Liên hoan Sân khấu thủ đô lần thứ IV-2020: Thiếu vắng những kịch bản mới

Liên hoan Sân khấu thủ đô lần thứ IV-2020 thiếu vắng những kịch bản mới, những kịch bản mang hơi thở của cuộc sống đương đại mà chủ yếu là các vở diễn được dàn dựng lại ở các thời kỳ trước. Điều này cũng là sự phản ánh khá chân thực một đời sống sân khấu trầm buồn ở Thủ đô.

Tối 3/10, Liên hoan Sân khấu Thủ đô lần thứ IV-2020 đã bế mạc với phần tổng kết nghệ thuật và trao giải thưởng cho các vở diễn, nghệ sĩ, thành phần sáng tạo. Có 13 vở diễn tham gia kỳ liên hoan lần này và đã có nhiều giải thưởng được trao. Tuy nhiên có thể thấy đây là một kỳ liên hoan thiếu vắng những kịch bản mới, những kịch bản mang hơi thở của cuộc sống đương đại mà chủ yếu là các vở diễn được dàn dựng lại ở các thời kỳ trước. Điều này cũng là sự phản ánh khá chân thực một đời sống sân khấu trầm buồn ở Thủ đô.

Liên hoan Sân khấu Thủ đô được tổ chức trong tình hình dịch COVID-19 đã cơ bản được khống chế. Tuy nhiên, Ban tổ chức vẫn chấp hành các nội quy, quy định của công tác phòng dịch tại các nhà hát nơi diễn ra các buổi thi diễn của Liên hoan. 

NSND Trịnh Thúy Mùi - Chủ tịch Hội Nghệ sĩ Sân khấu Việt Nam, Trưởng ban chỉ đạo Liên hoan cho biết: "Năm nay, dịch COVID hoành hành nhưng chúng tôi vẫn triển khai kế hoạch từ đầu năm và gửi giấy mời đến các đơn vị để họ lên kế hoạch tập luyện. Vừa làm công tác chuẩn bị cho liên hoan, vừa theo dõi công tác dịch bệnh nên anh chị em nghệ sĩ cũng có phần lo lắng. Nhưng cuối cùng, cả nước đã kiểm soát được tình hình và thiết lập được trạng thái bình thường mới nên chúng tôi đã quyết định bắt tay ngay vào việc tổ chức Liên hoan đúng vào dịp kỷ niệm các ngày lễ lớn và hướng về ngày Giỗ tổ nghề sân khấu 12-8 âm lịch".

Ban tổ chức trao các giải thưởng xuất sắc dành cho đạo diễn Trần Lực, Tạ Tuấn Minh và biên đạo múa Hoài Anh.
Ban tổ chức trao các giải thưởng xuất sắc dành cho đạo diễn Trần Lực, Tạ Tuấn Minh và biên đạo múa Hoài Anh.

Vì dịch COVID-19 khiến đời sống văn hóa nghệ thuật gần như đóng băng trong suốt nhiều tháng, vì thế Liên hoan Sân khấu Thủ đô cùng với Liên hoan nghệ thuật Sân khấu về hình tượng người chiến sĩ CAND tổ chức hồi tháng 7-2020 đã thực sự là các hoạt động "hâm nóng" đời sống nghệ thuật của Thủ đô. 

Diễn ra từ ngày 26-9 đến 3-10, khán giả Thủ đô đã có cơ hội được xem 13 vở diễn ở các loại hình sân khấu như chèo, cải lương, kịch nói với các vở: "Trương Chi - Mị Nương" - Nhà hát Kịch Hà Nội; "Những người ở lại" - Trường Đại học Sân khấu & Điện ảnh Hà Nội; "Huyền thoại Hà Nội" - Trường Đại học Văn hóa Nghệ thuật Quân đội; "Trinh Nguyên" - Nhà hát Chèo Việt Nam; "Hoàng thúc Lý Long Tường" - Nhà hát Chèo Bắc Giang; "Người đi tìm minh chủ" - Nhà hát Cải lương Việt Nam; "Bạch đàn liễu" - LUCTEAM; "Huyền thoại Thánh Mẫu" - Nhà hát Cải lương Hà Nội; "Cánh chim trắng trong đêm" - Hội Sân khấu tỉnh Bạc Liêu"; "Chuyện thành Cổ Loa" - Hội Nghệ sĩ Sân khấu TP Hồ Chí Minh; "Người tốt nhà số 5" - Nhà hát Kịch Việt Nam; "Đợi đến mùa xuân" - Nhát hát Tuổi trẻ; "Tình sử Thăng Long" - Nhà hát Chèo Hà Nội.

