Khẳng định khuôn khổ hợp tác Việt Nam - Hoa Kỳ là đối tác toàn diện

Chuyến thăm chính thức của Tổng Bí thư Đảng Cộng sản Việt Nam Nguyễn Phú Trọng tới Hoa Kỳ tuần qua đã nhận được sự quan tâm đặc biệt không chỉ của hai nước mà cả cộng đồng quốc tế. Để đánh giá kết quả của chuyến thăm này, phóng viên Báo Công an nhân dân đã có buổi trò chuyện với Thiếu tướng Lê Văn Cương, nguyên Viện trưởng Viện Nghiên cứu chiến lược Bộ Công an.

Phóng viên (PV): Thiếu tướng đánh giá như thế nào về kết quả chuyến thăm của Tổng Bí thư Đảng Cộng sản Việt Nam Nguyễn Phú Trọng sang Hoa Kỳ?

Thiếu tướng Lê Văn Cương: Với tư cách là một người nghiên cứu quan hệ quốc tế, đặc biệt là trong mối quan hệ Việt – Mỹ, tôi đánh giá chuyến thăm Hoa Kỳ lần này của Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng đạt được bốn kết quả không thể phủ định được. Kết quả đầu tiên được xem là khởi thủy, là nền tảng. Đó là việc cả Việt Nam và Hoa Kỳ đã vượt qua được chính mình. Sau chiến thắng lịch sử ngày 30/4/1975 thì Hoa Kỳ và Việt Nam đi theo hai ngả khác nhau, định hướng phát triển khác nhau, hệ giá trị khác nhau. Điều này phải hiểu Hoa Kỳ vượt qua chính mình, Việt Nam cũng vượt qua chính mình, thì mới không thể bắt tay nhau được.       

Thứ hai, chuyến đi này khẳng định sự thành công trong đổi mới kinh tế và chính trị của Việt Nam; khẳng định vị thế, vai trò của Việt Nam tại châu Á - Thái Bình Dương, khu vực mà Hoa Kỳ đang “xoay trục”.

Thứ ba, một lần nữa, khẳng định khuôn khổ hợp tác Việt Nam – Hoa Kỳ là đối tác toàn diện. Trong đó, hai bên, đặc biệt là Hoa Kỳ, thừa nhận tồn tại và tôn trọng lựa chọn về đường hướng phát triển chính trị của nhau, tôn trọng sự lựa chọn về hệ giá trị của nhau. Điều này quan trọng ở chỗ, nếu trong một tương lai gần (năm 2017 - PV), nếu một thành viên của đảng Cộng hòa lên làm Tổng thống Hoa Kỳ, hay là thế nào đi chăng nữa, cũng không thể phá bỏ khuôn khổ hợp tác này được. Ngoài ra, việc Hoa Kỳ khẳng định khuôn khổ hợp tác với Việt Nam sẽ tác động tới cộng đồng quốc tế, đặc biệt là các nước đồng minh của Washington.

Thứ tư, tạo môi trường thuận lợi hơn nhiều cho các hợp tác trên nhiều lĩnh vực cụ thể. Về kinh tế, sẽ thúc đẩy Hiệp định Đối tác Kinh tế Chiến lược xuyên Thái Bình Dương (TPP), thúc đẩy mở rộng thị trường hàng hóa của Việt Nam sang Hoa Kỳ, đồng thời tạo điều kiện cho các tập đoàn đa quốc gia của Hoa Kỳ đầu tư vào Việt Nam, tạo điều kiện cho lĩnh vực đào tạo nguồn nhân lực. Về an ninh quốc phòng, tạo điều kiện, thúc đẩy mở rộng hợp tác an ninh quốc phòng: Thông tin tình báo phục vụ cho nhiệm vụ chung hai bên quan tâm, hủy bỏ lệnh cấm bán vũ khí sát thương cho Việt Nam…

Thiếu tướng Lê Văn Cương, nguyên Viện trưởng Viện Nghiên cứu chiến lược Bộ Công an.
Thiếu tướng Lê Văn Cương, nguyên Viện trưởng Viện Nghiên cứu chiến lược Bộ Công an.

PV: Theo Thiếu tướng, liệu những vấn đề mà Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng và Tổng thống Barack Obama hội đàm và họp báo đáp ứng được nhu cầu của hai bên?

