Hồi ký "40 năm Đi, Yêu và Viết" - Nhìn lại một thuở gian khó

Hồi ký “40 năm Đi, Yêu và Viết” - một thước phim ký ức sống động ghi lại trọn vẹn chặng đường 40 năm cầm bút của nhà báo Huỳnh Dũng Nhân. Tác giả gợi nhớ về một thời gian lao để thấm thía báo chí không chỉ đơn thuần là viết lách mà đích thực là những trải nghiệm đòi hỏi sự “dấn thân” bất chấp hiểm nguy hay thậm chí mạo hiểm cả tính mạng để bảo vệ tác phẩm của mình.

Tự sự bốn thập niên với nghề báo

Hồi ký “40 năm Đi, Yêu và Viết” đánh dấu hành trình 40 năm cầm bút của nhà báo, nhà văn, giảng viên báo chí Huỳnh Dũng Nhân. Ngay từ thuở bắt đầu bước vào nghề cầm bút, Huỳnh Dũng Nhân đã tự đặt cho mình câu khẩu hiệu “Đi, Yêu và Viết” - phải sống hết mình mới tạo ra được những trang viết hết mình.

image003.jpg -0
Nhà báo Huỳnh Dũng Nhân đã có những chia sẻ đầy cảm xúc về hành trình "40 năm Đi, Yêu và Viết". Ảnh: Việt Hà.

Với mong muốn không ai và không điều gì có thể bị lãng quên, tác giả tâm sự: “Cuốn sách tôi viết để cho tôi, cho gia đình tôi, cho bạn bè tôi. Năm nay, tôi gần 70 tuổi, tôi viết kẻo không kịp. Tôi chỉ muốn kể lại câu chuyện làm báo đầy thăng trầm 40 năm qua của mình. Biết đâu cũng có người nhặt nhạnh được chút kinh nghiệm làm báo từ đây”.

Theo dòng chảy ký ức của Huỳnh Dũng Nhân, độc giả sẽ được hòa mình vào một thế giới đậm đà cảm xúc. Cuốn sách không chỉ đơn thuần như một nguồn tư liệu để học hỏi kỹ năng kinh nghiệm cho những ai yêu thích nghề báo, đam mê phóng sự; nó còn mang trong mình thứ tình cảm đặc biệt của tác giả với cuộc đời, với con người, với công việc trong suốt 40 năm làm nghề đầy thăng trầm. Trong từng trang hồi tưởng, tác giả khéo léo tái hiện những câu chuyện vui buồn, những hiểm nguy tủi nhục đằng sau vinh quang mà ông đã trải qua trong suốt bốn thập niên cống hiến cho báo chí. Những ngôn từ, hình ảnh chân thực làm sống dậy những trải nghiệm, cảm xúc trong trái tim đầy máu lửa, chan chứa yêu thương của Huỳnh Dũng Nhân trong suốt hành trình làm báo của mình.

Chắc chắn, độc giả sẽ không rời khỏi mắt với những dòng chữ in đậm trong mục cuối mỗi bài viết của tác giả. Từ mỗi chuyến đi như “quăng thân” vào cuộc sống, nhà báo Huỳnh Dũng Nhân đều đúc rút, tổng kết những kinh nghiệm và bài học vô cùng đắt giá. Ví dụ, trong bài “Hai giờ dưới lòng đất”, để mang lại trải nghiệm “có một không hai” tới độc giả, nhà báo đã lựa chọn cách dấn thân, tham gia trực tiếp và chấp nhận trở thành một công nhân mỏ than dưới hầm lò. Hay khi viết về vụ tai nạn máy bay rơi, ông phải tìm kiếm thông tin, quan sát, lắng nghe, phỏng vấn và viết theo cảm nhận của mình. Trong những đề tài thường ngày bình dị, tác giả lại đặt mình vào vai người trong cuộc, kể những câu chuyện chân thật với ngôn từ nhẹ nhàng, bình dị, pha chút hài hước dí dỏm, mang lại tiếng cười vui tươi khiến độc giả có cảm giác như chính mình được hóa thân trong từng câu chuyện của nhà báo Huỳnh Dũng Nhân.

