Khi đồng minh rạn vỡ

Mối quan hệ đồng minh tin cậy giữa Ba Lan và Ukraine đang bị cuốn vào những bất đồng ngày càng sâu sắc liên quan đến việc nhập khẩu nông sản Ukraine sau khi Ba Lan cùng với Hungary và Slovakia gia hạn lệnh cấm nhập khẩu ngũ cốc của nước này.

Ngày 21/9, trong một cuộc phỏng vấn với Đài truyền hình Polsat, trả lời câu hỏi về việc liệu Ba Lan có tiếp tục hỗ trợ Ukraine hay không trong khi hai nước đang tranh cãi về xuất khẩu ngũ cốc, Thủ tướng Ba Lan Mateusz Morawiecki khẳng định: "Chúng tôi không còn chuyển giao vũ khí cho Ukraine nữa vì chúng tôi đang trang bị cho nước này những loại vũ khí hiện đại hơn". Thủ tướng Ba Lan đồng thời cho biết chính phủ nước này không có ý định gây nguy hiểm cho an ninh của Ukraine và sẽ không can thiệp khi các nước khác vận chuyển vũ khí tới Ukraine thông qua trung tâm quân sự ở thị trấn Rzeszow.

Khi đồng minh rạn vỡ -0
Bất đồng nổ ra giữa Ba Lan và Ukraine liên quan đến xuất khẩu ngũ cốc đã khiến căng thẳng song phương trở nên sâu sắc hơn. Ảnh: Getty

Thông báo của Thủ tướng Morawiecki được đưa ra chỉ vài giờ sau khi Bộ Ngoại giao Ba Lan tuyên bố Thứ trưởng Pawel Jablonski đã triệu Đại sứ Ukraine tại Warsaw Vasyl Zvarych để phản đối những phát biểu của Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky tại Khóa họp thứ 78 Đại hội đồng Liên hợp quốc, cho rằng một số quốc gia chỉ "giả vờ" đoàn kết với Ukraine, đồng thời chỉ trích cái mà ông cho là "sân khấu chính trị" xung quanh việc xuất khẩu ngũ cốc.

Nguồn cơn của chuỗi động thái này có liên quan đến dấu mốc tháng 5/2023, khi Ủy ban châu Âu áp lệnh cấm nông sản Ukraine xuất khẩu sang Bulgaria, Hungary, Ba Lan, Slovakia và Romania để bảo vệ nông dân địa phương. Ngũ cốc Ukraine chỉ được phép quá cảnh qua những nước này để xuất sang các thị trường khác.

Hôm 5/6, lệnh cấm được gia hạn đến ngày 15/9, sau khi Ukraine cam kết thực hiện các biện pháp nhằm thắt chặt kiểm soát xuất khẩu sang các nước láng giềng. Vào ngày 15/9 vừa qua, Ủy ban châu Âu thông báo rằng EU sẽ không gia hạn thêm lệnh cấm đối với xuất khẩu ngũ cốc của Ukraine sang 5 quốc gia nói trên. Mặc dù vậy, Ba Lan, Hungary và Slovakia cùng ngày vẫn công bố các biện pháp hạn chế riêng đối với nhập khẩu ngũ cốc Ukraine. Cả Warsaw, Budapest và Bratislava đều khẳng định đang hành động vì lợi ích của nền kinh tế và động thái của họ là để bảo vệ người nông dân trước tình trạng dư thừa sản phẩm.

Ngay lập tức, Bộ trưởng Nông nghiệp Ukraine Mykola Solsky cho biết nước này đã lên kế hoạch kiện Ba Lan, Hungary và Slovakia. Đại diện thương mại Ukraine Taras Kachka cũng cảnh báo Kiev có thể cũng sẽ áp đặt các biện pháp đáp trả với Ba Lan nếu Warsaw không từ bỏ các biện pháp cấm bổ sung.

Ngày 19/9, người phát ngôn của Tổ chức Thương mại Thế giới (WTO) xác nhận Ukraine đã nộp đơn khiếu nại, dẫn đến động thái triệu Đại sứ Ukraine của Ba Lan. Trong một nỗ lực xoa dịu, ngày 20/9, Bộ Ngoại giao Ukraine đã kêu gọi Ba Lan gạt cảm xúc sang một bên để giải quyết vấn đề ngũ cốc. "Phía Ukraine đã đưa ra cho Ba Lan một hướng mang tính xây dựng để giải quyết vấn đề ngũ cốc. Chúng tôi hy vọng rằng các đề xuất của chúng tôi sẽ trở thành cơ sở để chuyển cuộc đối thoại sang một tiến trình mang tính xây dựng", Reuters dẫn lời người phát ngôn Bộ Ngoại giao Ukraine Oleg Nikolenko cho biết.