Thiếu tướng Lê Văn Cương: Nhu cầu của mỗi bên là phụ thuộc vào điều kiện cụ thể, không bao giờ vượt quá được điều kiện cho phép. Mong muốn của Việt Nam và Hoa Kỳ là rất lớn, nhưng tham chiếu vào những kết quả đạt được, rõ ràng chưa đạt được những mong muốn, ý đồ của mỗi bên. Đó chính là không gian phát triển. Nếu như kết quả vừa rồi đáp ứng được nhu cầu của mỗi bên thì sẽ không còn không gian phát triển nữa. Quan hệ Việt Nam – Hoa Kỳ còn một không gian phát triển hết sức rộng lớn mà hai bên cần phải mở rộng khai thác, xuất phát từ lợi ích của mỗi bên. Việt Nam có nhu cầu phục vụ lợi ích xây dựng Tổ quốc trong thiết lập, mở rộng quan hệ với Hoa Kỳ. Hoa Kỳ cũng có nhu cầu về lợi ích, đảm bảo khu vực lợi ích không bị xâm phạm. Lợi ích của Hoa Kỳ ở khu vực châu Á – Thái Bình Dương là lợi ích về kinh tế, chính trị, an ninh quốc phòng. Cũng chính vì thế mà họ thúc đẩy hợp tác với Việt Nam. 

PV: Vậy, làm thế nào để tiếp tục khai thác rộng những khoảng hoang sơ trên mảnh đất quan hệ Việt Nam – Hoa Kỳ?

Thiếu tướng Lê Văn Cương: Về phía Việt Nam, trước tiên, cần phải tạo sự đồng thuận trong chủ trương nhất quán vì lợi ích quốc gia. Tiếp đó, Việt Nam phải khắc phục những khiếm khuyết của mình. Theo tôi, chúng ta đã có bước tiến rất lớn trong vấn đề dân chủ nhân quyền, tuy nhiên, bên cạnh đó vẫn còn rất nhiều vấn đề. Vấn đề oan sai chẳng hạn. Đây là vấn đề đụng chạm trực tiếp tới quyền lợi của người dân. Phải nói rõ rằng, vấn đề này không phải là chủ trương của Nhà nước, mà là sai lầm cụ thể của những đơn vị, cá nhân thực hiện. Nhưng lại làm lu mờ hình ảnh tốt đẹp của xã hội Việt Nam. Việt Nam phải khắc phục những vấn đề tồn tại trong việc thực hiện quyền con người. Phải tổ chức được một xã hội dân chủ, trong đó lực lượng Công an đóng vai trò rất quan trọng. Bên cạnh oan sai là vấn đề tôn giáo. Tiếp đó, Việt Nam phải có một đội ngũ nguồn nhân lực đáp ứng được nhu cầu của sự hợp tác với Hoa Kỳ. Về phía Hoa Kỳ, họ cũng phải tạo ra sự đồng thuận ngay trong nội bộ của mình về vấn đề hợp tác với Việt Nam.

PV: Thiếu tướng có thể nói về triển vọng quan hệ Việt - Mỹ sau khi hai nước ngày càng có dấu hiệu “xích lại gần” nhau?

Thiếu tướng Lê Văn Cương: Đó là một xu thế tất yếu, không thể thay đổi được. Vì điều này phù hợp với xu thế hòa bình, ổn định, hợp tác ở khu vực châu Á – Thái Bình Dương nói riêng và trên toàn thế giới nói chung. Khi quan hệ Việt Nam – Hoa Kỳ ngày càng bền chặt, góp phần vào việc thúc đẩy xu thế này thì nó trở thành một xu thế tất yếu.

PV: Như chúng ta đều biết, tiến trình đàm phán TPP của Việt Nam còn đang vướng mắc với Nhật Bản và Mỹ. Vòng đàm phán gần đây nhất diễn ra ở đảo Guam, Việt Nam được cho là có bản chào (một loại văn kiện nói về mình: chủ trương, chính sách, thiện chí...). Thiếu tướng có nhận định gì về triển vọng kết thúc đàm phán Hiệp định có những yêu cầu rất cao này?

Thiếu tướng Lê Văn Cương: Khách quan mà nói, trong một sân chơi không cân bằng như TPP, Việt Nam luôn ở thế thấp, về cả kinh tế và chính trị. Trong trường hợp TPP thành công vào cuối năm nay, phải nói thẳng là Hoa Kỳ và Nhật Bản đã có một sự nhân nhượng ủng hộ Việt Nam nhất định. Vì họ thấy rằng, họ nhân nhượng với Việt Nam chỗ này, thì họ sẽ được lợi chỗ khác. Để Việt Nam đứng ngoài có lẽ không có lợi cho họ hơn là đưa Việt Nam vào trong.

