Liên hoan phim Tài liệu châu Âu - Việt Nam lần thứ XI: Điểm hẹn kết nối các nền văn hoá

Đến hẹn lại lên, Liên hoan phim (LHP) Tài liệu châu Âu - Việt Nam lần thứ 11 diễn ra từ ngày 1 đến ngày 10 - 10 tại Hà Nội và TP Hồ Chí Minh. Dù được tổ chức muộn hơn so với mọi năm và ảnh dưởng của dịch bệnh COVID-19, nhưng thông qua những bộ phim tài liệu đặc sắc, giàu giá trị nhân văn, LHP vẫn thu hút được sự quan tâm đông đảo của công chúng.

LHP Tài liệu châu Âu - Việt Nam lần thứ 11 do Hiệp hội các Viện Văn hóa và các Đại sứ quán các nước châu Âu phối hợp với Hãng phim Tài liệu và Khoa học Trung ương tổ chức tại Hà Nội và TP Hồ Chí Minh. Đây là một trong những sự kiện văn hóa quốc tế thường niên được tổ chức tại Việt Nam, thu hút ngày càng đông đảo sự tham gia của các nghệ sĩ, các nhà làm phim nổi tiếng với những bộ phim có chất lượng cao, giành được nhiều giải thưởng tại các LHP trong nước và quốc tế. 

LHP lần này quy tụ 22 tác phẩm điện ảnh tài liệu đặc sắc của 10 quốc gia: Áo, Bỉ (Wallonia - Brussel), Pháp, Italia, Đức, Israel, Tây Ban Nha, Thụy Sỹ, Cộng hòa Séc, Vương quốc Anh và Việt Nam. 

LHP Tài liệu Châu Âu - Việt Nam lần thứ 11 quy tụ nhiều bộ phim đặc sắc.
LHP Tài liệu Châu Âu - Việt Nam lần thứ 11 quy tụ nhiều bộ phim đặc sắc.

Trong số đó có 10 phim quốc tế gồm "Nhà tắm công cộng" (Bỉ), "Cô bé" (Séc), "Dân chủ - Trong cơn cuồng phong dữ liệu số" (Đức), "Những ngón tay nhanh nhẹn" (Italia), "Thế giới bí mật của Lego" (Anh), "Đường lên dốc núi cheo leo" (Thụy Sĩ), "Xưa kia có một cậu bé" (Israel), "Bức tranh" (Tây Ban Nha), "Hậu trường Nhà hát Opera Vienna" (Áo). 

10 bộ phim của Hãng phim Tài liệu và Khoa học Trung ương gồm: "Hành trình về phía bình minh", "Những ngả đường sáng tối", "Con đường không phẳng", "Cô đỡ thôn bản", "Hội An - trầm mặc phố", "Giáo sư - Tiến sĩ Khoa học Hoàng Thủy Nguyên: Nhà Virut học và chế tạo Vacxin", "Kho báu dưới đại dương", "Ánh sáng của con", "Hành trình thư pháp Việt", "Âm vang mãi nhịp hò khoan". 

Hai phim của tác giả độc lập gồm "Người mẹ" (đạo diễn Đoàn Hồng Lê) và "Cống ngầm" (đạo diễn Hương Na Nguyễn) được giới thiệu tại buổi chiếu riêng vào thứ 7 (ngày 3-10). Hai bộ phim được chiếu khai mạc là "Hành trình về phía bình minh" (Việt Nam) và "Nhà tắm công cộng" (Bỉ). Các phim tham gia LHP bắt đầu chiếu vào 19h tại 2 địa điểm: Hãng phim Tài liệu và Khoa học Trung ương, 465 Hoàng Hoa Thám, Hà Nội và Trường Đại học Hoa Sen, TP Hồ Chí Minh.

Trong số những bộ phim được trình chiếu tại LHP năm nay, có nhiều phim đã giành được giải thưởng tại các LHP Việt Nam và quốc tế. Viện trưởng Viện Goethe Hà Nội, Chủ tịch LHP Tài liệu châu Âu - Việt Nam Wifried Eckstein cho rằng, kỳ vọng của người xem với các bộ phim tài liệu khác với khi xem phim truyện. Một bộ phim tài liệu luôn cố gắng nắm bắt thực tế, phản ánh những tình huống, con người và những điều thực sự tồn tại trên thế giới. Đặc trưng và yêu cầu của phim tài liệu là tính xác thực. Vì thế, phim tài liệu mang đến những góc nhìn mới lạ mà bình thường chúng ta không nhận ra. Đồng thời, chúng cũng đưa người xem đến những nơi họ chưa từng đặt chân đến. Phim tài liệu mang lại những kết nối đáng suy ngẫm và giúp chúng ta hiểu hơn về thế giới mình đang sống.

