Khát vọng sống của doanh nhân Nguyễn Cảnh Bình cũng đồng nghĩa với khát vọng lập thân và lập nghiệp ở một thế hệ người Việt Nam thời hội nhập. Khát vọng sống ấy song hành với khát vọng theo đuổi tri thức, theo đuổi sáng tạo để làm chủ bản thân. Khát vọng sống ấy đặt giữa chông gai may rủi, mang lại suy tư thú vị về người chọn nghề và nghề chọn người.
“Tôi cất tiếng khóc chào đời vào tối 18 tháng 8 năm 1972 tại trạm xá làng Xuân La thuộc huyện Từ Liêm, Hà Nội”. Tác giả bộc bạch như vậy, và đó cũng là lý do cuốn tự truyện lấy tên “Sinh năm 1972”. Có nhiều người sinh năm 1972, nhưng trường hợp Nguyễn Cảnh Bình lại có chút đặc biệt. Sự đặc biệt không đến từ những ưu đãi số phận, mà sự đặc biệt đến từ thái độ chọn lựa con đường đi của Nguyễn Cảnh Bình.
Bây giờ, nhắc đến Nguyễn Cảnh Bình, nhiều người biết ngay một nhân vật lừng lẫy trong giới xuất bản với thương hiệu Alpha Books. Ngoài ra, anh còn sở hữu nhiều thương hiệu khác cũng như điều hành nhiều hoạt động kinh tế - xã hội khác. Tuy nhiên, chỉ riêng thương hiệu Alpha Books đã có một vị trí đáng trân trọng trong làng sách Việt Nam, bởi những ấn phẩm mang hàm lượng trí tuệ cao và truyền cảm hứng vươn lên cho người đọc.
Tự truyện “Sinh năm 1972” dày hơn 400 trang, do NXB Thế giới ấn hành, được doanh nhân Nguyễn Cảnh Bình viết để đánh dấu tuổi 50 và đánh dấu 20 năm nếm trải ngọt đắng trên hành trình tạo dựng giá trị cá nhân phụng sự cộng đồng như “một ngọn nến được đốt cháy từ hai đầu”. Khởi điểm của Nguyễn Cảnh Bình là một kỹ sư hóa dầu, sau 7 năm làm việc ở Petrolimex có thêm được bằng thạc sĩ. Thế nhưng, công việc nhàn nhã và thu nhập ổn định không khiến anh hài lòng. Nguyễn Cảnh Bình quyết định nghỉ việc ở Petrolimex từ ngày 1/2/2002 để tìm kiếm tương lai khác và chấp nhận sự bẽ bàng “mẹ tôi có lẽ buồn lắm, bà thất vọng với quyết định này vì đã mất công sức xin cho tôi vào một chỗ làm như vậy”.
Trở thành kẻ thất nghiệp ở tuổi 30, Nguyễn Cảnh Bình chỉ thực sự đắm đuối với việc đọc sách và viết lách. Ước mơ du học và dự định làm biên tập viên một tạp chí chuyên ngành cũng không xong, Nguyễn Cảnh Bình từng lâm vào bế tắc và túng bấn. Nhờ ý chí kiên định, anh không gục ngã. Khép lại những gì đã học về ngành hóa dầu, Nguyễn Cảnh Bình tự đào tạo theo cách khác, không chỉ mày mò trong các thư viện mà anh còn mạnh dạn viết thư trao đổi thẳng thắn với những tác giả, những nhân vật mà mình đọc được trên báo.
Doanh nhân Nguyễn Cảnh Bình sáng lập Alpha Books từ số vốn 80 triệu đồng do anh và 7 người bạn mỗi người góp 10 triệu đồng, với sản phẩm ra mắt “Chân dung những nhà cải cách tiêu biểu thế giới” vào tháng 12/2004. Về năng lực cá nhân, lúc ấy Nguyễn Cảnh Bình biên soạn được hai cuốn sách, “Cuộc đời và sự nghiệp của Alexander Hamilton” do NXB Trẻ ấn hành năm 2003 và “Hiến pháp Mỹ được làm ra như thế nào” do NXB Thế Giới ấn hành đầu năm 2004, nhưng để vận hành một doanh nghiệp sách không chỉ cần chút thành tựu kia. Sở dĩ, Nguyễn Cảnh Bình quản lý và điều hành Alpha Books hanh thông là nhờ gần một năm lăn lộn làm thuê ở Cao ốc Việt Âu và Ô tô Hoàng Trà.
Cuốn tự truyện “Sinh năm 1972” chia làm 7 phần, “Tuổi thơ, sách vở và cái nghèo”, “Những tháng ngày bạc nhược”, “Chặng đường đến với tự do”, “Hành trình tìm kiếm chính mình”, “Alpha Books, bước ngoặc cuộc đời”, “Thế giới quả thực vô cùng rộng lớn” và “Những chân trời mới”. Người đọc đồng cảm với Nguyễn Cảnh Bình, không chỉ vì cuốn tự truyện “Sinh năm 1972” nằm trong dòng văn học tự sự được ưa chuộng của thế kỷ 21, mà ở những giãi bày rất chân thành. Doanh nhân Nguyễn Cảnh Bình đã có cuốn tự truyện “Sinh năm 1972” đúng như anh quan niệm: “Tôi muốn viết đúng về mình hết mức có thể, như một văn bản mô tả chân dung con người xù xì, thô ráp, đầy những vết sẹo trong suy nghĩ”.
