Kinh tế sẽ không còn "chiếm sóng" hội nghị thượng đỉnh BRICS

Dù mang chủ đề “BRICS: Tăng trưởng kinh tế vì một tương lai đổi mới sáng tạo”, song Hội nghị thượng đỉnh BRICS lần thứ 11 chính thức diễn ra trong 2 ngày 13 và 14-11 tại thủ đô Brasilia, Brazil được dự đoán nóng bởi các vấn đề bên lề nhằm giải quyết những bất đồng nội khối và tìm ra tiếng nói chung.

Tổng thống Brazil Jair Bolsonaro - Chủ tịch BRICS 2019 chủ trì Hội nghị thượng đỉnh Nhóm các nền kinh tế mới nổi hàng đầu thế giới (BRICS) lần thứ 11. Đây là lần thứ 2 hội nghị thượng đỉnh này được tổ chức tại Brazil, và là hội nghị quốc tế lớn đầu tiên mà ông Bolsonaro chủ trì kể từ khi nhậm chức hồi tháng 1 vừa qua. 

Trên cương vị nước chủ nhà, Brazil đã đặt các nội dung ưu tiên đối với Năm Chủ tịch BRICS 2019 là đổi mới sáng tạo, chống tội phạm xuyên quốc gia, y tế, thúc đẩy thương mại và đầu tư, phát triển cơ sở hạ tầng và khả năng hợp tác công tư.  

Lo ngại những bất đồng

Sự kiện nổi bất nhất trong khuôn khổ hội nghị là Diễn đàn doanh nghiệp BRICS, quy tụ nguyên thủ quốc gia các nước thành viên, Hội đồng kinh doanh BRICS và cộng đồng doanh nghiệp với mục tiêu tăng cường đối thoại và thúc đẩy quan hệ kinh tế, thương mại và đầu tư giữa các quốc gia thành viên. 

Reuters dự đoán, các nhà lãnh đạo sẽ tập trung thảo luận các giải pháp nhằm thúc đẩy đầu tư nội khối trong bối cảnh nền kinh tế thế giới đang có dấu hiệu chậm lại. Ảnh: Reuters
Reuters dự đoán, các nhà lãnh đạo sẽ tập trung thảo luận các giải pháp nhằm thúc đẩy đầu tư nội khối trong bối cảnh nền kinh tế thế giới đang có dấu hiệu chậm lại. Ảnh: Reuters

Đáng chú ý, Tổng thống Bolsonaro đã phá vỡ truyền thống tại hội nghị Thượng đỉnh năm nay bằng việc gạt bỏ cuộc họp BRICS mở rộng, vốn tạo điều kiện cho 5 quốc gia thành viên gặp gỡ các nước láng giềng của nước chủ nhà. Theo Reuter, điều này có thể là do sự bất đồng trong khối về việc mời Tổng thống Venezuela Nicolas Maduro hay lãnh đạo phe đối lập Juan Guaido được Mỹ hậu thuẫn tới dự Hội nghị. 

Trong cuộc khủng hoảng Venezuela vừa qua, Brazil là thành viên BRICS duy nhất ủng hộ ông Guaido. Ông Bolsonaro cũng từng được đánh giá là người ủng hộ nhiệt tình các quan điểm của Tổng thống Mỹ Donald Trump và đây chính là điều khiến các thành viên khác trong khối BRICS “không hài lòng”, đặc biệt là Trung Quốc, vốn đang nỗ lực kêu gọi các nước ủng hộ chủ nghĩa đa phương, Reuters nhận định. 

Vì thế, giới quan sát lo ngại, Brazil sẽ bất đắc dĩ rơi vào trạng thái cô lập trong ngay chính sự kiện mà nước này tổ chức, khiến cho việc đi tìm một tiếng nói chung hay đưa ra một tuyên bố lớn tại hội nghị lần này trở nên không khả thi.

Làm mới "mái nhà" đã cũ?