PV: Liệu năm 2015 có thể chứng kiến sự gia nhập của Việt Nam vào TPP?

Thiếu tướng Lê Văn Cương: Chắc chắn là có.

PV: Thế còn bước tiến mới trong quan hệ Việt Nam – Hoa Kỳ về quốc phòng an ninh?

Thiếu tướng Lê Văn Cương: Bước tiến này cũng có giới hạn của nó. Tuy nhiên, giới hạn mà chúng ta cần và Hoa Kỳ có thể vượt qua được là việc Washington sẽ sớm bỏ lệnh cấm bán vũ khí sát thương đối với Việt Nam. Hoa Kỳ cũng sẽ hỗ trợ chúng ta về hệ thống thông tin liên lạc trên biển, trên không để phục vụ nhiệm vụ bảo vệ Tổ quốc. Rồi chắc chắn Việt Nam sẽ cử sĩ quan sang đào tạo tại Hoa Kỳ.

PV: Xin cảm ơn Thiếu tướng!

Khổng Hà (thực hiện)

Các tin khác

Kỳ vọng khác biệt từ nỗ lực duy trì đối thoại Mỹ - Trung Quốc

Kỳ vọng khác biệt từ nỗ lực duy trì đối thoại Mỹ - Trung Quốc

Chuyến thăm cấp Nhà nước tới Trung Quốc của Tổng thống Mỹ Donald Trump từ ngày 13-15/5 tới đang thu hút sự quan tâm rộng rãi của cộng đồng quốc tế. Trong bối cảnh cạnh tranh chiến lược giữa hai nền kinh tế lớn nhất thế giới tiếp tục gia tăng, hội nghị thượng đỉnh tại Bắc Kinh được đánh giá khó tạo ra đột phá mang tính lịch sử, nhưng vẫn được kỳ vọng sẽ góp phần duy trì các “lan can an toàn”, hạn chế nguy cơ đối đầu vượt tầm kiểm soát và tạo thêm dư địa ổn định cho kinh tế toàn cầu.

WHO trấn an dư luận trước cuộc sơ tán tàu có virus Hanta

WHO trấn an dư luận trước cuộc sơ tán tàu có virus Hanta

Sự hiện diện của người đứng đầu WHO diễn ra ngay trước thời điểm sơ tán hành khách khỏi con tàu du lịch MV Hondius, nơi phát hiện virus Hanta khiến ba người tử vong, không chỉ mang tính chất giám sát chuyên môn mà còn là một động thái chính trị và nhân đạo quan trọng nhằm đảm bảo sự an toàn tuyệt đối cho cư dân địa phương cũng như gần 150 hành khách đang mắc kẹt trên tàu.

EU, Brazil và Trung Quốc bắt tay lập liên minh carbon toàn cầu

EU, Brazil và Trung Quốc bắt tay lập liên minh carbon toàn cầu

Liên minh châu Âu (EU), Brazil và Trung Quốc mới đây chính thức ra mắt “Liên minh mở về thị trường carbon bắt buộc” trong lễ ký kết diễn ra tại thành phố Florence của Italy, đánh dấu bước tiến mới trong nỗ lực tăng cường hợp tác quốc tế nhằm ứng phó với biến đổi khí hậu và thúc đẩy quá trình chuyển đổi sang nền kinh tế phát thải thấp.

Chuyên gia: Virus Hanta nguy hiểm, nhưng không lây lan như COVID-19

Chuyên gia: Virus Hanta nguy hiểm, nhưng không lây lan như COVID-19

Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) và nhiều chuyên gia nhận định ổ dịch virus Hanta trên tàu du lịch vượt Đại Tây Dương nguy hiểm, nhưng không lây lan như virus SARS-CoV-2 gây ra đại dịch COVID-19. Hiện các nước đang khẩn trương truy vết tiếp xúc để hạn chế tối đa số ca mắc mới.

Châu Á chật vật ứng phó cú sốc năng lượng từ chiến sự Trung Đông

Châu Á chật vật ứng phó cú sốc năng lượng từ chiến sự Trung Đông

Cuộc xung đột tại Trung Đông đang đẩy khu vực châu Á – nơi tiêu thụ dầu mỏ lớn nhất thế giới – vào một phép thử về năng lực ứng phó khủng hoảng năng lượng. Trong bối cảnh nguồn cung bị gián đoạn nghiêm trọng, nhiều chính phủ trong khu vực đang gấp rút triển khai các biện pháp nhằm tìm kiếm nguồn thay thế, ổn định thị trường và giảm thiểu tác động lan tỏa đến tăng trưởng kinh tế.

