Hoạt hình Việt Nam - Cơ hội vươn mình ra biển lớn

Mang chuông đi đánh xứ người

"Liên hoan phim (LHP) hoạt hình quốc tế Annecy" được biết là một trong những lễ hội điện ảnh danh giá nhất của ngành hoạt hình toàn cầu. LHP được thành lập vào năm 1960 tại thị trấn Annecy (Pháp) và bắt đầu tổ chức thường niên từ năm 1998. Đây là một trong bốn LHP hoạt hình quốc tế được tài trợ bởi Hiệp hội Phim hoạt hình quốc tế (ASIFA), nơi quy tụ những nhà làm phim hoạt hình hàng đầu và nhận được sự quan tâm rất lớn từ công chúng.

Việc hoạt hình Việt Nam tham gia LHP lần này là sự kiện quan trọng trong khuôn khổ hợp tác văn hóa và điện ảnh giữa hai quốc gia Việt Nam - Pháp, đánh dấu sự kết hợp hai nền hoạt hình hai nước. Tham gia sân chơi này, nhiều sản phẩm hoạt hình "made in Vietnam" sẽ được giới thiệu tới bạn bè quốc tế.

Ngoài ra, tại Annecy 2025, điện ảnh Việt Nam sẽ mở gian trưng bày sản phẩm hoạt hình nổi bật trong nước, những nhà làm phim có cơ hội tiếp xúc trực tiếp với các nhà đầu tư cũng như các xưởng phim quốc tế. Từ đó, mở rộng cơ hội cho những đơn vị sản xuất phim hoạt hình Việt Nam vươn mình ra biển lớn.

Đây là kết quả của các hoạt động ngoại giao và phát triển cơ hội trên trường quốc tế sau thành công của LHP hoạt hình đầu tiên "Dòng khát vọng" (TAF 2024). Được biết, trong lần "mang chuông đi đánh xứ người" lần này, Sconnect Group là đơn vị đóng vai trò quan trọng trong việc kết nối và đồng hành đưa những sản phẩm hoạt hình Việt Nam đến với khán giả quốc tế.

Việc lần đầu tiên hoạt hình Việt Nam tham gia LHP hoạt hình quốc tế Annecy 2025 là một niềm vui lớn với những người làm hoạt hình Việt. Đây là sự tiếp nối những tín hiệu vui của lĩnh vực phim hoạt hình trước đó. Mới đây vào cuối năm 2024, 4 dự án phim hoạt hình điện ảnh được đồng loạt công bố trong khuôn khổ sự kiện LHP hoạt hình lần thứ 1 "Dòng khát vọng", dự kiến đưa vào khai thác thương mại trong năm 2025.

Đây là sự kiện chưa từng có của ngành hoạt hình Việt Nam, bởi thực hiện những dự án hoạt hình quy mô phim điện ảnh lâu nay vẫn chỉ là giấc mơ của nhiều nhà sản xuất. Vì thực tế, với một dự án lớn thì thách thức đến không chỉ ở nhân lực và tài chính mà ngay những khâu như nội dung (kịch bản, hình ảnh, diễn xuất) cũng phải hấp dẫn để có thể cạnh tranh với những siêu phẩm ngoại nhập.

Trong số 4 dự án phim, Sconnec Studio triển khai 2 dự án phim là "Wolfoo và cuộc đua Tam giới" và "Chiến binh gốm - Blank Blank". Trước đó, tháng 10/2023, bộ phim hoạt hình "Wolfoo và hòn đảo kỳ bí" do đơn vị này sản xuất đã được công chiếu trên hệ thống rạp toàn quốc đã mở ra bước ngoặt cho hoạt hình Việt Nam. Đặc biệt, phim lọp vào top 3 doanh thu phòng vé ngay trong tuần đầu tiên công chiếu.

"Wolfoo và cuộc đua Tam giới" kể về hành trình lưu lạc của chú Sói Wolfoo cùng cha mình tại vùng đất Ẩm thực giới, Lễ hội giới và Ngoại giới. Trên hành trình ấy là những thử thách liên tiếp được đặt ra. Được biết, bộ phim sẽ dự kiến ra mắt vào cuối tháng 4/2025.

Còn "Chiến binh gốm - Blank Blank" là một bộ phim hoàn toàn thực hiện bằng công nghệ Stopmotion (công nghệ làm phim tĩnh vật). Đây là công nghệ thách thức ngay cả những studio trên thế giới vì sự kỳ công và mức độ đầu tư lớn của nó. Trung bình, một đoạn phim ngắn khoảng 2 phút cần tới 2.700 tấm ảnh ghép lại.

Như vậy, với một bộ phim điện ảnh có độ dài khoảng 90 - 120 phút, nhà sản xuất sẽ phải thực hiện 16.200 tấm ảnh. Vì thách thức này, nên trên thế giới có hàng nghìn xưởng phim Stopmotion nhưng chỉ 1 - 2 % trong số đó đủ khả năng sản xuất phim điện ảnh. Việc sản xuất bộ phim điện ảnh với công nghệ Stopmotion đầu tiên của Việt Nam mang đến kỳ vọng đưa Sconect Studio sánh ngang với các studio lớn của quốc tế.

Alpha Studio lại đi theo một hướng đặc biệt là mang văn hóa dân tộc vào bộ phim điện ảnh 3D đầu tiên của Việt Nam.

