Họa sĩ tranh vải Trần Thanh Thục: Ghép những giấc mơ đời mình

Từ ngày 23 đến 29-5, tại Bảo tàng Mỹ thuật Việt Nam diễn ra triển lãm mỹ thuật  mang tên “Đồng dao mùa hạ” của hai họa sĩ Lê Tuấn Anh và Trần Thanh Thục. Đây là triển lãm chung lần thứ 2 của hai người bạn nghề lâu năm. Trước đó, năm 2014, “Mùa thu” đã được tổ chức thành công ở nhà triển lãm 16 Ngô Quyền. 

Tại cuộc triển lãm này, một lần nữa nữ họa sĩ Trần Thanh Thục lại cho người yêu hội họa được chiêm ngưỡng vẻ đẹp của cuộc sống, thiên nhiên, con người Việt Nam qua 25 bức tranh cắt vải đã được chị kỳ khu sáng tạo, hoàn thành trong 2 năm qua. Từ những miếng vải vụn được thu lượm từ mọi miền đất nước và cả ở nước ngoài, Trần Thanh Thục đã vẽ nên những bức tranh ngợi ca cuộc sống bằng ánh mắt trìu mến, lạc quan, yêu đời với một trái tim đầy ấm áp, yêu thương...

Căn nhà nhỏ của họa sĩ Trần Thanh Thục, bốn bề toàn những tranh. Cả thảy mấy chục bức đã được đóng khung kính, treo cẩn thận lên giàn treo. Cũng có những bức vẫn còn dang dở, đợi chủ nhân hoàn thiện nốt trước ngày “trình làng”.

Đã nhiều lần tham gia triển lãm nhóm, nhưng mãi tới năm 2015, họa sĩ Trần Thanh Thục mới có cho mình một triển lãm cá nhân mang dấu ấn đậm nét với những bức tranh được sáng tạo từ hàng ngàn họa tiết vải ghép lại, gây hứng thú, bất ngờ cho không chỉ người yêu mĩ thuật trong nước mà với nhiều khách nước ngoài. Tự nhận là người ngày càng “tham lam”, tranh vải của họa sĩ Trần Thanh Thục chủ yếu là đề tài trường cảnh với khổ tranh ngày một lớn.

Họa sĩ Trần Thanh Thục.
Họa sĩ Trần Thanh Thục.

Họa sĩ Trần Thanh Thục cho biết, cũng như các họa sĩ khác, khi bắt đầu sáng tác, chị cũng thực hiện những bức tranh nho nhỏ, khổ 30x30cm với đề tài làng quê, góc phố, hoa lá... Nhưng rồi, theo thời gian, những bức tranh của chị cứ lớn dần lên 50x50cm, rồi 60x120cm và chắc là vẫn chưa dừng lại.

Họa sĩ Trần Thanh Thục kể rằng, việc chị đến với hội họa cũng như việc chọn chất liệu vải làm họa phẩm cũng rất tình cờ. Sinh ra và lớn lên ở Nam Định trong một gia đình đông anh chị em, cô bé Trần Thanh Thục lúc bấy giờ không thể ngờ được những nét vẽ nhăng cuội, tinh nghịch tuổi học trò của mình lại lọt vào mắt xanh một người bạn họa sĩ của bố.

Được bạn của bố dạy dỗ, kèm cặp, học hết lớp 7, Trần Thanh Thục thi đỗ vào hệ Trung cấp (học 5 năm) của Trường Mỹ thuật Yết Kiêu. Cho đến bây giờ, nhớ lại cái ngày được bố báo tin mình đã đỗ vào Trường Mỹ thuật Yết Kiêu, họa sĩ Trần Thanh Thục vẫn nhớ được cảm giác sung sướng, hạnh phúc khó tả của giây phút ấy.

Sau 5 năm miệt mài trên ghế nhà trường, buổi sáng học văn hóa, buổi chiều học vẽ, đến khi ra trường, Trần Thanh Thục lại trở thành một công chức nhà nước. Nhưng chị chưa bao giờ từ bỏ giá vẽ và niềm đam mê từ thuở thiếu thời không chỉ còn nguyên vẹn mà còn được nuôi dưỡng lớn thêm lên. Chị từng vẽ tranh sơn dầu, bột màu, màu nước trên nhiều chất liệu, song với chị, tình yêu cháy bỏng nhất đời sáng tạo lại chính là tranh vải. Suốt hơn 30 năm miệt mài với tranh vải, họa sĩ Trần Thanh Thục đã trở thành họa sĩ Việt duy nhất sáng tạo tranh vải với đề tài trường cảnh, khổ lớn với nhiều lần triển lãm và có nhiều tranh đã theo chân du khách ra nước ngoài.

