Cuộc thi sáng tác múa hài Việt Nam lần thứ I:

Không dễ tìm tiếng cười từ múa hài

Lần đầu tiên, Hội Nghệ sỹ múa Việt Nam phối hợp với Sở Văn hóa - Thể thao thành phố Đà Nẵng tổ chức cuộc thi sáng tác múa hài Việt Nam lần thứ I với chủ đề "Thông điệp cuộc sống" vào những ngày cuối tháng 4 vừa qua.

Cuộc thi ghi nhận sự nỗ lực rất lớn của Hội Nghệ sỹ múa Việt Nam trong việc khuyến khích đội ngũ biên đạo múa trẻ, đưa nghệ thuật múa đến gần hơn với công chúng. Tuy nhiên, nhiều vấn đề đặt ra từ cuộc thi này khiến người làm nghề phải suy ngẫm.

Những vấn đề "nóng" của xã hội dưới lăng kính của nghệ sỹ múa

Mặc dù là lần đầu tiên được tổ chức nhưng cuộc thi sáng tác múa hài Việt Nam đã thu hút 40 tác giả với 39 tác phẩm đến từ khắp mọi miền đất nước tham gia dự thi. Người làm nghề háo hức chờ đợi xem những vấn đề của cuộc sống được thể hiện như thế nào trên sân khấu múa hài. Dẫu biết rằng, sáng tác múa hài không dễ nhưng những biên đạo tham gia cuộc thi mong muốn được thử sức ở một sân chơi mới mẻ và đầy thử thách.

Cuộc thi sáng tác múa hài Việt Nam lần thứ I có chủ đề là "Thông điệp cuộc sống". Các tác phẩm dự thi phải phản ánh sinh động hiện thực cuộc sống, tập trung phê phán cái xấu, cái thấp hèn để hướng tới cái đẹp, cao cả. Nội dung các tác phẩm xoay quanh đời sống văn hóa, tinh thần, cuộc sống lao động, quan hệ ứng xử, những câu chuyện vui trong kho tàng văn hóa dân gian cũng như trong hiện thực đời sống đương đại.

Bám sát chủ để cuộc thi, các tác phẩm tham gia đã đề cập đến nhiều vấn đề "nóng" của cuộc sống dưới góc nhìn của những nghệ sỹ múa. Điều này cho thấy, nghệ thuật múa không đứng ngoài xã hội mà bắt nguồn từ chính hiện thực cuộc sống. Theo đánh giá chung của Ban Tổ chức, 39 tác phẩm là 39 gam màu khác nhau phản ánh hiện thực cuộc sống một cách sinh động, đã dệt nên bức tranh đa sắc màu của cuộc thi.

Nếu "Thầy bói xem voi" (Biên đạo Kim Huệ) lấy ý tưởng từ câu chuyện ngụ ngôn trong dân gian có ý nghĩa giáo dục sâu sắc về cách nhìn, cách đánh giá sự việc, con người thì "Nữ hoàng linh trưởng" (Biên đạo Lê Hoàng Châu) với thông điệp bảo vệ voọc chà vá chân nâu và bán đảo Sơn Trà Đà Nẵng.

"Tiến sỹ giấy" (Biên đạo Huỳnh Nhật Danh) muốn phê phán những người quá coi trọng bằng cấp mà không có kiến thức thực sự thông qua hình ảnh 4 ông tiến sỹ làm bằng giấy, khi cháy, tất cả chỉ còn là tro bụi. "Khởi nghiệp" (Biên đạo Huỳnh Nhật Danh)  là câu chuyện về cô kỹ sư trẻ mới ra trường về quê khởi nghiệp cùng mảnh vườn, đàn heo của gia đình. "Sống ảo" (Biên đạo Võ Thu Hương) phản ánh trào lưu "sống ảo" của nhiều bạn trẻ trong thời kỳ công nghệ số…

Về ngôn ngữ múa, các tác giả đã sử dụng khá nhuần nhuyễn ngôn ngữ múa như dân gian, cổ điển Châu Âu, hiện đại, hip hop, dance sport để thể hiện nội dung, tính cách nhân vật của tác phẩm… Nhiều tác phẩm tham gia cuộc thi được đánh giá cao, đã mang đến những tiếng cười hài hước, châm biếm với thông điệp gần gũi.