Đặc biệt, cách chọn lựa trình bày cuốn sách dưới dạng hồi ký còn tạo nên sự gần gũi, chân thực và có thể dễ dàng chạm tới trái tim người đọc. “40 năm Đi, Yêu và Viết” chẳng khác nào một lời tâm sự chân thành từ sâu thẳm trái tim, tổng kết một cuộc hành trình đầy nhiệt huyết và tình yêu của Huỳnh Dũng Nhân dành cho nghề báo. Bởi lẽ đó, vượt trội hơn hẳn so với những cuốn sách thông thường, hồi ký “40 năm Đi, Yêu và Viết” chính là một tác phẩm mang đậm tình người, là một hồi ức sinh động, nối dài từ trí nhớ tác giả.

Cuốn tư liệu “rút ruột nhả tơ” của một “vua phóng sự”

Ngay sau khi ra mắt, “40 năm Đi, Yêu và Viết” đã nhận được sự đánh giá cao từ đông đảo các nhà báo, nhà thơ, nhà văn, nhà phê bình nổi tiếng. Với độ dày 500 trang, đây có thể được coi là cuốn giáo trình hấp dẫn với những người cầm bút, nhất là những nhà báo trẻ, sinh viên báo chí. “40 năm Đi, Yêu và Viết” được tác giả gọi thân thương là “món quà kỷ niệm từ trái tim”, là quà tặng ý nghĩa và thiết thực mà nhà báo Huỳnh Dũng Nhân muốn dành tặng, tri ân tất cả những đồng nghiệp, bạn đọc của mình. Đặc biệt, một số bạn trẻ còn được nhà báo Huỳnh Dũng Nhân ưu ái gửi tặng tận tay tác phẩm. Nâng niu cuốn sách trên tay, độc giả đều vô cùng trân trọng, tự hào coi đó như một kỷ niệm đặc biệt của riêng mình với tác giả.

image005.jpg -1
Nhà báo Mỹ Dung (thứ 2 từ trái sang) đến chung vui với nhà báo Huỳnh Dũng Nhân trong lễ ra mắt cuốn hồi ký. Ảnh: Việt Hà.

Bình phẩm về cuốn hồi ký “40 năm Đi, Yêu và Viết”, nhà báo Nguyễn Thị Mỹ Dung cảm thấy mình được “đọc, học và vui” với nhà báo Huỳnh Dũng Nhân: “Những trang viết của Huỳnh Dũng Nhân, sách của Huỳnh Dũng Nhân là rất nên đọc, rất đáng đọc! Vì tác giả đưa ta đi đến mọi miền đất nước, cho ta tiếp cận gần gũi với nhiều hạng người, nhiều loại nhân vật, đặc biệt là Huỳnh Dũng Nhân như cho ta “tiếp xúc” với ngồn ngộn sự kiện, đặc biệt là những sự kiện hiếm hoi, độc lạ, thậm chí hiểm nguy mà chỉ những nhà báo thực sự yêu nghề viết phóng sự, thực sự dũng cảm, dám dấn thân, đồng thời có nghệ thuật khai thác, khám phá mới biết được, chứng kiến rõ ràng được.

“Tôi đi bán tôi”, “Hai giờ dưới lòng đất”, “Ăn Tết trong rừng chó sói” là những bài viết như thế, lôi cuốn, thu hút làm chúng ta hồi hộp, lo lắng, chờ đợi qua từng trang viết của anh. Có những bài như “Có một em bé không được vào lớp 1”, “Ngoài ấy là Trường Sa”, “Người viết điếu văn truy điệu Bác trong nhà lao của địch” lại làm rung động sâu sắc trái tim người đọc đến không cầm lòng được! Tự dưng nước mắt cứ trào ra, như ta đang tận mắt chứng kiến những cảnh đời khốn khổ, những cảnh tượng mất mát thắt lòng. Trái lại, cũng có những bài anh lấy đề tài gần gũi, trong cuộc sống thường nhật mà được tác giả kể với giọng văn hồn nhiên, pha chút dí dỏm, hóm hỉnh của người trong cuộc như “Dân nhậu”, “Chuyện tế nhị thường ngày”, “Con đường bia bọt” làm người đọc vui vui, nhẹ nhõm, bật ra tiếng cười thật sảng khoái!”.

