Khẳng định khuôn khổ hợp tác Việt Nam - Hoa Kỳ là đối tác toàn diện

Chuyến thăm chính thức của Tổng Bí thư Đảng Cộng sản Việt Nam Nguyễn Phú Trọng tới Hoa Kỳ tuần qua đã nhận được sự quan tâm đặc biệt không chỉ của hai nước mà cả cộng đồng quốc tế. Để đánh giá kết quả của chuyến thăm này, phóng viên Báo Công an nhân dân đã có buổi trò chuyện với Thiếu tướng Lê Văn Cương, nguyên Viện trưởng Viện Nghiên cứu chiến lược Bộ Công an.

Phóng viên (PV): Thiếu tướng đánh giá như thế nào về kết quả chuyến thăm của Tổng Bí thư Đảng Cộng sản Việt Nam Nguyễn Phú Trọng sang Hoa Kỳ?

Thiếu tướng Lê Văn Cương: Với tư cách là một người nghiên cứu quan hệ quốc tế, đặc biệt là trong mối quan hệ Việt – Mỹ, tôi đánh giá chuyến thăm Hoa Kỳ lần này của Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng đạt được bốn kết quả không thể phủ định được. Kết quả đầu tiên được xem là khởi thủy, là nền tảng. Đó là việc cả Việt Nam và Hoa Kỳ đã vượt qua được chính mình. Sau chiến thắng lịch sử ngày 30/4/1975 thì Hoa Kỳ và Việt Nam đi theo hai ngả khác nhau, định hướng phát triển khác nhau, hệ giá trị khác nhau. Điều này phải hiểu Hoa Kỳ vượt qua chính mình, Việt Nam cũng vượt qua chính mình, thì mới không thể bắt tay nhau được.       

Thứ hai, chuyến đi này khẳng định sự thành công trong đổi mới kinh tế và chính trị của Việt Nam; khẳng định vị thế, vai trò của Việt Nam tại châu Á - Thái Bình Dương, khu vực mà Hoa Kỳ đang “xoay trục”.

Thứ ba, một lần nữa, khẳng định khuôn khổ hợp tác Việt Nam – Hoa Kỳ là đối tác toàn diện. Trong đó, hai bên, đặc biệt là Hoa Kỳ, thừa nhận tồn tại và tôn trọng lựa chọn về đường hướng phát triển chính trị của nhau, tôn trọng sự lựa chọn về hệ giá trị của nhau. Điều này quan trọng ở chỗ, nếu trong một tương lai gần (năm 2017 - PV), nếu một thành viên của đảng Cộng hòa lên làm Tổng thống Hoa Kỳ, hay là thế nào đi chăng nữa, cũng không thể phá bỏ khuôn khổ hợp tác này được. Ngoài ra, việc Hoa Kỳ khẳng định khuôn khổ hợp tác với Việt Nam sẽ tác động tới cộng đồng quốc tế, đặc biệt là các nước đồng minh của Washington.

Thứ tư, tạo môi trường thuận lợi hơn nhiều cho các hợp tác trên nhiều lĩnh vực cụ thể. Về kinh tế, sẽ thúc đẩy Hiệp định Đối tác Kinh tế Chiến lược xuyên Thái Bình Dương (TPP), thúc đẩy mở rộng thị trường hàng hóa của Việt Nam sang Hoa Kỳ, đồng thời tạo điều kiện cho các tập đoàn đa quốc gia của Hoa Kỳ đầu tư vào Việt Nam, tạo điều kiện cho lĩnh vực đào tạo nguồn nhân lực. Về an ninh quốc phòng, tạo điều kiện, thúc đẩy mở rộng hợp tác an ninh quốc phòng: Thông tin tình báo phục vụ cho nhiệm vụ chung hai bên quan tâm, hủy bỏ lệnh cấm bán vũ khí sát thương cho Việt Nam…

Thiếu tướng Lê Văn Cương, nguyên Viện trưởng Viện Nghiên cứu chiến lược Bộ Công an.
Thiếu tướng Lê Văn Cương, nguyên Viện trưởng Viện Nghiên cứu chiến lược Bộ Công an.