Không chỉ nằm ở sự bất đồng về quan điểm, sự chênh lệch đáng kể về tiềm lực kinh tế giữa các thành viên BRICS và sự khác biệt sâu sắc về các vấn đề như chủ nghĩa đa phương, biến đổi khí hậu, khủng hoảng Venezuela cũng dấy lên lo ngại về vị thế và tương lai của tổ chức này. Tổ chức xếp hạng tín nhiệm quốc tế S&P hồi tháng trước cho hay, BRICS “có thể không còn ý nghĩa”.  

Đây là lần thứ 2 hội nghị thượng đỉnh BRICS được tổ chức tại Brazil. Ảnh: Website BRICS summit 2019
 Đây là lần thứ 2 hội nghị thượng đỉnh BRICS được tổ chức tại Brazil. Ảnh: Website BRICS summit 2019

Mặc dù vậy, sự hiện diện của Chủ tịch Tập Cận Bình cùng với Tổng thống Nga Vladimir Putin, Thủ tướng Ấn Độ Narendra Modi và Tổng thống Nam Phi Cyril Ramaphosa tại Brasilia vẫn cho thấy sự cần thiết của BRICS trong bối cảnh thế giới đang chứng kiến nhiều biến động như hiện nay. 

Giáo sư Oliver Stuenkel thuộc Tổ chức Getulio Vargas nhận định, BRICS vẫn đóng vai trò quan trọng đối với cả Nga lẫn Trung Quốc. “Trung Quốc cho rằng đây là một trụ cột trong mô hình trật tự quốc tế với Trung Quốc giữ vai trò trung tâm hơn. Còn đối với  Nga, tổ chức cực kỳ hữu ích trong việc cho thấy là họ không bị cô lập”, ông nói. 

Còn với Ấn Độ, việc tăng cường tiếng nói tại một tổ chức tập hợp lực lượng bắc cầu qua 3 châu lục cũng là một trọng tâm trong chính sách ngoại giao đa phương mà Thủ tướng Modi hướng đến. Với Nam Phi hay Brazil, lợi ích kinh tế và các khoản đầu tư có lẽ sẽ là mục tiêu hàng đầu của các nước này khi tham gia BRICS, giới phân tích nhận định.

Các nước thành viên BRICS vẫn sẽ nỗ lực duy trì tiềm lực nội khối, gián tiếp khẳng định tính hiệu quả và bền vững của cơ chế này thông qua kỳ thượng đỉnh lần thứ 11. Ảnh: Reuters
 Các nước thành viên BRICS vẫn sẽ nỗ lực duy trì tiềm lực nội khối, gián tiếp khẳng định tính hiệu quả và bền vững của cơ chế này thông qua kỳ thượng đỉnh lần thứ 11. Ảnh: Reuters

Cơ hội cho quan hệ Trung Quốc - Brazil

Hội nghị thượng đỉnh BRICS năm nay cũng sẽ chứng kiến màn “gió đảo chiều” giữa Trung Quốc và Brazil, theo Financial Express. Vốn là người ủng hộ chính quyền Tổng thốngTrump, ông Bolsonaro từng chỉ trích Trung Quốc trong chiến dịch tranh cử của mình, thâm chí đe dọa sẽ ngừng quan hệ với nền kinh tế này. 

Tuy nhiên, thực tế giờ đã khác. Với áp lực từ các ngành kinh doanh nông sản và khai thác khoáng sản, ông Bolsonaro có lý do để duy trì mối quan hệ tốt với Trung Quốc – đối tác thương mại lớn nhất của quốc gia Mỹ Latinh này từ năm 2009. 

Bên lề Hội nghị thượng đỉnh BRICS, Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình sẽ tiến hành hội đàm với Tổng thống Brazil Jair Bolsonaro. Đây sẽ là cuộc gặp gỡ thứ hai giữa nguyên thủ hai nước trong vòng một tháng qua. Trước đó, Tổng thống Jair Bolsonar đã có chuyến thăm cấp nhà nước Trung Quốc từ ngày 24 đến 26-10, một động thái mà giới phân tích cho rằng đã gửi tín hiệu tích cực đến Bắc Kinh về sự thay đổi trong mối quan hệ song phương đặc biệt này. 

