Hội nghị Thượng đỉnh Nga - Mỹ: Cơ hội "vàng" thu hẹp bất đồng

Nga và Mỹ không kì vọng cuộc gặp tới đây giữa Tổng thống Vladimir Putin và người đồng cấp Joe Biden có thể đảo chiều mối quan hệ đầy "chông gai" giữa hai nước, nhưng tin tưởng rằng đó là dịp để thu hẹp bất đồng và tìm kiếm những lĩnh vực có thể hợp tác hiệu quả.

Thông tấn Nga TASS ngày 26/5 (giờ Việt Nam) dẫn thông cáo của Điện Kremlin cho biết, giới chức hai nước Nga và Mỹ đã đạt được đồng thuận về việc tổ chức cuộc gặp thượng đỉnh trực tiếp đầu tiên giữa Tổng thống Nga Vladimir Putin và Tổng thống Mỹ Joe Biden tại thành phố Geneva, Thụy Sĩ vào ngày 16/6 tới. Cùng ngày, phát ngôn viên Nhà Trắng Jen Psaki thông tin, Tổng thống Joe Biden sẽ thảo luận với người đồng cấp Nga Vladimir Putin ở Geneva nhiều vấn đề cấp bách mà hai nước cùng quan tâm nhằm "tìm cách khôi phục sự ổn định và dễ đoán định trong quan hệ Mỹ - Nga". 

Tổng thống Nga Vladimir Putin và Tổng thống Mỹ Joe Biden sẽ gặp nhau ngày 16/6 tại Geneva. Ảnh: Getty Images.
Tổng thống Nga Vladimir Putin và Tổng thống Mỹ Joe Biden sẽ gặp nhau ngày 16/6 tại Geneva. Ảnh: Getty Images.

Theo Reuters, các quan chức ngoại giao từ Washington đã tới thành phố Geneva tiền trạm cho cuộc gặp Putin-Biden. Một vận tải cơ cỡ lớn của Mỹ được nhìn thấy hạ cánh ở Geneva hôm 23/5. Nhà Trắng và Điện Kremlin cũng xác nhận, cố vấn An ninh quốc gia Mỹ Jake Sullivan và thư ký Hội đồng An ninh Nga Nikolai Patrushev hôm 24/5 đã gặp nhau ở Geneva, vài ngày sau cuộc hội đàm trực tiếp giữa Ngoại trưởng Nga Sergei Lavrov và Ngoại trưởng Mỹ Antony Blinken.

Về chủ đề cuộc gặp ở Geneva, phát ngôn viên Psaki tiết lộ, Tổng thống Mỹ Biden muốn cùng ông Putin "thiết lập lại" quan hệ Mỹ - Nga, vốn đã rơi vào tình trạng "mất cân bằng" từ thời cựu Tổng thống Donald Trump, người mà chính quyền Mỹ đương nhiệm cho là đã quá mềm mỏng với Nga và né tránh các hành động cứng rắn với Tổng thống Putin. 

Nhà Trắng ngày 26/5 bày tỏ hi vọng thêm rằng, hai lãnh đạo sẽ dành thời gian hợp lý để bàn về sự "ổn định chiến lược, bao gồm chương trình nghị sự xung quanh vấn đề kiểm soát vũ khí" hay vấn đề khí hậu. Trong khi đó, Điện Kremlin thông báo, hai lãnh đạo sẽ tập trung thảo luận về "tình trạng hiện tại và triển vọng tương lai" của quan hệ Nga-Mỹ, thế ổn định chiến lược, các vấn đề nóng mang tính quốc tế, bao gồm cuộc chiến chống lại đại dịch COVID-19 và các cuộc xung đột khác.

Quan hệ ngoại giao Nga - Mỹ được cả hai nước thừa nhận đang trong tình trạng tồi tệ nhất nhiều thập niên, do các bất đồng gay gắt xung quanh cáo buộc của Washington về việc Moscow can thiệp bầu cử ở Mỹ, vấn đề kiểm soát vũ khí, vấn đề an ninh mạng, tình hình chiến sự Ukraine và Syria, sự cố xung quanh nhân vật đối lập tai tiếng người Nga Alexei Navalny, hay mới đây nhất là vụ việc Belarus ép một máy bay của Ireland hạ cánh tại Minsk vì lí do an ninh.

