Không gian đi bộ Hà Nội: Để thực sự là không gian văn hóa đúng nghĩa

Bắt đầu thí điểm từ 1-9-2016, không gian đi bộ xung quanh hồ Hoàn Kiếm và phụ cận kết nối với không gian đi bộ trong khu phố cổ Hà Nội đã trở thành điểm đến lý tưởng của nhân dân Thủ đô và du khách trong và ngoài nước mỗi dịp cuối tuần. Tuy nhiên, sau gần 4 tháng triển khai, bên cạnh những ưu điểm thì một số bất cập đã nảy sinh. 

Để không gian đi bộ thực sự trở thành "không gian hạnh phúc" như mong ước, một cuộc Hội thảo quốc tế với tên gọi "Giải pháp thông minh và sáng tạo cho không gian đi bộ Hà Nội" đã được tổ chức vào trung tuần tháng 12 vừa qua...

Theo báo cáo của UBND Quận Hoàn Kiếm, năm 2004, Hà Nội bắt đầu triển khai tuyến phố đi bộ đầu tiên Hàng Đào - Hàng Ngang - Hàng Đường - Đồng Xuân kết hợp với phát triển dịch vụ, thương mại và du lịch trong phố cổ. Năm 2014, Hà Nội tiếp tục phát triển thêm 6 tuyến phố đi bộ mở rộng là Hàng Buồm - Mã Mây - Đào Duy Từ - Hàng Giầy - Lương Ngọc Quyến - Tạ Hiện.

Và từ 1-9-2016, cùng với việc cải tạo, chỉnh trang bộ mặt kiến trúc các công trình trên các tuyến phố, Hà Nội bắt đầu thí điểm đi bộ quanh hồ Hoàn Kiếm vào những ngày cuối tuần. Đây là một trong những sự kiện tiêu biểu của thành phố Hà Nội trong năm 2016, tạo nên một không gian văn hóa mới cho Thủ đô.

Không thể phủ nhận lâu nay, với vai trò là trung tâm của Thủ đô Hà Nội, khu vực hồ Hoàn Kiếm, tượng đài Lý Thái Tổ đã là điểm đến của nhiều người dân cũng như của du khách. Việc mở tuyến phố đi bộ những ngày cuối tuần cùng với nhiều hoạt động văn hóa, nghệ thuật, thương mại hấp dẫn khiến khu vực này lại càng tấp nập, sôi động hơn.

Không gian đi bộ quanh Hồ Gươm thực sự hấp dẫn du khách trong và ngoài nước.
Không gian đi bộ quanh Hồ Gươm thực sự hấp dẫn du khách trong và ngoài nước.

Đại diện UBND Quận Hoàn Kiếm cho biết, sau hơn 3 tháng tổ chức thí điểm, không gian đi bộ Hồ Gươm thật sự trở thành một không gian cộng đồng dành cho người dân, thu hút khách du lịch tới Thủ đô tăng 1,5 triệu người (tăng 40% so với cùng kỳ năm 2015).

Việc đi bộ không chỉ an toàn cho người tham gia mà còn tạo ra không gian thưởng thức các giá trị nổi trội của khu vực như cảnh quan, cây xanh, mặt nước tại khu vực trung tâm thành phố, cũng như các di sản vật thể và phi vật thể.

Mỗi ngày phố đi bộ buổi tối đón khoảng 1,5 đến 2 vạn người. Số lượng cửa hàng kinh doanh chuyển sang phục vụ cho dịch vụ, du lịch tăng 12 cửa hàng. TS. Kiến trúc sư Đào Ngọc Nghiêm đồng tình với những thay đổi của thành phố Hà Nội. Ông cho rằng, chúng ta cần chú ý tới vai trò đặc biệt của phố đi bộ Hồ Gươm, không chỉ để phục vụ cộng đồng dân cư mà còn có tác động tích cực tới phát triển kinh tế và đóng góp đô thị. Vì thế, sự kiện tuyến phố đi bộ Hồ Gươm cần được tuyên truyền mạnh mẽ để khách du lịch quốc tế biết tới và truyền đạt kinh nghiệm phát triển đô thị, giúp nối dài các tuyến phố đi bộ.