Họa sĩ Trần Thanh Thục kể, chị phát hiện ra vải cũng có thể trở thành một chất liệu để sáng tác hội họa trong một lần đến nhà bạn làm thợ may chơi, ngồi trò chuyện với bạn, buồn tay mới lấy kéo cắt những mảnh vải vụn và ghép thành một bức tranh phong cảnh làng quê trữ tình. Khi nhận ra hiệu ứng thẩm mĩ bất ngờ từ những mẩu vải vụn, lại được sự cổ vũ động viên nhiệt tình của bố và cả gia đình, Trần Thanh Thục bắt đầu sưu tầm những mẩu vải vụn có họa tiết.

Ngày xưa, vải vóc còn hiếm, hoa văn cũng nghèo nàn hơn bây giờ, nhưng bạn bè, người thân ai đi đâu thấy có vải vụn cũng xin về cho Thục làm họa phẩm. Vậy là ngoài giờ đi làm công chức nhà nước để "nồi cơm" của gia đình luôn được đảm bảo, cứ ngoài giờ hành chính là chị lại ngồi hàng giờ trước đống vải vụn để ngó nghiêng, soi xét, cắt xén, xếp đặt theo ý tưởng sáng tạo của mình.

Càng làm càng ham, song cũng phải đến những năm 2000, khi bạn bè giới thiệu cho chị một cặp vợ chồng người Thụy Điển tìm đến mua tranh vải. Ngỡ ngàng trước vẻ đẹp kì lạ của những bức tranh vải, vị khách nước ngoài chỉ tay hết bức nọ đến bức kia, cuối cùng đã mua hết những bức tranh mà chị có trên tường nhà. Khi đó, vài ngàn đô có được từ việc bán tranh là một số tiền lớn với chị, song điều quan trọng nó đánh dấu một bước ngoặt quan trọng, trở thành một nguồn động lực và niềm hi vọng về sự đầu tư, đam mê, sáng tạo của chị chắc chắn sẽ cho thu về "quả ngọt"...

Nhưng sự "bùng nổ" của Trần Thanh Thục chỉ đến khi chị đã vượt qua cú sốc mất đi người bạn đời với nỗi buồn, sự cô đơn bủa vây. Chị quyết định tiếp tục theo học Đại học Mỹ thuật khi đã bước qua tuổi 40. Trong môi trường của bút, màu, toan, vải... được gặp thầy, gặp bạn, sức sáng tạo của chị mới thực sự bung tỏa. Chị bắt đầu làm việc miệt mài từ thu lượm nguyên liệu cho đến chăm chút từng chi tiết nhỏ cho từng tác phẩm.

Với đặc thù của tranh vải là không thể vẽ phác thảo, mà khi thực hiện nếu không may hỏng thì phải bỏ đi, vì thế từ khi có ý tưởng trong đầu đến khi hoàn thiện một tác phẩm đem đi đóng khung là cả một chặng đường gian nan với không biết bao nhiêu lần ướm, thử. Làm tranh vải, Trần Thanh Thục phải nhờ bạn mang về từ Tiệp Khắc (cũ) một loại keo dán đặc biệt để tranh không bao giờ bị mốc hay đổi màu vải và vẫn đảm bảo sự tơ, mịn, bông, xốp của loại chất liệu đặc biệt này.

Tác phẩm tranh vải "Quê ngoại" của họa sĩ Trần Thanh Thục.
Tác phẩm tranh vải "Quê ngoại" của họa sĩ Trần Thanh Thục.

Những thành tựu từ các lần triển lãm nhóm đầu tiên, được giao lưu với khán giả và lắng nghe những cảm xúc của người yêu hội họa thực sự đã tiếp sức cho Trần Thanh Thục làm triển lãm cá nhân "Nhịp xuân" năm 2015, được giới mỹ thuật đánh giá cao.