Thế nhưng, quan hệ song phương tiếp tục xấu đi nhanh chóng với sự nổi giận của Chính phủ Ba Lan hôm 20/9 khi Tổng thống Ukraine Zelensky bóng gió rằng Warsaw đã "ngã vào tay Nga" sau khi áp đặt các biện pháp hạn chế nhập khẩu ngũ cốc của Ukraine qua lãnh thổ nước này, đi ngược lại quyết định của Liên minh châu Âu. Thứ trưởng Ngoại giao Ba Lan Pawel Jablonski đã nhấn mạnh với Đại sứ Ukraine rằng tuyên bố của ông Zelensky là "không đúng sự thật", đặc biệt vì Ba Lan đã "ủng hộ Ukraine kể từ những ngày đầu xung đột". Bộ Ngoại giao Ba Lan cũng cho rằng các động thái của Ukraine vừa qua đã "gây áp lực lên Ba Lan trên các diễn đàn đa phương", và rằng việc "gửi khiếu nại lên tòa án quốc tế không phải là phương pháp thích hợp để giải quyết sự khác biệt giữa các quốc gia".

Trên thực tế, Ba Lan là tuyến đường quan trọng để các đồng minh ở Mỹ và châu Âu vận chuyển vũ khí tới Ukraine. Ba Lan cũng là một trong những đồng minh đáng tin cậy nhất của Ukraine kể từ khi Nga thực hiện chiến dịch quân sự đặc biệt vào tháng 2/2022, khi cung cấp hơn 3 tỷ euro viện trợ quân sự cho Kiev từ khi xung đột nổ ra. Các viện trợ này bao gồm đạn dược, xe bọc thép, vũ khí hạng nặng cũng như máy bay chiến đấu do Liên Xô sản xuất. Nước này đồng thời tiếp nhận hàng triệu người tị nạn Ukraine, bảo vệ Kiev trên các diễn đàn quốc tế, biến lãnh thổ Ba Lan thành nơi tập kết vũ khí phương Tây đến tiền tuyến. Vì thế, Ba Lan cho rằng động thái mới nhất của Ukraine không hề phù hợp trong bối cảnh hiện nay nếu suy xét kỹ về quan hệ song phương, theo New York Post. Chủ tịch Ủy ban Đối ngoại Duma Quốc gia Nga Leonid Slutsky hôm 21/9 nhận định, Ukraine đang bắt đầu mất đi đồng minh ở phương Tây - những quốc gia hỗ trợ chính cho Kiev.

Nhận định này phần nào chính xác, bởi trong diễn biến mới nhất, Thủ tướng Ba Lan Morawiecki nhấn mạnh: "Tôi đang cảnh báo chính quyền Ukraine. Bởi vì nếu họ leo thang căng thẳng như vậy, chúng tôi sẽ bổ sung thêm các sản phẩm vào lệnh cấm nhập khẩu vào Ba Lan. Chính quyền Ukraine không hiểu mức độ bất ổn của ngành Nông nghiệp Ba Lan. Chúng tôi đang bảo vệ nông dân Ba Lan". Nhấn mạnh rằng Ba Lan là những người đầu tiên làm được nhiều điều cho Ukraine, ông Marawiecki mong Ukraine hiểu được vấn đề của Ba Lan, và rằng "đối với chúng tôi, lợi ích của người nông dân là điều quan trọng nhất".

An Nhiên

Các tin khác

Mỹ - Canada bùng căng thẳng thương mại sau đàm phán đổ vỡ

Mỹ - Canada bùng căng thẳng thương mại sau đàm phán đổ vỡ

Các cuộc đàm phán thương mại giữa Mỹ - Canada đổ vỡ vào phút chót, kéo theo việc Washington áp thuế 50% đối với hàng hóa Canada và Ottawa tuyên bố sẽ áp thuế trả đũa. Các động thái này đang đẩy hai nước vào vòng đối đầu thương mại mới.