TS Nguyễn Quang, Giám đốc chương trình "Định cư con người" (Liên hợp quốc) cho biết "Ở nhiều nơi trên thế giới, không gian đi bộ đóng vai trò tích cực trong việc gia tăng giá trị văn hóa, kinh tế, xã hội và môi trường cho thành phố.

Và để không gian đi bộ có tác động tích cực đến phát triển thành phố như vậy, người dân cần được tham gia đầy đủ vào quá trình thực hiện để đảm bảo tính bền vững cũng như công bằng trong việc tiếp nhận các cơ hội.

Ngoài ra chính quyền cần có vai trò chủ động, với cam kết chính trị cao, tạo điều kiện để các bên liên quan như các tổ chức quốc tế, doanh nghiệp trong và ngoài nước, thanh niên và cộng đồng sáng tạo, được tham gia vào quá trình phát triển không gian công cộng, không gian đi bộ"

Không thể phủ nhận, phố đi bộ quanh Hồ Gươm hai ngày cuối tuần đã mang đến cho người dân Thủ đô và du khách một không gian giải trí thú vị. Tuy nhiên, sau thời gian thí điểm, phố đi bộ Hồ Gươm còn tồn tại một số vấn đề cần bổ sung, điều chỉnh như điều tiết âm thanh, ánh sáng theo hướng văn minh, phù hợp với chức năng từng khu vực.

Từ khi có phố đi bộ, cũng có nghĩa nhiều hoạt động văn hóa nghệ thuật đường phố được tổ chức. Những hoạt động như biểu diễn âm nhạc thính phòng, âm nhạc dân gian hấp dẫn khá đông du khách. Những hoạt động này không chỉ mang lại cơ hội thưởng thức nghệ thuật âm nhạc đường phố chất lượng cao mà còn giúp phố đi bộ vẻ có được vẻ lãng mạn trong những buổi tối cuối tuần.

Tuy nhiên, với những người dân sống tại khu vực này thì gần đây, những thanh âm lại trở thành nỗi ám ảnh. Tiếng động lớn, thời gian kéo dài đến khuya khiến đời sống sinh hoạt của nhiều hộ gia đình bị đảo lộn. Một số gia đình đã phải đóng cửa từ sớm hoặc sử dụng kính cách âm để hạn chế phần nào những tiếng ồn từ phố đi bộ vọng vào.

Bên cạnh đó, từ khi triển khai phố đi bộ ở Hồ Gươm, công việc kinh doanh của một số hộ gia đình đã bị ảnh hưởng. Lượng khách tới các hàng quán giảm đi vì khách không tìm được chỗ gửi xe hoặc ngại vì gửi xe quá xa...

Các đại biểu có mặt tại Hội thảo đều đồng tình với việc cần phải tính đến những thay đổi trong cuộc sống của người dân thời gian gần đây bởi muốn người dân ủng hộ thì không có gì khác phải khiến cuộc sống người dân ổn định, tinh thần thoải mái.

Hội thảo cũng đề cập tới việc phố đi bộ nhắc Hà Nội đang rơi vào tình trạng ô nhiễm nặng. Trước khi có phố đi bộ, cung đường quanh Hồ Gươm đã rơi vào tình trạng đông nghẹt xe máy cuối tuần. Ô nhiễm tiếng ồn, ô nhiễm không khí đã thực sự là những nguyên nhân khiến vẻ đẹp của các thành phố trong đó có Thủ đô Hà Nội bị giảm sút, sự thu hút, hấp dẫn du khách cũng giảm đáng kể.

Theo kiến trúc sư Nguyễn Nga, không cần phải học ở đâu xa, thành phố Hà Nội có thể tham khảo Hội An trong việc xử lý rác thải, bảo vệ môi trường. Việc Thành phố Hội An trở thành một điểm đến hấp dẫn của nhiều du khách phải kể tới việc địa phương này đã xử lý tốt vấn đề môi trường. Trong đó, đặc biệt lưu ý, Hội An thành công vì đã luôn đề cao sự phát triển hài hòa với tự nhiên, có được sự ủng hộ của những người lãnh đạo và sự góp sức của người dân.

