Lệnh ngừng bắn thứ hai giữa Armenia-Azerbaijan đổ vỡ

Giao tranh giữa Armenia và Azerbaijan tại khu vực Nagorno-Karabakh đã tiếp diễn chỉ vài phút sau khi lệnh ngừng bắn nhân đạo thứ hai có hiệu lực lúc rạng sáng 18/10, bất chấp những lời kêu gọi cương quyết của cộng đồng quốc tế.

Các vụ đụng độ giữa lực lượng Armenia và Azerbaijan tiếp tục diễn biến phức tạp trong ngày 19 và 18/10 tại khu vực Nagorno-Karabakh, khi cả hai bên cùng cáo buộc đối phương vi phạm lệnh ngừng bắn nhân đạo mới có hiệu lực từ 0h ngày 18/10, Sputnik đưa tin.

Trong thông báo trên Twitter ngày 18/10, phát ngôn viên Bộ Quốc phòng Armenia nói rằng, “Azerbaijan vi phạm thỏa thuận ngừng bắn chỉ sau 4 phút” khi nã pháo vào phía Bắc và phóng pháo phản lực về phía Nam vùng Nagorno-Karabakh, gây nhiều thiệt hại. Lực lượng thân Armenia ở khu vực khẳng định, các đợt pháo kích vẫn được Azerbaijan tiến hành trong ngày 19/10, đồng thời thừa nhận đã mất 710 binh sĩ trong đợt giao tranh mới với Azerbaijan.

Ở chiều ngược lại, Azerbaijan ra tuyên bố chỉ trích các lực lượng Armenia đã vi phạm nghiêm trọng thỏa thuận mới khi khai hỏa vào khu vực Jabrayil “2 phút” sau khi lệnh ngừng bắn bắt đầu và liên tiếp tấn công trong ngày 18/10.

“Azerbaijan cam kết thực hiện lệnh ngừng bắn vì lý do nhân đạo. Tuy nhiên, Azerbaijan có quyền triển khai các biện pháp đối phó để bảo vệ dân thường và vị trí của mình”, Bộ Ngoại giao Azerbaijan nhấn mạnh. Hôm 18/10, phía Azerbaijan cũng khẳng định họ đã bắn hạ một máy bay cường kích Su-25 của Armenia khi nó đang hoạt động gần Nagorno-Karabakh.

Các binh sĩ Azerbaijan tìm kiếm nạn nhân tại hiện trường một vụ tấn công rocket ở thành phố Ganja. Ảnh: Reuters

Các binh sĩ Azerbaijan tìm kiếm nạn nhân tại hiện trường một vụ tấn công rocket ở thành phố Ganja. Ảnh: Reuters

Ngày 19/10, Tổng thống Azerbaijan Ilham Aliyev thông báo, quân đội nước này đã giành quyền kiểm soát thêm nhiều khu định cư, làng mạc dọc đường giới tuyến Tây Nam Nagorno-Karabakh.

AlJazeera cho biết đây là lệnh ngừng bắn nhân đạo thứ hai có dấu hiệu đổ vỡ từ khi Armenia và Azerbaijan lao vào đợt xung đột mới nhất ở Nagorno-Karabakh hôm 27/9. Theo các tuyên bố độc lập của hai bên, số người chết vì đợt giao tranh này, bao gồm cả dân thường, có thể đã lên đến gần 4.000 người.

Cách đây hơn một tuần, sau cuộc gặp chính thức ở Moscow dưới vai trò trung gian của Nga, Armenia và Azerbaijan đã thông qua lệnh ngừng bắn vì lý do nhân đạo đầu tiên để mở đường cho hoạt động trao đổi tù binh và thi thể người thiệt mạng, có hiệu lực từ hôm 10/10, nhưng văn kiện này đã lập tức sụp đổ khi hai bên tham chiến cáo buộc lẫn nhau nổ súng trước.

Theo TASS, hai bên đi đến thỏa thuận thứ hai sau các cuộc điện đàm ngày 17/10 của Ngoại trưởng Nga Sergei Lavrov với người đồng cấp Armenia và Azerbaijan, trong đó, ông Lavrov đã phát thông điệp rõ ràng rằng, cả hai phải tuân thủ nghiêm các đồng thuận đạt được ở Moscow.

