Những “người khổng lồ” trở lại
Năm nay điện ảnh Pháp chiếm thế thượng phong khi có 5 tác phẩm góp mặt, nổi bật bậc nhất là “Parallel Tales” của nhà làm phim Iran Asghar Farhadi - người từng có 4 phim đại diện nước này tranh giải Oscar, kỳ vọng tiếp nối chiến thắng trước đó của Jafar Panahi.
Đây là bộ phim đánh dấu sự trở lại của ông sau 5 năm kể từ “A Hero” giành giải thưởng lớn của ban giám khảo tại LHP Cannes 2021, và là tác phẩm thứ 3 thực hiện bên ngoài đất nước như cách phản kháng những quy định ngặt nghèo của Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo.
Tác phẩm xoay quanh một tiểu thuyết gia lén nhìn trộm người hàng xóm bên kia đường để tìm cảm hứng, nhưng mọi thứ nhanh chóng đảo lộn khi người giúp việc nhà trẻ tuổi phát hiện điều này và làm đảo lộn tất cả.
Cũng được chú ý đặc biệt là “The Unknown” của nhà làm phim Arthur Harari, xoay quanh một người đàn ông sau một đêm mặn nồng bỗng thấy bản thân biến thành người phụ nữ mà mình đã quyến rũ trước đó. Và nếu “The Unknown” được Harari viết kịch bản cùng Justine Triet - nữ biên kịch của phim “Kỳ án trên đồi tuyết” được đề cử Oscar 2024, thì “A Man of His Time” của Emmanuel Marre lại có sự tham gia của Swann Arlaud - ngôi sao đột phá của tác phẩm trên.
Về nội dung, đây là bộ phim chính kịch lịch sử tái hiện nước Pháp thời kỳ Vichy. Cùng thể loại là “Moulin” - phim tiếng Pháp đầu tiên của đạo diễn Hungary László Nemes, xoay quanh cuộc đời của Jean Moulin - thành viên của nhóm kháng chiến Pháp trong thời kỳ Đức Quốc xã chiếm đóng.
Điều đáng chú ý là trong số 5 phim Pháp có đến 3 dự án của các đạo diễn nữ, con số cho thấy vấn đề bình đẳng giới đã được quan tâm. Nổi bật nhất là “The Birthday Party” của Léa Mysius chuyển thể từ tiểu thuyết của nhà văn đoạt giải Goncourt 2025 Laurent Mauvignier xoay quanh cuộc sống của một gia đình sống ở vùng hẻo lánh bỗng dưng bị xáo trộn khi tổ chức một buổi tiệc sinh nhật.
“A Womans Life” của Charline Bourgeois-Tacquet được giới thiệu là đầy đương đại, tinh tế và cảm động, khắc họa chân dung một phụ nữ 50 tuổi. Trong khi đó “Another Day” của Jeanne Herry xoay quanh một nữ diễn viên trẻ tài năng nhưng chưa nhận được sự công nhận mà mình khao khát.
2 gương mặt nữ khác cũng bao gồm nhà làm phim Đức Valeska Grisebach với “The Dreamed Adventure” lấy bối cảnh vùng biên giới Bulgaria, Hy Lạp và Thổ Nhĩ Kỳ, kể về một người phụ nữ bước vào vùng đất nguy hiểm, nơi cô phải đối mặt không chỉ với quá khứ mà còn với những ham muốn của bản thân.
Danh sách khép lại với nữ đạo diễn Áo Marie Kreutzer cùng “Gentle Monster”, xoay quanh 2 người phụ nữ đối lập, trong khi một người hy sinh sự nghiệp để ủng hộ chồng là nghệ sĩ piano nổi tiếng, thì người còn lại sống hết mình cho cuộc đời riêng như một cảnh sát tài năng. Phim được chú ý đặc biệt khi có sự góp mặt của hai minh tinh hàng đầu: Léa Seydoux và Catherine Deneuve.
Ngoài Pháp, năm nay cũng chứng kiến đến 3 tên tuổi Tây Ban Nha. Nổi tiếng nhất là Pedro Almodóvar với tác phẩm bi - hài kịch “Bitter Christmas”, xoay quanh một giám đốc quảng cáo không cho phép bản thân có thời gian thương tiếc cái chết của mẹ mình. Đây là tác phẩm duy nhất đã ra mắt tại quê nhà trước khi tham gia LHP.
Trong khi đó tài tử Javier Bardem cũng sẽ xuất hiện trong “The Beloved” của Rodrigo Sorogoyen trong vai một đạo diễn nổi tiếng nhưng xa cách con gái. Cuối cùng là bộ đôi nhà làm phim Javier Ambrossi và Javier Calvo với “The Black Ball” tập trung đặc tả một mối tình đồng tính theo những bước nhảy thời gian, có sự tham gia của 2 sao lớn gồm Penélope Cruz và Glenn Close.
Những người từng chiến thắng Cành cọ vàng trước đó cũng trở lại tranh giải năm nay. Đó là Pawlikowski nổi tiếng với “Cold War”, “Ida” lần này tham gia với “Fatherland” khắc họa mối quan hệ phức tạp giữa nhà văn Thomas Mann đoạt giải Nobel Văn chương với con gái do Sandra Hüller đảm nhận, người vừa giành Gấu Bạc và gây dấu ấn trong bom tấn “Thoát khỏi tận thế”.
