Liên hoan phim Tài liệu châu Âu - Việt Nam lần thứ XI: Điểm hẹn kết nối các nền văn hoá

Đến hẹn lại lên, Liên hoan phim (LHP) Tài liệu châu Âu - Việt Nam lần thứ 11 diễn ra từ ngày 1 đến ngày 10 - 10 tại Hà Nội và TP Hồ Chí Minh. Dù được tổ chức muộn hơn so với mọi năm và ảnh dưởng của dịch bệnh COVID-19, nhưng thông qua những bộ phim tài liệu đặc sắc, giàu giá trị nhân văn, LHP vẫn thu hút được sự quan tâm đông đảo của công chúng.

LHP Tài liệu châu Âu - Việt Nam lần thứ 11 do Hiệp hội các Viện Văn hóa và các Đại sứ quán các nước châu Âu phối hợp với Hãng phim Tài liệu và Khoa học Trung ương tổ chức tại Hà Nội và TP Hồ Chí Minh. Đây là một trong những sự kiện văn hóa quốc tế thường niên được tổ chức tại Việt Nam, thu hút ngày càng đông đảo sự tham gia của các nghệ sĩ, các nhà làm phim nổi tiếng với những bộ phim có chất lượng cao, giành được nhiều giải thưởng tại các LHP trong nước và quốc tế. 

LHP lần này quy tụ 22 tác phẩm điện ảnh tài liệu đặc sắc của 10 quốc gia: Áo, Bỉ (Wallonia - Brussel), Pháp, Italia, Đức, Israel, Tây Ban Nha, Thụy Sỹ, Cộng hòa Séc, Vương quốc Anh và Việt Nam. 

LHP Tài liệu Châu Âu - Việt Nam lần thứ 11 quy tụ nhiều bộ phim đặc sắc.
LHP Tài liệu Châu Âu - Việt Nam lần thứ 11 quy tụ nhiều bộ phim đặc sắc.

Trong số đó có 10 phim quốc tế gồm "Nhà tắm công cộng" (Bỉ), "Cô bé" (Séc), "Dân chủ - Trong cơn cuồng phong dữ liệu số" (Đức), "Những ngón tay nhanh nhẹn" (Italia), "Thế giới bí mật của Lego" (Anh), "Đường lên dốc núi cheo leo" (Thụy Sĩ), "Xưa kia có một cậu bé" (Israel), "Bức tranh" (Tây Ban Nha), "Hậu trường Nhà hát Opera Vienna" (Áo). 

10 bộ phim của Hãng phim Tài liệu và Khoa học Trung ương gồm: "Hành trình về phía bình minh", "Những ngả đường sáng tối", "Con đường không phẳng", "Cô đỡ thôn bản", "Hội An - trầm mặc phố", "Giáo sư - Tiến sĩ Khoa học Hoàng Thủy Nguyên: Nhà Virut học và chế tạo Vacxin", "Kho báu dưới đại dương", "Ánh sáng của con", "Hành trình thư pháp Việt", "Âm vang mãi nhịp hò khoan". 

Hai phim của tác giả độc lập gồm "Người mẹ" (đạo diễn Đoàn Hồng Lê) và "Cống ngầm" (đạo diễn Hương Na Nguyễn) được giới thiệu tại buổi chiếu riêng vào thứ 7 (ngày 3-10). Hai bộ phim được chiếu khai mạc là "Hành trình về phía bình minh" (Việt Nam) và "Nhà tắm công cộng" (Bỉ). Các phim tham gia LHP bắt đầu chiếu vào 19h tại 2 địa điểm: Hãng phim Tài liệu và Khoa học Trung ương, 465 Hoàng Hoa Thám, Hà Nội và Trường Đại học Hoa Sen, TP Hồ Chí Minh.

Trong số những bộ phim được trình chiếu tại LHP năm nay, có nhiều phim đã giành được giải thưởng tại các LHP Việt Nam và quốc tế. Viện trưởng Viện Goethe Hà Nội, Chủ tịch LHP Tài liệu châu Âu - Việt Nam Wifried Eckstein cho rằng, kỳ vọng của người xem với các bộ phim tài liệu khác với khi xem phim truyện. Một bộ phim tài liệu luôn cố gắng nắm bắt thực tế, phản ánh những tình huống, con người và những điều thực sự tồn tại trên thế giới. Đặc trưng và yêu cầu của phim tài liệu là tính xác thực. Vì thế, phim tài liệu mang đến những góc nhìn mới lạ mà bình thường chúng ta không nhận ra. Đồng thời, chúng cũng đưa người xem đến những nơi họ chưa từng đặt chân đến. Phim tài liệu mang lại những kết nối đáng suy ngẫm và giúp chúng ta hiểu hơn về thế giới mình đang sống.