Họa sĩ Trần Thanh Thục cho biết, sau mỗi lần triển lãm, chị đều cảm thấy kiệt sức bởi bao nhiêu sức lực chị đã dồn hết vào tranh. "Có những đêm tôi làm việc tới gần sáng mới đánh răng đi ngủ, vừa chợp mắt một chút đã lại phải dậy đánh răng đi làm. Nhưng lúc đó thì say lắm, quên hết thời gian, quên hết trời đất và những thứ xung quanh, chỉ còn lại mình với đống vải ngồn ngộn và bức tranh còn dang dở...".

Và sau này, khi có điều kiện đi bất kỳ nơi đâu, nơi đầu tiên Trần Thanh Thục tìm đến bao giờ cũng là chợ vải, các tiệm may áo dài để chọn mua những tấm vải có họa tiết, hoa văn, vân vải... về làm nguyên liệu cho các bức tranh tương lai.

Từ các phiên chợ miền núi ở Đồng Văn, Mèo Vạc, Sapa, Điện Biên đến Huế, Đà Nẵng, Hội An, Sài Gòn, Cần Thơ... đi đến đâu, họa sĩ Trần Thanh Thục cũng tha lôi về bị to bị nhỏ toàn những vải. Từ vải dệt từ sợi lanh thô ráp, thổ cẩm, đến lụa, tơ, đũi hay những mảnh vải có xuất xứ từ nước ngoài đều được họa sĩ Trần Thanh Thục nâng niu, ngắm nghía, nâng lên đặt xuống, tư duy để đưa vào một bức tranh phù hợp của mình.

Điều đặc biệt là, những hoa văn họa tiết đặc sắc thường hay có ở những tấm vải dùng để may áo dài, vì thế không ít lần chỉ vì một hoa văn, họa tiết độc đáo nào đó mà chị phải mua nguyên một mảnh vải may áo dài có giá từ vài trăm đến vài triệu đồng. Không giống như vẽ tranh bằng sơn dầu hay bột màu trên toan, lụa hay các chất liệu khác, sáng tác tranh từ các họa tiết được tỉ mỉ cắt ra từ vải mang lại những hiệu ứng bất ngờ về màu sắc, hình ảnh và có giá thành cũng không hề rẻ. Bởi vì ngoài sự cầu kỳ về nguyên liệu, mỗi bức tranh của họa sĩ Trần Thanh Thục đều chứa đựng trong đó hàng trăm giờ lao động miệt mài...

Nếu bạn đến với triển lãm "Đồng dao mùa hạ" của họa sĩ Trần Thanh Thục và Lê Tuấn Anh lần này, chắc hẳn sẽ có nhiều ngạc nhiên đang đợi. Cùng với những sáng tạo độc đáo của họa sĩ Lê Tuấn Anh, những bức tranh vải đặc biệt "Quê ngoại", "Tuyết Sapa", "Tuyết Hà Giang", "Phố Hội", "Góc phố mùa đông", "Đợi mùa sau"... của họa sĩ Trần Thanh Thục chắc hẳn sẽ đem đến cho bạn những trải nghiệm kỳ thú.

Nguyệt Hà

Các tin khác

Khi Oscar cải tổ: Minh bạch AI, nới lỏng tiêu chí

Khi Oscar cải tổ: Minh bạch AI, nới lỏng tiêu chí

Trước thềm lễ trao giải Oscar lần thứ 99 dự kiến diễn ra vào năm 2027, Viện Hàn lâm Khoa học và Nghệ thuật Điện ảnh Hoa Kỳ (AMPAS) vừa công bố những thay đổi mang tính bước ngoặt. Đây được đánh giá là một trong những sự lắng nghe cần thiết trong bối cảnh ngành công nghiệp điện ảnh đang thay đổi một cách nhanh chóng trước sức ép của trí tuệ nhân tạo (AI) và trải nghiệm ngày càng đa dạng trong cách thưởng thức nghệ thuật.

Đạo diễn Vạn Nguyễn: “Đưa di sản đến với khán giả bằng tinh thần sáng tạo của thời đại mới”

Đạo diễn Vạn Nguyễn: “Đưa di sản đến với khán giả bằng tinh thần sáng tạo của thời đại mới”

Là một trong những gương mặt tiêu biểu dành trọn tâm huyết cho việc bảo tồn và phát huy giá trị văn hóa dân tộc qua ngôn ngữ sân khấu hiện đại, mới đây đạo diễn Vạn Nguyễn là người Việt đầu tiên được UNESCO Nhật Bản vinh danh “Đạo diễn vì sứ mệnh bảo tồn giá trị văn hóa UNESCO 2025”. Chuyên đề Văn nghệ Công an đã có cuộc trò chuyện cùng đạo diễn Vạn Nguyễn về hành trình bảo tồn và lan tỏa bản sắc văn hóa Việt.