PV: Theo Thiếu tướng, liệu những vấn đề mà Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng và Tổng thống Barack Obama hội đàm và họp báo đáp ứng được nhu cầu của hai bên?

Thiếu tướng Lê Văn Cương: Nhu cầu của mỗi bên là phụ thuộc vào điều kiện cụ thể, không bao giờ vượt quá được điều kiện cho phép. Mong muốn của Việt Nam và Hoa Kỳ là rất lớn, nhưng tham chiếu vào những kết quả đạt được, rõ ràng chưa đạt được những mong muốn, ý đồ của mỗi bên. Đó chính là không gian phát triển. Nếu như kết quả vừa rồi đáp ứng được nhu cầu của mỗi bên thì sẽ không còn không gian phát triển nữa. Quan hệ Việt Nam – Hoa Kỳ còn một không gian phát triển hết sức rộng lớn mà hai bên cần phải mở rộng khai thác, xuất phát từ lợi ích của mỗi bên. Việt Nam có nhu cầu phục vụ lợi ích xây dựng Tổ quốc trong thiết lập, mở rộng quan hệ với Hoa Kỳ. Hoa Kỳ cũng có nhu cầu về lợi ích, đảm bảo khu vực lợi ích không bị xâm phạm. Lợi ích của Hoa Kỳ ở khu vực châu Á – Thái Bình Dương là lợi ích về kinh tế, chính trị, an ninh quốc phòng. Cũng chính vì thế mà họ thúc đẩy hợp tác với Việt Nam. 

PV: Vậy, làm thế nào để tiếp tục khai thác rộng những khoảng hoang sơ trên mảnh đất quan hệ Việt Nam – Hoa Kỳ?

Thiếu tướng Lê Văn Cương: Về phía Việt Nam, trước tiên, cần phải tạo sự đồng thuận trong chủ trương nhất quán vì lợi ích quốc gia. Tiếp đó, Việt Nam phải khắc phục những khiếm khuyết của mình. Theo tôi, chúng ta đã có bước tiến rất lớn trong vấn đề dân chủ nhân quyền, tuy nhiên, bên cạnh đó vẫn còn rất nhiều vấn đề. Vấn đề oan sai chẳng hạn. Đây là vấn đề đụng chạm trực tiếp tới quyền lợi của người dân. Phải nói rõ rằng, vấn đề này không phải là chủ trương của Nhà nước, mà là sai lầm cụ thể của những đơn vị, cá nhân thực hiện. Nhưng lại làm lu mờ hình ảnh tốt đẹp của xã hội Việt Nam. Việt Nam phải khắc phục những vấn đề tồn tại trong việc thực hiện quyền con người. Phải tổ chức được một xã hội dân chủ, trong đó lực lượng Công an đóng vai trò rất quan trọng. Bên cạnh oan sai là vấn đề tôn giáo. Tiếp đó, Việt Nam phải có một đội ngũ nguồn nhân lực đáp ứng được nhu cầu của sự hợp tác với Hoa Kỳ. Về phía Hoa Kỳ, họ cũng phải tạo ra sự đồng thuận ngay trong nội bộ của mình về vấn đề hợp tác với Việt Nam.

PV: Thiếu tướng có thể nói về triển vọng quan hệ Việt - Mỹ sau khi hai nước ngày càng có dấu hiệu “xích lại gần” nhau?

Thiếu tướng Lê Văn Cương: Đó là một xu thế tất yếu, không thể thay đổi được. Vì điều này phù hợp với xu thế hòa bình, ổn định, hợp tác ở khu vực châu Á – Thái Bình Dương nói riêng và trên toàn thế giới nói chung. Khi quan hệ Việt Nam – Hoa Kỳ ngày càng bền chặt, góp phần vào việc thúc đẩy xu thế này thì nó trở thành một xu thế tất yếu.

