Lãnh đạo Mỹ - Nhật gửi thông điệp mạnh mẽ đến Trung Quốc

Với việc sắp xếp gặp Thủ tướng Nhật Bản Suga Yoshihide tại Washington DC, trong hội nghị thượng đỉnh trực tiếp đầu tiên ngày 16/4, Tổng thống Mỹ Joe Biden đang muốn gửi một thông điệp rằng châu Á, và đặc biệt là Nhật Bản, là trọng tâm trong chính sách đối ngoại của Mỹ.
Thủ tướng Nhật Bản sẽ có cuộc gặp với Tổng thống Mỹ trong ngày 16/4. Ảnh AP.
Thủ tướng Nhật Bản sẽ có cuộc gặp với Tổng thống Mỹ trong ngày 16/4. Ảnh AP. 

Trong khi các vấn đề như đại dịch COVID-19, biến đổi khí hậu và Triều Tiên được cho là sẽ nằm trong danh sách thảo luận của hai nhà lãnh đạo, thì một quốc gia khác, cụ thể là Trung Quốc, cũng có thể trở thành chủ đề hàng đầu. Bắc Kinh tỏ ra không hài lòng về hội nghị thượng đỉnh này.

Mỹ và Nhật Bản có chung nhiều quan ngại liên quan đến Trung Quốc, như cáo buộc vi phạm nhân quyền tại Tân Cương, các tranh chấp trên biển và việc sử dụng công nghệ tiên tiến để đạt được lợi thế kinh tế với các đối thủ cạnh tranh.

Một số chuyên gia nhận định, sẽ không có lợi cho cả Mỹ và Nhật Bản nếu quá “gây hấn” trong đối phó với Trung Quốc, trong khi đó, Tokyo lại càng phải cẩn trọng hơn trong các hành động của mình so với Mỹ. Ít nhất trong lĩnh vực thương mại, Trung Quốc vẫn là đối tác quan trọng với Nhật Bản hơn Mỹ.

Theo dữ liệu của Bộ Tài chính Nhật Bản, Trung Quốc là điểm đến xuất khẩu hàng đầu của Nhật Bản vào năm 2020, vượt qua Mỹ, và tiêu thụ hơn 22% hàng hóa Nhật Bản bán ra nước ngoài. Đối với Mỹ, Trung Quốc là điểm đến xuất khẩu lớn thứ ba, chiếm 8,7% tổng kim ngạch xuất khẩu hàng hóa của nước này, sau Canada và Mexico.

Trong khi đó, Nhật Bản vẫn muốn đảm bảo mối liên kết với Mỹ, đồng minh quân sự duy nhất của họ, trong bối cảnh tranh chấp giữa Tokyo và Bắc Kinh về các đảo ở Biển Hoa Đông.

Sau nhiều năm cựu Tổng thống Donald Trump nỗ lực “không phân biệt bạn và thù” nhằm giảm thặng dư thương mại của các nước với Mỹ, đương kim Tổng thống Joe Biden đang có một cách tiếp cận khác. Ông đã khẳng định rõ từ khi vận động tranh cử rằng ông sẽ tìm cách hợp tác với các đồng minh truyền thống của Mỹ - bao gồm cả Nhật Bản - để đối đầu với Trung Quốc về các vấn đề như mất cân bằng thương mại và cáo buộc lạm dụng quyền sở hữu trí tuệ và nhân quyền của nước này, những cáo buộc mà Bắc Kinh bác bỏ.

Một trong những cơ sở cho cuộc gặp của lãnh đạo Mỹ-Nhật là chuyến thăm của Ngoại trưởng Mỹ Antony Blinken và Bộ trưởng Quốc phòng Lloyd Austin đến Tokyo vào tháng trước, chuyến đi nước ngoài đầu tiên của hai quan chức này, một tín hiệu khác về tầm quan trọng của Nhật Bản đối với các mục tiêu chiến lược của Mỹ.

Hai bên cũng đang thành lập các nhóm công tác để thảo luận về các công nghệ mới nổi, biến đổi khí hậu, các biện pháp phòng chống COVID-19 và hợp tác kinh tế song phương, theo Japan Times đưa tin hồi tháng trước.

