Lãnh đạo Nhật - Hàn tái lập "ngoại giao con thoi" như thế nào?

Tổng thống Hàn Quốc Yoon Suk-yeol ngày 9/5 tái khẳng định, cam kết thúc đẩy quan hệ với Nhật Bản tiến xa hơn nữa, sau chuyến công du đến Hàn Quốc đưa "ngoại giao con thoi" trở lại của Thủ tướng Nhật Bản Fumio Kishida.

Lãnh đạo Nhật, Hàn đưa
Tổng thống Hàn Quốc Yoon Suk-yeol và Thủ tướng Nhật Bản Fumio Kishida phát biểu tại họp báo chung. Ảnh: Reuters

12 năm và chưa đầy 2 tháng

Tuyên bố này được nhà lãnh đạo Hàn Quốc đưa ra tại cuộc họp nội các hậu hội nghị thượng đỉnh với Thủ tướng Nhật Bản Fumio Kishida tại Seoul diễn ra ngày 7/5 vừa qua, Yonhap ngày 9/5 đưa tin, nhấn mạnh rằng nhà lãnh đạo Hàn Quốc bày tỏ tin tưởng quan hệ với Nhật Bản sẽ còn tiếp tục nồng ấm hơn nữa.

Trên thực tế, chuyến công du Hàn Quốc của ông Kishida diễn ra trong bối cảnh quan hệ song phương Hàn-Nhật đã tăng nhiệt đáng kể sau quyết định hồi tháng 3 của chính phủ Hàn Quốc về việc giải quyết bồi thường cho các nạn nhân Hàn Quốc bị Nhật Bản cưỡng bức lao động trong thời chiến mà không có sự đóng góp của các công ty Nhật Bản.

Chuyến thăm Hàn Quốc trong 2 ngày 7 và 8/5 của ông Kishida cũng là chuyến thăm song phương đầu tiên của một nhà lãnh đạo Nhật Bản sau 12 năm, đánh dấu việc hai nước chính thức bình thường hóa quan hệ song phương vốn bị đình trệ lâu nay do các bất đồng về vấn đề quá khứ lịch sử và cũng là để thực hiện thỏa thuận đã thông qua tại hội nghị hồi tháng 3.

Yonhap nhận định, hội nghị thượng đỉnh giữa hai nhà lãnh đạo hôm 7/5 đã nêu bật sự trở lại của “ngoại giao con thoi” - với việc các nhà lãnh đạo tổ chức các chuyến công du thường xuyên tới các quốc gia của nhau.

Mặc dù cố Thủ tướng Nhật Bản Shinzo Abe đã từng có cuộc gặp với cựu Tổng thống Hàn Quốc Moon Jae-in tại Seoul trước lễ khai mạc Thế vận hội Mùa đông Pyeongchang 2018, nhưng giới quan sát đánh giá chuyến đi hai ngày của ông Kishida mới là tín hiệu cụ thể đầu tiên cho thấy “ngoại giao con thoi” đã được thiết lập lại.

Hoạt động này đã bị dừng lại kể từ khi Thủ tướng Yoshihiko Noda đến thăm Seoul vào tháng 10/2011.

“Phải mất 12 năm để nối lại hoạt động ngoại giao con thoi, nhưng chỉ mất chưa đầy hai tháng để hai chúng tôi có thể qua lại thường xuyên", ông Yoon nói trước thềm thượng đỉnh. “Tôi tin đây là sự xác nhận rằng mối quan hệ Hàn Quốc-Nhật Bản mới được khởi động lại đang tăng tốc và tiếp tục tiến về phía trước", ông nhấn mạnh.

Lãnh đạo Nhật, Hàn đưa
Hai nhà lãnh đạo đã đưa "ngoại giao con thoi" trở lại. Ảnh: Reuters

Xu hướng mới trong quan hệ Nhật - Hàn?

"Những điều thậm chí không thể tưởng tượng được cho đến gần đây đang xảy ra giữa Hàn Quốc và Nhật Bản", Tổng thống Yoon Suk-yeol phát biểu ngày 9/5, trích dẫn việc Nhật Bản cho phép phái đoàn thanh tra Hàn Quốc đến nhà máy điện hạt nhân Fukushima vào ngày 23/5 để kiểm tra mức độ an toàn của nước thải phóng xạ trước khi được xả ra biển.