Qua 10 kỳ tổ chức LHP, khán giả Việt Nam ngày càng đánh giá cao chất lượng hàng trăm bộ phim tài liệu châu Âu và Việt Nam. Những bộ phim tài liệu đã tái hiện lại cuộc sống một cách chân thực, sinh động. Dù cách thể hiện và cái nhìn khác nhau nhưng đều mong muốn góp phần đưa cuộc sống con người tốt đẹp hơn cũng như các nền văn hóa trên thế giới xích gần nhau hơn. LHP thu một lượng khán giả lớn và điều đáng mừng là khán giả trẻ đến với LHP ngày một nhiều hơn. 

Thứ trưởng Bộ Văn hóa - Thể thao và Du lịch Tạ Quang Đông khẳng định: "Việc tổ chức LHP Tài liệu châu Âu - Việt Nam lần thứ 11 càng có ý nghĩa hơn trong bối cảnh tình hình dịch bệnh COVID - 19 đã được khống chế tại Việt Nam và các sự kiện văn hóa, nghệ thuật được tái khởi động mạnh mẽ phục vụ người dân".

Một điều đáng tiếc là vì dịch bệnh COVID - 19 nên LHP lần này không thể đón tiếp những đạo diễn, những nhà làm phim quốc tế tới giao lưu cùng khán giả. Ông Nguyễn Quang Tuấn, Chủ tịch Công ty TNHH một thành viên Hãng phim Tài liệu và Khoa học Trung ương cho biết, BTC đã lựa chọn rất kỹ phim từ các nước bạn. Năm ngoái chủ yếu về đề tài môi trường, năm nay chủ đề chung của các nước tham dự là đời sống xã hội, yếu tố văn hóa và con người luôn có hàm lượng rất lớn ở mỗi tác phẩm trình chiếu. Như chuyện một gia đình phải đối diện với thách thức lớn lao khi một người con của họ bị bại não. Nỗi hoang mang của những người dân châu Âu về sự biến mất của không gian cá nhân trong thời đại tư bản số.

Một cảnh trong phim “Những ngón tay nhanh nhẹn” của đạo diễn người Italia làm về Việt Nam.
Một cảnh trong phim “Những ngón tay nhanh nhẹn” của đạo diễn người Italia làm về Việt Nam.

Mỗi bộ phim lại mang đến những góc nhìn khác nhau của một đời sống xã hội còn bề bộn nhiều vấn đề. Bộ phim "Cô đỡ thôn bản" nói về hành trình vất cả của những người làm công tác y tế, đã tạo nên một bước ngoặt trong việc giảm tỉ lệ tử vong của mẹ và bé tại các vùng rừng núi xa xôi. 

Phim "Người mẹ" nói về hành trình tìm con của bà Đẹp, một phụ nữ Việt yêu một trung sĩ quân nhạc người Mỹ năm 1969 và Phương Mai, con gái của họ ra đời năm 1972 sau khi anh trung sĩ được đưa về nước. Bà Đẹp đã gửi Phương Mai sang Mỹ trong chiến dịch di tản 3.000 trẻ em lai Mỹ và trẻ mồ côi Việt Nam sang Mỹ và các nước châu Âu khác. Trong 40 năm sau đó, bà không kết hôn, dành cả cuộc đời tìm kiếm con. 

"Hậu trường nhà hát Opera Vienna" lại mang đến cái nhìn chi tiết về những hoạt động hậu trường của nhà hát nổi tiếng thế giới này. Đạo diễn đã khắc họa công việc âm thầm của các nhân viên nhà hát để giúp những ca sĩ, nhạc trưởng và nhạc công nổi tiếng thế giới có thể cống hiến tài năng của họ tới công chúng.

"Cống ngầm" là câu chuyện của những công nhân Công ty thoát nước TP Hà Nội hàng ngày cần mẫn giữ gìn vệ sinh cho thành phố gửi vào trong đó câu chuyện xã hội, ý thức cá nhân. "Bức tranh" lại kể về những bí ẩn xung quanh bức tranh nổi tiếng "Las Meninas" của danh họa Diego Vela'zquez. Đây là bức tranh chứa đựng nhiều bí ẩn nhất trong lịch sử. 