Mỹ-Iran tiếp tục căng thẳng, nút thắt Hormuz chưa thể tháo gỡ

Mỹ-Iran tiếp tục căng thẳng, nút thắt Hormuz chưa thể tháo gỡ

Căng thẳng tại khu vực Trung Đông tiếp tục gia tăng khi Iran ngày 4/5 phát đi cảnh báo cứng rắn đối với các lực lượng Mỹ, yêu cầu không tiến vào eo biển Hormuz, trong bối cảnh Tổng thống Donald Trump tuyên bố Washington sẽ triển khai chiến dịch hỗ trợ các tàu bị mắc kẹt trong khu vực do ảnh hưởng của xung đột Mỹ - Israel với Iran.

Bước ngoặt lớn trong quan hệ xuyên Đại Tây Dương

Bước ngoặt lớn trong quan hệ xuyên Đại Tây Dương

Liên minh giữa Mỹ và châu Âu, với nòng cốt là NATO, nhiều thập niên được xem là trụ cột bảo đảm an ninh phương Tây. Tuy nhiên, những bất đồng ngày càng sâu sắc liên quan tới tình hình Trung Đông đang khiến mối quan hệ xuyên Đại Tây Dương rạn nứt.

Nga đề xuất tiếp quản uranium của Iran: Phương án cũ trong cục diện mới

Nga đề xuất tiếp quản uranium của Iran: Phương án cũ trong cục diện mới

Trong bối cảnh chảo lửa Trung Đông vẫn chưa hạ nhiệt, hồ sơ hạt nhân Iran một lần nữa trở thành tâm điểm của các nỗ lực ngoại giao quốc tế. Mới đây, Cơ quan Năng lượng Nguyên tử Quốc tế (IAEA) cho biết đang tiến hành đàm phán với Nga và một số quốc gia về khả năng đưa uranium làm giàu ra khỏi lãnh thổ Iran. Động thái này diễn ra khi Washington liên tục đặt điều kiện Tehran phải từ bỏ kho dự trữ và đình chỉ việc làm giàu uranium như một chìa khóa then chốt cho bất kỳ giải pháp hòa bình nào.

Mỹ duy trì phong tỏa Iran, bế tắc hạt nhân kéo dài, giá dầu tăng mạnh

Mỹ duy trì phong tỏa Iran, bế tắc hạt nhân kéo dài, giá dầu tăng mạnh

Tổng thống Mỹ Donald Trump tuyên bố sẽ tiếp tục duy trì phong tỏa hải quân đối với Iran cho đến khi đạt được một thỏa thuận về chương trình hạt nhân, trong bối cảnh căng thẳng giữa hai nước chưa có dấu hiệu hạ nhiệt, làm dấy lên lo ngại về nguy cơ bất ổn kéo dài tại khu vực Trung Đông và tác động lan rộng tới kinh tế toàn cầu.

Thấy gì từ cú xoay trục của Abu Dhabi?

Thấy gì từ cú xoay trục của Abu Dhabi?

Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất (UAE) tuyên bố rời Tổ chức Các nước Xuất khẩu Dầu mỏ và cơ chế OPEC+ sau 60 năm là thành viên, nhấn mạnh ưu tiên lợi ích quốc gia. Động thái này được giới phân tích đánh giá có thể tạo hiệu ứng dây chuyền trong nội bộ liên minh dầu mỏ, đồng thời làm gia tăng những toan tính địa chính trị và mang lại ưu thế cho Mỹ.

Nguy cơ đổ vỡ lệnh ngừng bắn mong manh giữa Pakistan và Afghanistan

Nguy cơ đổ vỡ lệnh ngừng bắn mong manh giữa Pakistan và Afghanistan

Căng thẳng ngoại giao và quân sự giữa Pakistan và Afghanistan vừa có bước leo thang nguy hiểm mới khi hai bên liên tiếp cáo buộc nhau tiến hành các cuộc tấn công xuyên biên giới, đe dọa phá vỡ thỏa thuận ngừng bắn mong manh được thiết lập hồi tháng 3 vừa qua.

Bước khởi đầu cho tiến trình chính trị mới ở dải Gaza

Bước khởi đầu cho tiến trình chính trị mới ở dải Gaza

Người Palestine tại khu vực Deir al-Balah thuộc dải Gaza lần đầu tiên tham gia một cuộc bầu cử địa phương sau hai thập kỷ gián đoạn, động thái được mô tả là bước tiến trong nỗ lực khôi phục đời sống chính trị và các thiết chế dân sự tại vùng lãnh thổ bị xung đột tàn phá.