"Nếu Hàn Quốc và Nhật Bản, hai bên cùng chia sẻ các giá trị của một nền dân chủ tự do, có sự trao đổi với nhau, hợp tác và xây dựng lòng tin, thì mối quan hệ Hàn Quốc-Nhật Bản sẽ có thể phát triển một tương lai mới vượt lên trên giai đoạn sơ khai trong quá khứ", ông nói.

Những tuyên bố này tương đồng với nhận định mà nhà lãnh đạo Hàn Quốc đưa ra trước thềm cuộc gặp, rằng "nên loại bỏ quan điểm Hàn Quốc và Nhật Bản không thể tiến lên dù chỉ một bước trừ khi các vấn đề lịch sử được giải quyết hoàn toàn", và rằng dù việc tạo ra thay đổi ngay từ đầu là rất khó khăn, nhưng “một khi nó được tạo ra, nó thường trở thành một xu hướng".

“Tôi tin rằng xu hướng hiện tại trong quan hệ Hàn Quốc-Nhật Bản chính là một trường hợp như vậy", ông Yoon bày tỏ.

Một trong những điểm nhấn của chuyến công du chính là phát biểu sau hội nghị thượng đỉnh của Thủ tướng Nhật Bản Fumio Kishida: “Trái tim tôi đau nhói, vì nhiều người đã trải qua những trải nghiệm rất khó khăn và buồn bã trong môi trường khắc nghiệt vào thời điểm đó", ông nhắc tới vấn đề nạn nhân bị cưỡng bức lao động, từ đó nhấn mạnh “nhiệm vụ của Thủ tướng Nhật Bản” là hợp tác với Hàn Quốc để hồi sinh các mối quan hệ.

Đây là lần đầu tiên kể từ khi nhậm chức, Thủ tướng Kishida công khai bày tỏ suy nghĩ của mình về vấn đề tế nhị, vốn là trung tâm của sự thù hận lịch sử lâu đời giữa hai nước láng giềng. Nhận xét của ông, được đăng trên trang nhất của các tờ báo lớn của Nhật Bản hôm 8/5, cho thấy sự sẵn sàng và nỗ lực mạnh mẽ của lãnh đạo Nhật Bản để hàn gắn mối quan hệ song phương.

"Nếu không bỏ qua lịch sử của quá khứ đen tối và tiếp cận nó một cách chân thành, Hàn Quốc và Nhật Bản sẽ có thể vượt qua những khó khăn dễ gặp phải và mở ra một tương lai mới", Tổng thống Hàn Quốc Yoon Suk-yeol trong một phát biểu sau đó nhấn mạnh.

Lãnh đạo Nhật, Hàn đưa
Hai nhà lãnh đạo cùng phu nhân ăn tối tại Dinh Tổng thống Hàn Quốc ở Seoul. Ảnh: Reuters

Hy vọng vào sự thay đổi cùng có lợi

“Hy vọng từ cả hai nhà lãnh đạo là sự tan băng này sẽ gắn liền với quan hệ song phương,” Robert Ward, phụ trách Nhật Bản tại Viện Nghiên cứu Chiến lược Quốc tế, nhận định, đồng thời lưu ý rằng môi trường bên ngoài của Đông Á “đã hoàn toàn thay đổi kể từ năm 2018".

Quan hệ Nhật-Hàn đã xuống cấp nghiêm trọng dưới thời cựu Tổng thống Hàn Quốc Moon Jae-in do những tranh cãi liên quan đến vấn đề bồi thường cho các nạn nhân bị cưỡng bức lao động thời chiến.

Ông nói thêm: “Các mối đe dọa từ Triều Tiên và Trung Quốc ngày càng gia tăng, và tình hình chiến sự tại Ukraine đã làm nổi bật sự mong manh của trật tự dựa trên luật lệ mà cả hai bên đều phụ thuộc. Do đó, sự hồi sinh trong hợp tác giữa hai nước là nền tảng quan trọng cho sự ổn định trong khu vực".

Shihoko Goto, Phó Giám đốc chương trình châu Á tại Trung tâm tư vấn Wilson Center có trụ sở tại Washington lại cho rằng: “Khi các cuộc gặp giữa hai nhà lãnh đạo trở nên thường xuyên và theo thông lệ, công chúng sẽ ít chú ý hơn và dự đoán rằng sự phản đối của công chúng cũng sẽ yếu đi, đặc biệt là khi cả hai đang giải quyết các thách thức kinh tế và an ninh quan trọng chung".