"Hành trình thư pháp" kể về một loại hình nghệ thuật của chữ đã du nhập vào Việt Nam từ hàng ngàn năm qua. Qua câu chuyện của một nhóm người yêu nghệ thuật thư pháp đi tìm hiểu hành trình thăng trầm của nghệ thuật thư pháp, tiếp biến với những câu chuyện lịch sử - văn hóa - xã hội của dân tộc qua các triều đại phong kiến cho đến ngày nay. 

"Ánh sáng của con" lại là câu chuyện của 3 nhân vật khiếm thị nhưng luôn đặt niềm tin vào cuộc sống và theo đuổi ước mơ của mình. Những khó khăn chông gai và thử thách không khiến họ buông xuôi và từ bỏ mục đích sống bởi ngoài ý chí và nghị lực sống mạnh mẽ thì bên cạnh họ còn có sự động viên, định hướng đúng đắn của cha mẹ, người thân.

Đặc biệt, bộ phim "Những ngón tay nhanh nhẹn" (Ý) nhưng lại kể câu chuyện về Bảy - một cô công nhân rời bản làng của vùng cao nguyên phía Bắc về Hà Nội làm việc. Phim miêu tả điều kiện làm việc, nội quy nghiêm ngặt và những khó khăn mà Bảy và các công nhân như cô phải đối mặt. Ước mơ và nỗi lo lắng của những cô gái lên thành phố lập nghiệp...

Có thể nói, hơn 10 năm qua, qua 10 kỳ LHP, khán giả Việt Nam và những người bạn quốc tế đánh giá cao chất lượng của hàng trăm bộ phim tài liệu của châu Âu và Việt Nam. 

Ông Nguyễn Quang Tuấn cho biết, LHP tài liệu châu Âu - Việt Nam được tổ chức nhằm thúc đẩy hoạt động giao lưu văn hóa giữa các quốc gia châu Âu và Việt Nam, khẳng định sự hợp tác, giao lưu văn hóa giữa các nước thành viên châu Âu và Việt Nam ngày càng khăng khít, phát triển. Thông qua các bộ phim, khán giả sẽ có dịp tìm hiểu về văn hóa, con người và xã hội Việt Nam cũng như của các nước khác. Đây là cơ hội để hiểu biết hơn mối quan hệ giữa con người với con người, khám phá các vùng đất cũng như các vấn đề đương đại. Ngoài ra, mỗi kỳ LHP là cơ hội để người làm điện ảnh Việt Nam có dịp tiếp cận với nhiều xu hướng mới trong làm phim tài liệu.

Khánh Thảo

Các tin khác

80 năm kết nối những tâm hồn nghệ thuật

80 năm kết nối những tâm hồn nghệ thuật

Trải qua 80 năm xây dựng và trưởng thành, Báo Công an nhân dân (CAND) không chỉ là tiếng nói của lực lượng CAND, mà còn là địa chỉ tin cậy, gắn bó của nhiều thế hệ văn nghệ sĩ cả nước. Từ những trang viết, cuộc trò chuyện đến sự đồng hành trong các hoạt động văn hóa, nghệ thuật, tình cảm chân thành mà giới văn nghệ sĩ dành cho Báo CAND đã góp phần bồi đắp mối gắn kết bền chặt giữa báo chí với đời sống văn học, nghệ thuật, giữa người cầm bút với những người làm nghệ thuật. Qua năm tháng, sự tin yêu, trân trọng và đồng hành ấy đã trở thành một phần ý nghĩa trong hành trình phát triển của tờ báo. Sức lan tỏa của một cơ quan báo chí không chỉ ở những trang viết mà còn ở khả năng kết nối con người bằng niềm tin và những giá trị nhân văn.