Cuốn tự truyện “Sinh năm 1972” chắc chắn khơi dậy khát vọng sống cho nhiều bạn trẻ. Chỉ có điều cần lưu ý, có phải ai cũng đủ khả năng để từ một nhân viên Petrolimex thành một ông chủ thương hiệu Alpha Books hay không? Cần phải đắn đo đấy, bởi chính doanh nhân Nguyễn Cảnh Bình cũng nhấn mạnh bối cảnh chuyển đổi nhọc nhằn của mình: “Tôi không bị gánh nặng cơm áo gạo tiền, không bị áp lực phải chịu trách nhiệm nuôi gia đình như nhiều bạn bè, và nhờ thế tôi vẫn có thể cố gắng, kiên trì theo đuổi đam mê của mình. Tôi nghĩ rằng, nếu ở một hoàn cảnh khác, chịu nhiều áp lực cuộc sống hơn, có thể tôi sẽ khó lòng theo đuổi những điều có phần viển vông như thế”.
Doanh nhân Nguyễn Cảnh Bình đã bước vào tuổi “tri thiên mệnh”, không chỉ làm sách mà anh còn mong muốn lan tỏa rộng rãi hơn giá trị của sách đến cộng đồng. Doanh nhân Nguyễn Cảnh Bình thổ lộ: “Chúng tôi đang muốn đưa về Việt Nam những cuốn sách giá trị, nhưng nếu bán hàng triệu đồng thì làm sao trẻ em có thể mua được. Phải làm thế nào để trẻ em chỉ mất 50.000đ mà được đọc những cuốn sách giá trị tiền triệu. Hệ thống thư viện là giải pháp cho vấn đề đó. Chỉ cần mua cái thẻ thư viện 100.000đ là có thể đọc được hàng trăm cuốn như vậy. Đó là cách không tốn kém tiền vẫn có thể tiếp cận được tri thức! Hệ thống thư viện phát triển sẽ giúp giải quyết hai vấn đề. Thứ nhất giúp người đọc tiếp cận tri thức với giá rẻ. Thứ hai sẽ hỗ trợ các đơn vị xuất bản tiếp cận độc giả và phát hành sách với giá hợp lý. Việt Nam sẽ phát triển khoảng 10.000 thư viện trên khắp cả nước. Đó là xu hướng! Tôi tin trong tương lai Việt Nam sẽ như thế! Tiêu dùng cuốn sách khác với những vật chất khác. Trong chuỗi thực phẩm, bạn ăn một con gà thì người khác không còn con gà để ăn. Nhưng bạn đọc cuốn sách thì người khác vẫn đọc được. Thậm chí bạn đọc và ghi chép vào thì giá trị cuốn sách còn cao hơn so với ban đầu. Chỉ có như thế, người Việt Nam mới tiếp cận tri thức giá rẻ, nhanh chóng, thuận tiện”.
Từ một kỹ sư hóa dầu đến một Giám đốc công ty sách, doanh nhân Nguyễn Cảnh Bình có sự nghiền ngẫm sâu sắc về thương trường và lòng người. Khẩu hiệu (slogan) ban đầu của Alpha Books khá khác biệt “Ở đây không bán sách. Ở đây bán phương pháp quản trị hiện đại và những ý tưởng kinh doanh trên thế giới”.
Vì vậy, với những bạn trẻ đang nung nấu kế hoạch khởi nghiệp, doanh nhân Nguyễn Cảnh Bình chia sẻ: “Tôi tin chắc những con người thành đạtthực sự nắm rõ về ngành nghề của họ hơn những kẻ tự xưng là chuyên gia, hay nhà chuyên môn chỉ biết nói nhăng nói cuội. Donald Trump chắc chắn không chỉ có tư duy kinh doanh, mà còn có tư duy về thiết kế hơn bất cứ tay kiến trúc sư hay thiết kế nào; Bill Gates không chỉ biết đến kiếm tiền mà còn nắm rõ các khối lập trình rồi diễn đạt nó cho đám lập trình viên, và còn rất nhiều bài học hữu ích từ những nhân vật nổi tiếng thành công khác nữa.
Bạn có thể đọc đến hàng trăm, hàng nghìn cuốn sách, nhưng điều then chốt nhất là bạn phải rèn luyện. Nếu muốn giỏi viết lách, bạn phải tập viết thư một trăm lần, thậm chí cả nghìn lần. Nếu muốn biết cách thuyết trình, bạn phải tập nói lưu loát, trình bày rõ ràng quan điểm của mình trước bạn bè, trước nhóm, rồi cho đến đám đông, không phải dăm mười lần mà hàng trăm, hàng nghìn lần. Nếu muốn lên kế hoạch tốt, bạn phải tập tành tỉ mỉ, chi tiết từ những bản kế hoạch nhỏ, dần dần đến kế hoạch cho những việc lớn hơn, kế hoạch cho 1 ngày, 1 tuần, rồi 1 tháng, 1 năm, 5 rồi 10 năm… Hãy hành động ngay từ hôm nay bằng cách trau dồi và hoàn thiện những kỹ năng của bản thân, nỗ lực làm việc, làm chủ cỗ xe thành công, làm chủ cuộc sống của bạn”.