Qua 10 kỳ tổ chức LHP, khán giả Việt Nam ngày càng đánh giá cao chất lượng hàng trăm bộ phim tài liệu châu Âu và Việt Nam. Những bộ phim tài liệu đã tái hiện lại cuộc sống một cách chân thực, sinh động. Dù cách thể hiện và cái nhìn khác nhau nhưng đều mong muốn góp phần đưa cuộc sống con người tốt đẹp hơn cũng như các nền văn hóa trên thế giới xích gần nhau hơn. LHP thu một lượng khán giả lớn và điều đáng mừng là khán giả trẻ đến với LHP ngày một nhiều hơn. 

Thứ trưởng Bộ Văn hóa - Thể thao và Du lịch Tạ Quang Đông khẳng định: "Việc tổ chức LHP Tài liệu châu Âu - Việt Nam lần thứ 11 càng có ý nghĩa hơn trong bối cảnh tình hình dịch bệnh COVID - 19 đã được khống chế tại Việt Nam và các sự kiện văn hóa, nghệ thuật được tái khởi động mạnh mẽ phục vụ người dân".

Một điều đáng tiếc là vì dịch bệnh COVID - 19 nên LHP lần này không thể đón tiếp những đạo diễn, những nhà làm phim quốc tế tới giao lưu cùng khán giả. Ông Nguyễn Quang Tuấn, Chủ tịch Công ty TNHH một thành viên Hãng phim Tài liệu và Khoa học Trung ương cho biết, BTC đã lựa chọn rất kỹ phim từ các nước bạn. Năm ngoái chủ yếu về đề tài môi trường, năm nay chủ đề chung của các nước tham dự là đời sống xã hội, yếu tố văn hóa và con người luôn có hàm lượng rất lớn ở mỗi tác phẩm trình chiếu. Như chuyện một gia đình phải đối diện với thách thức lớn lao khi một người con của họ bị bại não. Nỗi hoang mang của những người dân châu Âu về sự biến mất của không gian cá nhân trong thời đại tư bản số.

Một cảnh trong phim “Những ngón tay nhanh nhẹn” của đạo diễn người Italia làm về Việt Nam.
Một cảnh trong phim “Những ngón tay nhanh nhẹn” của đạo diễn người Italia làm về Việt Nam.

Mỗi bộ phim lại mang đến những góc nhìn khác nhau của một đời sống xã hội còn bề bộn nhiều vấn đề. Bộ phim "Cô đỡ thôn bản" nói về hành trình vất cả của những người làm công tác y tế, đã tạo nên một bước ngoặt trong việc giảm tỉ lệ tử vong của mẹ và bé tại các vùng rừng núi xa xôi. 

Phim "Người mẹ" nói về hành trình tìm con của bà Đẹp, một phụ nữ Việt yêu một trung sĩ quân nhạc người Mỹ năm 1969 và Phương Mai, con gái của họ ra đời năm 1972 sau khi anh trung sĩ được đưa về nước. Bà Đẹp đã gửi Phương Mai sang Mỹ trong chiến dịch di tản 3.000 trẻ em lai Mỹ và trẻ mồ côi Việt Nam sang Mỹ và các nước châu Âu khác. Trong 40 năm sau đó, bà không kết hôn, dành cả cuộc đời tìm kiếm con. 

"Hậu trường nhà hát Opera Vienna" lại mang đến cái nhìn chi tiết về những hoạt động hậu trường của nhà hát nổi tiếng thế giới này. Đạo diễn đã khắc họa công việc âm thầm của các nhân viên nhà hát để giúp những ca sĩ, nhạc trưởng và nhạc công nổi tiếng thế giới có thể cống hiến tài năng của họ tới công chúng.

"Cống ngầm" là câu chuyện của những công nhân Công ty thoát nước TP Hà Nội hàng ngày cần mẫn giữ gìn vệ sinh cho thành phố gửi vào trong đó câu chuyện xã hội, ý thức cá nhân. "Bức tranh" lại kể về những bí ẩn xung quanh bức tranh nổi tiếng "Las Meninas" của danh họa Diego Vela'zquez. Đây là bức tranh chứa đựng nhiều bí ẩn nhất trong lịch sử. 

"Hành trình thư pháp" kể về một loại hình nghệ thuật của chữ đã du nhập vào Việt Nam từ hàng ngàn năm qua. Qua câu chuyện của một nhóm người yêu nghệ thuật thư pháp đi tìm hiểu hành trình thăng trầm của nghệ thuật thư pháp, tiếp biến với những câu chuyện lịch sử - văn hóa - xã hội của dân tộc qua các triều đại phong kiến cho đến ngày nay. 