13 vở diễn là 13 phong cách khác nhau và đã có sự đa dạng khi Liên hoan Sân khấu Thủ đô năm nay không chỉ bó hẹp trong phạm vi các đơn vị nghệ thuật đóng trên địa bàn Hà Nội như các lần tổ chức Liên hoan Sân khấu Thủ đô năm trước, biên độ đề tài cũng mở rộng hơn. 

Có thể nói, trong bối cảnh dịch bệnh diễn biến phức tạp, nhưng các nhà hát, đơn vị nghệ thuật vẫn nỗ lực dàn dựng, tập luyện để có vở diễn tham gia kỳ liên hoan này là một điều rất đáng khích lệ, động viên. Tuy chất lượng các vở diễn theo đại diện của Ban Giám khảo là còn chưa đồng đều, nhiều vở diễn tính khái quát chưa cao, thông điệp vở diễn chưa được truyền tải một cách rõ nét, mà còn đang mải mê hoặc bị sa đà vào các "trò diễn". 

Một cảnh trong vở "Người tốt nhà số 5" của Nhà hát Kịch Việt Nam.
Một cảnh trong vở "Người tốt nhà số 5" của Nhà hát Kịch Việt Nam.

Ở kỳ liên hoan này, hầu hết các vở diễn đều là các vở được dựng lại và thiếu vắng hơi thở của cuộc sống đương đại hôm nay. Đặc biệt hơn, có những vở diễn trên sân khấu xã hội hóa lại được đầu tư công phu hơn, bài bản hơn, hay hơn, đẹp hơn nhiều so với các vở diễn của các đoàn trong biên chế nhà nước như "Bạch đàn liễu" của LUCTEAM, "Chuyện thành Cổ Loa" của Hội Nghệ sĩ Sân khấu TP Hồ Chí Minh... 

Điều này cũng là một minh họa rất rõ nét cho nhận định rằng, gần đây các sân khấu xã hội hóa đã trở nên năng động, nắm bắt tốt những nhu cầu thị hiếu của khán giả để đáp ứng và thay đổi. Còn sân khấu trong khu vực nhà nước, đặc biệt là ở Thủ đô Hà Nội vẫn rất "hàn lâm", thậm chí là cũ kỹ, chậm hoặc ngại thay đổi, mà vẫn làm theo kiểu "Ngân sách nhà nước đặt hàng" chứ không phải "khán giả đặt hàng".

Kỳ Liên hoan năm nay chứng kiến sự bứt phá của một thế hệ các đạo diễn đầy sức sống như Tạ Tuấn Minh, Phùng Tiến Minh, Lê Tuấn, Lê Nguyên Đạt, Trần Lực... Có thể các nghệ sĩ này về tuổi đời không còn trẻ, tuy nhiêu họ đã đem đến cho đời sống sân khấu một không khí trẻ trung, tươi mới với những khám phá, dấn thân với sân khấu hết sức dũng cảm, ngoạn mục. 

Năm nay, giải đạo diễn xuất sắc đã thuộc về NSƯT Trần Lực với vở "Bạch đàn liễu" và NSƯT Tạ Tuấn Minh với vở "Người tốt nhà số 5" được cho là hoàn toàn xứng đáng. Đây cũng là 2 vở diễn nhận được nhiều lời khen ngợi nhất kỳ liên hoan với tiếng vỗ tay kéo dài của khán giả và để lại dư âm sâu sắc, xúc động trong lòng khán giả. Việc trao tới 31 giải Bạc và 21 giải Vàng dành cho diễn viên cũng được cho là quá nhiều trong khuôn khổ một kỳ liên hoan chỉ có 13 vở diễn tham gia.

Có thể thấy, sự thiếu vắng những tác phẩm sân khấu mới mẻ, thiếu vắng hơi thở của cuộc sống đương đại đã khiến kỳ liên hoan năm nay cũng như đời sống sân khấu của Thủ đô trở nên hoài cổ và có phần cũ kỹ. Ban tổ chức, Ban giám khảo cuộc thi cũng kỳ vọng những yếu điểm này sẽ được khắc phục vào kỳ liên hoan sau. Dù sao, sân khấu có sức sống lâu bền và rực rỡ hay không, phụ thuộc nhiều vào khán giả. Làm cho sân khấu trở nên gần gũi với khán giả, với cuộc sống ngày hôm nay hơn, cũng chính là cách kéo khán giả đến với sân khấu!