Như The Guardian nhận định, mỗi quốc gia khi tham gia một tổ chức, diễn đàn đều mang theo một mục đích riêng. Với BRICS, mặc dù còn tồn tại nhiều bất đồng cùng với những lợi ích đan xen, song chắc rằng, các nước thành viên vẫn sẽ nỗ lực duy trì tiềm lực nội khối, gián tiếp khẳng định tính hiệu quả và bền vững của cơ chế này thông qua kỳ thượng đỉnh lần thứ 11. 

Reuters dự đoán, các nhà lãnh đạo sẽ tập trung thảo luận các giải pháp nhằm thúc đẩy đầu tư nội khối trong bối cảnh nền kinh tế thế giới đang có dấu hiệu chậm lại, đồng thời khắc phục những bất đồng trong các vấn đề như Venezuela hay Bolivia.

Lam Ninh (T.H)

Các tin khác

Nga và Ukraine nối lại đàm phán hòa bình tại Abu Dhabi

Nga và Ukraine nối lại đàm phán hòa bình tại Abu Dhabi

Ngày 10/11, các quan chức Nga và Ukraine đã có cuộc gặp tại Abu Dhabi (Các tiểu Vương quốc Arab Thống nhất - UAE) trong vòng đàm phán hòa bình đầu tiên kể từ tháng 2, đánh dấu một nỗ lực mới nhằm chấm dứt chiến sự dưới sự thúc đẩy của các đặc phái viên do Tổng thống Mỹ Donald Trump tiến cử. 

COP31: Thế giới khẩn trương thúc đẩy hành động ứng phó biến đổi khí hậu

COP31: Thế giới khẩn trương thúc đẩy hành động ứng phó biến đổi khí hậu

Trong bối cảnh thế giới đang phải đối mặt với nhiều cuộc khủng hoảng đan xen, từ xung đột vũ trang, lạm phát gia tăng đến những bất định do trí tuệ nhân tạo (AI) tạo ra, các nhà lãnh đạo Liên hợp quốc (LHQ) và đại diện chính phủ nhiều nước nhấn mạnh sự cần thiết phải duy trì ưu tiên đối với vấn đề khí hậu.

Bài toán bảo vệ bí mật công nghệ nhìn từ cuộc điều tra tại Nvidia

Bài toán bảo vệ bí mật công nghệ nhìn từ cuộc điều tra tại Nvidia

Hội đồng quản trị Tập đoàn công nghệ Nvidia mới đây cho biết đã mở cuộc điều tra độc lập sau khi xuất hiện thông tin Giám đốc điều hành Jensen Huang có thể là mục tiêu của tình báo nước ngoài. Vụ việc đặt ra câu hỏi về cách Mỹ bảo vệ công nghệ chiến lược khi những thông tin này nằm trong tay doanh nghiệp tư nhân.

Mỹ mở rộng phong tỏa Iran, nguy cơ xung đột quân sự leo thang

Mỹ mở rộng phong tỏa Iran, nguy cơ xung đột quân sự leo thang

Mỹ đang mở rộng chiến dịch phong tỏa Iran, từ các cảng biển sang các tuyến vận tải đường bộ và khu vực biển Caspi, nhằm siết chặt nguồn cung vũ khí, công nghệ và tài chính của Tehran. Động thái diễn ra trong bối cảnh căng thẳng tại eo biển Hormuz tiếp tục gia tăng, các cuộc tấn công nhằm vào tàu thương mại và mục tiêu quân sự diễn ra liên tiếp, trong khi những nỗ lực ngoại giao vẫn chưa tạo được đột phá.

Châu Âu chao đảo trước làn sóng đe dọa đánh bom giả mạo

Châu Âu chao đảo trước làn sóng đe dọa đánh bom giả mạo

Mới đây, một số tòa soạn báo chí và đài truyền hình tại Ireland và Bulgaria đã nhận được những lời đe dọa đánh bom qua thư điện tử. Đến nay, dù chưa có bất kỳ thiết bị nổ nào được tìm thấy, sự việc đã làm dấy lên những lo ngại sâu sắc trong giới chức châu Âu về một chiến dịch "chiến tranh lai" tinh vi, được thiết kế nhằm gây bất ổn và gieo rắc nỗi sợ hãi trong lòng xã hội phương Tây.