Cho đến nay, hai nhà lãnh đạo dường như đã rút ra bài học từ những sai lầm trong quá khứ và cẩn thận tránh đụng chạm đến các chủ đề nhạy cảm hơn, bao gồm tranh chấp lãnh thổ và vấn đề phụ nữ mua vui, đồng thời đề cao các cuộc gặp cấp cao là các hành động xây dựng lòng tin, theo Japan Times.

Nhà lãnh đạo Nhật Bản tuần trước cũng cho biết chuyến thăm của ông sẽ là cơ hội “thêm đà” cho việc hồi sinh chính sách ngoại giao con thoi. Đối với ông Kishida, việc nối lại ngoại giao con thoi và cải thiện quan hệ với Seoul là bước tiến mới nhất trong một loạt thắng lợi ngoại giao trong những tháng gần đây giúp nâng cao tỷ lệ ủng hộ của ông.

Thu Thủy

Các tin khác

Kỳ vọng khác biệt từ nỗ lực duy trì đối thoại Mỹ - Trung Quốc

Kỳ vọng khác biệt từ nỗ lực duy trì đối thoại Mỹ - Trung Quốc

Chuyến thăm cấp Nhà nước tới Trung Quốc của Tổng thống Mỹ Donald Trump từ ngày 13-15/5 tới đang thu hút sự quan tâm rộng rãi của cộng đồng quốc tế. Trong bối cảnh cạnh tranh chiến lược giữa hai nền kinh tế lớn nhất thế giới tiếp tục gia tăng, hội nghị thượng đỉnh tại Bắc Kinh được đánh giá khó tạo ra đột phá mang tính lịch sử, nhưng vẫn được kỳ vọng sẽ góp phần duy trì các “lan can an toàn”, hạn chế nguy cơ đối đầu vượt tầm kiểm soát và tạo thêm dư địa ổn định cho kinh tế toàn cầu.

WHO trấn an dư luận trước cuộc sơ tán tàu có virus Hanta

WHO trấn an dư luận trước cuộc sơ tán tàu có virus Hanta

Sự hiện diện của người đứng đầu WHO diễn ra ngay trước thời điểm sơ tán hành khách khỏi con tàu du lịch MV Hondius, nơi phát hiện virus Hanta khiến ba người tử vong, không chỉ mang tính chất giám sát chuyên môn mà còn là một động thái chính trị và nhân đạo quan trọng nhằm đảm bảo sự an toàn tuyệt đối cho cư dân địa phương cũng như gần 150 hành khách đang mắc kẹt trên tàu.

EU, Brazil và Trung Quốc bắt tay lập liên minh carbon toàn cầu

EU, Brazil và Trung Quốc bắt tay lập liên minh carbon toàn cầu

Liên minh châu Âu (EU), Brazil và Trung Quốc mới đây chính thức ra mắt “Liên minh mở về thị trường carbon bắt buộc” trong lễ ký kết diễn ra tại thành phố Florence của Italy, đánh dấu bước tiến mới trong nỗ lực tăng cường hợp tác quốc tế nhằm ứng phó với biến đổi khí hậu và thúc đẩy quá trình chuyển đổi sang nền kinh tế phát thải thấp.

Chuyên gia: Virus Hanta nguy hiểm, nhưng không lây lan như COVID-19

Chuyên gia: Virus Hanta nguy hiểm, nhưng không lây lan như COVID-19

Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) và nhiều chuyên gia nhận định ổ dịch virus Hanta trên tàu du lịch vượt Đại Tây Dương nguy hiểm, nhưng không lây lan như virus SARS-CoV-2 gây ra đại dịch COVID-19. Hiện các nước đang khẩn trương truy vết tiếp xúc để hạn chế tối đa số ca mắc mới.

Châu Á chật vật ứng phó cú sốc năng lượng từ chiến sự Trung Đông

Châu Á chật vật ứng phó cú sốc năng lượng từ chiến sự Trung Đông

Cuộc xung đột tại Trung Đông đang đẩy khu vực châu Á – nơi tiêu thụ dầu mỏ lớn nhất thế giới – vào một phép thử về năng lực ứng phó khủng hoảng năng lượng. Trong bối cảnh nguồn cung bị gián đoạn nghiêm trọng, nhiều chính phủ trong khu vực đang gấp rút triển khai các biện pháp nhằm tìm kiếm nguồn thay thế, ổn định thị trường và giảm thiểu tác động lan tỏa đến tăng trưởng kinh tế.