PV: Như chúng ta đều biết, tiến trình đàm phán TPP của Việt Nam còn đang vướng mắc với Nhật Bản và Mỹ. Vòng đàm phán gần đây nhất diễn ra ở đảo Guam, Việt Nam được cho là có bản chào (một loại văn kiện nói về mình: chủ trương, chính sách, thiện chí...). Thiếu tướng có nhận định gì về triển vọng kết thúc đàm phán Hiệp định có những yêu cầu rất cao này?

Thiếu tướng Lê Văn Cương: Khách quan mà nói, trong một sân chơi không cân bằng như TPP, Việt Nam luôn ở thế thấp, về cả kinh tế và chính trị. Trong trường hợp TPP thành công vào cuối năm nay, phải nói thẳng là Hoa Kỳ và Nhật Bản đã có một sự nhân nhượng ủng hộ Việt Nam nhất định. Vì họ thấy rằng, họ nhân nhượng với Việt Nam chỗ này, thì họ sẽ được lợi chỗ khác. Để Việt Nam đứng ngoài có lẽ không có lợi cho họ hơn là đưa Việt Nam vào trong.

PV: Liệu năm 2015 có thể chứng kiến sự gia nhập của Việt Nam vào TPP?

Thiếu tướng Lê Văn Cương: Chắc chắn là có.

PV: Thế còn bước tiến mới trong quan hệ Việt Nam – Hoa Kỳ về quốc phòng an ninh?

Thiếu tướng Lê Văn Cương: Bước tiến này cũng có giới hạn của nó. Tuy nhiên, giới hạn mà chúng ta cần và Hoa Kỳ có thể vượt qua được là việc Washington sẽ sớm bỏ lệnh cấm bán vũ khí sát thương đối với Việt Nam. Hoa Kỳ cũng sẽ hỗ trợ chúng ta về hệ thống thông tin liên lạc trên biển, trên không để phục vụ nhiệm vụ bảo vệ Tổ quốc. Rồi chắc chắn Việt Nam sẽ cử sĩ quan sang đào tạo tại Hoa Kỳ.

PV: Xin cảm ơn Thiếu tướng!

Khổng Hà (thực hiện)

Các tin khác

Bài toán bảo vệ bí mật công nghệ nhìn từ cuộc điều tra tại Nvidia

Bài toán bảo vệ bí mật công nghệ nhìn từ cuộc điều tra tại Nvidia

Hội đồng quản trị Tập đoàn công nghệ Nvidia mới đây cho biết đã mở cuộc điều tra độc lập sau khi xuất hiện thông tin Giám đốc điều hành Jensen Huang có thể là mục tiêu của tình báo nước ngoài. Vụ việc đặt ra câu hỏi về cách Mỹ bảo vệ công nghệ chiến lược khi những thông tin này nằm trong tay doanh nghiệp tư nhân.

Mỹ mở rộng phong tỏa Iran, nguy cơ xung đột quân sự leo thang

Mỹ mở rộng phong tỏa Iran, nguy cơ xung đột quân sự leo thang

Mỹ đang mở rộng chiến dịch phong tỏa Iran, từ các cảng biển sang các tuyến vận tải đường bộ và khu vực biển Caspi, nhằm siết chặt nguồn cung vũ khí, công nghệ và tài chính của Tehran. Động thái diễn ra trong bối cảnh căng thẳng tại eo biển Hormuz tiếp tục gia tăng, các cuộc tấn công nhằm vào tàu thương mại và mục tiêu quân sự diễn ra liên tiếp, trong khi những nỗ lực ngoại giao vẫn chưa tạo được đột phá.

Châu Âu chao đảo trước làn sóng đe dọa đánh bom giả mạo

Châu Âu chao đảo trước làn sóng đe dọa đánh bom giả mạo

Mới đây, một số tòa soạn báo chí và đài truyền hình tại Ireland và Bulgaria đã nhận được những lời đe dọa đánh bom qua thư điện tử. Đến nay, dù chưa có bất kỳ thiết bị nổ nào được tìm thấy, sự việc đã làm dấy lên những lo ngại sâu sắc trong giới chức châu Âu về một chiến dịch "chiến tranh lai" tinh vi, được thiết kế nhằm gây bất ổn và gieo rắc nỗi sợ hãi trong lòng xã hội phương Tây.