Báo động toàn cầu vấn đề thiếu vận động ở thanh thiếu niên

Báo động toàn cầu vấn đề thiếu vận động ở thanh thiếu niên

Theo tiến sĩ Tedros Adhanom Ghebreyesus, Tổng Giám đốc Tổ chức Y tế thế giới (WHO), trong 15 năm qua, thế giới hầu như không đạt được tiến bộ nào trong việc khuyến khích thanh thiếu niên vận động, trong đó các em gái là nhóm bị tụt lại xa nhất. Ông Ghebreyesus khẳng định, giải pháp không nằm ở việc yêu cầu thanh thiếu niên phải nỗ lực hơn.

Bầu cử giữa nhiệm kỳ Mỹ: Những tác động từ Trung Đông đến thương mại toàn cầu

Bầu cử giữa nhiệm kỳ Mỹ: Những tác động từ Trung Đông đến thương mại toàn cầu

Cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ tại Mỹ ngày 3/11 đã giúp đảng Dân chủ giành quyền kiểm soát cả Hạ viện và Thượng viện, chấm dứt thế đa số của đảng Cộng hòa tại Quốc hội. Kết quả này được dự báo sẽ tác động sâu rộng đến chính sách đối ngoại và kinh tế của chính quyền Tổng thống Donald Trump, từ chiến sự Mỹ - Iran, tình hình Ukraine đến thương mại toàn cầu và ngành công nghiệp trí tuệ nhân tạo (AI).

Khi tiện ích công nghệ trở thành lỗ hổng an ninh tại châu Âu

Khi tiện ích công nghệ trở thành lỗ hổng an ninh tại châu Âu

Chỉ bằng cách điều khiển nhiệt độ các hệ thống làm lạnh từ xa, tin tặc đã gây thiệt hại lớn cho hàng loạt siêu thị châu Âu. Những cuộc tấn công này không chỉ phơi bày lỗ hổng công nghệ mà còn đặt ra câu hỏi về khả năng bảo vệ chuỗi cung ứng thực phẩm trước các mối đe dọa an ninh mạng ngày càng phức tạp.

Những lá phiếu giữa kỳ và dư địa chính sách Mỹ

Những lá phiếu giữa kỳ và dư địa chính sách Mỹ

Cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ ngày 3/11 sẽ quyết định quyền kiểm soát Quốc hội Mỹ trong hai năm cuối nhiệm kỳ của Tổng thống Donald Trump. Khi chi phí sinh hoạt trở thành mối quan tâm hàng đầu của cử tri, cuộc đua cũng đặt ra câu hỏi về khả năng chuyển tăng trưởng kinh tế thành những cải thiện thiết thực trong đời sống.

Hé mở cơ hội ngoại giao giữa bóng đen xung đột Mỹ - Iran

Hé mở cơ hội ngoại giao giữa bóng đen xung đột Mỹ - Iran

Các nỗ lực tiếp xúc thông qua trung gian Qatar đang mở ra cơ hội ngoại giao mới giữa Mỹ và Iran, trong bối cảnh hai bên vẫn duy trì lập trường cứng rắn và chuẩn bị cho khả năng xung đột quân sự tái bùng phát. Bất đồng về các điều kiện đàm phán, chương trình hạt nhân và quyền kiểm soát eo biển Hormuz tiếp tục là những trở ngại lớn đối với triển vọng đạt được thỏa thuận.

Nga–châu Phi: Khi hợp tác kinh tế trở thành ưu tiên chiến lược

Nga–châu Phi: Khi hợp tác kinh tế trở thành ưu tiên chiến lược

Không chỉ củng cố những mối quan hệ chính trị và an ninh truyền thống, Nga đang tìm cách tạo dựng ảnh hưởng lâu dài tại châu Phi thông qua thương mại, năng lượng và công nghệ. Hội nghị thượng đỉnh tại Moskva cho thấy bước chuyển đáng chú ý trong định hướng hợp tác giữa hai bên.

