Kết quả bầu cử EP tác động thế nào tới chính sách của châu Âu?

Theo kết quả sơ bộ được công bố tối muộn 26-5 (giờ địa phương), thời điểm kết thúc cuộc bầu cử Nghị viện châu Âu (EP), khối Đảng Nhân dân châu Âu (EPP) và Liên minh Chủ nghĩa Xã hội và Dân chủ (S&D) vẫn là hai đảng mạnh nhất, trong khi đảng Xanh và đảng Cực hữu giành kết quả đột phá tại một số nước châu Âu. Tuy nhiên, với số ghế giành được giảm mạnh, đây là lần đầu tiên trong 20 năm EPP và S&D sẽ không còn chiếm được đa số tại EP.

Theo thông báo của EP, EPP giành được 178 ghế, S&D được 152 ghế, Liên minh Tự do và Dân chủ cho châu Âu (ALDE) được 108 ghế, đảng Xanh/Liên minh tự do châu Âu (Verts/ALE) giành 67 ghế, Bảo thủ và cải cách châu Âu (CRE) có 61 ghế, Châu Âu vì tự do và dân chủ trực tiếp (EFDD) giành 53 ghế, Cánh tả thống nhất châu Âu/Cánh tả xanh Bắc Âu (GUE/NGL) giành 39 ghế, châu Âu của các quốc gia và người tự do (ENF) giành 55 ghế.  

Còn 38 ghế thuộc về các nghị sĩ trung lập. Với số ghế giành được giảm mạnh, hai nhóm đảng dẫn đầu là EPP và S&D lần đầu tiên trong hơn 20 năm sẽ không còn chiếm được đa số tại EP. Trong khi đó, với việc về đích với vị trí thứ 3 và thứ 4, Những người tự do ALDE và nhóm đảng Xanh có thể đóng vai trò quan trọng trong việc hình thành một liên minh đa số mới. 

Cuộc bầu cử EP tại Brussels, Bỉ hôm 26-5 thu hút sự quan tâm của dư luận quốc tế. Ảnh: Reuters
Cuộc bầu cử EP tại Brussels, Bỉ hôm 26-5 thu hút sự quan tâm của dư luận quốc tế. Ảnh: Reuters

Tuy nhiên, các đảng hoài nghi châu Âu, bài châu Âu và dân tộc chủ nghĩa có thể giành 172 trong số 751 ghế tại EP, tương đương tỷ lệ 22,9%. Thông báo của EP cũng cho biết ước tính tỷ lệ cử tri đi bỏ phiếu trong cuộc bầu cử lần này là 49 - 52%, cao hơn nhiều so với con số 42,61% trong cuộc bầu cử cách đây 5 năm. Đây cũng là tỉ lệ cử tri châu Âu đi bỏ phiếu cao nhất trong vòng 24 năm qua.

Kết quả trên của cuộc bầu cử EP 2019 được đánh giá là sẽ có tác động đến tiến trình ra chính sách tại châu Âu, khi các vấn đề về môi trường sẽ được ưu tiên nhiều hơn hay các chủ đề mà các đảng dân tộc chủ nghĩa và cực hữu quan tâm như nhập cư, chống Hồi giáo hoá hay hạn chế quyền lực của Ủy ban châu Âu (EC)... cũng sẽ được bàn thảo nhiều hơn. 

Tuy nhiên, điều đáng quan tâm, đó là cuộc bầu cử năm nay khẳng định lại một lần nữa rằng xu hướng các đảng cực hữu, dân tuý, dân tộc chủ nghĩa lớn mạnh tại châu Âu trong vài năm qua là không phải ngẫu nhiên mà là tín hiệu cho thấy đời sống chính trị-xã hội châu Âu đang dần có những thay đổi mạnh mẽ về chất. Điều này càng chính xác hơn khi các đảng truyền thống vốn rất lớn mạnh ở nhiều nước như Pháp, Đức, Italy... suy yếu và ngày càng mất nhiều cử tri ủng hộ. 

Nói cách khác, cuộc bầu cử châu Âu củng cố nhận định rằng, châu Âu đang ở một thời điểm rất nhạy cảm, với rất nhiều sự chia rẽ, phân hoá mang tính cực đoan và có thể chứng kiến các biến động lớn trong một vài năm tới. Điều này gây sức ép buộc không chỉ từng quốc gia mà cả các thiết chế của EU cũng sẽ phải cải tổ mạnh mẽ.