Phản ứng trước việc các đợt giao tranh đẫm máu giữa Armenia và Azerbaijan chưa được kiềm chế, Tổng Thư ký Liên hợp quốc (LHQ) Antonio Guterres ngày 18/10 đã lên án “tất cả các cuộc tấn công nhằm vào những khu vực dân cư” ở trong và xung quanh vùng xung đột Nagorno-Karabakh.  Ông Guterres nêu rõ, việc dân thường, gồm trẻ em, phải thiệt mạng vì giao tranh là điều không thể chấp nhận được. Người đứng đầu cơ quan LHQ bày tỏ “hối tiếc khi các bên xung đột tiếp tục phớt lờ những lời kêu gọi nhiều lần của cộng đồng quốc tế về việc ngừng giao tranh ngay lập tức”.

Trong các cuộc điện đàm với Ngoại trưởng Armenia và Azerbaijan, ông Guterres nhấn mạnh, cả hai nước đều có trách nhiệm bảo vệ dân thường và cơ sở hạ tầng theo luật nhân đạo quốc tế; đồng thời kêu gọi cả hai sớm nối lại đàm phán dưới sự chủ trì của Nhóm Minsk thuộc Tổ chức An ninh và Hợp tác châu Âu (OSCE) do Nga, Pháp Mỹ làm đồng Chủ tịch.

Từ Brussels, đại diện Liên minh châu Âu (EU) một mặt hoan nghênh Armenia và Azerbaijan tiến đến một lệnh ngừng bắn mới, nhưng cũng chỉ trích việc các bên vi phạm thỏa thuận này.

Đại diện cấp cao của EU về chính sách an ninh và đối ngoại Josep Borrell cho biết, ông vừa có các cuộc điện đàm với Ngoại trưởng Armenia và Azerbaijan, trong đó kêu gọi các bên tuân thủ lệnh ngừng bắn một cách “nghiêm ngặt và vô điều kiện”. Vài tuần qua, Pháp, Mỹ và nhiều quốc gia có ảnh hưởng cũng đều lên tiếng hối thúc hai bên kiềm chế xung đột.

Nagorno-Karabakh, có diện tích khoảng 4.400km2, là vùng lãnh thổ nằm sâu trong biên giới Tây Nam của Azerbaijan và được quốc tế công nhận thuộc chủ quyền Azerbaijan - quốc gia có đa số người dân theo đạo Hồi.

Tuy nhiên, phần lớn dân cư ở Nagorno-Karabakh là người gốc Armenia theo đạo Cơ đốc và muốn ly khai để sáp nhập vào Armenia. Tranh cãi về vùng đất này khiến hai bên lao vào cuộc chiến kéo dài từ tháng 2/1988 đến tháng 5/1994, khiến khoảng 30.000 người thiệt mạng. Sau cuộc chiến, phần lớn diện tích Nagorno-Karabakh do lực lượng thân Armenia kiểm soát. Chính quyền ở Nagorno-Karabakh thành lập Cộng hòa Artsakh tự xưng, theo Sputnik, nhưng không được quốc tế công nhận.

Giới quan sát đánh giá, việc cả hai thỏa thuận ngừng bắn mới nhất đều bị vi phạm nhanh chóng đã cho thấy mức độ nghiêm trọng và phức tạp của cuộc xung đột giữa hai quốc gia Nam Kavkaz, một trong những hành lang đường ống vận chuyển dầu và khí đốt quan trọng của thế giới. Trong bước đi khác nhằm tìm cách hóa giải khủng hoảng, Ngoại trưởng Nga Lavrov đã đề nghị triển khai quan sát viên thuộc quân đội Nga tới khu vực Nagorno-Karabakh để giám sát việc thực thi lệnh ngừng bắn, song ý tưởng này không nhận được sự ủng hộ của Azerbaijan.

Ngày 19/10, một nguồn tin tiết lộ với Sputnik rằng, 1.000 tay súng từ Syria đã được triển khai đến Nagorno-Karabakh hôm 16/10. Pháp hồi đầu tháng tuyên bố các tay súng Syria thân Thổ Nhĩ Kỳ đang chiến đấu bên cạnh lực lượng Azerbaijan chống lại Armenia, nhưng Tổng thống Azerbaijan Aliyev đã bác bỏ thông tin. Thổ Nhĩ Kỳ cũng phủ nhận trực tiếp tham gia xung đột ở Nagorno-Karabakh, dù cam kết hỗ trợ Azerbaijan bằng mọi biện pháp.