Mỹ-Iran tiếp tục căng thẳng, nút thắt Hormuz chưa thể tháo gỡ

Mỹ-Iran tiếp tục căng thẳng, nút thắt Hormuz chưa thể tháo gỡ

Căng thẳng tại khu vực Trung Đông tiếp tục gia tăng khi Iran ngày 4/5 phát đi cảnh báo cứng rắn đối với các lực lượng Mỹ, yêu cầu không tiến vào eo biển Hormuz, trong bối cảnh Tổng thống Donald Trump tuyên bố Washington sẽ triển khai chiến dịch hỗ trợ các tàu bị mắc kẹt trong khu vực do ảnh hưởng của xung đột Mỹ - Israel với Iran.

Bước ngoặt lớn trong quan hệ xuyên Đại Tây Dương

Bước ngoặt lớn trong quan hệ xuyên Đại Tây Dương

Liên minh giữa Mỹ và châu Âu, với nòng cốt là NATO, nhiều thập niên được xem là trụ cột bảo đảm an ninh phương Tây. Tuy nhiên, những bất đồng ngày càng sâu sắc liên quan tới tình hình Trung Đông đang khiến mối quan hệ xuyên Đại Tây Dương rạn nứt.

Nga đề xuất tiếp quản uranium của Iran: Phương án cũ trong cục diện mới

Nga đề xuất tiếp quản uranium của Iran: Phương án cũ trong cục diện mới

Trong bối cảnh chảo lửa Trung Đông vẫn chưa hạ nhiệt, hồ sơ hạt nhân Iran một lần nữa trở thành tâm điểm của các nỗ lực ngoại giao quốc tế. Mới đây, Cơ quan Năng lượng Nguyên tử Quốc tế (IAEA) cho biết đang tiến hành đàm phán với Nga và một số quốc gia về khả năng đưa uranium làm giàu ra khỏi lãnh thổ Iran. Động thái này diễn ra khi Washington liên tục đặt điều kiện Tehran phải từ bỏ kho dự trữ và đình chỉ việc làm giàu uranium như một chìa khóa then chốt cho bất kỳ giải pháp hòa bình nào.

Mỹ duy trì phong tỏa Iran, bế tắc hạt nhân kéo dài, giá dầu tăng mạnh

Mỹ duy trì phong tỏa Iran, bế tắc hạt nhân kéo dài, giá dầu tăng mạnh

Tổng thống Mỹ Donald Trump tuyên bố sẽ tiếp tục duy trì phong tỏa hải quân đối với Iran cho đến khi đạt được một thỏa thuận về chương trình hạt nhân, trong bối cảnh căng thẳng giữa hai nước chưa có dấu hiệu hạ nhiệt, làm dấy lên lo ngại về nguy cơ bất ổn kéo dài tại khu vực Trung Đông và tác động lan rộng tới kinh tế toàn cầu.

Thấy gì từ cú xoay trục của Abu Dhabi?

Thấy gì từ cú xoay trục của Abu Dhabi?

Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất (UAE) tuyên bố rời Tổ chức Các nước Xuất khẩu Dầu mỏ và cơ chế OPEC+ sau 60 năm là thành viên, nhấn mạnh ưu tiên lợi ích quốc gia. Động thái này được giới phân tích đánh giá có thể tạo hiệu ứng dây chuyền trong nội bộ liên minh dầu mỏ, đồng thời làm gia tăng những toan tính địa chính trị và mang lại ưu thế cho Mỹ.

Nguy cơ đổ vỡ lệnh ngừng bắn mong manh giữa Pakistan và Afghanistan

Nguy cơ đổ vỡ lệnh ngừng bắn mong manh giữa Pakistan và Afghanistan

Căng thẳng ngoại giao và quân sự giữa Pakistan và Afghanistan vừa có bước leo thang nguy hiểm mới khi hai bên liên tiếp cáo buộc nhau tiến hành các cuộc tấn công xuyên biên giới, đe dọa phá vỡ thỏa thuận ngừng bắn mong manh được thiết lập hồi tháng 3 vừa qua.

Bước khởi đầu cho tiến trình chính trị mới ở dải Gaza

Bước khởi đầu cho tiến trình chính trị mới ở dải Gaza

Người Palestine tại khu vực Deir al-Balah thuộc dải Gaza lần đầu tiên tham gia một cuộc bầu cử địa phương sau hai thập kỷ gián đoạn, động thái được mô tả là bước tiến trong nỗ lực khôi phục đời sống chính trị và các thiết chế dân sự tại vùng lãnh thổ bị xung đột tàn phá.