Để phố đi bộ thêm phần hấp dẫn, kiến trúc sư Đoàn Kỳ Thanh chia sẻ ý tưởng biến vỉa hè của phố Đinh Lễ, Nguyễn Xí thành một tác phẩm nghệ thuật nhờ thay thế chất liệu lát nền. Theo anh, những vỉa hè tại những phố này nên sử dụng những chất liệu phát quang, trên đó in những dòng chữ có ý nghĩa "Xin chào" với nhiều ngôn ngữ khác nhau. Đồng thời, bố trí đặt những tượng, hình ngộ nghĩnh trên các tuyến phố đặc biệt này.

Anh cũng cho rằng, điều quan trọng nhất và cũng đặc biệt nhất chính là sự tham gia của cộng đồng trong hoạt động sáng tạo ở không gian phố đi bộ. Đối với phố đi bộ, cộng đồng, người dân vừa là đối tượng phục vụ, vừa là chủ thể thực hiện và cũng chính là người hưởng thụ.

Một trong những đề xuất thông minh và sáng tạo cho không gian phố đi bộ được các đại biểu dự hội thảo chú ý là việc tiếp tục nối dài các tuyến phố đi bộ. Kiến trúc sư Nguyễn Nga cho biết, ngay từ năm 2008, bà đã có dự án nối dài phố đi bộ từ Hồ Gươm - Nhà hát Lớn - cầu Long Biên.

Trong trường hợp ga Long Biên không dùng cho tàu hỏa chạy qua nữa sẽ đề xuất khu phố Phùng Hưng, Long Biên thành phố đi bộ. Hơn một trăm mái vòm ở khu vực này sẽ được cải tạo thành khu trưng bày giới thiệu các làng nghề truyền thống của Thủ đô.

Tuy nhiên, với thời tiết nóng ẩm của miền Bắc, bên cạnh việc chỉnh trang kiến trúc thì việc quy hoạch thành những vành đai xanh là điều vô cùng cần thiết. Kiến trúc sư Nguyễn Nga cho rằng, Hà Nội không chỉ hướng tới những khách phổ thông mà nên mở rộng tới khách đặc thù. Để giải quyết yêu cầu phát triển kinh tế, sinh thái và nhu cầu thẩm mỹ không chỉ quan tâm đến tầm nhìn của người đi bộ mà còn hướng tới thẩm mĩ ở không gian trên cao hay không gian dưới lòng đất.

Khá nhiều ý kiến, chia sẻ của các kiến trúc sư, các nhà quản lý đã cho thấy không gian đi bộ Hà Nội thực sự thu hút được sự quan tâm của nhiều cá nhân, đơn vị. Ông Dương Đức Tuấn - Chủ tịch UBND quận Hoàn Kiếm chia sẻ: "Những kinh nghiệm, bài học trong nước và trên thế giới cùng những sáng kiến về giải pháp thông minh và sáng tạo có được từ Hội thảo sẽ giúp Hà Nội điều chỉnh lại kế hoạch phát triển cũng như những hoạt động trong thời gian tới để phát triển không gian đi bộ được tốt hơn".

Khánh Thảo

Các tin khác

Phim "Mưa đỏ" ghi dấu ấn của điện ảnh Việt ở đề tài chiến tranh cách mạng.

Khát vọng trở thành ngành công nghiệp văn hóa

40 năm đổi mới - một chặng đường đánh dấu nhiều cột mốc của điện ảnh Việt Nam từ một nền điện ảnh bao cấp sang cơ chế thị trường. Tại hội thảo "Diện mạo điện ảnh Việt Nam 40 năm đổi mới", tổ chức trong khuôn khổ Liên hoan phim Châu Á - Đà Nẵng (DANAFF) Tiến sĩ Ngô Phương Lan - Chủ tịch Hiệp hội Xúc tiến phát triển Điện ảnh Việt Nam - Giám đốc DANAFF nhận định: "40 năm trước, Đổi mới không chỉ mở ra một giai đoạn phát triển mới về kinh tế - xã hội, mà còn mở ra những không gian sáng tạo mới cho văn học, nghệ thuật. Tinh thần nhìn thẳng vào sự thật, phản ánh đúng sự thật đã trở thành động lực quan trọng để văn nghệ sĩ khám phá sâu hơn đời sống con người, những chuyển động của xã hội và những khát vọng của dân tộc trong thời kỳ mới".