Tác phẩm múa "Tễu đời" của biên đạo Nguyễn Văn Dũng và Nông Thị Minh Hằng đoạt giải A cuộc thi.
Tác phẩm múa "Tễu đời" của biên đạo Nguyễn Văn Dũng và Nông Thị Minh Hằng đoạt giải A cuộc thi.

Sáng tác múa hài không dễ

Các biên đạo trẻ cho rằng, sáng tác múa hài rất khó vì ngôn ngữ múa là ngôn ngữ hình thể. Làm thế nào để gây cười mà có thể truyền tải thông điệp, ý nghĩa sâu xa đằng sau tiếng cười là bài toán khó tìm lời giải đáp. Tiếng cười trong múa hài phải là tiếng cười thâm thúy có ý nghĩa với cuộc sống. Việc tìm kiếm những tình tiết gây cười, tìm được diễn viên phù hợp nhân vật, lột tả được hết ý đồ của biên đạo là chuyện không hề đơn giản.

Thực sự là tạo tiếng cười trong múa hài không dễ. Đây là thể loại múa xây dựng tính cách nhân vật đòi hỏi kịch bản hay, tư duy sáng tạo cao của người biên đạo. Múa không có thoại nên việc chuyển tải để khán giả hiểu được tính cách nhân vật rất khó. Nếu làm không khéo, tác phẩm múa dễ rơi vào chuyện chọc cười thô thiển, thiếu ý tứ.

40 tác phẩm tham gia cuộc thi nhưng không phải tác phẩm nào cũng gây cười thành công. Nhiều khán giả còn đùa vui nói rằng, đi xem múa hài về mà… "đau nách" vì phải cố cù vào nách mình để cười. Muốn cười được, khán giả phải hiểu nội dung tác phẩm múa nhưng nghịch lý ở chỗ, múa là nghệ thuật tạo hình, thông qua hình thể, động tác múa để truyền đạt thông điệp mà biên đạo gửi gắm nên không phải khán giả nào cũng có thể hiểu. Nếu chỉ đơn thuần gây cười bằng động tác múa mà không chứa đựng trong đó ý nghĩa thì tác phẩm sẽ trở nên vô duyên, nhạt nhẽo.

Tôi cho rằng, với múa hài, vấn đề quan trọng nhất là ý tưởng, chủ đề tác phẩm. Tiếng cười trong múa hài phải là tiếng cười đọng lại trong lòng khán giả, khiến khán giả phải suy ngẫm. Bên cạnh đó, để sáng tác múa hài, người biên đạo cần có cái duyên và người biểu diễn cũng cần có cái duyên hài trên sân khấu. Nhiều người có thể sáng tác múa nhưng không phải ai cũng có thể sáng tác thành công múa hài là vậy.

Múa hài đã có từ lâu trong nghệ thuật múa Việt Nam, một số tác phẩm múa hài được coi là tác phẩm kinh điển của múa Việt Nam như "Một ông hai bà" (Biên đạo NSND Đoàn Long), "Ong bò vẽ" (Biên đạo NSND Trần Minh), NSND Lê Huân có "Anh nuôi say súng", "Mưu Thị Hến", "Học trò xứ Quảng"…

PGS. TS. NSND Ứng Duy Thịnh, Phó Chủ tịch Hội Nghệ sỹ múa Việt Nam cho biết, cái hài trong múa hài khác với các loại hài khác đang có hiện nay. Múa hài không tạo ra tiếng cười lập tức, phản ứng tức thì gây cười mà sẽ thông qua ngôn ngữ cơ thể mang đến niềm vui, nụ cười, tiếng cười sâu xa. Hội Nghệ sỹ múa Việt Nam mong muốn hướng tới một thể loại hài có giá trị đích thực, giữa một không gian đang tồn tại rất nhiều loại hài không mang ý nghĩa mà chỉ gây cười đơn thuần.