Đồng cảm xúc với nhà giáo Mỹ Dung, nhà báo Trần Duy khẳng định: “Nếu hai tuyển tập phóng sự “Ăn tết trong rừng chó sói”, “Tôi đi bán tôi” ra đời cách đây hơn 20 năm là sách gối đầu giường của nhiều sinh viên báo chí và người yêu thích nghề báo thì hồi ký “40 năm Đi, Yêu và Viết” còn hơn thế, bởi là “rút ruột nhả tơ” của một tác giả cả đời trót dính nghiệp viết lách, “cưỡi trên lưng cọp” phóng sự”.

Dưới góc nhìn của một sinh viên báo chí, em Đỗ Đại Dương - sinh viên lớp K66 Báo chí Chất lượng cao, Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn (Hà Nội) hào hứng chia sẻ: “Em cực kỳ thích thú với những mẩu chuyện thời thơ ấu của bác Nhân, cảm giác như chính bản thân mình được trải nghiệm, được hóa thân cùng tác giả vậy. Với tư cách là một sinh viên báo chí, bản thân em đã học được rất nhiều bài học về nghề báo. Đặc biệt, mỗi bài học đều được truyền tải, lồng ghép vào trong những câu chuyện có thật mà bác đã trải qua. “40 năm Đi, Yêu và Viết” giống như một liều thuốc khơi dậy sự cố gắng, tình yêu với nghề báo trong em để rồi biết đâu trong tương lai, em sẽ có một hành trình ý nghĩa như vậy!”.

Nhà báo Huỳnh Dũng Nhân - “con sói phóng sự” hay “vua phóng sự thời kỳ Đổi mới”, được coi là một trong những cây bút phóng sự hàng đầu của Việt Nam. Ông sinh năm 1955 tại Thanh Hóa, lớn lên ở Hà Nội rồi vào thành phố Hồ Chí Minh sinh sống và làm việc từ năm 1975 tới nay.

Những tác phẩm báo chí của Huỳnh Dũng Nhân thể hiện niềm trăn trở về xã hội, về thân phận con người với ngòi bút giàu chất trữ tình, hóm hỉnh mà sâu sắc. Ông là tác giả của 30 đầu sách nổi bật ở các thể loại phóng sự, truyện ngắn, tản văn, thơ, hồi ký, truyện thiếu nhi và giáo trình như: “Kính thưa Ô Sin”, “Chúng tôi - Một thời mũ rơm mũ cối”, “Tôi đi bán tôi”...

Không chỉ vậy, Huỳnh Dũng Nhân còn được biết đến với cương vị một nhà văn, một giảng viên của nhiều thế hệ sinh viên báo chí. Ông từng là Phó ban nghiệp vụ Hội Nhà báo Việt Nam, Phó chủ tịch Hội Nhà báo thành phố Hồ Chí Minh, Ủy viên Ban chấp hành Hội Nhà báo Việt Nam, Tổng biên tập Tạp chí Nghề báo.

Minh Hằng

Các tin khác

Nhà văn Hoàng Thế Sinh: Đứng để viết và viết để đứng

Nhà văn Hoàng Thế Sinh: Đứng để viết và viết để đứng

Ở Hoàng Thế Sinh, điều gây ấn tượng không nằm ở danh xưng, mà ở một phẩm chất lặng lẽ: sự tử tế. Sự tử tế ấy không cần tuyên bố, không cần phô bày, nhưng hiện diện trong cách sống, cách đối đãi và thấm dần vào từng trang viết. Nó tạo nên một nền đạo đức âm thầm nhưng bền bỉ, giúp văn chương của ông không trượt vào cảm tính dễ dãi, cũng không rơi vào sự lạnh lẽo của quan sát thuần túy.

