khẳng định quyết định của Washington rút quy chế thương mại đặc biệt đối với Hong Kong là vi phạm quy định của Tổ chức Thương mại Thế giới (WTO).

Đây không phải lần đầu tiên Mỹ - Trung trở nên căng thẳng liên quan đến vấn đề Hong Kong. Trong cuộc họp tại Liên Hợp Quốc (LHQ) hôm 28-5, Phái đoàn Mỹ từng khẳng định việc Trung Quốc lên kế hoạch áp luật an ninh quốc gia mới lên Hong Kong đã làm suy yếu mức độ tự chủ cao của đặc khu. Mỹ lập luận đây là tuyên bố đã được chứng thực bởi LHQ và được xem như một hiệp ước ràng buộc về pháp lý. Do đó, hành động làm suy yếu mức độ tự chủ của Hong Kong phải bị xem là sự vi phạm hiệp ước quốc tế. Tuy nhiên, phía Trung Quốc kiên quyết phản đối động thái của Mỹ.

Đại sứ Trung Quốc tại LHQ Zhang Jun tuyên bố đó là một “yêu cầu vô căn cứ”, đồng thời khẳng định dự luật an ninh cho Hong Kong hoàn toàn là vấn đề nội bộ của Trung Quốc, “không liên quan đến sứ mệnh của Hội đồng Bảo an”.

Có thể nói, quan hệ Trung - Mỹ đang ngày càng đứng trước mâu thuẫn sâu sắc sau hàng loạt vấn đề, từ cuộc chiến thương mại kéo dài âm ỉ suốt 2 năm qua, cho đến nguồn gốc đại dịch COVID-19, yêu sách chủ quyền bất hợp pháp trên Biển Đông của Trung Quốc, Luật an ninh Hong Kong và cuộc chiến công nghệ.

Trong bối cảnh các bất đồng xung quanh vấn đề thương mại và cách thức ứng phó với COVID-19 vẫn chưa được giải quyết, giới chuyên gia nhận định, việc Mỹ tiếp tục đưa ra động thái mới cùng những lời cảnh báo của Trung Quốc trong vấn đề Hong Kong sẽ trở thành bước lùi tiếp theo trong quan hệ giữa hai nền kinh tế hàng đầu thế giới.

Trong một động thái có liên quan, ngày 15-7, báo New York Times cho biết đã lên kế hoạch chuyển đội nhà báo kỹ thuật số của mình (gần 1/3 số nhân viên ở Hong Kong) sang thủ đô Seoul của Hàn Quốc vào năm tới. Đây là đợt di chuyển lớn đầu tiên của một tổ chức tin tức quốc tế kể từ khi Bắc Kinh áp đặt luật an ninh sâu rộng cho Hong Kong hồi tháng trước.

Huawei “mắc kẹt” trong cuộc chiến Mỹ-Trung

Phát biểu tại Nhà Trắng hôm 15-7 (giờ Việt Nam), Tổng thống Donald Trump thẳng thừng tuyên bố, Mỹ đã thuyết phục nhiều nước, trong đó có Anh, không sử dụng các thiết bị của tập đoàn công nghệ Huawei của Trung Quốc cho mạng viễn thông di động 5G. Tuyên bố này được đưa ra sau khi Chính phủ Anh ngày 14-7 chỉ thị các nhà cung cấp viễn thông nước này không mua thiết bị mạng 5G từ tập đoàn Huawei. Phản ứng sau tuyên bố này của Anh, Đại sứ Trung Quốc tại Anh Lưu Hiểu Minh đã lên tiếng cho rằng quyết định này của London là “đáng thất vọng và sai lầm”. Tập đoàn Huawei cũng kêu gọi Chính phủ Anh xem xét lại lệnh cấm, trong khi người phát ngôn tập đoàn này tại Anh Ed Brewster đã bày tỏ thất vọng, cho rằng động thái này là do sức ép từ Mỹ chứ không phải từ quan ngại về an ninh. Vào thời điểm vấn đề Hong Kong đang khiến căng thẳng giữa Mỹ và trung Quốc tiếp túc nóng lên, lời thừa nhận của Tổng thống Mỹ đã tiếp tục “thổi lửa” cho những bất đồng đang chực chờ bùng lên giữa hai cường quốc này trên nhiều mặt trận. Là nhà sản xuất thiết bị viễn thông lớn nhất thế giới, Huawei đang mắc kẹt trong cuộc chiến địa chính trị giữa Mỹ và Trung Quốc vào chính lúc này.

An Nhiên

Các tin khác

Bài toán bảo vệ bí mật công nghệ nhìn từ cuộc điều tra tại Nvidia

Bài toán bảo vệ bí mật công nghệ nhìn từ cuộc điều tra tại Nvidia

Hội đồng quản trị Tập đoàn công nghệ Nvidia mới đây cho biết đã mở cuộc điều tra độc lập sau khi xuất hiện thông tin Giám đốc điều hành Jensen Huang có thể là mục tiêu của tình báo nước ngoài. Vụ việc đặt ra câu hỏi về cách Mỹ bảo vệ công nghệ chiến lược khi những thông tin này nằm trong tay doanh nghiệp tư nhân.