Những ưu tiên cấp thiết nhìn từ Hội nghị Ngoại trưởng G20

Những ưu tiên cấp thiết nhìn từ Hội nghị Ngoại trưởng G20

Hội nghị Ngoại trưởng Nhóm các nền kinh tế lớn (G20) tại Atlanta, Mỹ, dự kiến khép lại ngày 31/10 (giờ địa phương) với tuyên bố của nước chủ trì thay cho thông cáo chung. Bất đồng về Ukraine, Trung Đông và chính sách thương mại tiếp tục cản trở đồng thuận, trong khi sức ép lên năng lượng, lương thực và chuỗi cung ứng đòi hỏi các bên tìm hướng phối hợp.

Chi phí chiến sự gia tăng sức ép đối với Tổng thống Donald Trump

Chi phí chiến sự gia tăng sức ép đối với Tổng thống Donald Trump

Chi phí cuộc chiến Mỹ - Israel nhằm vào Iran đã tăng lên ít nhất 47,1 tỷ USD, theo báo cáo mới nhất của Lầu Năm Góc gửi Quốc hội Mỹ. Con số này vượt xa các dự báo trước đó, làm dấy lên lo ngại về khả năng duy trì chiến dịch quân sự, gây thêm sức ép đối với ngân sách liên bang và trở thành bất lợi chính trị đối với Tổng thống Donald Trump trước thềm cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ.

Israel với những phép tính liên minh hậu bầu cử

Israel với những phép tính liên minh hậu bầu cử

Kết quả kiểm phiếu mới nhất của cuộc bầu cử Quốc hội Israel tiếp tục cho thấy chưa khối chính trị nào giành được đa số cần thiết để thành lập chính phủ. Trong khi các bên bắt đầu thăm dò khả năng hợp tác, Tổng thống Isaac Herzog kêu gọi lãnh đạo các chính đảng giữ tinh thần cởi mở nhằm tránh phải tổ chức một cuộc bầu cử khác.

Nỗ lực ngoại giao trước leo thang căng thẳng Mỹ-Iran

Nỗ lực ngoại giao trước leo thang căng thẳng Mỹ-Iran

Các bộ trưởng và quan chức an ninh cấp cao từ Pakistan, Arab Saudi và Thổ Nhĩ Kỳ – ba quốc gia thành viên của Hiệp ước Phòng thủ Chung Mecca – hiện đang có mặt tại thủ đô Tehran (Iran) để thảo luận về các vấn đề an ninh khu vực. Động thái ngoại giao khẩn trương này diễn ra trong bối cảnh xuất hiện nhiều mối đe dọa về các cuộc không kích mới của Mỹ nhằm vào Iran.

Tranh luận nóng Starlink và Starshield tại Ukraine

Tranh luận nóng Starlink và Starshield tại Ukraine

Việc hệ thống vệ tinh Starlink và phiên bản quân sự Starshield tại Ukraine bị hạn chế tốc độ trong hơn một tuần đã gây gián đoạn một số hoạt động quân sự của Kiev, đồng thời làm gia tăng căng thẳng giữa Ukraine, tỷ phú Elon Musk và chính quyền Mỹ.

Nhiều nước kêu gọi kiềm chế trước nguy cơ xung đột Mỹ - Iran leo thang

Nhiều nước kêu gọi kiềm chế trước nguy cơ xung đột Mỹ - Iran leo thang

Ngày 23/10, ngoại trưởng 8 quốc gia gồm Anh, Pháp, Đức, Thổ Nhĩ Kỳ, Arab Saudi, Pakistan, Ai Cập và Italy đã nhóm họp tại Istanbul để thảo luận về tình hình eo biển Hormuz và những diễn biến an ninh khu vực. Cuộc gặp diễn ra trong bối cảnh nguy cơ đối đầu quân sự giữa Mỹ và Iran tiếp tục gia tăng, làm dấy lên lo ngại về những hệ lụy đối với Trung Đông cũng như nền kinh tế thế giới.