Thơ hậu hiện đại có gì mới?

Thơ hậu hiện đại có gì mới?

Trong các nhà thơ Việt đương đại, Lê Vĩnh Tài (SN 1966, hội viên Hội Văn nghệ Đắk Lắk, đã in 6 tập thơ và trường ca) là một gương mặt tạo được dấu ấn riêng bởi một kiểu viết giàu tính thể nghiệm hậu hiện đại, dữ dội trong liên tưởng, phức hợp trong giọng điệu, và đặc biệt là có ý thức rất rõ về việc làm mới thi pháp thơ.

Một giọng thơ nặng ân tình

Một giọng thơ nặng ân tình

Phó giáo sư - Tiến sĩ - Nhà lý luận phê bình văn học Ngô Văn Giá đã viết rất chân thành: “Ở chốn Kinh Bắc hiện nay, Tô Hoàn vẫn là một nhà thơ có uy tín, có vị trí trên văn đàn, có đóng góp vào đời sống thơ ca Việt Nam đương đại”.

Phận liễu xưa nay...

Phận liễu xưa nay...

Nguyễn Thị Lê Na đã cùng với phái yếu, phái đẹp tích cực góp công vào kiến thiết một dòng văn chương mang gương mặt nữ trên văn đàn Việt Nam đương đại.

“Những người lính của làng” - Bản hợp xướng đẹp & buồn

“Những người lính của làng” - Bản hợp xướng đẹp & buồn

Tập trường ca “Những người lính của làng” của nhà thơ Nguyễn Quang Thiều vừa được Nha xuất bản Hội Nhà văn ấn hành là một dấu ấn khá đặc biệt. Ở đó, hình tượng người lính không còn được khắc họa đơn tuyến như biểu tượng anh hùng thuần túy, mà trở thành một thực thể đa chiều - vừa bi tráng, vừa mong manh, vừa mang nỗi đau riêng tư, vừa hòa vào số phận dân tộc.

Cây bút "giải phẫu nội tâm"

Cây bút "giải phẫu nội tâm"

Tuy là đồng nghiệp và đồng hương Quảng Bình, nhưng mãi đến năm 2018, tôi mới được gặp và quen biết Nguyễn Hương Duyên, cây bút nữ văn xuôi "7x đời chót" đang làm Trưởng ban Thư ký tòa soạn tạp chí Nhật Lệ của Hội VHNT ở quê nhà.

"Ước vọng xanh" - tập thơ học đường giành Huy chương Vàng Dickens

"Ước vọng xanh" - tập thơ học đường giành Huy chương Vàng Dickens

Trong những ngày đầu năm 2026, giới văn chương Việt Nam, đặc biệt là vùng đất "sen bùi nhãn ngọt" Hưng Yên, đón nhận tin vui: Đại tá Công an - nhà thơ Văn Diên (hội viên Hội Nhà văn Việt Nam) đã chính thức được vinh danh Giải thưởng Văn học Quốc tế 2025 với Huy chương Vàng Dickens cho tập thơ thiếu nhi "Green Wishes" (Ước vọng xanh).

Trưa hè nhớ bát “chè hai”

Trưa hè nhớ bát “chè hai”

Một bữa nắng như chảo lửa nung cháy xứ Quảng, tôi ghé nhà bạn ở vùng trung du phía Tây Thăng Bình, nơi con sông Rù Rì chảy qua. Loáng thoáng trong câu chuyện quanh mâm giỗ, bà ngoại bạn thở than với mấy người già quê: “Trời ni mà có bát nước chè hai uống cái ực thì sướng phải biết!”.

Như thế nào là nghệ thuật?

Như thế nào là nghệ thuật?