Các đề tài trên khả năng cao sẽ đều được nhắc đến trong cuộc gặp ở Geneva. Tuy nhiên, để giải quyết bằng ấy vấn đề trong vài giờ đối thoại là bất khả thi. Các phát ngôn xung quanh cuộc gặp cho thấy, cả Mỹ và Nga đều thận trọng với hội nghị lần đầu tiên này, coi đây là dịp để thu hẹp bất đồng và tìm kiếm những lĩnh vực cấp bách mà họ có thể hợp tác và buộc phải hợp tác, nhất là trong lĩnh vực kiểm soát vũ khí. 

"Đây giống như một cuộc đối đầu trong tầm kiểm soát. Mục tiêu là giữ ổn định. Sẽ không có bất kỳ sự cải thiện đáng kể nào trong quan hệ hai bên mà chỉ là một nỗ lực nhằm hạ nhiệt căng thẳng. Điều đó là có thể nếu họ thận trọng và thực tế", bà Fiona Hill, cựu quan chức làm việc tại Hội đồng An ninh quốc gia Mỹ bình luận.

Theo Reuters, một vài quan chức Nga thì tin tưởng, hội nghị thượng đỉnh sẽ là dịp Moscow trực tiếp lắng nghe từ ông Biden các quan điểm của tân chính quyền Mỹ. Một nguồn thạo tin Chính phủ Nga tiết lộ, Moscow khá bối rối vì các thông điệp đan xen của ông Biden từ khi nhậm chức hồi đầu năm. 

Gần đây, trong khi tiếp tục áp đặt thêm nhiều biện pháp trừng phạt mới chống Nga, Tổng thống Mỹ Biden quả quyết rằng, ông vẫn tìm kiếm cơ hội hợp tác chừng mực với Nga. Nhà lãnh đạo Mỹ cũng đòi hỏi Nga phải dừng các hành động mà ông cho là không phù hợp. Ở chiều ngược lại, Moscow bác bỏ các cáo buộc mà Mỹ đưa ra, chỉ trích hành động chống Nga thái quá của Mỹ và đáp trả tương xứng mọi biện pháp cấm vận mà Washington ban hành.

Cần lưu ý rằng, ý tưởng cuộc gặp thượng đỉnh lần này do ông Biden bất ngờ đưa ra trong cuộc điện đàm với ông Putin hồi tháng 3/2021. Ông Biden dự kiến công du châu Âu từ ngày 11/6 tới để dự hội nghị thượng đỉnh G7 tại Anh và thượng đỉnh NATO tại Bỉ, với đề tài chủ yếu vẫn xoay quanh cách xây dựng mối quan hệ phù hợp với Nga và tìm cách ứng phó Trung Quốc. Giới quan sát nhận định, việc ông Biden đề xuất gặp gỡ Tổng thống Nga cho thấy nhà lãnh đạo Mỹ muốn giành thế chủ động dẫn dắt quan hệ với Nga, đồng thời là chỉ dấu rằng chính quyền ông Biden thừa nhận vai trò không thể thiếu của Nga trong duy trì hoà bình và an ninh quốc tế.

Thiện Nhân

Các tin khác

Sự điều chỉnh nhân sự từ Lãnh tụ Tối cao Iran mang thông điệp gì?

Sự điều chỉnh nhân sự từ Lãnh tụ Tối cao Iran mang thông điệp gì?

Giữa thời điểm Iran đứng trước những quyết định then chốt về eo biển Hormuz và đàm phán với Mỹ, việc Lãnh tụ tối cao đưa cựu Tư lệnh Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran Mohsen Rezaei trở lại trung tâm hoạch định an ninh phản ánh những tính toán đáng chú ý của Tehran.

Thoả thuận Iran - Oman liệu có đủ để tháo nút thắt Hormuz?

Thoả thuận Iran - Oman liệu có đủ để tháo nút thắt Hormuz?

Iran cho biết, đàm phán với Oman về một cơ chế hàng hải mới tại eo biển Hormuz đang tiến gần tới thỏa thuận, song Tehran cảnh báo việc đạt được thỏa thuận với Muscat chưa đủ để tuyến đường biển chiến lược này được khơi thông hoàn toàn.