NSND Hoàng Dũng - Chủ tịch Hội đồng Giám khảo:

Liên hoan Sân khấu Thủ đô lần IV đã có sự lan tỏa tới nhiều đoàn nghệ thuật cách xa Hà Nội như TP Hồ Chí Minh, Bạc Liêu, Bắc Giang và điều đặc biệt là những vở diễn này lại phản ánh rất chân thực, hấp dẫn cuộc sống, đấu tranh của người Hà Nội xưa và nay. 

Trong liên hoan lần này, nhiều kịch bản cũ đã được dàn dựng theo cách nhìn mới của ngày hôm nay, cho thấy những tư duy mới, những tìm tòi rất đáng vui, đáng trân trọng. Trong liên hoan xuất hiện nhiều đạo diễn trẻ, có tiềm năng bên cạnh những đạo diễn đã thành danh là một tín hiệu rất vui. 

Nhưng có một điều mà ai cũng thấy rõ, đó là liên hoan lần này có sự thiếu vắng những kịch bản mới mà đa phần là các tác phẩm được dàn dựng lại. Vì thế, dường như thiếu đi bóng dáng của những vở diễn phản ánh chân thực, sâu sắc cuộc sống hôm nay.

NSND Thúy Mùi:

Với 13 tác phẩm sân khấu tham gia Liên hoan thuộc các loại hình nghệ thuật: chèo, kịch nói, cải lương với các đề tài lịch sử, dã sử, dân gian, hiện đại... trong đó có nhiều tác phẩm đề cao tinh thần chiến đấu, bảo vệ Tổ quốc, xây dựng nhân cách phẩm chất con người Việt Nam nói chung và con người Hà Nội nói riêng. 

Ở liên hoan lần này, tôi đánh giá cao những tìm tòi, sáng tạo nghệ thuật của các tác giả, đạo diễn, diễn viên và các thành phần sáng tạo nghệ thuật trẻ tuổi. Họ đã góp phần tạo nên sức truyền cảm và ấn tượng thẩm mĩ đến với người xem, góp phần làm cho sức sống nghệ thuật sân khấu có sự lan tỏa, sôi động hơn.

Một số giải thưởng của Liên hoan

Giải Vàng vở diễn:

"Bạch đàn liễu" (Kịch bản: Xuân Trình; Đạo diễn NSƯT Trần Lực; Đơn vị: LUCTEAM.

"Người tốt nhà số 5" (Kịch bản: Lưu Quang Vũ; Đạo diễn: NSƯT Tạ Tuấn Minh; Đơn vị: Nhà hát Kịch Việt Nam)

Giải Bạc cho vở diễn:

 "Tình sử Thăng Long" (Kịch bản: Phạm Văn Quý; Chuyển thể chèo: Lê Thế Song; Đạo diễn: NSƯT Lê Tuấn)

 "Truyền tích Cổ Loa xưa" (Kịch bản: Mai Hương - Nguyên Phương; Đạo diễn NSƯT Lê Nguyên Đạt; Đơn vị: Hội Nghệ sĩ Sân khấu TP. Hồ Chí Minh)

 "Trương Chi - Mị Nương" (Kịch bản: Phùng Nguyễn; Đạo diễn: NSƯT Phùng Tiến Minh; Đơn vị: Nhà hát Kịch Hà Nội)

Nguyệt Hà

Các tin khác

80 năm kết nối những tâm hồn nghệ thuật

80 năm kết nối những tâm hồn nghệ thuật

Trải qua 80 năm xây dựng và trưởng thành, Báo Công an nhân dân (CAND) không chỉ là tiếng nói của lực lượng CAND, mà còn là địa chỉ tin cậy, gắn bó của nhiều thế hệ văn nghệ sĩ cả nước. Từ những trang viết, cuộc trò chuyện đến sự đồng hành trong các hoạt động văn hóa, nghệ thuật, tình cảm chân thành mà giới văn nghệ sĩ dành cho Báo CAND đã góp phần bồi đắp mối gắn kết bền chặt giữa báo chí với đời sống văn học, nghệ thuật, giữa người cầm bút với những người làm nghệ thuật. Qua năm tháng, sự tin yêu, trân trọng và đồng hành ấy đã trở thành một phần ý nghĩa trong hành trình phát triển của tờ báo. Sức lan tỏa của một cơ quan báo chí không chỉ ở những trang viết mà còn ở khả năng kết nối con người bằng niềm tin và những giá trị nhân văn.