Nghệ thuật (Tiếng Anh: Art), nếu chiết tự theo Hán Việt, đó là nuôi dưỡng, làm phát triển tài năng bên trong (tài nghệ) bằng các kỹ thuật, phương pháp. Sản phẩm nghệ thuật là hình thức hiện ra - kết quả của quá trình nuôi dưỡng tài năng cùng với các phương pháp biểu hiện tốt nhất có thể. Hiểu trên phương diện thực tế: nghệ thuật là sự biểu đạt thẩm mỹ thông qua các phương tiện/ chất liệu (ngôn ngữ, âm thanh, màu sắc, hình ảnh, hình khối, vũ đạo…).

Biết đủ để định vị bản thân

Biết đủ để định vị bản thân

Một sáng Chủ nhật thảnh thơi, tôi lại đem cuốn sách cũ ra đọc. Tiếng là những sách cũ, giấy đã sờn và rách gáy nhưng chữ nghĩa cổ nhân ngẫm ra thật thú vị. Trong "Đạo đức kinh", Lão Tử viết: "...Tri túc bất nhục, tri chỉ bất đài, khả dĩ trường cửu". Nghĩa là: Biết thế nào là đủ thì không nhục, biết lúc nào nên ngừng thì không nguy, may có thể sống lâu được".

Nhà báo Hồ Quang Lợi: Viết bằng cả trái tim

Nhà báo Hồ Quang Lợi: Viết bằng cả trái tim

Gần nửa thế kỷ cầm bút, 11 đầu sách đã xuất bản, 9 Giải thưởng Báo chí quốc gia - đó là những con số biết nói về một hành trình sáng tạo bền bỉ của nhà báo Hồ Quang Lợi. Nhưng, có lẽ, điều khiến độc giả nhớ nhất ở ông không chỉ là nhà báo với những bài bình luận quốc tế sắc sảo, mà còn trong tư cách nhà văn qua những trang viết chân dung đầy nhân văn về những con người "làm nên thời đại".

Đặng Thùy Tiên - “con ngựa” trên thảo nguyên Pu Ta Leng

Đặng Thùy Tiên - “con ngựa” trên thảo nguyên Pu Ta Leng

“Nơi tôi sống, núi rừng trùng điệp, màu xanh cây cối đã thành quen mắt. Từ khi tôi còn là một đứa trẻ bé tí theo mẹ đi chợ, những hoa văn thổ cẩm đã theo vào mắt tôi, cùng tôi khôn lớn”, nhà văn trẻ Đặng Thùy Tiên giới thiệu về mình. Nơi “núi rừng trùng điệp” ấy chính là thị trấn Tam Đường, nay là xã Bình Lư, tỉnh Lai Châu.

Nhạc sĩ Nguyễn Duy Trung - ân nghĩa quê nhà

Nhạc sĩ Nguyễn Duy Trung - ân nghĩa quê nhà

“Rộn ràng, rộn ràng hạnh phúc đang tràn dâng/ Nôn nao lâng lâng xao xuyến đến ngập lòng...” - nhạc sĩ Nguyễn Duy Trung “chào sân” bằng bài hát vui vui. Không cần guitar đệm nhạc, chỉ có nhịp vỗ tay đã thấy rộn lên như trong một hội hôn. Hát xong, người nhạc sĩ đến từ miệt Sen hồng Đồng Tháp cúi đầu chào khán giả. Sau tràng pháo tay khích lệ, anh hát tiếp: “Nhớ không em! trò chơi đám cưới ngày xưa/ Tóc cô dâu thả suông kết bông mười giờ/ bên chú rể lưng trần, che lộng vàng lá chuối/ Xây tổ ấm uyên ương mơ ước ngày nên đôi...”.