Những dấu ấn khác biệt của “Tận hiến”

Những dấu ấn khác biệt của “Tận hiến”

Bộ phim truyền hình "Tận hiến" (Điện ảnh CAND sản xuất) vừa khép lại hành trình phát sóng nhưng dư âm mà bộ phim mang lại vẫn tiếp tục lắng đọng trong lòng khán giả. Giữa dòng chảy của điện ảnh chính luận, "Tận hiến" tạo dấu ấn không chỉ bởi câu chuyện về những chiến sĩ tình báo CAND hoạt động và sẵn sàng hy sinh trong thầm lặng mà còn ở cách làm phim giàu tâm huyết và khát vọng.

Hình tượng nghệ thuật trong thơ trẻ đương đại

Hình tượng nghệ thuật trong thơ trẻ đương đại

Có một số bạn yêu thơ hỏi tôi về việc: "Các nhà thơ trẻ hiện nay quan tâm đến hình tượng thơ trong sáng tác như thế nào?". Theo tôi, việc xây dựng hình tượng thơ có vai trò đặc biệt quan trọng trong sáng tác thơ ca của những người viết, bởi hình tượng thơ chính là nơi nhà thơ gửi gắm tư tưởng, cảm xúc, cách nhìn về con người và cuộc đời.

Hội sách thiếu nhi ở “siêu đô thị”

Hội sách thiếu nhi ở “siêu đô thị”

Nằm trong các hoạt động kỷ niệm 50 năm Ngày Thành phố Sài Gòn - Gia Định chính thức vinh dự mang tên Chủ tịch Hồ Chí Minh (2/7/1976 - 2/7/2026), Hội sách Thiếu nhi Thành phố Hồ Chí Minh lần 6 - năm 2026 với chủ đề: “Em vui đọc sách, học bao điều hay” vừa được khai mạc với nhiều hoạt động phong phú, sáng tạo dành cho thiếu nhi, phụ huynh, giáo viên và cộng đồng.

Để truyện tranh tham gia vào công nghiệp văn hóa

Để truyện tranh tham gia vào công nghiệp văn hóa

Truyện tranh là một thị trường đang bị bỏ ngỏ ở Việt Nam. Điều chúng ta thiếu không phải là những tác giả tài năng mà là một hệ sinh thái đủ mạnh để nuôi dưỡng, bảo vệ và phát triển các giá trị sáng tạo. Những vấn đề này được đặt ra trong tọa đàm "Kiến tạo hệ sinh thái sáng tạo truyện tranh cho người Việt" diễn ra mới đây tại Hà Nội.

“Màu dân tộc” trong dòng chảy đương đại

“Màu dân tộc” trong dòng chảy đương đại

Gần đây, nhiều hoạt động lan tỏa và tôn vinh những giá trị văn hóa truyền thống, di sản mang đậm sắc màu dân tộc như vẻ đẹp của tranh Đông Hồ đã thu hút sự quan tâm của giới trẻ...

Phá án ma túy bằng sự tỉnh táo và nhân văn

Phá án ma túy bằng sự tỉnh táo và nhân văn

Vừa lên sóng những tập đầu tiên, bộ phim truyền hình “Lửa trắng” đã thu hút sự quan tâm của đông đảo khán giả. Từ việc khai thác cuộc đấu tranh chống tội phạm ma túy trong thời đại số, bộ phim khắc họa chân dung người chiến sĩ CAND với sự dũng cảm, bản lĩnh và trí tuệ cùng những thông điệp nhân văn sâu sắc.

Hoạt hình Việt ra thế giới

Hoạt hình Việt ra thế giới

Lần đầu tiên, một bộ phim hoạt hình dài của Việt Nam "Trạng Quỳnh nhí: Truyền thuyết Kim Ngưu" được mời tham dự Annecy International Animation Film Festival - liên hoan phim hoạt hình lớn nhất hành tinh. Theo đạo diễn Trịnh Lâm Tùng, đây là cơ hội để những người làm hoạt hình Việt Nam được cất lên tiếng nói của mình, được giới thiệu những giá trị văn hóa mà chúng ta đã gìn giữ qua biết bao thế hệ.