Từ trước đến nay, EU vẫn bị chỉ trích là quá thiên về kỹ trị, mang tính áp đặt chính sách, làm tổn hại chủ quyền quốc gia cũng như không quan tâm đến các bức xúc trực tiếp của nhiều tầng lớp cử tri châu Âu, đặc biệt là giới lao động và nhóm dân bản địa lo lắng khi văn hoá châu Âu bị tác động. 

Chắc chắn sau cuộc bầu cử này, các lo ngại này sẽ lại được nêu ra và EP cũng như Hội đồng và Uỷ ban châu Âu sẽ phải xem xét một cách nghiêm túc. Khả năng thay đổi quyền lực trực tiếp ở các nước sau cuộc bầu cử được cho là tương đối ít, do đây là cuộc bầu cử châu Âu nên các vấn đề tranh cử thường cũng không phải là các vấn đề nóng nhất tại mỗi quốc gia. 

Vì thế, dù có một số đòi hỏi, như đảng cực hữu “Tập hợp quốc gia” của bà Marine Le Pen ở Pháp yêu cầu giải tán Quốc hội Pháp, nhưng điều này ít có khả năng xảy ra. Sẽ không có biến động lớn trong chính trường nội bộ các nước, dù một số đảng cầm quyền, đặc biệt là ở Đức, Pháp hay Hà Lan, sẽ phải điều chỉnh một số chính sách.

Sau cuộc bầu cử này, 751 nghị sĩ châu Âu sẽ bầu chọn Chủ tịch EC và vị trí này thường là người được nhóm chính trị chiếm nhiều ghế nhất tại EP đề cử và ủng hộ. Ngay trong tối 26-5, nhóm các đảng chiếm nhiều ghế nhất tại EP khóa tới đã tuyên bố chiến thắng và sẽ giữ ghế Chủ tịch EC. Nhân vật được EPP ủng hộ là Manfred Weber, chính trị gia người Đức của đảng Xã hội Thiên Chúa giáo (CSU) và hiện là Chủ tịch EPP tại EP. 

Theo đánh giá của giới phân tích châu Âu thì Manfred Weber cũng là ứng cử viên số 1 để thay thế ông Jean-Claude Juncker trong thời gian tới. Tuy nhiên, S&D cũng tuyên bố họ sẽ đề cử ứng cử viên của mình và cho rằng nhóm EPP hiện không còn đủ quyền lực để kiểm soát được EP. Về tổng thể, có khoảng 8 ứng cử viên cho chức Chủ tịch EC và ứng cử viên Manfred Weber vẫn là người có nhiều khả năng nhất để thay thế ông Jean-Claude Juncker.

Về lịch trình sau bầu cử, Chủ tịch các nhóm chính trị sẽ tổ chức 1 cuộc họp vào sáng 28-5 (giờ địa phương) để yêu cầu Hội đồng châu Âu đề cử một nghị sĩ EP là Chủ tịch EC và Hội đồng sẽ xem xét vấn đề này trong lúc dùng bữa tối. 

Trong các ngày 20 và 21-6, các nghị sĩ được bầu sẽ đàm phán thành lập các nhóm chính trị trong EP nhiệm kỳ 9 và các nhóm này sẽ công bố thành phần nhóm trong ngày 24-6. EP nhiệm kỳ 8 sẽ kết thúc vào ngày 1-7. Ngày 2-7 sẽ diễn ra phiên họp toàn thể khai mạc Nghị viện nhiệm kỳ mới.

Khổng Hà (tổng hợp)

Các tin khác

Thượng đỉnh Mỹ - Trung và phép thử của quan hệ ổn định chiến lược

Thượng đỉnh Mỹ - Trung và phép thử của quan hệ ổn định chiến lược

Phát biểu ngay tại căn cứ liên hợp Andrews khi vừa đặt chân tới Mỹ hôm 23/9 (giờ địa phương), Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình cho hay, thế giới đang phát triển, thời đại đang thay đổi, nhưng quy luật lịch sử về việc Trung Quốc và Mỹ chung sống hòa bình không thay đổi, nguyện vọng tốt đẹp của nhân dân hai nước về tăng cường giao lưu hữu nghị không thay đổi, kỳ vọng chung của cộng đồng quốc tế đối với Trung Quốc và Mỹ cũng không thay đổi.