Dự kiến năm 2025, bộ phim màn ảnh rộng đầu tiên của cậu bé Quỳnh Nhí mang tên "Truyền thuyết Kim Ngưu" sẽ ra đời. Vẫn dựa trên chất liệu câu chuyện dân gian kết hợp với công nghệ sản xuất tiên tiến, "Truyền thuyết Kim Ngưu" là hành trình cậu bé Quỳnh cùng những người bạn của mình bước vào một cuộc phiêu lưu kịch tính và đầy màu sắc huyền bí. Được biết, bộ phim không chỉ là câu chuyện giải trí với thông điệp nhân văn mà còn mang đến cho khán giả một hành trình khám phá những giá trị văn hóa truyền thống, khơi dậy tinh thần tự tôn và niềm tự hào dân tộc.

Tác phẩm là sự tiếp nối series hoạt hình 3D "Trạng Quỳnh thời nhí nhố" mà đơn vị này đã thực hiện vào năm 2023 với hơn 300 nội dung trên nền tảng Youtube. Sự hấp dẫn của series này đến từ hình ảnh 3D đẹp bắt mắt cùng những phong tục tập quán, bối cảnh mang đậm bản sắc văn hóa Việt như cây đa, bến nước, sân đình… hay những lễ hội quan trọng của văn hóa lúa nước như Tết Ông táo, Tết Nguyên đán, Trung thu…

Trong khi đó, Colory Animation Syudio lại mang đến bộ phim hoạt hình 3D "Zombie mắt lác". Theo như đại diện nhà sản xuất tiết lộ, bộ phim có yếu tố kinh dị nhưng thông điệp mà bộ phim hướng đến là chia sẻ áp lực mà xã hội đang đặt lên vai những người trẻ. Colory Animation Syudio có kinh nghiệm 15 năm sản xuất phim hoạt hình 3D ngắn và dài tập. "Zombie mắt lác" là sự trải nghiệm mới ở thể loại hoạt hình điện ảnh.

Tiềm năng sáng tạo và phát triển

Có thể nói, trong mục tiêu phát triển công nghiệp văn hóa, điện ảnh được đánh giá là một trong những lĩnh vực giàu tiềm năng, có thể mang lại giá trị văn hóa - kinh tế lớn. Nhiều chuyên gia điện ảnh cho rằng, thực tế hiện nay thì phim hoạt hình có tiềm năng mang lại lợi nhuận có thể còn lớn hơn phim người đóng, đặc biệt với những siêu phẩm phim hoạt hình vì không chỉ khai thác ở rạp mà còn có thể khai thác đa dạng và linh hoạt ở nhiều nền tảng khác. Tuy nhiên, ở điện ảnh Việt Nam, trong khi phim truyện có được những thành công bước đầu tại các LHP quốc tế thì mảng phim hoạt hình lại khá khiêm tốn. Thậm chí, lâu nay, phim hoạt hình Việt luôn bị các đối thủ ngoại đốn gục ngay trên sân nhà.

Ông Jeremy Sagay, đại diện Đại sứ quán Pháp nhận định: "Thị trường Việt Nam nằm trong khu vực có tốc độ tăng trưởng ngành hoạt hình lớn nhất trên thế giới, tuy nguồn lực sản xuất còn non trẻ nhưng tiềm năng sáng tạo và phát triển vô cùng rộng lớn".

Với sự vào cuộc của một loạt các đơn vị sản xuất giàu kinh nghiệm và đầu tư lớn, hy vọng năm 2025 sẽ đánh dấu chấm hết cho một thời gian màn ảnh rộng chỉ là sân chơi của những bộ phim hoạt hình ngoại nhập. Ông Nguyễn Ánh Tùng, đại diện Sconect Studio chia sẻ thông tin về chiến lược dài hơi của đơn vị là sẽ sản xuất đều đặn 3 - 4 phim hoạt hình chiếu rạp/năm.

Bên cạnh cốt truyện, nội dung thì một yếu tố quan trọng làm nên đẳng cấp, chất lượng của phim hoạt hình đó là kỹ xảo. Lâu nay, kỹ xảo vẫn là một điểm yếu không chỉ ở mảng phim hoạt hình mà còn của cả điện ảnh Việt Nam. Việc mới đây Hiệp hội Kỹ xảo điện ảnh và Hoạt hình Việt Nam (VAVA) được thành lập với kỳ vọng góp phần phát triển ngành hậu kỳ và hoạt hình Việt Nam theo hướng bền vững và hội nhập quốc tế.

Đặc biệt, với mục tiêu quảng bá sáng tạo Việt Nam ra thế giới, VAVA sẽ hỗ trợ việc tạo ra những sản phẩm hoạt hình mang đậm dấu ấn văn hóa Việt Nam, phản ánh những câu chuyện, giá trị và bản sắc nghệ thuật độc đáo của dân tộc.

Thông qua một loạt những sự kiện có tính chất dấu mốc ở lĩnh vực phim hoạt hình, khán giả yêu hoạt hình Việt có thể hy vọng như nhận định của ông Đỗ Quốc Việt, Phó cục trưởng Cục Điện ảnh Việt Nam: "Bề dày lịch sử điện ảnh Việt Nam nói chung, trong lĩnh vực hoạt hình nói riêng là tiền đề để xây dựng tương lai vững chắc và hợp tác mạnh mẽ với các nước. Đây là niềm cảm hứng mới, động lực để ngành điện ảnh cùng đất nước mình vươn mình trong Kỷ nguyên mới của dân tộc".