Từ Yerevan, Tổng thống Armenia Armen Sarkissian ngày 18/10 tuyên bố, Armenia có thể cân nhắc công nhận chủ quyền của vùng Nagorno-Karabakh nếu Azerbaijan không tuân thủ cam kết đã nêu trong các cuộc đối thoại, bước đi chắc chắn sẽ khiến Baku phản ứng dữ dội.

Thiện Nhân

Các tin khác

Kỳ vọng khác biệt từ nỗ lực duy trì đối thoại Mỹ - Trung Quốc

Kỳ vọng khác biệt từ nỗ lực duy trì đối thoại Mỹ - Trung Quốc

Chuyến thăm cấp Nhà nước tới Trung Quốc của Tổng thống Mỹ Donald Trump từ ngày 13-15/5 tới đang thu hút sự quan tâm rộng rãi của cộng đồng quốc tế. Trong bối cảnh cạnh tranh chiến lược giữa hai nền kinh tế lớn nhất thế giới tiếp tục gia tăng, hội nghị thượng đỉnh tại Bắc Kinh được đánh giá khó tạo ra đột phá mang tính lịch sử, nhưng vẫn được kỳ vọng sẽ góp phần duy trì các “lan can an toàn”, hạn chế nguy cơ đối đầu vượt tầm kiểm soát và tạo thêm dư địa ổn định cho kinh tế toàn cầu.

WHO trấn an dư luận trước cuộc sơ tán tàu có virus Hanta

WHO trấn an dư luận trước cuộc sơ tán tàu có virus Hanta

Sự hiện diện của người đứng đầu WHO diễn ra ngay trước thời điểm sơ tán hành khách khỏi con tàu du lịch MV Hondius, nơi phát hiện virus Hanta khiến ba người tử vong, không chỉ mang tính chất giám sát chuyên môn mà còn là một động thái chính trị và nhân đạo quan trọng nhằm đảm bảo sự an toàn tuyệt đối cho cư dân địa phương cũng như gần 150 hành khách đang mắc kẹt trên tàu.

EU, Brazil và Trung Quốc bắt tay lập liên minh carbon toàn cầu

EU, Brazil và Trung Quốc bắt tay lập liên minh carbon toàn cầu

Liên minh châu Âu (EU), Brazil và Trung Quốc mới đây chính thức ra mắt “Liên minh mở về thị trường carbon bắt buộc” trong lễ ký kết diễn ra tại thành phố Florence của Italy, đánh dấu bước tiến mới trong nỗ lực tăng cường hợp tác quốc tế nhằm ứng phó với biến đổi khí hậu và thúc đẩy quá trình chuyển đổi sang nền kinh tế phát thải thấp.

Chuyên gia: Virus Hanta nguy hiểm, nhưng không lây lan như COVID-19

Chuyên gia: Virus Hanta nguy hiểm, nhưng không lây lan như COVID-19

Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) và nhiều chuyên gia nhận định ổ dịch virus Hanta trên tàu du lịch vượt Đại Tây Dương nguy hiểm, nhưng không lây lan như virus SARS-CoV-2 gây ra đại dịch COVID-19. Hiện các nước đang khẩn trương truy vết tiếp xúc để hạn chế tối đa số ca mắc mới.

Châu Á chật vật ứng phó cú sốc năng lượng từ chiến sự Trung Đông

Châu Á chật vật ứng phó cú sốc năng lượng từ chiến sự Trung Đông

Cuộc xung đột tại Trung Đông đang đẩy khu vực châu Á – nơi tiêu thụ dầu mỏ lớn nhất thế giới – vào một phép thử về năng lực ứng phó khủng hoảng năng lượng. Trong bối cảnh nguồn cung bị gián đoạn nghiêm trọng, nhiều chính phủ trong khu vực đang gấp rút triển khai các biện pháp nhằm tìm kiếm nguồn thay thế, ổn định thị trường và giảm thiểu tác động lan tỏa đến tăng trưởng kinh tế.