Trẻ em Gaza trở lại trường giữa đống đổ nát

Trẻ em Gaza trở lại trường giữa đống đổ nát

Hàng trăm nghìn trẻ tại dải Gaza trở lại trường học trực tiếp lần đầu tiên sau gần 3 năm do ảnh hưởng của chiến sự. Những lớp học trong lều bạt mở ra hy vọng khôi phục việc học, nhưng cũng cho thấy những thách thức lớn phía trước đối với giáo dục và quá trình tái thiết Gaza.

Đại hội đồng LHQ 2026: Tâm điểm ngoại giao quốc tế và bài toán tương lai

Đại hội đồng LHQ 2026: Tâm điểm ngoại giao quốc tế và bài toán tương lai

Hàng trăm nhà lãnh đạo, quan chức ngoại giao sẽ hội tụ tại New York trong tuần này để tham dự Phiên thảo luận cấp cao Đại hội đồng Liên hợp quốc (LHQ) khóa 81, trong bối cảnh cộng đồng quốc tế đối mặt nhiều vấn đề cấp bách liên quan đến xung đột, an ninh, chủ nghĩa đa phương và những tác động ngày càng rõ nét của trí tuệ nhân tạo (AI).

Iran trước bài toán biến địa lý thành lợi thế logistics

Iran trước bài toán biến địa lý thành lợi thế logistics

Sở hữu biên giới trên bộ với 7 quốc gia, Iran từng kỳ vọng mạng lưới đường bộ, đường sắt và các cảng phía Bắc có thể giúp giảm sức ép khi hoạt động thương mại đường biển bị phong tỏa. Tuy nhiên, tình trạng xe tải mắc kẹt tại nhiều cửa khẩu đang cho thấy khoảng cách giữa lợi thế địa lý trên bản đồ và khả năng chuyển hóa lợi thế đó thành năng lực vận tải thực tế vẫn còn rất lớn.

Quan ngại mất kiểm soát AI ngày càng gia tăng

Quan ngại mất kiểm soát AI ngày càng gia tăng

Google ngày 19/9 xác nhận mô hình trí tuệ nhân tạo (AI) Gemini đã truy cập trái phép vào hệ thống của 3 công ty trong quá trình kiểm thử an ninh mạng hồi tháng 5. Mặc dù Google cho biết mô hình đã dừng hoạt động sau khi nhận ra các hệ thống này không thuộc môi trường thử nghiệm và không gây thiệt hại, vụ việc tiếp tục làm gia tăng quan ngại về khả năng kiểm soát các hệ thống AI ngày càng có tính tự chủ cao.

Châu Âu chưa tìm được tiếng nói chung về ngân sách dài hạn

Châu Âu chưa tìm được tiếng nói chung về ngân sách dài hạn

Đức, Đan Mạch, Phần Lan, Hà Lan và Áo đề nghị giảm hàng trăm tỷ euro trong đề xuất ngân sách dài hạn gần 2.000 tỷ euro của Liên minh châu Âu (EU) giai đoạn 2028-2034, trong bối cảnh các nước thành viên tranh luận về việc phân bổ nguồn lực cho quốc phòng, năng lực cạnh tranh, đổi mới sáng tạo và vấn đề di cư.

Vai trò chiến lược của tuyến dẫn dầu Đông - Tây giữa khủng hoảng Hormuz

Vai trò chiến lược của tuyến dẫn dầu Đông - Tây giữa khủng hoảng Hormuz

Bộ trưởng Năng lượng Mỹ Chris Wright ngày 16/9 cho biết, dầu thô có thể được bơm trở lại qua đường ống Đông – Tây của Arab Saudi trong vài ngày thay vì mất nhiều tuần như một số dự báo, sau khi phải tạm đóng vì hứng chịu các cuộc tấn công bằng UAV của Houthi. Thông tin này tiếp tục cho thấy vai trò của tuyến đường ống chiến lược trong bối cảnh khủng hoảng Hormuz.