Báo động toàn cầu vấn đề thiếu vận động ở thanh thiếu niên

Báo động toàn cầu vấn đề thiếu vận động ở thanh thiếu niên

Theo tiến sĩ Tedros Adhanom Ghebreyesus, Tổng Giám đốc Tổ chức Y tế thế giới (WHO), trong 15 năm qua, thế giới hầu như không đạt được tiến bộ nào trong việc khuyến khích thanh thiếu niên vận động, trong đó các em gái là nhóm bị tụt lại xa nhất. Ông Ghebreyesus khẳng định, giải pháp không nằm ở việc yêu cầu thanh thiếu niên phải nỗ lực hơn.

Bầu cử giữa nhiệm kỳ Mỹ: Những tác động từ Trung Đông đến thương mại toàn cầu

Bầu cử giữa nhiệm kỳ Mỹ: Những tác động từ Trung Đông đến thương mại toàn cầu

Cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ tại Mỹ ngày 3/11 đã giúp đảng Dân chủ giành quyền kiểm soát cả Hạ viện và Thượng viện, chấm dứt thế đa số của đảng Cộng hòa tại Quốc hội. Kết quả này được dự báo sẽ tác động sâu rộng đến chính sách đối ngoại và kinh tế của chính quyền Tổng thống Donald Trump, từ chiến sự Mỹ - Iran, tình hình Ukraine đến thương mại toàn cầu và ngành công nghiệp trí tuệ nhân tạo (AI).

Khi tiện ích công nghệ trở thành lỗ hổng an ninh tại châu Âu

Khi tiện ích công nghệ trở thành lỗ hổng an ninh tại châu Âu

Chỉ bằng cách điều khiển nhiệt độ các hệ thống làm lạnh từ xa, tin tặc đã gây thiệt hại lớn cho hàng loạt siêu thị châu Âu. Những cuộc tấn công này không chỉ phơi bày lỗ hổng công nghệ mà còn đặt ra câu hỏi về khả năng bảo vệ chuỗi cung ứng thực phẩm trước các mối đe dọa an ninh mạng ngày càng phức tạp.

Những lá phiếu giữa kỳ và dư địa chính sách Mỹ

Những lá phiếu giữa kỳ và dư địa chính sách Mỹ

Cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ ngày 3/11 sẽ quyết định quyền kiểm soát Quốc hội Mỹ trong hai năm cuối nhiệm kỳ của Tổng thống Donald Trump. Khi chi phí sinh hoạt trở thành mối quan tâm hàng đầu của cử tri, cuộc đua cũng đặt ra câu hỏi về khả năng chuyển tăng trưởng kinh tế thành những cải thiện thiết thực trong đời sống.

Hé mở cơ hội ngoại giao giữa bóng đen xung đột Mỹ - Iran

Hé mở cơ hội ngoại giao giữa bóng đen xung đột Mỹ - Iran

Các nỗ lực tiếp xúc thông qua trung gian Qatar đang mở ra cơ hội ngoại giao mới giữa Mỹ và Iran, trong bối cảnh hai bên vẫn duy trì lập trường cứng rắn và chuẩn bị cho khả năng xung đột quân sự tái bùng phát. Bất đồng về các điều kiện đàm phán, chương trình hạt nhân và quyền kiểm soát eo biển Hormuz tiếp tục là những trở ngại lớn đối với triển vọng đạt được thỏa thuận.

Nga–châu Phi: Khi hợp tác kinh tế trở thành ưu tiên chiến lược

Nga–châu Phi: Khi hợp tác kinh tế trở thành ưu tiên chiến lược

Không chỉ củng cố những mối quan hệ chính trị và an ninh truyền thống, Nga đang tìm cách tạo dựng ảnh hưởng lâu dài tại châu Phi thông qua thương mại, năng lượng và công nghệ. Hội nghị thượng đỉnh tại Moskva cho thấy bước chuyển đáng chú ý trong định hướng hợp tác giữa hai bên.