Mỹ-Iran tiếp tục căng thẳng, nút thắt Hormuz chưa thể tháo gỡ

Mỹ-Iran tiếp tục căng thẳng, nút thắt Hormuz chưa thể tháo gỡ

Căng thẳng tại khu vực Trung Đông tiếp tục gia tăng khi Iran ngày 4/5 phát đi cảnh báo cứng rắn đối với các lực lượng Mỹ, yêu cầu không tiến vào eo biển Hormuz, trong bối cảnh Tổng thống Donald Trump tuyên bố Washington sẽ triển khai chiến dịch hỗ trợ các tàu bị mắc kẹt trong khu vực do ảnh hưởng của xung đột Mỹ - Israel với Iran.

Bước ngoặt lớn trong quan hệ xuyên Đại Tây Dương

Bước ngoặt lớn trong quan hệ xuyên Đại Tây Dương

Liên minh giữa Mỹ và châu Âu, với nòng cốt là NATO, nhiều thập niên được xem là trụ cột bảo đảm an ninh phương Tây. Tuy nhiên, những bất đồng ngày càng sâu sắc liên quan tới tình hình Trung Đông đang khiến mối quan hệ xuyên Đại Tây Dương rạn nứt.

Nga đề xuất tiếp quản uranium của Iran: Phương án cũ trong cục diện mới

Nga đề xuất tiếp quản uranium của Iran: Phương án cũ trong cục diện mới

Trong bối cảnh chảo lửa Trung Đông vẫn chưa hạ nhiệt, hồ sơ hạt nhân Iran một lần nữa trở thành tâm điểm của các nỗ lực ngoại giao quốc tế. Mới đây, Cơ quan Năng lượng Nguyên tử Quốc tế (IAEA) cho biết đang tiến hành đàm phán với Nga và một số quốc gia về khả năng đưa uranium làm giàu ra khỏi lãnh thổ Iran. Động thái này diễn ra khi Washington liên tục đặt điều kiện Tehran phải từ bỏ kho dự trữ và đình chỉ việc làm giàu uranium như một chìa khóa then chốt cho bất kỳ giải pháp hòa bình nào.

Mỹ duy trì phong tỏa Iran, bế tắc hạt nhân kéo dài, giá dầu tăng mạnh

Mỹ duy trì phong tỏa Iran, bế tắc hạt nhân kéo dài, giá dầu tăng mạnh

Tổng thống Mỹ Donald Trump tuyên bố sẽ tiếp tục duy trì phong tỏa hải quân đối với Iran cho đến khi đạt được một thỏa thuận về chương trình hạt nhân, trong bối cảnh căng thẳng giữa hai nước chưa có dấu hiệu hạ nhiệt, làm dấy lên lo ngại về nguy cơ bất ổn kéo dài tại khu vực Trung Đông và tác động lan rộng tới kinh tế toàn cầu.

Thấy gì từ cú xoay trục của Abu Dhabi?

Thấy gì từ cú xoay trục của Abu Dhabi?

Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất (UAE) tuyên bố rời Tổ chức Các nước Xuất khẩu Dầu mỏ và cơ chế OPEC+ sau 60 năm là thành viên, nhấn mạnh ưu tiên lợi ích quốc gia. Động thái này được giới phân tích đánh giá có thể tạo hiệu ứng dây chuyền trong nội bộ liên minh dầu mỏ, đồng thời làm gia tăng những toan tính địa chính trị và mang lại ưu thế cho Mỹ.

Nguy cơ đổ vỡ lệnh ngừng bắn mong manh giữa Pakistan và Afghanistan

Nguy cơ đổ vỡ lệnh ngừng bắn mong manh giữa Pakistan và Afghanistan

Căng thẳng ngoại giao và quân sự giữa Pakistan và Afghanistan vừa có bước leo thang nguy hiểm mới khi hai bên liên tiếp cáo buộc nhau tiến hành các cuộc tấn công xuyên biên giới, đe dọa phá vỡ thỏa thuận ngừng bắn mong manh được thiết lập hồi tháng 3 vừa qua.

Bước khởi đầu cho tiến trình chính trị mới ở dải Gaza

Bước khởi đầu cho tiến trình chính trị mới ở dải Gaza

Người Palestine tại khu vực Deir al-Balah thuộc dải Gaza lần đầu tiên tham gia một cuộc bầu cử địa phương sau hai thập kỷ gián đoạn, động thái được mô tả là bước tiến trong nỗ lực khôi phục đời sống chính trị và các thiết chế dân sự tại vùng lãnh thổ bị xung đột tàn phá.