Đạo diễn, NSND Tạ Tuấn Minh: Tôi bị cuốn hút bởi hình tượng người chiến sĩ công an

Đạo diễn, NSND Tạ Tuấn Minh: Tôi bị cuốn hút bởi hình tượng người chiến sĩ công an

Đạo diễn, NSND Tạ Tuấn Minh hiện là Phó trưởng đoàn Kịch cổ điển, Nhà hát Kịch Việt Nam. Anh được biết đến là một nghệ sĩ có nhiều khám phá độc đáo, mới mẻ với kịch đương đại, lịch sử, thiếu nhi. "Bén duyên" và bị cuốn hút với các vở diễn về đề tài hình tượng người chiến sĩ Công an nhân dân (CAND) đã giúp anh có nhiều trải nghiệm mới mẻ. Phóng viên Chuyên đề Văn nghệ Công an có cuộc trò chuyện với NSND Tạ Tuấn Minh.

Khi yêu thương nối dài qua năm tháng...

Khi yêu thương nối dài qua năm tháng...

Từ những giai điệu thấm đẫm tình quê hương đến những câu chuyện lay động lòng người, chương trình nghệ thuật "Kết nối yêu thương" gửi đi thông điệp giản dị mà sâu sắc: Không ai nên đơn độc trước nghịch cảnh. Đằng sau mỗi người phụ nữ đau yếu, mỗi em nhỏ mang bệnh hiểm nghèo là một phận đời cần được chở che, một ước mơ cần được níu giữ. Khi những trái tim cùng rung lên nhịp đập yêu thương, nghệ thuật không chỉ chạm đến cảm xúc mà còn khơi dậy trách nhiệm cộng đồng, thắp lên hy vọng cho những cuộc đời còn nhiều gian khó.

Cuộc đối thoại tinh tế của các nền văn hóa

Cuộc đối thoại tinh tế của các nền văn hóa

Liên hoan phim (LHP) Tài liệu châu Âu – Việt Nam lần thứ 16 (diễn ra từ ngày 18 đến ngày 26/9) quy tụ 25 tác phẩm điện ảnh tài liệu đặc sắc đến từ Việt Nam và các quốc gia châu Âu. Đây không chỉ là “bữa tiệc” điện ảnh, mở ra cơ hội giao lưu, hợp tác giữa những người làm nghề mà còn là cầu nối để dòng phim đặc biệt này đến gần với công chúng hơn.

Ca sĩ Tùng Dương đã tổ chức riêng nhiều live concert.

Từ “độc đạo” đến đại chúng

25 năm trong nghề, Tùng Dương đã có một hành trình đặc biệt mà không nhiều nghệ sĩ thế hệ anh có thể làm được. Đó là hành trình của một nghệ sĩ luôn muốn bước ra khỏi vùng an toàn, không ngừng thử nghiệm, tìm kiếm những giới hạn mới của giọng hát và tư duy âm nhạc. Nhưng cũng chính trên hành trình tưởng như ngày càng đi xa ấy, Tùng Dương lại ngày càng trở về gần hơn với những điều căn cốt: gia đình, tình yêu, con người, quê hương, đất nước, những giá trị đã làm nên căn tính của mình.

Buổi gặp gỡ báo chí giới thiệu chương trình “Phú Quang - Còn mãi một tình yêu” tại Nhà hát Hồ Gươm

Âm nhạc không chỉ là ký ức

Gần 5 năm sau ngày nhạc sĩ Phú Quang rời cõi tạm, những giai điệu của ông vẫn hiện diện trong đời sống âm nhạc Việt Nam. Năm 2026, ba người con của ông chính thức tiếp nhận di sản âm nhạc mà cha để lại. Nhưng câu chuyện di sản âm nhạc Phú Quang không chỉ là câu chuyện của một gia đình tiếp nhận một gia tài nghệ thuật. Nó đặt ra một vấn đề lớn hơn: làm thế nào để di sản âm nhạc của một nhạc sĩ được bảo vệ, được trao truyền và tiếp tục sống trong đời sống đương đại?

Từ lời khen - chê đến chiều sâu phê bình

Từ lời khen - chê đến chiều sâu phê bình

Ngày nay, nhiều tác phẩm điện ảnh ra đời nhận được sự bàn luận sôi nổi trên mạng xã hội cùng những bài review phim xuất hiện dày đặc. Tuy nhiên, giữa dòng chảy ồn ã ấy lại thiếu vắng những bài phê bình có chuyên môn, đi sâu vào ngôn ngữ điện ảnh, giá trị nghệ thuật và ý nghĩa văn hóa của tác phẩm. Để đời sống điện ảnh không chỉ dừng lại ở những lời khen - chê, đánh giá cực đoan, cần thêm những tiếng nói phê bình giàu tri thức, góp phần nâng cao thị hiếu và nuôi dưỡng tình yêu điện ảnh trong công chúng.