Thời gian gần đây, Hội Nghệ sỹ múa Việt Nam rất nỗ lực trong việc khuyến khích đội ngũ biên đạo, diễn viên múa trẻ, đưa nghệ thuật múa đến gần hơn với công chúng bằng cách tổ chức các cuộc thi như "Tài năng biểu diễn múa", "Tác phẩm múa ít người", "Tác phẩm múa dân gian các dân tộc Việt Nam"…

Hội Nghệ sỹ múa Việt Nam cho biết, sẽ cố gắng tạo dựng và đưa ra những tác phẩm múa mà cuộc sống cần, tăng tính ứng dụng, đáp ứng nhu cầu, thị hiếu thẩm mỹ của khán giả. Cuộc thi sáng tác múa hài chính là cách để thu hút khán giả và tạo sức sống mới cho múa.

Mong muốn đưa múa đến gần hơn với công chúng là vậy, nhưng cái yếu của cuộc thi lại chính là công tác quảng bá, tuyên truyền. Rất ít thông tin về cuộc thi, cũng như tác giả, tác phẩm tham gia cuộc thi xuất hiện trên các phương tiện truyền thông. Múa chỉ có thể đến gần hơn với công chúng khi được công chúng biết đến, hiểu nhiều hơn về múa. Ngay cả với múa hài cũng vậy, nếu không hiểu nội dung tác phẩm thì khó mà có thể thấy hay và bật cười khi thưởng thức. Xem ra, con đường chinh phục khán giả, để khán giả hiểu và yêu múa vẫn là chặng đường dài ở phía trước.

Kết thúc Liên hoan, Ban Tổ chức đã trao 3 giải A, mỗi giải 12 triệu đồng cho các tác giả và tác phẩm: "Tễu đời" (NSƯT Nguyễn Văn Dũng, Nông Thị Minh Hằng), "Báu vật của cha" (Biên đạo Tống Mai Len), "Chuyện công viên" (Trần Tấn Thông). 6 tác phẩm đạt giải B, mỗi giải trị giá 9 triệu đồng gồm: "Cháo hành" (Đỗ Thị Kim Tiển), "Khởi nghiệp" (Huỳnh Nhật Danh), "Xuân Thì" (Phạm Quỳnh Dương và Nguyễn Phương Linh), "Sống ảo" (Võ Thu Hương), "Hãy cho tôi rác" (Phạm Ngọc Hiền), "Đi bắt cá" (Ktiêng). 5 tác phẩm đạt giải C mỗi giải trị giá 7 triệu đồng gồm: "Nữ hoàng kinh trưởng" (Lê Hoàng Châu), "Mục đồng" (Trần Quốc Bảo", "Ô của quan" (Nguyễn Hải Trường), "Cú Nhỉa Cạu" (Phạm Thị Thu), "Xuôi và ngược" (Phạm Hồng Hà).
Tường Phạm

Các tin khác

80 năm kết nối những tâm hồn nghệ thuật

80 năm kết nối những tâm hồn nghệ thuật

Trải qua 80 năm xây dựng và trưởng thành, Báo Công an nhân dân (CAND) không chỉ là tiếng nói của lực lượng CAND, mà còn là địa chỉ tin cậy, gắn bó của nhiều thế hệ văn nghệ sĩ cả nước. Từ những trang viết, cuộc trò chuyện đến sự đồng hành trong các hoạt động văn hóa, nghệ thuật, tình cảm chân thành mà giới văn nghệ sĩ dành cho Báo CAND đã góp phần bồi đắp mối gắn kết bền chặt giữa báo chí với đời sống văn học, nghệ thuật, giữa người cầm bút với những người làm nghệ thuật. Qua năm tháng, sự tin yêu, trân trọng và đồng hành ấy đã trở thành một phần ý nghĩa trong hành trình phát triển của tờ báo. Sức lan tỏa của một cơ quan báo chí không chỉ ở những trang viết mà còn ở khả năng kết nối con người bằng niềm tin và những giá trị nhân văn.

Đạo diễn, NSND Tạ Tuấn Minh: Tôi bị cuốn hút bởi hình tượng người chiến sĩ công an

Đạo diễn, NSND Tạ Tuấn Minh: Tôi bị cuốn hút bởi hình tượng người chiến sĩ công an

Đạo diễn, NSND Tạ Tuấn Minh hiện là Phó trưởng đoàn Kịch cổ điển, Nhà hát Kịch Việt Nam. Anh được biết đến là một nghệ sĩ có nhiều khám phá độc đáo, mới mẻ với kịch đương đại, lịch sử, thiếu nhi. "Bén duyên" và bị cuốn hút với các vở diễn về đề tài hình tượng người chiến sĩ Công an nhân dân (CAND) đã giúp anh có nhiều trải nghiệm mới mẻ. Phóng viên Chuyên đề Văn nghệ Công an có cuộc trò chuyện với NSND Tạ Tuấn Minh.