Đạo diễn, NSND Tạ Tuấn Minh: Tôi bị cuốn hút bởi hình tượng người chiến sĩ công an

Đạo diễn, NSND Tạ Tuấn Minh: Tôi bị cuốn hút bởi hình tượng người chiến sĩ công an

Đạo diễn, NSND Tạ Tuấn Minh hiện là Phó trưởng đoàn Kịch cổ điển, Nhà hát Kịch Việt Nam. Anh được biết đến là một nghệ sĩ có nhiều khám phá độc đáo, mới mẻ với kịch đương đại, lịch sử, thiếu nhi. "Bén duyên" và bị cuốn hút với các vở diễn về đề tài hình tượng người chiến sĩ Công an nhân dân (CAND) đã giúp anh có nhiều trải nghiệm mới mẻ. Phóng viên Chuyên đề Văn nghệ Công an có cuộc trò chuyện với NSND Tạ Tuấn Minh.

Khi yêu thương nối dài qua năm tháng...

Khi yêu thương nối dài qua năm tháng...

Từ những giai điệu thấm đẫm tình quê hương đến những câu chuyện lay động lòng người, chương trình nghệ thuật "Kết nối yêu thương" gửi đi thông điệp giản dị mà sâu sắc: Không ai nên đơn độc trước nghịch cảnh. Đằng sau mỗi người phụ nữ đau yếu, mỗi em nhỏ mang bệnh hiểm nghèo là một phận đời cần được chở che, một ước mơ cần được níu giữ. Khi những trái tim cùng rung lên nhịp đập yêu thương, nghệ thuật không chỉ chạm đến cảm xúc mà còn khơi dậy trách nhiệm cộng đồng, thắp lên hy vọng cho những cuộc đời còn nhiều gian khó.

Cuộc đối thoại tinh tế của các nền văn hóa

Cuộc đối thoại tinh tế của các nền văn hóa

Liên hoan phim (LHP) Tài liệu châu Âu – Việt Nam lần thứ 16 (diễn ra từ ngày 18 đến ngày 26/9) quy tụ 25 tác phẩm điện ảnh tài liệu đặc sắc đến từ Việt Nam và các quốc gia châu Âu. Đây không chỉ là “bữa tiệc” điện ảnh, mở ra cơ hội giao lưu, hợp tác giữa những người làm nghề mà còn là cầu nối để dòng phim đặc biệt này đến gần với công chúng hơn.

Ca sĩ Tùng Dương đã tổ chức riêng nhiều live concert.

Từ “độc đạo” đến đại chúng

25 năm trong nghề, Tùng Dương đã có một hành trình đặc biệt mà không nhiều nghệ sĩ thế hệ anh có thể làm được. Đó là hành trình của một nghệ sĩ luôn muốn bước ra khỏi vùng an toàn, không ngừng thử nghiệm, tìm kiếm những giới hạn mới của giọng hát và tư duy âm nhạc. Nhưng cũng chính trên hành trình tưởng như ngày càng đi xa ấy, Tùng Dương lại ngày càng trở về gần hơn với những điều căn cốt: gia đình, tình yêu, con người, quê hương, đất nước, những giá trị đã làm nên căn tính của mình.

Buổi gặp gỡ báo chí giới thiệu chương trình “Phú Quang - Còn mãi một tình yêu” tại Nhà hát Hồ Gươm

Âm nhạc không chỉ là ký ức

Gần 5 năm sau ngày nhạc sĩ Phú Quang rời cõi tạm, những giai điệu của ông vẫn hiện diện trong đời sống âm nhạc Việt Nam. Năm 2026, ba người con của ông chính thức tiếp nhận di sản âm nhạc mà cha để lại. Nhưng câu chuyện di sản âm nhạc Phú Quang không chỉ là câu chuyện của một gia đình tiếp nhận một gia tài nghệ thuật. Nó đặt ra một vấn đề lớn hơn: làm thế nào để di sản âm nhạc của một nhạc sĩ được bảo vệ, được trao truyền và tiếp tục sống trong đời sống đương đại?

Từ lời khen - chê đến chiều sâu phê bình

Từ lời khen - chê đến chiều sâu phê bình

Ngày nay, nhiều tác phẩm điện ảnh ra đời nhận được sự bàn luận sôi nổi trên mạng xã hội cùng những bài review phim xuất hiện dày đặc. Tuy nhiên, giữa dòng chảy ồn ã ấy lại thiếu vắng những bài phê bình có chuyên môn, đi sâu vào ngôn ngữ điện ảnh, giá trị nghệ thuật và ý nghĩa văn hóa của tác phẩm. Để đời sống điện ảnh không chỉ dừng lại ở những lời khen - chê, đánh giá cực đoan, cần thêm những tiếng nói phê bình giàu tri thức, góp phần nâng cao thị hiếu và nuôi dưỡng tình yêu điện ảnh trong công chúng.