"Ánh sáng của con" lại là câu chuyện của 3 nhân vật khiếm thị nhưng luôn đặt niềm tin vào cuộc sống và theo đuổi ước mơ của mình. Những khó khăn chông gai và thử thách không khiến họ buông xuôi và từ bỏ mục đích sống bởi ngoài ý chí và nghị lực sống mạnh mẽ thì bên cạnh họ còn có sự động viên, định hướng đúng đắn của cha mẹ, người thân.

Đặc biệt, bộ phim "Những ngón tay nhanh nhẹn" (Ý) nhưng lại kể câu chuyện về Bảy - một cô công nhân rời bản làng của vùng cao nguyên phía Bắc về Hà Nội làm việc. Phim miêu tả điều kiện làm việc, nội quy nghiêm ngặt và những khó khăn mà Bảy và các công nhân như cô phải đối mặt. Ước mơ và nỗi lo lắng của những cô gái lên thành phố lập nghiệp...

Có thể nói, hơn 10 năm qua, qua 10 kỳ LHP, khán giả Việt Nam và những người bạn quốc tế đánh giá cao chất lượng của hàng trăm bộ phim tài liệu của châu Âu và Việt Nam. 

Ông Nguyễn Quang Tuấn cho biết, LHP tài liệu châu Âu - Việt Nam được tổ chức nhằm thúc đẩy hoạt động giao lưu văn hóa giữa các quốc gia châu Âu và Việt Nam, khẳng định sự hợp tác, giao lưu văn hóa giữa các nước thành viên châu Âu và Việt Nam ngày càng khăng khít, phát triển. Thông qua các bộ phim, khán giả sẽ có dịp tìm hiểu về văn hóa, con người và xã hội Việt Nam cũng như của các nước khác. Đây là cơ hội để hiểu biết hơn mối quan hệ giữa con người với con người, khám phá các vùng đất cũng như các vấn đề đương đại. Ngoài ra, mỗi kỳ LHP là cơ hội để người làm điện ảnh Việt Nam có dịp tiếp cận với nhiều xu hướng mới trong làm phim tài liệu.

Khánh Thảo

Các tin khác

Chuyển đổi số trong ngành sách: Gỡ điểm nghẽn công nghệ và tư duy

Chuyển đổi số trong ngành sách: Gỡ điểm nghẽn công nghệ và tư duy

Tại Việt Nam, chuyển đổi số trong ngành sách không còn là lựa chọn, mà là yêu cầu cấp thiết để thích ứng với sự thay đổi của công nghệ và thói quen của độc giả. Với một dân tộc có tỷ lệ đọc sách khá thấp như Việt Nam thì chuyển đổi số được kỳ vọng là một cơ hội giúp ngành sách phát triển văn hóa đọc, bởi số hóa đã giúp sách "vượt qua giới hạn của sách giấy, kiến tạo những trải nghiệm tri thức đa chiều".

Khi Oscar cải tổ: Minh bạch AI, nới lỏng tiêu chí

Khi Oscar cải tổ: Minh bạch AI, nới lỏng tiêu chí

Trước thềm lễ trao giải Oscar lần thứ 99 dự kiến diễn ra vào năm 2027, Viện Hàn lâm Khoa học và Nghệ thuật Điện ảnh Hoa Kỳ (AMPAS) vừa công bố những thay đổi mang tính bước ngoặt. Đây được đánh giá là một trong những sự lắng nghe cần thiết trong bối cảnh ngành công nghiệp điện ảnh đang thay đổi một cách nhanh chóng trước sức ép của trí tuệ nhân tạo (AI) và trải nghiệm ngày càng đa dạng trong cách thưởng thức nghệ thuật.

Đạo diễn Vạn Nguyễn: “Đưa di sản đến với khán giả bằng tinh thần sáng tạo của thời đại mới”

Đạo diễn Vạn Nguyễn: “Đưa di sản đến với khán giả bằng tinh thần sáng tạo của thời đại mới”

Là một trong những gương mặt tiêu biểu dành trọn tâm huyết cho việc bảo tồn và phát huy giá trị văn hóa dân tộc qua ngôn ngữ sân khấu hiện đại, mới đây đạo diễn Vạn Nguyễn là người Việt đầu tiên được UNESCO Nhật Bản vinh danh “Đạo diễn vì sứ mệnh bảo tồn giá trị văn hóa UNESCO 2025”. Chuyên đề Văn nghệ Công an đã có cuộc trò chuyện cùng đạo diễn Vạn Nguyễn về hành trình bảo tồn và lan tỏa bản sắc văn hóa Việt.