Khi yêu thương nối dài qua năm tháng...

Khi yêu thương nối dài qua năm tháng...

Từ những giai điệu thấm đẫm tình quê hương đến những câu chuyện lay động lòng người, chương trình nghệ thuật "Kết nối yêu thương" gửi đi thông điệp giản dị mà sâu sắc: Không ai nên đơn độc trước nghịch cảnh. Đằng sau mỗi người phụ nữ đau yếu, mỗi em nhỏ mang bệnh hiểm nghèo là một phận đời cần được chở che, một ước mơ cần được níu giữ. Khi những trái tim cùng rung lên nhịp đập yêu thương, nghệ thuật không chỉ chạm đến cảm xúc mà còn khơi dậy trách nhiệm cộng đồng, thắp lên hy vọng cho những cuộc đời còn nhiều gian khó.

Cuộc đối thoại tinh tế của các nền văn hóa

Cuộc đối thoại tinh tế của các nền văn hóa

Liên hoan phim (LHP) Tài liệu châu Âu – Việt Nam lần thứ 16 (diễn ra từ ngày 18 đến ngày 26/9) quy tụ 25 tác phẩm điện ảnh tài liệu đặc sắc đến từ Việt Nam và các quốc gia châu Âu. Đây không chỉ là “bữa tiệc” điện ảnh, mở ra cơ hội giao lưu, hợp tác giữa những người làm nghề mà còn là cầu nối để dòng phim đặc biệt này đến gần với công chúng hơn.

Ca sĩ Tùng Dương đã tổ chức riêng nhiều live concert.

Từ “độc đạo” đến đại chúng

25 năm trong nghề, Tùng Dương đã có một hành trình đặc biệt mà không nhiều nghệ sĩ thế hệ anh có thể làm được. Đó là hành trình của một nghệ sĩ luôn muốn bước ra khỏi vùng an toàn, không ngừng thử nghiệm, tìm kiếm những giới hạn mới của giọng hát và tư duy âm nhạc. Nhưng cũng chính trên hành trình tưởng như ngày càng đi xa ấy, Tùng Dương lại ngày càng trở về gần hơn với những điều căn cốt: gia đình, tình yêu, con người, quê hương, đất nước, những giá trị đã làm nên căn tính của mình.

Buổi gặp gỡ báo chí giới thiệu chương trình “Phú Quang - Còn mãi một tình yêu” tại Nhà hát Hồ Gươm

Âm nhạc không chỉ là ký ức

Gần 5 năm sau ngày nhạc sĩ Phú Quang rời cõi tạm, những giai điệu của ông vẫn hiện diện trong đời sống âm nhạc Việt Nam. Năm 2026, ba người con của ông chính thức tiếp nhận di sản âm nhạc mà cha để lại. Nhưng câu chuyện di sản âm nhạc Phú Quang không chỉ là câu chuyện của một gia đình tiếp nhận một gia tài nghệ thuật. Nó đặt ra một vấn đề lớn hơn: làm thế nào để di sản âm nhạc của một nhạc sĩ được bảo vệ, được trao truyền và tiếp tục sống trong đời sống đương đại?

Từ lời khen - chê đến chiều sâu phê bình

Từ lời khen - chê đến chiều sâu phê bình

Ngày nay, nhiều tác phẩm điện ảnh ra đời nhận được sự bàn luận sôi nổi trên mạng xã hội cùng những bài review phim xuất hiện dày đặc. Tuy nhiên, giữa dòng chảy ồn ã ấy lại thiếu vắng những bài phê bình có chuyên môn, đi sâu vào ngôn ngữ điện ảnh, giá trị nghệ thuật và ý nghĩa văn hóa của tác phẩm. Để đời sống điện ảnh không chỉ dừng lại ở những lời khen - chê, đánh giá cực đoan, cần thêm những tiếng nói phê bình giàu tri thức, góp phần nâng cao thị hiếu và nuôi dưỡng tình yêu điện ảnh trong công chúng.