Mối duyên với những ấn bản “Truyện Kiều” lưu dấu trăm năm

Mối duyên với những ấn bản “Truyện Kiều” lưu dấu trăm năm

Trong hơn 20 năm qua, ông Nguyễn Lân Bình đã dày công nghiên cứu và tìm tòi được nhiều tư liệu quý giá về ông nội mình - học giả Nguyễn Văn Vĩnh. Những tư liệu ấy đã góp phần quan trọng làm sáng rõ công lao, thành tựu quan trọng về học giả Nguyễn Văn Vĩnh đối với nền văn học, báo chí nước nhà, trong đó có sự phổ cập và phát triển chữ quốc ngữ với bản dịch “Truyện Kiều” được in lần đầu tiên ở miền Bắc vào năm 1913.

Ươm "mầm xanh" cho đội ngũ dịch giả

Ươm "mầm xanh" cho đội ngũ dịch giả

“Cuộc thi dịch Văn học Việt - Trung, Trung - Việt” năm 2026 vừa chính thức khởi động tại TP Hồ Chí Minh. Bước qua mùa giải thứ hai, cuộc thi không chỉ là nơi giao lưu văn chương giữa hai nước mà còn được kỳ vọng trở thành mảnh đất màu mỡ để phát hiện và bồi dưỡng những “mầm xanh” dịch thuật.

Họa sĩ Tô Chiêm: Sau cú "nốc ao" của số phận

Họa sĩ Tô Chiêm: Sau cú "nốc ao" của số phận

Khi đến thăm họa sĩ Tô Chiêm sau cơn đột quỵ cách đây 2 năm, tôi không hình dung có một ngày lại được trò chuyện và chia sẻ với anh trong sự kiện trưng bày nghệ thuật “Khói” với tâm thế của một người họa sĩ điềm tĩnh trở lại với hội họa sau tất cả.

Dấu ấn kết nối du lịch với văn hóa và di sản

Dấu ấn kết nối du lịch với văn hóa và di sản

Những năm gần đây, với sự ra đời của show diễn thực cảnh được tổ chức tại các địa điểm du lịch đã đem đến cho khán giả là khách du lịch nhiều trải nghiệm mới mẻ. Việc tổ chức các show diễn thực cảnh tại các địa chỉ du lịch nổi tiếng đang được xem là hoạt động tích cực không chỉ để thu hút khách du lịch mà còn là dấu ấn của sự kết nối giữa du lịch với văn hóa và di sản.

Giới xuất bản trước ngã rẽ AI: Kiểm soát hay bị cuốn trôi?

Giới xuất bản trước ngã rẽ AI: Kiểm soát hay bị cuốn trôi?

Những năm gần đây, giới xuất bản thế giới đã liên tục cảnh báo về mối đe dọa của trí tuệ nhân tạo (AI) đến quá trình sáng tạo, trong việc các “ông lớn công nghệ” sử dụng trái phép vô số tác phẩm để huấn luyện thuật toán cũng như thực trạng ngày càng khó phân biệt đâu là tác phẩm đến từ con người, đâu là sản phẩm đến từ máy móc…

Bồi đắp tình yêu Tổ quốc qua âm nhạc

Bồi đắp tình yêu Tổ quốc qua âm nhạc

Giữa những ngày tháng tư lịch sử, một loạt sản phẩm âm nhạc mang tinh thần yêu nước ra mắt công chúng đã tạo nên điểm nhấn đặc biệt trong đời sống âm nhạc. Nỗ lực làm mới cảm hứng truyền thống bằng những sáng tạo độc đáo và hơi thở hiện đại góp phần lan tỏa tình yêu Tổ quốc một cách gần gũi và giàu cảm xúc.

Giao lưu văn chương Việt Nam - New Zealand 2026

Giao lưu văn chương Việt Nam - New Zealand 2026

Việt Nam và New Zealand đã có hơn 50 năm thiết lập quan hệ ngoại giao. Tuy nhiên vẫn có một khoảng trống lớn trong giao lưu văn chương giữa hai nước. Không chờ đợi sự thúc đẩy và đầu tư từ phía Chính phủ hai bên, các nhà thơ của hai nước sau hơn một năm kết nối, đã tổ chức được bước đi đầu tiên khởi động cho việc giới thiệu tác phẩm văn chương cho nhau, và xúc tiến các hoạt động chung nhằm thắt chặt hơn nữa tình đoàn kết và thấu hiểu tâm hồn của nhau.