Mỹ mở rộng phong tỏa Iran, nguy cơ xung đột quân sự leo thang

Mỹ mở rộng phong tỏa Iran, nguy cơ xung đột quân sự leo thang

Mỹ đang mở rộng chiến dịch phong tỏa Iran, từ các cảng biển sang các tuyến vận tải đường bộ và khu vực biển Caspi, nhằm siết chặt nguồn cung vũ khí, công nghệ và tài chính của Tehran. Động thái diễn ra trong bối cảnh căng thẳng tại eo biển Hormuz tiếp tục gia tăng, các cuộc tấn công nhằm vào tàu thương mại và mục tiêu quân sự diễn ra liên tiếp, trong khi những nỗ lực ngoại giao vẫn chưa tạo được đột phá.

Châu Âu chao đảo trước làn sóng đe dọa đánh bom giả mạo

Châu Âu chao đảo trước làn sóng đe dọa đánh bom giả mạo

Mới đây, một số tòa soạn báo chí và đài truyền hình tại Ireland và Bulgaria đã nhận được những lời đe dọa đánh bom qua thư điện tử. Đến nay, dù chưa có bất kỳ thiết bị nổ nào được tìm thấy, sự việc đã làm dấy lên những lo ngại sâu sắc trong giới chức châu Âu về một chiến dịch "chiến tranh lai" tinh vi, được thiết kế nhằm gây bất ổn và gieo rắc nỗi sợ hãi trong lòng xã hội phương Tây.

Báo động toàn cầu vấn đề thiếu vận động ở thanh thiếu niên

Báo động toàn cầu vấn đề thiếu vận động ở thanh thiếu niên

Theo tiến sĩ Tedros Adhanom Ghebreyesus, Tổng Giám đốc Tổ chức Y tế thế giới (WHO), trong 15 năm qua, thế giới hầu như không đạt được tiến bộ nào trong việc khuyến khích thanh thiếu niên vận động, trong đó các em gái là nhóm bị tụt lại xa nhất. Ông Ghebreyesus khẳng định, giải pháp không nằm ở việc yêu cầu thanh thiếu niên phải nỗ lực hơn.

Bầu cử giữa nhiệm kỳ Mỹ: Những tác động từ Trung Đông đến thương mại toàn cầu

Bầu cử giữa nhiệm kỳ Mỹ: Những tác động từ Trung Đông đến thương mại toàn cầu

Cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ tại Mỹ ngày 3/11 đã giúp đảng Dân chủ giành quyền kiểm soát cả Hạ viện và Thượng viện, chấm dứt thế đa số của đảng Cộng hòa tại Quốc hội. Kết quả này được dự báo sẽ tác động sâu rộng đến chính sách đối ngoại và kinh tế của chính quyền Tổng thống Donald Trump, từ chiến sự Mỹ - Iran, tình hình Ukraine đến thương mại toàn cầu và ngành công nghiệp trí tuệ nhân tạo (AI).

Khi tiện ích công nghệ trở thành lỗ hổng an ninh tại châu Âu

Khi tiện ích công nghệ trở thành lỗ hổng an ninh tại châu Âu

Chỉ bằng cách điều khiển nhiệt độ các hệ thống làm lạnh từ xa, tin tặc đã gây thiệt hại lớn cho hàng loạt siêu thị châu Âu. Những cuộc tấn công này không chỉ phơi bày lỗ hổng công nghệ mà còn đặt ra câu hỏi về khả năng bảo vệ chuỗi cung ứng thực phẩm trước các mối đe dọa an ninh mạng ngày càng phức tạp.

Những lá phiếu giữa kỳ và dư địa chính sách Mỹ

Những lá phiếu giữa kỳ và dư địa chính sách Mỹ

Cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ ngày 3/11 sẽ quyết định quyền kiểm soát Quốc hội Mỹ trong hai năm cuối nhiệm kỳ của Tổng thống Donald Trump. Khi chi phí sinh hoạt trở thành mối quan tâm hàng đầu của cử tri, cuộc đua cũng đặt ra câu hỏi về khả năng chuyển tăng trưởng kinh tế thành những cải thiện thiết thực trong đời sống.

Hé mở cơ hội ngoại giao giữa bóng đen xung đột Mỹ - Iran

Hé mở cơ hội ngoại giao giữa bóng đen xung đột Mỹ - Iran

Các nỗ lực tiếp xúc thông qua trung gian Qatar đang mở ra cơ hội ngoại giao mới giữa Mỹ và Iran, trong bối cảnh hai bên vẫn duy trì lập trường cứng rắn và chuẩn bị cho khả năng xung đột quân sự tái bùng phát. Bất đồng về các điều kiện đàm phán, chương trình hạt nhân và quyền kiểm soát eo biển Hormuz tiếp tục là những trở ngại lớn đối với triển vọng đạt được thỏa thuận.