Những ưu tiên cấp thiết nhìn từ Hội nghị Ngoại trưởng G20

Những ưu tiên cấp thiết nhìn từ Hội nghị Ngoại trưởng G20

Hội nghị Ngoại trưởng Nhóm các nền kinh tế lớn (G20) tại Atlanta, Mỹ, dự kiến khép lại ngày 31/10 (giờ địa phương) với tuyên bố của nước chủ trì thay cho thông cáo chung. Bất đồng về Ukraine, Trung Đông và chính sách thương mại tiếp tục cản trở đồng thuận, trong khi sức ép lên năng lượng, lương thực và chuỗi cung ứng đòi hỏi các bên tìm hướng phối hợp.

Chi phí chiến sự gia tăng sức ép đối với Tổng thống Donald Trump

Chi phí chiến sự gia tăng sức ép đối với Tổng thống Donald Trump

Chi phí cuộc chiến Mỹ - Israel nhằm vào Iran đã tăng lên ít nhất 47,1 tỷ USD, theo báo cáo mới nhất của Lầu Năm Góc gửi Quốc hội Mỹ. Con số này vượt xa các dự báo trước đó, làm dấy lên lo ngại về khả năng duy trì chiến dịch quân sự, gây thêm sức ép đối với ngân sách liên bang và trở thành bất lợi chính trị đối với Tổng thống Donald Trump trước thềm cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ.

Israel với những phép tính liên minh hậu bầu cử

Israel với những phép tính liên minh hậu bầu cử

Kết quả kiểm phiếu mới nhất của cuộc bầu cử Quốc hội Israel tiếp tục cho thấy chưa khối chính trị nào giành được đa số cần thiết để thành lập chính phủ. Trong khi các bên bắt đầu thăm dò khả năng hợp tác, Tổng thống Isaac Herzog kêu gọi lãnh đạo các chính đảng giữ tinh thần cởi mở nhằm tránh phải tổ chức một cuộc bầu cử khác.

Nỗ lực ngoại giao trước leo thang căng thẳng Mỹ-Iran

Nỗ lực ngoại giao trước leo thang căng thẳng Mỹ-Iran

Các bộ trưởng và quan chức an ninh cấp cao từ Pakistan, Arab Saudi và Thổ Nhĩ Kỳ – ba quốc gia thành viên của Hiệp ước Phòng thủ Chung Mecca – hiện đang có mặt tại thủ đô Tehran (Iran) để thảo luận về các vấn đề an ninh khu vực. Động thái ngoại giao khẩn trương này diễn ra trong bối cảnh xuất hiện nhiều mối đe dọa về các cuộc không kích mới của Mỹ nhằm vào Iran.

Tranh luận nóng Starlink và Starshield tại Ukraine

Tranh luận nóng Starlink và Starshield tại Ukraine

Việc hệ thống vệ tinh Starlink và phiên bản quân sự Starshield tại Ukraine bị hạn chế tốc độ trong hơn một tuần đã gây gián đoạn một số hoạt động quân sự của Kiev, đồng thời làm gia tăng căng thẳng giữa Ukraine, tỷ phú Elon Musk và chính quyền Mỹ.

Nhiều nước kêu gọi kiềm chế trước nguy cơ xung đột Mỹ - Iran leo thang

Nhiều nước kêu gọi kiềm chế trước nguy cơ xung đột Mỹ - Iran leo thang

Ngày 23/10, ngoại trưởng 8 quốc gia gồm Anh, Pháp, Đức, Thổ Nhĩ Kỳ, Arab Saudi, Pakistan, Ai Cập và Italy đã nhóm họp tại Istanbul để thảo luận về tình hình eo biển Hormuz và những diễn biến an ninh khu vực. Cuộc gặp diễn ra trong bối cảnh nguy cơ đối đầu quân sự giữa Mỹ và Iran tiếp tục gia tăng, làm dấy lên lo ngại về những hệ lụy đối với Trung Đông cũng như nền kinh tế thế giới.