Mối duyên với những ấn bản “Truyện Kiều” lưu dấu trăm năm

Mối duyên với những ấn bản “Truyện Kiều” lưu dấu trăm năm

Trong hơn 20 năm qua, ông Nguyễn Lân Bình đã dày công nghiên cứu và tìm tòi được nhiều tư liệu quý giá về ông nội mình - học giả Nguyễn Văn Vĩnh. Những tư liệu ấy đã góp phần quan trọng làm sáng rõ công lao, thành tựu quan trọng về học giả Nguyễn Văn Vĩnh đối với nền văn học, báo chí nước nhà, trong đó có sự phổ cập và phát triển chữ quốc ngữ với bản dịch “Truyện Kiều” được in lần đầu tiên ở miền Bắc vào năm 1913.

Ươm "mầm xanh" cho đội ngũ dịch giả

Ươm "mầm xanh" cho đội ngũ dịch giả

“Cuộc thi dịch Văn học Việt - Trung, Trung - Việt” năm 2026 vừa chính thức khởi động tại TP Hồ Chí Minh. Bước qua mùa giải thứ hai, cuộc thi không chỉ là nơi giao lưu văn chương giữa hai nước mà còn được kỳ vọng trở thành mảnh đất màu mỡ để phát hiện và bồi dưỡng những “mầm xanh” dịch thuật.

Họa sĩ Tô Chiêm: Sau cú "nốc ao" của số phận

Họa sĩ Tô Chiêm: Sau cú "nốc ao" của số phận

Khi đến thăm họa sĩ Tô Chiêm sau cơn đột quỵ cách đây 2 năm, tôi không hình dung có một ngày lại được trò chuyện và chia sẻ với anh trong sự kiện trưng bày nghệ thuật “Khói” với tâm thế của một người họa sĩ điềm tĩnh trở lại với hội họa sau tất cả.

Dấu ấn kết nối du lịch với văn hóa và di sản

Dấu ấn kết nối du lịch với văn hóa và di sản

Những năm gần đây, với sự ra đời của show diễn thực cảnh được tổ chức tại các địa điểm du lịch đã đem đến cho khán giả là khách du lịch nhiều trải nghiệm mới mẻ. Việc tổ chức các show diễn thực cảnh tại các địa chỉ du lịch nổi tiếng đang được xem là hoạt động tích cực không chỉ để thu hút khách du lịch mà còn là dấu ấn của sự kết nối giữa du lịch với văn hóa và di sản.

Giới xuất bản trước ngã rẽ AI: Kiểm soát hay bị cuốn trôi?

Giới xuất bản trước ngã rẽ AI: Kiểm soát hay bị cuốn trôi?

Những năm gần đây, giới xuất bản thế giới đã liên tục cảnh báo về mối đe dọa của trí tuệ nhân tạo (AI) đến quá trình sáng tạo, trong việc các “ông lớn công nghệ” sử dụng trái phép vô số tác phẩm để huấn luyện thuật toán cũng như thực trạng ngày càng khó phân biệt đâu là tác phẩm đến từ con người, đâu là sản phẩm đến từ máy móc…

Bồi đắp tình yêu Tổ quốc qua âm nhạc

Bồi đắp tình yêu Tổ quốc qua âm nhạc

Giữa những ngày tháng tư lịch sử, một loạt sản phẩm âm nhạc mang tinh thần yêu nước ra mắt công chúng đã tạo nên điểm nhấn đặc biệt trong đời sống âm nhạc. Nỗ lực làm mới cảm hứng truyền thống bằng những sáng tạo độc đáo và hơi thở hiện đại góp phần lan tỏa tình yêu Tổ quốc một cách gần gũi và giàu cảm xúc.

Giao lưu văn chương Việt Nam - New Zealand 2026

Giao lưu văn chương Việt Nam - New Zealand 2026

Việt Nam và New Zealand đã có hơn 50 năm thiết lập quan hệ ngoại giao. Tuy nhiên vẫn có một khoảng trống lớn trong giao lưu văn chương giữa hai nước. Không chờ đợi sự thúc đẩy và đầu tư từ phía Chính phủ hai bên, các nhà thơ của hai nước sau hơn một năm kết nối, đã tổ chức được bước đi đầu tiên khởi động cho việc giới thiệu tác phẩm văn chương cho nhau, và xúc tiến các hoạt động chung nhằm thắt chặt hơn nữa tình đoàn kết và thấu hiểu tâm hồn của nhau.