Nga–châu Phi: Khi hợp tác kinh tế trở thành ưu tiên chiến lược

Nga–châu Phi: Khi hợp tác kinh tế trở thành ưu tiên chiến lược

Không chỉ củng cố những mối quan hệ chính trị và an ninh truyền thống, Nga đang tìm cách tạo dựng ảnh hưởng lâu dài tại châu Phi thông qua thương mại, năng lượng và công nghệ. Hội nghị thượng đỉnh tại Moskva cho thấy bước chuyển đáng chú ý trong định hướng hợp tác giữa hai bên.

Những ưu tiên cấp thiết nhìn từ Hội nghị Ngoại trưởng G20

Những ưu tiên cấp thiết nhìn từ Hội nghị Ngoại trưởng G20

Hội nghị Ngoại trưởng Nhóm các nền kinh tế lớn (G20) tại Atlanta, Mỹ, dự kiến khép lại ngày 31/10 (giờ địa phương) với tuyên bố của nước chủ trì thay cho thông cáo chung. Bất đồng về Ukraine, Trung Đông và chính sách thương mại tiếp tục cản trở đồng thuận, trong khi sức ép lên năng lượng, lương thực và chuỗi cung ứng đòi hỏi các bên tìm hướng phối hợp.

Chi phí chiến sự gia tăng sức ép đối với Tổng thống Donald Trump

Chi phí chiến sự gia tăng sức ép đối với Tổng thống Donald Trump

Chi phí cuộc chiến Mỹ - Israel nhằm vào Iran đã tăng lên ít nhất 47,1 tỷ USD, theo báo cáo mới nhất của Lầu Năm Góc gửi Quốc hội Mỹ. Con số này vượt xa các dự báo trước đó, làm dấy lên lo ngại về khả năng duy trì chiến dịch quân sự, gây thêm sức ép đối với ngân sách liên bang và trở thành bất lợi chính trị đối với Tổng thống Donald Trump trước thềm cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ.

Israel với những phép tính liên minh hậu bầu cử

Israel với những phép tính liên minh hậu bầu cử

Kết quả kiểm phiếu mới nhất của cuộc bầu cử Quốc hội Israel tiếp tục cho thấy chưa khối chính trị nào giành được đa số cần thiết để thành lập chính phủ. Trong khi các bên bắt đầu thăm dò khả năng hợp tác, Tổng thống Isaac Herzog kêu gọi lãnh đạo các chính đảng giữ tinh thần cởi mở nhằm tránh phải tổ chức một cuộc bầu cử khác.

Nỗ lực ngoại giao trước leo thang căng thẳng Mỹ-Iran

Nỗ lực ngoại giao trước leo thang căng thẳng Mỹ-Iran

Các bộ trưởng và quan chức an ninh cấp cao từ Pakistan, Arab Saudi và Thổ Nhĩ Kỳ – ba quốc gia thành viên của Hiệp ước Phòng thủ Chung Mecca – hiện đang có mặt tại thủ đô Tehran (Iran) để thảo luận về các vấn đề an ninh khu vực. Động thái ngoại giao khẩn trương này diễn ra trong bối cảnh xuất hiện nhiều mối đe dọa về các cuộc không kích mới của Mỹ nhằm vào Iran.

Tranh luận nóng Starlink và Starshield tại Ukraine

Tranh luận nóng Starlink và Starshield tại Ukraine

Việc hệ thống vệ tinh Starlink và phiên bản quân sự Starshield tại Ukraine bị hạn chế tốc độ trong hơn một tuần đã gây gián đoạn một số hoạt động quân sự của Kiev, đồng thời làm gia tăng căng thẳng giữa Ukraine, tỷ phú Elon Musk và chính quyền Mỹ.

Nhiều nước kêu gọi kiềm chế trước nguy cơ xung đột Mỹ - Iran leo thang

Nhiều nước kêu gọi kiềm chế trước nguy cơ xung đột Mỹ - Iran leo thang

Ngày 23/10, ngoại trưởng 8 quốc gia gồm Anh, Pháp, Đức, Thổ Nhĩ Kỳ, Arab Saudi, Pakistan, Ai Cập và Italy đã nhóm họp tại Istanbul để thảo luận về tình hình eo biển Hormuz và những diễn biến an ninh khu vực. Cuộc gặp diễn ra trong bối cảnh nguy cơ đối đầu quân sự giữa Mỹ và Iran tiếp tục gia tăng, làm dấy lên lo ngại về những hệ lụy đối với Trung Đông cũng như nền kinh tế thế giới.