Bước tiến của Điện ảnh Việt tại DANAFF

Bước tiến của Điện ảnh Việt tại DANAFF

Đà Nẵng sẽ trở thành tâm điểm của điện ảnh khu vực khi đăng cai "Liên hoan phim châu Á - Đà Nẵng" (DANAFF) lần thứ IV (diễn ra từ ngày 28/6 đến ngày 4/7). Với chủ đề “Nhịp cầu từ châu Á ra thế giới”, DANAFF năm nay được tổ chức quy mô hơn, nhiều hoạt động chuyên sâu hơn và định hướng rõ nét trong việc thúc đẩy công nghiệp điện ảnh Việt Nam hội nhập quốc tế.

Một số tác phẩm của hoạ sĩ Bùi Xuân Phái đã được sử dụng trong nhiều sản phẩm âm nhạc.

Bản quyền tác phẩm hội họa trong sáng tạo đương đại

Mới đây, việc ê-kíp sản xuất MV của ca sĩ Sơn Tùng M-TP sử dụng hình ảnh tác phẩm “Tàn Chỉ” của họa sĩ Lệ Giang không xin phép, cũng như nhiều sản phẩm nghệ thuật, quảng cáo, điện ảnh từng khai thác tranh của các họa sĩ đã đặt ra câu hỏi: Sử dụng tác phẩm hội họa trong sáng tạo nghệ thuật như thế nào, đâu là ranh giới giữa cảm hứng sáng tạo và hành vi xâm phạm bản quyền?

Nguyễn Đình Khánh - ông Tổ nghề nhiếp ảnh

Nguyễn Đình Khánh - ông Tổ nghề nhiếp ảnh

Từ hơn một thế kỷ trước, cụ Nguyễn Đình Khánh một người con của làng Lai Xá (Hà Nội) đã sớm tiếp cận nghề nhiếp ảnh, mở hiệu ảnh Khánh Ký nổi tiếng trên phố Hàng Da. Cụ đã truyền nghề cho nhiều người cùng làng, tạo nên một cộng đồng thợ ảnh đông đảo, đưa Lai Xá trở thành cái nôi của nghề nhiếp ảnh Việt Nam.

Hiện tượng suất chiếu của phim Việt có doanh thu bằng 0

Hiện tượng suất chiếu của phim Việt có doanh thu bằng 0

"Sân nhà" đã không còn là lợi thế khi một loạt phim Việt phải sớm rút khỏi phòng vé vì doanh thu thấp. Tự "nâng chuẩn" chất lượng có lẽ là con đường duy nhất nếu phim Việt muốn giữ chân khán giả trong cuộc đua khốc liệt này.

Phát động cuộc thi viết về “Trang sách & mái trường”

Phát động cuộc thi viết về “Trang sách & mái trường”

Cuộc thi viết về “Trang sách & Mái trường” không chỉ là hoạt động chào mừng dấu mốc 70 năm của Nhà xuất bản Giáo dục Việt Nam mà còn là lời tri ân dành cho các thế hệ thầy cô giáo, học sinh, người làm sách và những người đã góp phần vun đắp tri thức cho đất nước.

Xây dựng cộng đồng đọc: Để trẻ em lớn lên cùng trang sách

Xây dựng cộng đồng đọc: Để trẻ em lớn lên cùng trang sách

Trong một thế giới mà trẻ em đang bị các thiết bị điện tử chi phối mạnh mẽ như hiện nay, việc làm thế nào để trẻ em có thói quen đọc sách, có cơ hội lớn lên cùng trang sách trong những mùa hè không chỉ là nỗ lực của phụ huynh mà còn cần sự chung tay của cả cộng đồng...

Nhà thơ Vân Anh: Hành trình tìm “trầm”

Nhà thơ Vân Anh: Hành trình tìm “trầm”

Nhà thơ Vân Anh tự bạch: "Suốt một Đời Thơ xin tự nguyện làm một phu trầm để bóc dần vỏ bọc thời gian/ giữa đời ngậm ngải tìm trầm... Nghĩa Nhân". Đây có thể xem là tuyên ngôn tinh thần cho toàn bộ hành trình thơ của Vân Anh.