Cũng không quên nhắc đến “Fjord” của Cristian Mungiu - đạo diễn người Romania từng được gọi tên với “4 Months, 3 Weeks and 2 Days” - có sự tham gia của Renate Reinsve được đề cử Oscar 2025 cho vai diễn trong “Sentimental Value” và cùng Sebastian Stan sắm vai một cặp vợ chồng chuyển đến một thị trấn hẻo lánh của Na Uy.
Nặng tính thời sự là “Minotaur” của đạo diễn Nga lưu vong Andrey Zvyagintsev. Đây là tác phẩm đầu tiên ra mắt kể từ năm 2017 của ông, được quay tại Latvia, có dáng dấp ngụ ngôn chính trị, kể về một doanh nhân phải đối mặt với khủng hoảng và tổn thương trong cuộc sống cá nhân lẫn sự nghiệp.
Tham gia phút chót là “Coward” khám phá ý nghĩa của chủ nghĩa anh hùng và sự hèn nhát từ góc nhìn của những người lính Bỉ trẻ trong Thế chiến thứ nhất của nhà làm phim Lukas Dhont. Trong khi đó đại diện duy nhất của Hoa Kỳ năm nay là Ira Sachs với phim nhạc kịch “The Man I Love” lấy bối cảnh New York những năm 1980, được giới thiệu là “một vở nhạc kịch kỳ ảo về một thành phố đang chịu áp lực” khi dịch AIDS tàn phá.
Tiếng vọng Á châu
Sau thành tích đặc biệt của Trung Quốc tại các LHP quốc tế vào năm 2025, điện ảnh châu Á năm nay cũng gây chú ý với sự góp mặt của 3 phim Nhật và 1 phim Hàn tranh giải chính. Trong đó xứ sở Kim chi được chờ đón đặc biệt với “Hope” của Na Hong-Jin - nhà làm phim nổi tiếng với “The Chaser”, “The Yellow Sea”, chuyên thực hiện các dự án có màu sắc đen tối, bạo lực, giật gân.
Đây là sự trở lại sau gần một thập kỷ kể từ “The Wailing”, xoay quanh một khu phi quân sự giữa Hàn Quốc và Triều Tiên, bắt đầu từ một cảnh báo về thú hoang dã để nhanh chóng lan ra thành các bí mật quân sự phức tạp. Bên cạnh dàn diễn viên trong nước, phim tiếng Anh đầu tiên của nhà làm phim này cũng có sự tham gia của nhiều tên tuổi nổi tiếng quốc tế như Alicia Vikander, Michael Fassbender và Taylor Russell.
Trong khi đó những tên tuổi đến từ xứ Phù Tang đều là những nhà làm phim quen mặt tại giải Oscar, gồm Hirokazu Kore-eda và Ryusuke Hamaguchi. Trong đó Kore-eda từng giành Cành cọ vàng sẽ trở lại với “Sheep in the Box” lấy bối cảnh tương lai gần, khi một cặp vợ chồng nhận nuôi một người máy làm con trai. Với tác phẩm này, có thể thấy ông vẫn trung thành với lối khai thác tâm lý phức tạp của con người, điều bản thân đã làm thành công và đầy ám ảnh qua “Monster”, “Shoplifters”… trước đó.
Từng gây tiếng vang lớn với “Drive My Car” chuyển thể từ truyện ngắn của Haruki Murakami đoạt giải Oscar ở hạng mục Phim quốc tế xuất sắc nhất, lần này Hamaguchi sẽ tranh giải với “All of a Sudden”. Tuy vậy điều bất ngờ là tác phẩm này nói tiếng Pháp và là bộ phim hợp tác quốc tế đầu tiên của ông, khi giám đốc một viện dưỡng lão ở Pháp bất ngờ thấy cuộc đời thay đổi khi gặp gỡ một nhà viết kịch Nhật Bản mắc bệnh nan y.
Tuy kém nổi tiếng hơn hai tiền bối trên, nhưng Koji Fukada hứa hẹn sẽ làm nên chuyện với “Nagi Notes” lấy bối cảnh thị trấn Nagi yên bình, xoay quanh một nhà điêu khắc sống trong bóng tối của mối tình cũ và đứng trước ngưỡng cửa của sự thay đổi khi người chị dâu vừa ly thân từ Tokyo trở về.
Nhưng quan trọng nhất, tiếng nói châu Á còn hiện diện ở một vị trí đặc biệt hơn cả: Chủ tịch ban giám khảo. Năm nay, vinh dự lớn này đã được trao cho nhà làm phim Park Chan-wook, người nổi tiếng với “Decision to Leave”, “Oldboy”, “The Handmaiden”… Tuy “No Other Choice” ra mắt trong năm 2025 của ông chưa thành công như kỳ vọng, nhưng điều đó không làm suy suyển vị trí của vị đạo diễn này trong giới điện ảnh.
Chủ tịch LHP Cannes Iris Knobloch cho biết: “Sự sáng tạo, khả năng làm chủ hình ảnh và khuynh hướng nắm bắt những xung động đa chiều của những người phụ nữ và đàn ông có số phận kỳ lạ của Park Chan-wook đã mang đến những khoảnh khắc đáng nhớ cho điện ảnh đương đại. Chúng tôi rất vui khi được tôn vinh tài năng xuất chúng này và rộng hơn nữa là nền điện ảnh của một quốc gia đang tích cực đặt ra những câu hỏi về thời đại ngày nay”.