Trước hội nghị thượng đỉnh, Trung Quốc đã “tăng nhiệt” với Nhật Bản. Ngoại trưởng Trung Quốc Vương Nghị hồi đầu tháng đã cho người đồng cấp Nhật Bản Toshimitsu Motegi biết rằng hai nước nên đảm bảo quan hệ song phương “không can dự vào cái gọi là đối đầu giữa các nước lớn”.

Một vấn đề quan trọng khác liên quan đến Mỹ và Nhật Bản là làm thế nào để đối phó với sức mạnh công nghệ ngày càng tăng của Trung Quốc.

Trung Quốc đã dồn nguồn cung cấp linh kiện toàn cầu cho mạng viễn thông di động thế hệ thứ năm (5G). Các công ty Trung Quốc như Huawei và ZTE sản xuất thiết bị tiên tiến có giá bán thấp hơn các đối thủ cạnh tranh như Nokia của Phần Lan, hứa hẹn khả năng truy cập băng thông rộng tốc độ cao đến ngay cả những nơi nghèo nhất trên thế giới.

Vào năm 2019, Mỹ đã đưa Huawei vào danh sách thực thể gây ra mối đe dọa an ninh quốc gia, một cáo buộc mà công ty này phủ nhận.

Hai ông Biden và Suga được cho là đang lên kế hoạch thảo luận về các tận dụng “bí quyết” của hai nước - Mỹ và Nhật Bản là hai trong số những quốc gia có công nghệ tiên tiến nhất - để có tầm nhìn xa hơn 5G về cái gọi là công nghệ di động thế hệ thứ 6.

Thêm nữa, ngoài các cuộc thảo luận liên quan đến Trung Quốc, vấn đề thương mại giữa Nhật Bản và Mỹ cũng sẽ trở thành một trọng tâm.

Nhật Bản và Mỹ đã ký một hiệp định thương mại hạn chế vào năm 2019 dưới sự chứng kiến của các nhà lãnh đạo tiền nhiệm. Điều này đã phần nào giảm bớt nhức nhối từ quyết định của ông Trump về việc áp thuế trừng phạt đối với thép và nhôm của Nhật Bản vào năm trước.

Tuy nhiên, thỏa thuận năm 2019 không bao gồm lĩnh vực ô tô, được coi là gốc rễ của phần lớn thâm hụt thương mại lên đến 55,4 tỷ USD của Mỹ với Nhật Bản vào năm 2020.

Việc đạt được một thỏa thuận giúp tăng cường mối quan hệ thương mại của Nhật Bản với Mỹ sẽ là một chiến thắng hữu hình quan trọng đối với Thủ tướng Nhật Bản trong bối cảnh ông đang củng cố quyền lực và nỗ lực thực hiện bước tiến lớn đầu tiên trên đấu trường địa chính trị.

Một mục tiêu quan trọng là vừa kiềm chế được Trung Quốc trong khi vẫn duy trì mối quan hệ kinh tế có lợi với nước này đòi hỏi nhiều nỗ lực và sự khéo léo trong hành động cũng như sự hỗ trợ từ một siêu cường hàng đầu thế giới.

Duy Tiến (Theo Al Jazeera)

Các tin khác

Thoả thuận Iran - Oman liệu có đủ để tháo nút thắt Hormuz?

Thoả thuận Iran - Oman liệu có đủ để tháo nút thắt Hormuz?

Iran cho biết, đàm phán với Oman về một cơ chế hàng hải mới tại eo biển Hormuz đang tiến gần tới thỏa thuận, song Tehran cảnh báo việc đạt được thỏa thuận với Muscat chưa đủ để tuyến đường biển chiến lược này được khơi thông hoàn toàn.

Washington phủ nhận lo ngại kho vũ khí suy giảm nghiêm trọng

Washington phủ nhận lo ngại kho vũ khí suy giảm nghiêm trọng

Nhà Trắng và Lầu Năm Góc vừa lên tiếng bác bỏ những báo cáo gần đây của loạt hãng tin cho rằng kho vũ khí tấn công và phòng thủ của Mỹ đã sụt giảm xuống mức nguy hiểm sau 5 tháng chiến sự với Iran. Bất chấp những tuyên bố trấn an từ giới chức, các chuyên gia cảnh báo tình trạng thiếu hụt đạn tên lửa phòng không, đặc biệt là hệ thống Patriot và THAAD, có thể đặt lực lượng Mỹ và các đồng minh vào tình thế rủi ro cao.