Mỹ tăng cường sức ép kinh tế thay cho chiến dịch quân sự với Iran

Mỹ tăng cường sức ép kinh tế thay cho chiến dịch quân sự với Iran

Bộ trưởng Tài chính Mỹ Scott Bessent cho biết Washington sẽ áp đặt “các biện pháp trừng phạt khắc nghiệt nhất trong lịch sử” đối với Iran, đồng thời cho rằng việc gia tăng sức ép kinh tế có thể làm giảm khả năng Mỹ phải tiến hành một chiến dịch quân sự quy mô lớn mới.

Syria trước nguy cơ thành điểm nóng đối đầu Israel - Thổ Nhĩ Kỳ

Syria trước nguy cơ thành điểm nóng đối đầu Israel - Thổ Nhĩ Kỳ

Israel không kích căn cứ quan trọng của Syria vài ngày sau cuộc thảo luận về hoạt động quân sự của Thổ Nhĩ Kỳ, động thái làm lộ rõ những bất đồng ngày càng sâu giữa các bên, đồng thời đặt Mỹ trước sức ép phải ngăn nguy cơ các đồng minh Trung Đông đối đầu trực tiếp.

Lời cảnh báo mới về “lằn ranh đỏ” an toàn hạt nhân giữa chiến sự

Lời cảnh báo mới về “lằn ranh đỏ” an toàn hạt nhân giữa chiến sự

Vụ máy bay không người lái (UAV) phát nổ gần khu vực nhà máy điện hạt nhân Zaporizhzhia, khiến một chuyên gia hạt nhân thiệt mạng và 17 người bị thương, đang một lần nữa đẩy vấn đề an toàn, an ninh hạt nhân tại cơ sở này lên mức báo động. Cơ quan Năng lượng nguyên tử quốc tế (IAEA) cảnh báo mọi hành động quân sự nhằm vào nhà máy hoặc nhân viên của cơ sở đều tiềm ẩn “những rủi ro lớn đối với an toàn hạt nhân”.

Khi ngoại giao con thoi trở lại với hồ sơ Ukraine

Khi ngoại giao con thoi trở lại với hồ sơ Ukraine

Theo một chuyên gia Nga, việc Đặc phái viên của Tổng thống Mỹ Donald Trump là ông Steve Witkoff cùng ông Jared Kushner chuẩn bị tới Moskva, phản ánh nỗ lực của chính quyền Tổng thống Trump nhằm tham gia tích cực hơn vào quá trình tìm kiếm giải pháp cho cuộc xung đột Ukraine.

Những tín hiệu mới từ bàn đàm phán Gaza

Những tín hiệu mới từ bàn đàm phán Gaza

Các nỗ lực ngoại giao nhằm thúc đẩy giai đoạn tiếp theo của kế hoạch hòa bình Gaza đang có những chuyển động mới, khi Hamas tái khẳng định cam kết giải giáp và chuyển giao quyền quản lý, trong khi Mỹ cùng các nước trung gian tiếp tục thúc đẩy Israel thực hiện những bước đi tương ứng.

Chạy đua tìm kiếm, hỗ trợ nạn nhân sau động đất kép tại Indonesia

Chạy đua tìm kiếm, hỗ trợ nạn nhân sau động đất kép tại Indonesia

Indonesia đang khẩn trương tìm kiếm các nạn nhân sau trận động đất 7,7 độ tại Flores, trong khi một trận động đất mạnh 6,9 độ tiếp tục làm rung chuyển Bắc Sumatra chưa đầy 12 giờ sau đó. Hai trận động đất khiến nhiều khu vực phải sơ tán và hoạt động cứu hộ được triển khai khẩn cấp.

Những phép màu dấy lên hy vọng sau động đất Colombia

Những phép màu dấy lên hy vọng sau động đất Colombia

Giữa đống đổ nát ngổn ngang ở miền Tây Colombia, lực lượng cứu hộ đang chạy đua với thời gian để tìm kiếm những người còn mắc kẹt. Việc nhiều nạn nhân được đưa ra khỏi các tòa nhà sập sau hàng chục giờ đang thắp lên hy vọng cho gia đình những người mất tích.