Nga-Ukraine hé mở cánh cửa đàm phán

Nga-Ukraine hé mở cánh cửa đàm phán

Tiến trình đàm phán hướng tới khả năng chấm dứt xung đột Nga-Ukraine đang xuất hiện những tín hiệu tích cực mới khi cả Kiev và Moskva cùng phát đi thông điệp sẵn sàng nối lại tiếp xúc ba bên với sự trung gian của Mỹ.

Căng thẳng Trung Đông: Ngoại giao đình trệ, rủi ro năng lượng toàn cầu leo thang

Căng thẳng Trung Đông: Ngoại giao đình trệ, rủi ro năng lượng toàn cầu leo thang

Những nỗ lực ngoại giao tại khu vực Trung Đông dường như đang chững lại sau khi cuộc đàm phán quan trọng giữa Iran và các cường quốc Vùng Vịnh bị trì hoãn. Cùng lúc đó, một loạt các cuộc tấn công mới nhằm vào hai tuyến đường trung chuyển dầu mỏ huyết mạch của khu vực đang đẩy những lo ngại về an ninh nguồn cung năng lượng toàn cầu lên cao. 

Hai “nút thắt” siết dòng năng lượng toàn cầu

Hai “nút thắt” siết dòng năng lượng toàn cầu

Trong khi eo biển Hormuz tiếp tục chịu tác động từ xung đột Mỹ-Iran, đà tiến công của Houthi tại Yemen đang đẩy Bab el-Mandeb vào vòng xoáy bất ổn, làm gia tăng sức ép lên các tuyến vận chuyển dầu mỏ và hàng hóa của thế giới.

25 năm sau thảm họa 11/9: Khi ký ức lịch sử trở thành nội dung trên mạng xã hội

25 năm sau thảm họa 11/9: Khi ký ức lịch sử trở thành nội dung trên mạng xã hội

25 năm sau các vụ tấn công khủng bố ngày 11/9/2001, những hình ảnh máy bay đâm vào tòa tháp đôi Trung tâm Thương mại Thế giới (WTC) và các công trình đổ sập vẫn tiếp tục được chia sẻ rộng rãi trên Internet. Đáng chú ý, ngày càng nhiều người trẻ đang lần đầu tiên được xem những nội dung từng gây chấn động thế giới, qua đó đặt ra câu hỏi về cách một thế hệ mới tiếp nhận và ghi nhớ một trong những sự kiện nổi bật nhất đầu thế kỷ XXI.

Mỹ - Iran tăng cường tập kích tàu bè, triển vọng đàm phán mờ nhạt

Mỹ - Iran tăng cường tập kích tàu bè, triển vọng đàm phán mờ nhạt

Mỹ và Iran liên tiếp tiến hành các cuộc tập kích nhằm vào tàu bè quanh eo biển Hormuz, đẩy giá dầu vượt 100 USD/thùng. Trong khi Tehran đưa ra hàng loạt điều kiện để chấm dứt xung đột và cảnh báo mở rộng vùng hạn chế hàng hải, Washington cho biết hiện chưa ưu tiên giải pháp ngoại giao.

Mỹ hé lộ 170.000 trang tài liệu về hậu quả vụ khủng bố 11/9

Mỹ hé lộ 170.000 trang tài liệu về hậu quả vụ khủng bố 11/9

Chỉ vài ngày trước lễ kỷ niệm 25 năm vụ khủng bố ngày 11/9/2001, chính quyền thành phố New York (Mỹ) đã công bố khoảng 170.000 trang tài liệu trước đây chưa được tiết lộ, cho thấy giới chức từng lo ngại về những mối đe dọa đến sức khỏe do chất lượng không khí sau khi Trung tâm Thương mại Thế giới (WTC) sụp đổ.

Iran và bài toán thực thi “vùng hạn chế” tại eo biển Hormuz

Iran và bài toán thực thi “vùng hạn chế” tại eo biển Hormuz

Gần đây, Iran tuyên bố sẽ thiết lập một “vùng hạn chế” mới quanh eo biển Hormuz. Thực tế, Tehran thời gian qua đã cho thấy khả năng gây gián đoạn đáng kể đối với hoạt động đi lại qua eo biển. Tuy nhiên, giới chuyên gia nhận định, Iran sẽ phải đối mặt với rất nhiều thách thức nếu thực sự muốn áp đặt quyền kiểm soát eo biển, đặc biệt với những tàu được quân đội Mỹ hộ tống.