Washington phủ nhận lo ngại kho vũ khí suy giảm nghiêm trọng

Washington phủ nhận lo ngại kho vũ khí suy giảm nghiêm trọng

Nhà Trắng và Lầu Năm Góc vừa lên tiếng bác bỏ những báo cáo gần đây của loạt hãng tin cho rằng kho vũ khí tấn công và phòng thủ của Mỹ đã sụt giảm xuống mức nguy hiểm sau 5 tháng chiến sự với Iran. Bất chấp những tuyên bố trấn an từ giới chức, các chuyên gia cảnh báo tình trạng thiếu hụt đạn tên lửa phòng không, đặc biệt là hệ thống Patriot và THAAD, có thể đặt lực lượng Mỹ và các đồng minh vào tình thế rủi ro cao.

Thoả thuận khôi phục Hormuz – Phép thử 48 giờ của Washington và Tehran

Thoả thuận khôi phục Hormuz – Phép thử 48 giờ của Washington và Tehran

Sau nhiều tháng đối đầu quân sự, Mỹ và Iran đang tiến rất gần tới một thỏa thuận nhằm khôi phục hoạt động hàng hải qua eo biển Hormuz. Tuy nhiên, đằng sau những tín hiệu lạc quan là cuộc mặc cả phức tạp về quyền kiểm soát tuyến vận tải năng lượng quan trọng bậc nhất thế giới.

Sau cú sốc Ceuta, EU tìm cách "vá" rạn nứt về di cư

Sau cú sốc Ceuta, EU tìm cách "vá" rạn nứt về di cư

Làn sóng hàng chục nghìn người di cư tràn vào vùng lãnh thổ Ceuta chỉ trong vài ngày đã khiến khu vực biên giới của Tây Ban Nha rơi vào tình trạng hỗn loạn, đồng thời trở thành phép thử đầu tiên đối với Hiệp ước Di cư và Tị nạn mới của Liên minh châu Âu (EU).

Mỹ tạm gác lựa chọn quân sự để tìm lối thoát cho khủng hoảng

Mỹ tạm gác lựa chọn quân sự để tìm lối thoát cho khủng hoảng

Tổng thống Mỹ Donald Trump mới đây tuyên bố Washington và Tehran sẽ bước vào một vòng đàm phán mới dự kiến diễn ra vào chiều 3/8 (giờ địa phương), động thái được đưa ra ngay sau khi ông hủy bỏ chiến dịch không kích mạnh tay nhắm vào Iran ở những phút cuối cùng. Quyết định đình chiến nhường chỗ cho ngoại giao không chỉ đánh dấu sự thay đổi quan trọng trong cuộc đối đầu dai dẳng Mỹ - Iran, mà còn cứu vãn thị trường năng lượng toàn cầu khỏi một cú sốc tồi tệ.

Ceuta "thất thủ", châu Âu có rơi vào một cuộc khủng hoảng mới?

Ceuta "thất thủ", châu Âu có rơi vào một cuộc khủng hoảng mới?

Hàng chục ngàn người ùn ùn vượt qua biên giới từ Morocco vào thành phố tự trị Ceuta của Tây Ban Nha trong hai ngày, khiến vùng lãnh thổ nhỏ bé ở cửa ngõ châu Âu rơi vào cảnh hỗn loạn. Tuy nhiên, khác với cuộc khủng hoảng năm 2015, châu Âu hiện sở hữu một hệ thống kiểm soát biên giới và chính sách nhập cư chặt chẽ hơn, khiến làn sóng di cư lần này khó lan rộng ra toàn lục địa.

Dải Gaza trước ngưỡng cửa hòa bình

Dải Gaza trước ngưỡng cửa hòa bình

Tổng thống Mỹ Donald Trump thông báo Hội đồng Hòa bình đã đạt thỏa thuận lịch sử với phong trào Hamas và các nhóm vũ trang người Palestine về lộ trình giải giáp dải Gaza, mở đường thiết lập hòa bình lâu dài tại vùng lãnh thổ.

Tính toán của Iran khi chủ động tập kích căn cứ Mỹ tại Trung Đông

Tính toán của Iran khi chủ động tập kích căn cứ Mỹ tại Trung Đông

Mới đây, Iran đã chủ động tấn công các căn cứ Mỹ tại Trung Đông, dẫn đến việc "đáp trả mạnh mẽ" từ phía Washington nhằm vào nhiều địa điểm ở khu vực phía Nam nước này. Động thái trên không chỉ đánh dấu một vòng leo thang mới trong căng thẳng Mỹ - Iran, mà còn phản ánh sự điều chỉnh đáng chú ý trong cách tiếp cận của Tehran.