Bài toán sức bền của Iran trong vòng siết tại Hormuz

Bài toán sức bền của Iran trong vòng siết tại Hormuz

Gần hai tháng kể từ ngày xung đột giữa Mỹ - Israel và Iran nổ ra tại Trung Đông, Tehran được cho là vẫn đang vận dụng chiến thuật bất đối xứng, tận dụng lợi thế địa lý và khả năng gây gián đoạn để bù đắp chênh lệch sức mạnh. Tuy nhiên, gần đây, khi Washington tuyên bố phong tỏa các cảng biển Iran và triển khai đồng thời ba nhóm tàu sân bay cùng hàng chục nghìn binh sĩ tới khu vực – đặt ra một câu hỏi lớn rằng liệu Tehran có thể cầm cự được bao lâu trong vòng siết ngày càng khép chặt tại eo biển Hormuz?

Báo chí Hàn Quốc: Tổng thống Lee muốn cùng Việt Nam tạo nên “kỳ tích sông Hồng”

Báo chí Hàn Quốc: Tổng thống Lee muốn cùng Việt Nam tạo nên “kỳ tích sông Hồng”

Truyền thông Hàn Quốc dẫn lời Tổng thống Lee Jae Myung ví von dòng sông Hàn và sông Hồng như đang hòa nhịp, biểu trưng cho sự gắn kết giữa hai dân tộc. Trong khi đó, dư luận nước này cũng đặc biệt chú ý tới chia sẻ của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm khi so sánh tương đậu nành Doenjang với tương Bần Việt Nam – càng ủ lâu càng đậm đà, như một ẩn dụ cho tình hữu nghị Việt Nam – Hàn Quốc ngày càng bền chặt theo thời gian.

EU gia cố “lá chắn chung” giữa sóng gió an ninh châu Âu

EU gia cố “lá chắn chung” giữa sóng gió an ninh châu Âu

Liên minh châu Âu (EU) nhóm họp thượng đỉnh đột xuất với nội dung then chốt xoay quanh cách thức vận dụng điều khoản phòng thủ chung giữa các thành viên khi một nước bị tấn công quân sự. Đây được xem là chủ đề nóng bỏng ở thời điểm quan hệ xuyên Đại Tây Dương có những rạn nứt.

Liên hợp quốc trước vận hội cải tổ lịch sử

Liên hợp quốc trước vận hội cải tổ lịch sử

Nhiệm kỳ của Tổng Thư ký Liên hợp quốc (LHQ) thứ 10 sẽ bắt đầu vào năm 2027, trong bối cảnh tổ chức đa phương lớn nhất hành tinh đối mặt nhiều khó khăn, từ xung đột vũ trang leo thang đến khủng hoảng niềm tin và tài chính chưa từng có. Đây không chỉ là một cuộc bầu cử nhân sự, mà là cuộc đua tìm kiếm một “kiến trúc sư” đủ tầm vóc để tái thiết lập trật tự thế giới trong một kỷ nguyên đầy biến động.

Dầu loang trên vịnh Ba Tư nhìn rõ từ không gian, cảnh báo hệ lụy khó lường

Dầu loang trên vịnh Ba Tư nhìn rõ từ không gian, cảnh báo hệ lụy khó lường

Những hình ảnh vệ tinh mới nhất được công bố bởi Cơ quan Vũ trụ châu Âu cho thấy các vệt dầu loang diện rộng trên vịnh Ba Tư có thể quan sát rõ từ không gian. Diễn biến này không chỉ phản ánh mức độ nghiêm trọng của ô nhiễm môi trường biển, mà còn làm dấy lên lo ngại về những tác động lâu dài đối với hệ sinh thái, chuỗi cung ứng năng lượng và an ninh khu vực.

Cơ hội ngoại giao mong manh giữa căng thẳng Trung Đông

Cơ hội ngoại giao mong manh giữa căng thẳng Trung Đông

Tổng thống Donald Trump ngày 21/4 tuyên bố gia hạn thỏa thuận ngừng bắn với Iran, trong khi chính quyền Washington đồng thời áp đặt một vòng trừng phạt mới nhằm gia tăng sức ép đối với Tehran trước thềm các cuộc đàm phán quan trọng dự kiến diễn ra tại Pakistan. Động thái này phản ánh chiến lược vừa kiềm chế xung đột quân sự, vừa tăng đòn bẩy kinh tế nhằm buộc Iran nhượng bộ trên bàn thương lượng.