Bài toán sức bền của Iran trong vòng siết tại Hormuz

Bài toán sức bền của Iran trong vòng siết tại Hormuz

Gần hai tháng kể từ ngày xung đột giữa Mỹ - Israel và Iran nổ ra tại Trung Đông, Tehran được cho là vẫn đang vận dụng chiến thuật bất đối xứng, tận dụng lợi thế địa lý và khả năng gây gián đoạn để bù đắp chênh lệch sức mạnh. Tuy nhiên, gần đây, khi Washington tuyên bố phong tỏa các cảng biển Iran và triển khai đồng thời ba nhóm tàu sân bay cùng hàng chục nghìn binh sĩ tới khu vực – đặt ra một câu hỏi lớn rằng liệu Tehran có thể cầm cự được bao lâu trong vòng siết ngày càng khép chặt tại eo biển Hormuz?

Báo chí Hàn Quốc: Tổng thống Lee muốn cùng Việt Nam tạo nên “kỳ tích sông Hồng”

Báo chí Hàn Quốc: Tổng thống Lee muốn cùng Việt Nam tạo nên “kỳ tích sông Hồng”

Truyền thông Hàn Quốc dẫn lời Tổng thống Lee Jae Myung ví von dòng sông Hàn và sông Hồng như đang hòa nhịp, biểu trưng cho sự gắn kết giữa hai dân tộc. Trong khi đó, dư luận nước này cũng đặc biệt chú ý tới chia sẻ của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm khi so sánh tương đậu nành Doenjang với tương Bần Việt Nam – càng ủ lâu càng đậm đà, như một ẩn dụ cho tình hữu nghị Việt Nam – Hàn Quốc ngày càng bền chặt theo thời gian.

EU gia cố “lá chắn chung” giữa sóng gió an ninh châu Âu

EU gia cố “lá chắn chung” giữa sóng gió an ninh châu Âu

Liên minh châu Âu (EU) nhóm họp thượng đỉnh đột xuất với nội dung then chốt xoay quanh cách thức vận dụng điều khoản phòng thủ chung giữa các thành viên khi một nước bị tấn công quân sự. Đây được xem là chủ đề nóng bỏng ở thời điểm quan hệ xuyên Đại Tây Dương có những rạn nứt.

Liên hợp quốc trước vận hội cải tổ lịch sử

Liên hợp quốc trước vận hội cải tổ lịch sử

Nhiệm kỳ của Tổng Thư ký Liên hợp quốc (LHQ) thứ 10 sẽ bắt đầu vào năm 2027, trong bối cảnh tổ chức đa phương lớn nhất hành tinh đối mặt nhiều khó khăn, từ xung đột vũ trang leo thang đến khủng hoảng niềm tin và tài chính chưa từng có. Đây không chỉ là một cuộc bầu cử nhân sự, mà là cuộc đua tìm kiếm một “kiến trúc sư” đủ tầm vóc để tái thiết lập trật tự thế giới trong một kỷ nguyên đầy biến động.

Dầu loang trên vịnh Ba Tư nhìn rõ từ không gian, cảnh báo hệ lụy khó lường

Dầu loang trên vịnh Ba Tư nhìn rõ từ không gian, cảnh báo hệ lụy khó lường

Những hình ảnh vệ tinh mới nhất được công bố bởi Cơ quan Vũ trụ châu Âu cho thấy các vệt dầu loang diện rộng trên vịnh Ba Tư có thể quan sát rõ từ không gian. Diễn biến này không chỉ phản ánh mức độ nghiêm trọng của ô nhiễm môi trường biển, mà còn làm dấy lên lo ngại về những tác động lâu dài đối với hệ sinh thái, chuỗi cung ứng năng lượng và an ninh khu vực.

Cơ hội ngoại giao mong manh giữa căng thẳng Trung Đông

Cơ hội ngoại giao mong manh giữa căng thẳng Trung Đông

Tổng thống Donald Trump ngày 21/4 tuyên bố gia hạn thỏa thuận ngừng bắn với Iran, trong khi chính quyền Washington đồng thời áp đặt một vòng trừng phạt mới nhằm gia tăng sức ép đối với Tehran trước thềm các cuộc đàm phán quan trọng dự kiến diễn ra tại Pakistan. Động thái này phản ánh chiến lược vừa kiềm chế xung đột quân sự, vừa tăng đòn bẩy kinh tế nhằm buộc Iran nhượng bộ trên bàn thương lượng.