Mở rộng không gian phát triển tại thị trường tỷ dân

Mở rộng không gian phát triển tại thị trường tỷ dân

Trong thời đại ngày nay, đối ngoại tiếp tục giữ vai trò tiên phong trong việc tạo lập, giữ vững môi trường hòa bình và huy động tối đa các nguồn lực bên ngoài phục vụ sự nghiệp phát triển đất nước. Trong bức tranh chiến lược đó, châu Phi, tiêu biểu là Tanzania và Angola, đang nổi lên như những đối tác đầy tiềm năng và là cánh cửa quan trọng để Việt Nam mở rộng không gian phát triển, đa dạng hóa thị trường toàn cầu.

Cơ hội tháo nút thắt Hormuz từ sáng kiến mới của Oman

Cơ hội tháo nút thắt Hormuz từ sáng kiến mới của Oman

Việc Oman gửi tới Iran một kế hoạch được các nước Vùng Vịnh hậu thuẫn nhằm quản lý eo biển Hormuz có thể xem là nỗ lực ngoại giao đáng chú ý nhất trong những tuần gần đây, nhằm xử lý điểm nghẽn lớn của tiến trình giảm căng thẳng tại Trung Đông.

Mỹ và Iran tạm ngừng leo thang căng thẳng, hé mở hy vọng ngoại giao

Mỹ và Iran tạm ngừng leo thang căng thẳng, hé mở hy vọng ngoại giao

Mỹ và Iran bước sang ngày thứ hai tạm ngừng các cuộc tấn công nhằm vào nhau, trong bối cảnh xung đột từng đứng bên bờ vực vượt ngoài tầm kiểm soát. Khoảng lặng hiếm hoi sau hai tuần giao tranh với các cuộc không kích ban đêm của Mỹ nhằm vào Iran cùng các đòn đáp trả của Tehran nhằm vào các đồng minh của Washington ở Vùng Vịnh đã làm dấy lên hy vọng hai bên có thể quay trở lại bàn đàm phán.

Ai sẽ dẫn dắt Liên hợp quốc sau Tổng Thư ký António Guterres?

Ai sẽ dẫn dắt Liên hợp quốc sau Tổng Thư ký António Guterres?

Sau gần 10 năm lãnh đạo Liên hợp quốc, Tổng Thư ký António Guterres sẽ kết thúc nhiệm kỳ thứ hai vào cuối năm 2026. Trong bối cảnh đó, cuộc đua tìm người kế nhiệm đã bước vào giai đoạn quyết định, khi sáu ứng viên lần đầu tiên cùng trình bày tầm nhìn về tương lai của tổ chức đa phương lớn nhất thế giới, trước thềm các vòng thăm dò quan trọng tại Hội đồng Bảo an.

Cộng đồng quốc tế bày tỏ quan ngại khi Biển Đỏ lại dậy sóng

Cộng đồng quốc tế bày tỏ quan ngại khi Biển Đỏ lại dậy sóng

Liên hợp quốc cùng nhiều tổ chức quốc tế đã đồng loạt bày tỏ quan ngại sau khi lực lượng Houthi nối lại các cuộc tấn công nhằm vào tàu thương mại trên Biển Đỏ. Các cảnh báo cho rằng diễn biến mới không chỉ đe dọa an ninh hàng hải mà còn có nguy cơ kéo Yemen trở lại vòng xoáy xung đột sau nhiều năm tương đối lắng dịu.

Cháy rừng lan rộng, thời tiết cực đoan nối tiếp tại châu Âu

Cháy rừng lan rộng, thời tiết cực đoan nối tiếp tại châu Âu

Châu Âu đang phải đối mặt với một trong những mùa hè khắc nghiệt nhất trong nhiều năm trở lại đây khi các đợt nắng nóng kéo dài liên tiếp đẩy nguy cơ cháy rừng lên mức báo động, trong khi nhiều khu vực khác lại hứng chịu các cơn dông, mưa đá và thời tiết cực đoan. Từ Tây Ban Nha, Pháp đến khu vực Balkan, lực lượng cứu hỏa và chính quyền các nước đang phải chạy đua với thời gian nhằm kiểm soát các thảm họa thiên nhiên ngày càng nghiêm trọng.