Từ không gian lưu trữ tĩnh đến hệ sinh thái sáng tạo

Từ không gian lưu trữ tĩnh đến hệ sinh thái sáng tạo

Trong nhiều thập kỷ, bảo tàng và các không gian di sản chủ yếu tồn tại như những “kho lưu trữ sống” - nơi hiện vật được bảo quản cẩn trọng, nhưng lại mang tính tĩnh, đôi khi tạo cảm giác xa cách với công chúng, đặc biệt là thế hệ trẻ.

Hành trình gieo những yêu thương

Hành trình gieo những yêu thương

Dọc dãy hành lang dài của bệnh viện, nghệ sĩ Nguyệt Thu trong bộ quần áo bệnh nhân đã chơi bản nhạc chữa lành "Secret garden". Giữa lằn ranh sinh tử, âm nhạc, kỳ diệu thay, đã giúp trái tim chị khỏe lại. Khán giả của chị là những bệnh nhân, bác sĩ...

Bản đồ quyền lực mới của thế giới đương đại

Bản đồ quyền lực mới của thế giới đương đại

Theo thông lệ hàng năm, tạp chí “TIME” nổi tiếng của Mỹ vừa công bố danh sách “TIME100” của năm 2026, qua đó ghi dấu 100 cá nhân có sức ảnh hưởng toàn cầu. Những gương mặt này trải rộng ở đa dạng lĩnh vực, từ chính trị, đứng sau những nỗ lực tiên phong đến các nghệ sĩ và những nhà đổi mới. Điều nổi bật trong danh sách năm nay là sự góp mặt đông đảo của thế hệ trẻ.

Giấc mơ Manila và cú "Hat-trick" đi vào lịch sử

Giấc mơ Manila và cú "Hat-trick" đi vào lịch sử

Giữa không gian rực rỡ và tiếng nhạc Latin cuồng nhiệt tại thủ đô Manila, Philippines vào những ngày tháng 4 năm 2026, quốc kỳ Việt Nam đã ba lần được kéo lên ở vị trí cao nhất.

Giải “cơn khát” phim trường chuyên nghiệp

Giải “cơn khát” phim trường chuyên nghiệp

Điện ảnh Việt được ví như người khổng lồ đang vươn vai thức giấc. Thế nhưng “người khổng lồ” ấy vẫn chưa có một “đại bản doanh” đúng nghĩa để thỏa sức tung hoành. Đôi chân “người khổng lồ” vẫn chật vật trong những phim trường nhỏ lẻ hoặc bối cảnh tạm bợ, quay xong rồi dỡ bỏ.

Đưa sân khấu đến với học đường: "Gieo mầm" tình yêu nghệ thuật

Đưa sân khấu đến với học đường: "Gieo mầm" tình yêu nghệ thuật

Những năm gần đây, tại Hà Nội, mô hình sân khấu học đường đang được quan tâm, xây dựng như một hướng tiếp cận mới trong giáo dục thẩm mỹ cho lứa tuổi học sinh. Việc đưa nghệ thuật sân khấu đến với học đường không chỉ là "gieo mầm" tình yêu nghệ thuật cho thế hệ tương lai mà còn mở ra cơ hội cho ngành sân khấu khi đưa nghệ thuật đến gần hơn với thế hệ trẻ.

"Phăng đỏ" - một thời đã qua của Trương Vân Ngọc

"Phăng đỏ" - một thời đã qua của Trương Vân Ngọc

"Phăng đỏ" là tiểu thuyết đầu tay của nhà văn Trương Vân Ngọc (sinh năm 1973, quê Hưng Yên, hiện công tác tại Hà Nội)  viết về đề tài hình tượng người chiến sĩ Công an nhân dân, sách đoạt giải C cuộc thi viết tiểu thuyết, truyện ký đề tài "Vì An ninh Tổ quốc và bình yên cuộc sống" do Bộ công an và Hội nhà văn Việt Nam tổ chức năm 2025, được Nhà xuất bản Công an Nhân dân tuyển chọn và ấn hành tháng 12 năm 2025.

Tiểu thuyết lịch sử: Dấu ấn trong đời sống đương đại

Tiểu thuyết lịch sử: Dấu ấn trong đời sống đương đại

Trong đời sống văn học, có một dòng chảy lặng lẽ nhưng lại đóng vai trò khá quan trọng trong đời sống, đó chính là tiểu thuyết lịch sử. Lấy chất liệu từ lịch sử, tái hiện lịch sử qua những trang văn chính là những đóng góp thầm lặng, tích cực của các nhà văn cho bề dày truyền thống văn hóa nước nhà...