Thoả thuận khôi phục Hormuz – Phép thử 48 giờ của Washington và Tehran

Thoả thuận khôi phục Hormuz – Phép thử 48 giờ của Washington và Tehran

Sau nhiều tháng đối đầu quân sự, Mỹ và Iran đang tiến rất gần tới một thỏa thuận nhằm khôi phục hoạt động hàng hải qua eo biển Hormuz. Tuy nhiên, đằng sau những tín hiệu lạc quan là cuộc mặc cả phức tạp về quyền kiểm soát tuyến vận tải năng lượng quan trọng bậc nhất thế giới.

Sau cú sốc Ceuta, EU tìm cách "vá" rạn nứt về di cư

Sau cú sốc Ceuta, EU tìm cách "vá" rạn nứt về di cư

Làn sóng hàng chục nghìn người di cư tràn vào vùng lãnh thổ Ceuta chỉ trong vài ngày đã khiến khu vực biên giới của Tây Ban Nha rơi vào tình trạng hỗn loạn, đồng thời trở thành phép thử đầu tiên đối với Hiệp ước Di cư và Tị nạn mới của Liên minh châu Âu (EU).

Mỹ tạm gác lựa chọn quân sự để tìm lối thoát cho khủng hoảng

Mỹ tạm gác lựa chọn quân sự để tìm lối thoát cho khủng hoảng

Tổng thống Mỹ Donald Trump mới đây tuyên bố Washington và Tehran sẽ bước vào một vòng đàm phán mới dự kiến diễn ra vào chiều 3/8 (giờ địa phương), động thái được đưa ra ngay sau khi ông hủy bỏ chiến dịch không kích mạnh tay nhắm vào Iran ở những phút cuối cùng. Quyết định đình chiến nhường chỗ cho ngoại giao không chỉ đánh dấu sự thay đổi quan trọng trong cuộc đối đầu dai dẳng Mỹ - Iran, mà còn cứu vãn thị trường năng lượng toàn cầu khỏi một cú sốc tồi tệ.

Ceuta "thất thủ", châu Âu có rơi vào một cuộc khủng hoảng mới?

Ceuta "thất thủ", châu Âu có rơi vào một cuộc khủng hoảng mới?

Hàng chục ngàn người ùn ùn vượt qua biên giới từ Morocco vào thành phố tự trị Ceuta của Tây Ban Nha trong hai ngày, khiến vùng lãnh thổ nhỏ bé ở cửa ngõ châu Âu rơi vào cảnh hỗn loạn. Tuy nhiên, khác với cuộc khủng hoảng năm 2015, châu Âu hiện sở hữu một hệ thống kiểm soát biên giới và chính sách nhập cư chặt chẽ hơn, khiến làn sóng di cư lần này khó lan rộng ra toàn lục địa.

Dải Gaza trước ngưỡng cửa hòa bình

Dải Gaza trước ngưỡng cửa hòa bình

Tổng thống Mỹ Donald Trump thông báo Hội đồng Hòa bình đã đạt thỏa thuận lịch sử với phong trào Hamas và các nhóm vũ trang người Palestine về lộ trình giải giáp dải Gaza, mở đường thiết lập hòa bình lâu dài tại vùng lãnh thổ.

Tính toán của Iran khi chủ động tập kích căn cứ Mỹ tại Trung Đông

Tính toán của Iran khi chủ động tập kích căn cứ Mỹ tại Trung Đông

Mới đây, Iran đã chủ động tấn công các căn cứ Mỹ tại Trung Đông, dẫn đến việc "đáp trả mạnh mẽ" từ phía Washington nhằm vào nhiều địa điểm ở khu vực phía Nam nước này. Động thái trên không chỉ đánh dấu một vòng leo thang mới trong căng thẳng Mỹ - Iran, mà còn phản ánh sự điều chỉnh đáng chú ý trong cách tiếp cận của Tehran.

Mở rộng không gian phát triển tại thị trường tỷ dân

Mở rộng không gian phát triển tại thị trường tỷ dân

Trong thời đại ngày nay, đối ngoại tiếp tục giữ vai trò tiên phong trong việc tạo lập, giữ vững môi trường hòa bình và huy động tối đa các nguồn lực bên ngoài phục vụ sự nghiệp phát triển đất nước. Trong bức tranh chiến lược đó, châu Phi, tiêu biểu là Tanzania và Angola, đang nổi lên như những đối tác đầy tiềm năng và là cánh cửa quan trọng để Việt Nam mở rộng không gian phát triển, đa dạng hóa thị trường toàn cầu.