Khai thác văn hóa truyền thống, cần sự am hiểu sâu sắc

Khai thác văn hóa truyền thống, cần sự am hiểu sâu sắc

Việc đưa chất liệu truyền thống vào các sản phẩm nghệ thuật đang trở thành xu hướng và mở ra nhiều hướng sáng tạo, góp phần làm mới cách tiếp cận và lan tỏa những giá trị văn hóa Việt Nam. Tuy nhiên, điều này cũng yêu cầu nghệ sĩ cần sự hiểu biết, tôn trọng và trách nhiệm với những giá trị văn hóa mà sản phẩm khai thác.

“Vui bất tuyệt” hôm qua và hôm nay

“Vui bất tuyệt” hôm qua và hôm nay

“Vui bất tuyệt” của Tố Hữu - một trong những bài thơ tiêu biểu viết về Cách mạng Tháng Tám năm 1945, không chỉ là niềm vui của một cá nhân, hay của hàng chục triệu người, còn là niềm vui hồi sinh của một dân tộc vừa thoát khỏi ách nô lệ, giành lại quyền làm chủ vận mệnh. Cũng là niềm vui được cống hiến và kiến tạo tương lai. “Vui bất tuyệt” trở thành cảm hứng chung cho nhiều tác phẩm nổi tiếng cùng chủ đề.

Người trẻ yêu lịch sử qua văn học, nghệ thuật

Người trẻ yêu lịch sử qua văn học, nghệ thuật

Những người trẻ thế hệ 8x, 9x, 2000 đang lựa chọn cách tiếp cận lịch sử theo cách riêng của mình. Với họ, lịch sử là những câu chuyện được kể lại sống động trên các nền tảng số, hay những bộ phim, những bài hát, những tiểu thuyết hấp dẫn và ý nghĩa... giúp họ hiểu hơn về đất nước mình.

"Kế hoạch CM12" - Tái hiện chiến công lịch sử

"Kế hoạch CM12" - Tái hiện chiến công lịch sử

Bắt đầu lên sóng truyền hình ANTV (thứ Bảy, Chủ nhật) từ ngày 22/8 và trên kênh HTV9 (thứ Hai, thứ Ba) từ ngày 24/8, bộ phim truyền hình "Kế hoạch CM12" đã nhanh chóng thu hút sự quan tâm của công chúng. Không chỉ khắc họa những cuộc đấu trí căng thẳng, "Kế hoạch CM12" còn làm nổi bật bản lĩnh, trí tuệ và sự hy sinh thầm lặng của những cán bộ, chiến sĩ CAND trong hành trình bảo vệ An ninh Tổ quốc từ những ngày đầu đất nước thống nhất.

Trưởng thành cùng lực lượng

Trưởng thành cùng lực lượng

Trong hơn 80 năm xây dựng, phấn đấu và trưởng thành của lực lượng Công an nhân dân Việt Nam, có thể nói rằng, văn học nghệ thuật về lực lượng công an với sứ mệnh của mình đã góp phần đáng kể vào sự nghiệp bảo vệ an ninh Tổ quốc, vì cuộc sống bình yên, hạnh phúc của nhân dân…

Thời của tiểu thuyết trinh thám

Thời của tiểu thuyết trinh thám

Mới đây, việc 2 bộ phim kinh dị "BACKROOMS" và "Obsession" thắng lớn phòng vé đã gây ra nhiều bất ngờ. Bên cạnh việc được thực hiện bởi các nhà sáng tạo nội dung tuy không chuyên về điện ảnh nhưng lại mang đến sự mới mẻ, thích thú, thì thực tế này cũng cho thấy thể loại thriller/mystery hay giật gân/bí ẩn đang được yêu thích hơn bao giờ hết cả trong phim ảnh cũng như văn chương.

Kể chuyện truyền thống Công an nhân dân bằng âm nhạc

Kể chuyện truyền thống Công an nhân dân bằng âm nhạc

Được đầu tư hoành tráng, công phu và giàu sáng tạo, các chương trình nghệ thuật về Công an nhân dân (CAND) thời gian qua không chỉ góp phần làm mới nghệ thuật chính luận mà còn lan tỏa sâu sắc hình tượng người chiến sĩ CAND bản lĩnh, nhân văn, gần gũi trong lòng công chúng.