Bài toán sức bền của Iran trong vòng siết tại Hormuz

Bài toán sức bền của Iran trong vòng siết tại Hormuz

Gần hai tháng kể từ ngày xung đột giữa Mỹ - Israel và Iran nổ ra tại Trung Đông, Tehran được cho là vẫn đang vận dụng chiến thuật bất đối xứng, tận dụng lợi thế địa lý và khả năng gây gián đoạn để bù đắp chênh lệch sức mạnh. Tuy nhiên, gần đây, khi Washington tuyên bố phong tỏa các cảng biển Iran và triển khai đồng thời ba nhóm tàu sân bay cùng hàng chục nghìn binh sĩ tới khu vực – đặt ra một câu hỏi lớn rằng liệu Tehran có thể cầm cự được bao lâu trong vòng siết ngày càng khép chặt tại eo biển Hormuz?

Báo chí Hàn Quốc: Tổng thống Lee muốn cùng Việt Nam tạo nên “kỳ tích sông Hồng”

Báo chí Hàn Quốc: Tổng thống Lee muốn cùng Việt Nam tạo nên “kỳ tích sông Hồng”

Truyền thông Hàn Quốc dẫn lời Tổng thống Lee Jae Myung ví von dòng sông Hàn và sông Hồng như đang hòa nhịp, biểu trưng cho sự gắn kết giữa hai dân tộc. Trong khi đó, dư luận nước này cũng đặc biệt chú ý tới chia sẻ của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm khi so sánh tương đậu nành Doenjang với tương Bần Việt Nam – càng ủ lâu càng đậm đà, như một ẩn dụ cho tình hữu nghị Việt Nam – Hàn Quốc ngày càng bền chặt theo thời gian.

EU gia cố “lá chắn chung” giữa sóng gió an ninh châu Âu

EU gia cố “lá chắn chung” giữa sóng gió an ninh châu Âu

Liên minh châu Âu (EU) nhóm họp thượng đỉnh đột xuất với nội dung then chốt xoay quanh cách thức vận dụng điều khoản phòng thủ chung giữa các thành viên khi một nước bị tấn công quân sự. Đây được xem là chủ đề nóng bỏng ở thời điểm quan hệ xuyên Đại Tây Dương có những rạn nứt.

Liên hợp quốc trước vận hội cải tổ lịch sử

Liên hợp quốc trước vận hội cải tổ lịch sử

Nhiệm kỳ của Tổng Thư ký Liên hợp quốc (LHQ) thứ 10 sẽ bắt đầu vào năm 2027, trong bối cảnh tổ chức đa phương lớn nhất hành tinh đối mặt nhiều khó khăn, từ xung đột vũ trang leo thang đến khủng hoảng niềm tin và tài chính chưa từng có. Đây không chỉ là một cuộc bầu cử nhân sự, mà là cuộc đua tìm kiếm một “kiến trúc sư” đủ tầm vóc để tái thiết lập trật tự thế giới trong một kỷ nguyên đầy biến động.

Dầu loang trên vịnh Ba Tư nhìn rõ từ không gian, cảnh báo hệ lụy khó lường

Dầu loang trên vịnh Ba Tư nhìn rõ từ không gian, cảnh báo hệ lụy khó lường

Những hình ảnh vệ tinh mới nhất được công bố bởi Cơ quan Vũ trụ châu Âu cho thấy các vệt dầu loang diện rộng trên vịnh Ba Tư có thể quan sát rõ từ không gian. Diễn biến này không chỉ phản ánh mức độ nghiêm trọng của ô nhiễm môi trường biển, mà còn làm dấy lên lo ngại về những tác động lâu dài đối với hệ sinh thái, chuỗi cung ứng năng lượng và an ninh khu vực.

Cơ hội ngoại giao mong manh giữa căng thẳng Trung Đông

Cơ hội ngoại giao mong manh giữa căng thẳng Trung Đông

Tổng thống Donald Trump ngày 21/4 tuyên bố gia hạn thỏa thuận ngừng bắn với Iran, trong khi chính quyền Washington đồng thời áp đặt một vòng trừng phạt mới nhằm gia tăng sức ép đối với Tehran trước thềm các cuộc đàm phán quan trọng dự kiến diễn ra tại Pakistan. Động thái này phản ánh chiến lược vừa kiềm chế xung đột quân sự, vừa tăng đòn bẩy kinh tế nhằm buộc Iran nhượng bộ trên bàn thương lượng.