Quốc tế chung tay hỗ trợ Colombia sau động đất kinh hoàng

Quốc tế chung tay hỗ trợ Colombia sau động đất kinh hoàng

Ít nhất 132 người đã thiệt mạng và hàng trăm người vẫn mất tích sau trận động đất mạnh 7,4 độ richter xảy ra tại miền Tây Colombia ngày 10/8. Chính phủ Colombia đã ban bố tình trạng khẩn cấp trên toàn quốc, huy động tối đa lực lượng để tìm kiếm những người còn mắc kẹt dưới đống đổ nát.

Sự điều chỉnh nhân sự từ Lãnh tụ Tối cao Iran mang thông điệp gì?

Sự điều chỉnh nhân sự từ Lãnh tụ Tối cao Iran mang thông điệp gì?

Giữa thời điểm Iran đứng trước những quyết định then chốt về eo biển Hormuz và đàm phán với Mỹ, việc Lãnh tụ tối cao đưa cựu Tư lệnh Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran Mohsen Rezaei trở lại trung tâm hoạch định an ninh phản ánh những tính toán đáng chú ý của Tehran.

Thoả thuận Iran - Oman liệu có đủ để tháo nút thắt Hormuz?

Thoả thuận Iran - Oman liệu có đủ để tháo nút thắt Hormuz?

Iran cho biết, đàm phán với Oman về một cơ chế hàng hải mới tại eo biển Hormuz đang tiến gần tới thỏa thuận, song Tehran cảnh báo việc đạt được thỏa thuận với Muscat chưa đủ để tuyến đường biển chiến lược này được khơi thông hoàn toàn.

Washington phủ nhận lo ngại kho vũ khí suy giảm nghiêm trọng

Washington phủ nhận lo ngại kho vũ khí suy giảm nghiêm trọng

Nhà Trắng và Lầu Năm Góc vừa lên tiếng bác bỏ những báo cáo gần đây của loạt hãng tin cho rằng kho vũ khí tấn công và phòng thủ của Mỹ đã sụt giảm xuống mức nguy hiểm sau 5 tháng chiến sự với Iran. Bất chấp những tuyên bố trấn an từ giới chức, các chuyên gia cảnh báo tình trạng thiếu hụt đạn tên lửa phòng không, đặc biệt là hệ thống Patriot và THAAD, có thể đặt lực lượng Mỹ và các đồng minh vào tình thế rủi ro cao.

Thoả thuận khôi phục Hormuz – Phép thử 48 giờ của Washington và Tehran

Thoả thuận khôi phục Hormuz – Phép thử 48 giờ của Washington và Tehran

Sau nhiều tháng đối đầu quân sự, Mỹ và Iran đang tiến rất gần tới một thỏa thuận nhằm khôi phục hoạt động hàng hải qua eo biển Hormuz. Tuy nhiên, đằng sau những tín hiệu lạc quan là cuộc mặc cả phức tạp về quyền kiểm soát tuyến vận tải năng lượng quan trọng bậc nhất thế giới.

Sau cú sốc Ceuta, EU tìm cách "vá" rạn nứt về di cư

Sau cú sốc Ceuta, EU tìm cách "vá" rạn nứt về di cư

Làn sóng hàng chục nghìn người di cư tràn vào vùng lãnh thổ Ceuta chỉ trong vài ngày đã khiến khu vực biên giới của Tây Ban Nha rơi vào tình trạng hỗn loạn, đồng thời trở thành phép thử đầu tiên đối với Hiệp ước Di cư và Tị nạn mới của Liên minh châu Âu (EU).

Mỹ tạm gác lựa chọn quân sự để tìm lối thoát cho khủng hoảng

Mỹ tạm gác lựa chọn quân sự để tìm lối thoát cho khủng hoảng

Tổng thống Mỹ Donald Trump mới đây tuyên bố Washington và Tehran sẽ bước vào một vòng đàm phán mới dự kiến diễn ra vào chiều 3/8 (giờ địa phương), động thái được đưa ra ngay sau khi ông hủy bỏ chiến dịch không kích mạnh tay nhắm vào Iran ở những phút cuối cùng. Quyết định đình chiến nhường chỗ cho ngoại giao không chỉ đánh dấu sự thay đổi quan trọng trong cuộc đối đầu dai dẳng Mỹ - Iran, mà còn cứu vãn thị trường năng lượng toàn cầu khỏi một cú sốc tồi tệ.