Khai thác văn hóa truyền thống, cần sự am hiểu sâu sắc

Khai thác văn hóa truyền thống, cần sự am hiểu sâu sắc

Việc đưa chất liệu truyền thống vào các sản phẩm nghệ thuật đang trở thành xu hướng và mở ra nhiều hướng sáng tạo, góp phần làm mới cách tiếp cận và lan tỏa những giá trị văn hóa Việt Nam. Tuy nhiên, điều này cũng yêu cầu nghệ sĩ cần sự hiểu biết, tôn trọng và trách nhiệm với những giá trị văn hóa mà sản phẩm khai thác.

“Vui bất tuyệt” hôm qua và hôm nay

“Vui bất tuyệt” hôm qua và hôm nay

“Vui bất tuyệt” của Tố Hữu - một trong những bài thơ tiêu biểu viết về Cách mạng Tháng Tám năm 1945, không chỉ là niềm vui của một cá nhân, hay của hàng chục triệu người, còn là niềm vui hồi sinh của một dân tộc vừa thoát khỏi ách nô lệ, giành lại quyền làm chủ vận mệnh. Cũng là niềm vui được cống hiến và kiến tạo tương lai. “Vui bất tuyệt” trở thành cảm hứng chung cho nhiều tác phẩm nổi tiếng cùng chủ đề.

Người trẻ yêu lịch sử qua văn học, nghệ thuật

Người trẻ yêu lịch sử qua văn học, nghệ thuật

Những người trẻ thế hệ 8x, 9x, 2000 đang lựa chọn cách tiếp cận lịch sử theo cách riêng của mình. Với họ, lịch sử là những câu chuyện được kể lại sống động trên các nền tảng số, hay những bộ phim, những bài hát, những tiểu thuyết hấp dẫn và ý nghĩa... giúp họ hiểu hơn về đất nước mình.

"Kế hoạch CM12" - Tái hiện chiến công lịch sử

"Kế hoạch CM12" - Tái hiện chiến công lịch sử

Bắt đầu lên sóng truyền hình ANTV (thứ Bảy, Chủ nhật) từ ngày 22/8 và trên kênh HTV9 (thứ Hai, thứ Ba) từ ngày 24/8, bộ phim truyền hình "Kế hoạch CM12" đã nhanh chóng thu hút sự quan tâm của công chúng. Không chỉ khắc họa những cuộc đấu trí căng thẳng, "Kế hoạch CM12" còn làm nổi bật bản lĩnh, trí tuệ và sự hy sinh thầm lặng của những cán bộ, chiến sĩ CAND trong hành trình bảo vệ An ninh Tổ quốc từ những ngày đầu đất nước thống nhất.

Trưởng thành cùng lực lượng

Trưởng thành cùng lực lượng

Trong hơn 80 năm xây dựng, phấn đấu và trưởng thành của lực lượng Công an nhân dân Việt Nam, có thể nói rằng, văn học nghệ thuật về lực lượng công an với sứ mệnh của mình đã góp phần đáng kể vào sự nghiệp bảo vệ an ninh Tổ quốc, vì cuộc sống bình yên, hạnh phúc của nhân dân…

Thời của tiểu thuyết trinh thám

Thời của tiểu thuyết trinh thám

Mới đây, việc 2 bộ phim kinh dị "BACKROOMS" và "Obsession" thắng lớn phòng vé đã gây ra nhiều bất ngờ. Bên cạnh việc được thực hiện bởi các nhà sáng tạo nội dung tuy không chuyên về điện ảnh nhưng lại mang đến sự mới mẻ, thích thú, thì thực tế này cũng cho thấy thể loại thriller/mystery hay giật gân/bí ẩn đang được yêu thích hơn bao giờ hết cả trong phim ảnh cũng như văn chương.

Kể chuyện truyền thống Công an nhân dân bằng âm nhạc

Kể chuyện truyền thống Công an nhân dân bằng âm nhạc

Được đầu tư hoành tráng, công phu và giàu sáng tạo, các chương trình nghệ thuật về Công an nhân dân (CAND) thời gian qua không chỉ góp phần làm mới nghệ thuật chính luận mà còn lan tỏa sâu sắc hình tượng người chiến sĩ CAND bản lĩnh, nhân văn, gần gũi trong lòng công chúng.