Cơ hội tháo nút thắt Hormuz từ sáng kiến mới của Oman

Cơ hội tháo nút thắt Hormuz từ sáng kiến mới của Oman

Việc Oman gửi tới Iran một kế hoạch được các nước Vùng Vịnh hậu thuẫn nhằm quản lý eo biển Hormuz có thể xem là nỗ lực ngoại giao đáng chú ý nhất trong những tuần gần đây, nhằm xử lý điểm nghẽn lớn của tiến trình giảm căng thẳng tại Trung Đông.

Mỹ và Iran tạm ngừng leo thang căng thẳng, hé mở hy vọng ngoại giao

Mỹ và Iran tạm ngừng leo thang căng thẳng, hé mở hy vọng ngoại giao

Mỹ và Iran bước sang ngày thứ hai tạm ngừng các cuộc tấn công nhằm vào nhau, trong bối cảnh xung đột từng đứng bên bờ vực vượt ngoài tầm kiểm soát. Khoảng lặng hiếm hoi sau hai tuần giao tranh với các cuộc không kích ban đêm của Mỹ nhằm vào Iran cùng các đòn đáp trả của Tehran nhằm vào các đồng minh của Washington ở Vùng Vịnh đã làm dấy lên hy vọng hai bên có thể quay trở lại bàn đàm phán.

Ai sẽ dẫn dắt Liên hợp quốc sau Tổng Thư ký António Guterres?

Ai sẽ dẫn dắt Liên hợp quốc sau Tổng Thư ký António Guterres?

Sau gần 10 năm lãnh đạo Liên hợp quốc, Tổng Thư ký António Guterres sẽ kết thúc nhiệm kỳ thứ hai vào cuối năm 2026. Trong bối cảnh đó, cuộc đua tìm người kế nhiệm đã bước vào giai đoạn quyết định, khi sáu ứng viên lần đầu tiên cùng trình bày tầm nhìn về tương lai của tổ chức đa phương lớn nhất thế giới, trước thềm các vòng thăm dò quan trọng tại Hội đồng Bảo an.

Cộng đồng quốc tế bày tỏ quan ngại khi Biển Đỏ lại dậy sóng

Cộng đồng quốc tế bày tỏ quan ngại khi Biển Đỏ lại dậy sóng

Liên hợp quốc cùng nhiều tổ chức quốc tế đã đồng loạt bày tỏ quan ngại sau khi lực lượng Houthi nối lại các cuộc tấn công nhằm vào tàu thương mại trên Biển Đỏ. Các cảnh báo cho rằng diễn biến mới không chỉ đe dọa an ninh hàng hải mà còn có nguy cơ kéo Yemen trở lại vòng xoáy xung đột sau nhiều năm tương đối lắng dịu.

Cháy rừng lan rộng, thời tiết cực đoan nối tiếp tại châu Âu

Cháy rừng lan rộng, thời tiết cực đoan nối tiếp tại châu Âu

Châu Âu đang phải đối mặt với một trong những mùa hè khắc nghiệt nhất trong nhiều năm trở lại đây khi các đợt nắng nóng kéo dài liên tiếp đẩy nguy cơ cháy rừng lên mức báo động, trong khi nhiều khu vực khác lại hứng chịu các cơn dông, mưa đá và thời tiết cực đoan. Từ Tây Ban Nha, Pháp đến khu vực Balkan, lực lượng cứu hỏa và chính quyền các nước đang phải chạy đua với thời gian nhằm kiểm soát các thảm họa thiên nhiên ngày càng nghiêm trọng.

Xung đột Mỹ - Iran: Hỏa lực lấn át ngoại giao

Xung đột Mỹ - Iran: Hỏa lực lấn át ngoại giao

Xung đột Mỹ - Iran đang lan rộng từ các mục tiêu quân sự sang hạ tầng dân sự và năng lượng, làm gia tăng nguy cơ đẩy Trung Đông vào một cuộc khủng hoảng an ninh, nhân đạo và kinh tế, bất chấp các nỗ lực ngoại giao nhằm hạ nhiệt căng thẳng.