Bút ký Tô Hoàng - làm mới cách viết về chiến tranh

Bút ký Tô Hoàng - làm mới cách viết về chiến tranh

Trong dòng chảy văn xuôi Việt Nam viết về chiến tranh và hậu chiến, có những tác phẩm không chọn giọng điệu sử thi lớn lao, cũng không cố dựng lên những tượng đài bất khả xâm phạm, mà lặng lẽ đi vào ký ức cá nhân, từ đó chạm đến phần sâu nhất của lịch sử dân tộc. Tác phẩm bút ký - tản văn “Lính già mau nhớ lâu quên” của nhà văn Tô Hoàng vừa được NXB Hội Nhà văn ấn hành tháng 2/2026 là một tập sách như thế.

Khi lịch sử trở thành câu hỏi của hiện tại

Khi lịch sử trở thành câu hỏi của hiện tại

“Chuyện với Thanh - Lời kể mới về ánh sáng”của tiến sĩ Nguyễn Thành Nam không chỉ kể lại lịch sử Việt Nam hơn một thế kỷ qua, mà còn đặt lịch sử vào một vai trò khác, như tấm gương để soi chiếu hiện tại. Khi các sự kiện và nhân vật được nhìn lại bằng những câu hỏi mới, lịch sử không còn là những mốc thời gian khép kín, mà trở thành nguồn bài học sống động, đặc biệt với người trẻ, trong việc hiểu mình đang ở đâu và nên đi về đâu.

Nguyễn Thu Hằng: Thắp mình cháy lên như một ngọn nến

Nguyễn Thu Hằng: Thắp mình cháy lên như một ngọn nến

Lần mới đây nhất tôi gặp lại nhà văn Nguyễn Thu Hằng chính là tại lễ tổng kết, trao giải Cuộc thi viết tiểu thuyết, truyện và ký về đề tài "Vì an ninh Tổ quốc và bình yên cuộc sống" lần thứ V, giai đoạn 2022-2025. Cuộc thi do Bộ Công an phối hợp với Hội Nhà văn Việt Nam tổ chức. Ở cuộc thi này chị đã đoạt giải Nhất với tiểu thuyết “Chiều qua thị trấn”.

Trần Nhương với cảm hứng thi ca về đất nước, con người

Trần Nhương với cảm hứng thi ca về đất nước, con người

Trong thơ Việt Nam đương đại nửa sau thế kỷ XX, lớp nhà thơ trưởng thành từ chiến tranh đã tạo nên một diện mạo đặc biệt cho thi ca dân tộc. Họ mang đến cho thơ không chỉ cảm xúc mà còn là ký ức lịch sử, những trải nghiệm sống động của một thế hệ đã đi qua chiến tranh và bước vào công cuộc dựng xây đất nước.

Nhà văn Nguyễn Thị Ngọc Hải: Kiến tạo "bảo tàng sống" về những cuộc đời vĩ đại

Nhà văn Nguyễn Thị Ngọc Hải: Kiến tạo "bảo tàng sống" về những cuộc đời vĩ đại

Nhà văn Nguyễn Thị Ngọc Hải là gương mặt quen thuộc trong làng văn, làng báo Việt Nam. Trải qua nhiều thăng trầm, bà khẳng định mình không chỉ là nhà báo tâm huyết mà còn là cây bút kiên trì với thể loại phi hư cấu, đặc biệt là những cuốn sách chân dung gây tiếng vang như tác phẩm về nhà tình báo huyền thoại Phạm Xuân Ẩn – cuốn sách được giới nghiên cứu quốc tế đánh giá cao, từng được dịch nhiều chương trên tạp chí The Consequence (Mỹ).

Tơ duyên trong chữ

Tơ duyên trong chữ

Tập tiểu luận phê bình "Duyên khởi đến cõi văn" (NXB Hội Nhà văn, 2025) của PGS.TS Hoàng Kim Ngọc là kết quả sau hơn 3 năm đọc, nghĩ và viết dưới ánh sáng của chữ duyên: “Hữu duyên, nhân duyên, thiện duyên và duyên khởi. Đó là sự gặp gỡ giữa nhà phê bình với nhà văn, giữa nhà văn với cõi văn linh diệu của họ” (Lời nói đầu).