Khai thác văn hóa truyền thống, cần sự am hiểu sâu sắc

Khai thác văn hóa truyền thống, cần sự am hiểu sâu sắc

Việc đưa chất liệu truyền thống vào các sản phẩm nghệ thuật đang trở thành xu hướng và mở ra nhiều hướng sáng tạo, góp phần làm mới cách tiếp cận và lan tỏa những giá trị văn hóa Việt Nam. Tuy nhiên, điều này cũng yêu cầu nghệ sĩ cần sự hiểu biết, tôn trọng và trách nhiệm với những giá trị văn hóa mà sản phẩm khai thác.

“Vui bất tuyệt” hôm qua và hôm nay

“Vui bất tuyệt” hôm qua và hôm nay

“Vui bất tuyệt” của Tố Hữu - một trong những bài thơ tiêu biểu viết về Cách mạng Tháng Tám năm 1945, không chỉ là niềm vui của một cá nhân, hay của hàng chục triệu người, còn là niềm vui hồi sinh của một dân tộc vừa thoát khỏi ách nô lệ, giành lại quyền làm chủ vận mệnh. Cũng là niềm vui được cống hiến và kiến tạo tương lai. “Vui bất tuyệt” trở thành cảm hứng chung cho nhiều tác phẩm nổi tiếng cùng chủ đề.

Người trẻ yêu lịch sử qua văn học, nghệ thuật

Người trẻ yêu lịch sử qua văn học, nghệ thuật

Những người trẻ thế hệ 8x, 9x, 2000 đang lựa chọn cách tiếp cận lịch sử theo cách riêng của mình. Với họ, lịch sử là những câu chuyện được kể lại sống động trên các nền tảng số, hay những bộ phim, những bài hát, những tiểu thuyết hấp dẫn và ý nghĩa... giúp họ hiểu hơn về đất nước mình.

"Kế hoạch CM12" - Tái hiện chiến công lịch sử

"Kế hoạch CM12" - Tái hiện chiến công lịch sử

Bắt đầu lên sóng truyền hình ANTV (thứ Bảy, Chủ nhật) từ ngày 22/8 và trên kênh HTV9 (thứ Hai, thứ Ba) từ ngày 24/8, bộ phim truyền hình "Kế hoạch CM12" đã nhanh chóng thu hút sự quan tâm của công chúng. Không chỉ khắc họa những cuộc đấu trí căng thẳng, "Kế hoạch CM12" còn làm nổi bật bản lĩnh, trí tuệ và sự hy sinh thầm lặng của những cán bộ, chiến sĩ CAND trong hành trình bảo vệ An ninh Tổ quốc từ những ngày đầu đất nước thống nhất.

Trưởng thành cùng lực lượng

Trưởng thành cùng lực lượng

Trong hơn 80 năm xây dựng, phấn đấu và trưởng thành của lực lượng Công an nhân dân Việt Nam, có thể nói rằng, văn học nghệ thuật về lực lượng công an với sứ mệnh của mình đã góp phần đáng kể vào sự nghiệp bảo vệ an ninh Tổ quốc, vì cuộc sống bình yên, hạnh phúc của nhân dân…

Thời của tiểu thuyết trinh thám

Thời của tiểu thuyết trinh thám

Mới đây, việc 2 bộ phim kinh dị "BACKROOMS" và "Obsession" thắng lớn phòng vé đã gây ra nhiều bất ngờ. Bên cạnh việc được thực hiện bởi các nhà sáng tạo nội dung tuy không chuyên về điện ảnh nhưng lại mang đến sự mới mẻ, thích thú, thì thực tế này cũng cho thấy thể loại thriller/mystery hay giật gân/bí ẩn đang được yêu thích hơn bao giờ hết cả trong phim ảnh cũng như văn chương.

Kể chuyện truyền thống Công an nhân dân bằng âm nhạc

Kể chuyện truyền thống Công an nhân dân bằng âm nhạc

Được đầu tư hoành tráng, công phu và giàu sáng tạo, các chương trình nghệ thuật về Công an nhân dân (CAND) thời gian qua không chỉ góp phần làm mới nghệ thuật chính luận mà còn lan tỏa sâu sắc hình tượng người chiến sĩ CAND bản lĩnh, nhân văn, gần gũi trong lòng công chúng.