Từ không gian lưu trữ tĩnh đến hệ sinh thái sáng tạo

Từ không gian lưu trữ tĩnh đến hệ sinh thái sáng tạo

Trong nhiều thập kỷ, bảo tàng và các không gian di sản chủ yếu tồn tại như những “kho lưu trữ sống” - nơi hiện vật được bảo quản cẩn trọng, nhưng lại mang tính tĩnh, đôi khi tạo cảm giác xa cách với công chúng, đặc biệt là thế hệ trẻ.

Hành trình gieo những yêu thương

Hành trình gieo những yêu thương

Dọc dãy hành lang dài của bệnh viện, nghệ sĩ Nguyệt Thu trong bộ quần áo bệnh nhân đã chơi bản nhạc chữa lành "Secret garden". Giữa lằn ranh sinh tử, âm nhạc, kỳ diệu thay, đã giúp trái tim chị khỏe lại. Khán giả của chị là những bệnh nhân, bác sĩ...

Bản đồ quyền lực mới của thế giới đương đại

Bản đồ quyền lực mới của thế giới đương đại

Theo thông lệ hàng năm, tạp chí “TIME” nổi tiếng của Mỹ vừa công bố danh sách “TIME100” của năm 2026, qua đó ghi dấu 100 cá nhân có sức ảnh hưởng toàn cầu. Những gương mặt này trải rộng ở đa dạng lĩnh vực, từ chính trị, đứng sau những nỗ lực tiên phong đến các nghệ sĩ và những nhà đổi mới. Điều nổi bật trong danh sách năm nay là sự góp mặt đông đảo của thế hệ trẻ.

Giấc mơ Manila và cú "Hat-trick" đi vào lịch sử

Giấc mơ Manila và cú "Hat-trick" đi vào lịch sử

Giữa không gian rực rỡ và tiếng nhạc Latin cuồng nhiệt tại thủ đô Manila, Philippines vào những ngày tháng 4 năm 2026, quốc kỳ Việt Nam đã ba lần được kéo lên ở vị trí cao nhất.

Giải “cơn khát” phim trường chuyên nghiệp

Giải “cơn khát” phim trường chuyên nghiệp

Điện ảnh Việt được ví như người khổng lồ đang vươn vai thức giấc. Thế nhưng “người khổng lồ” ấy vẫn chưa có một “đại bản doanh” đúng nghĩa để thỏa sức tung hoành. Đôi chân “người khổng lồ” vẫn chật vật trong những phim trường nhỏ lẻ hoặc bối cảnh tạm bợ, quay xong rồi dỡ bỏ.

Đưa sân khấu đến với học đường: "Gieo mầm" tình yêu nghệ thuật

Đưa sân khấu đến với học đường: "Gieo mầm" tình yêu nghệ thuật

Những năm gần đây, tại Hà Nội, mô hình sân khấu học đường đang được quan tâm, xây dựng như một hướng tiếp cận mới trong giáo dục thẩm mỹ cho lứa tuổi học sinh. Việc đưa nghệ thuật sân khấu đến với học đường không chỉ là "gieo mầm" tình yêu nghệ thuật cho thế hệ tương lai mà còn mở ra cơ hội cho ngành sân khấu khi đưa nghệ thuật đến gần hơn với thế hệ trẻ.

"Phăng đỏ" - một thời đã qua của Trương Vân Ngọc

"Phăng đỏ" - một thời đã qua của Trương Vân Ngọc

"Phăng đỏ" là tiểu thuyết đầu tay của nhà văn Trương Vân Ngọc (sinh năm 1973, quê Hưng Yên, hiện công tác tại Hà Nội)  viết về đề tài hình tượng người chiến sĩ Công an nhân dân, sách đoạt giải C cuộc thi viết tiểu thuyết, truyện ký đề tài "Vì An ninh Tổ quốc và bình yên cuộc sống" do Bộ công an và Hội nhà văn Việt Nam tổ chức năm 2025, được Nhà xuất bản Công an Nhân dân tuyển chọn và ấn hành tháng 12 năm 2025.

Tiểu thuyết lịch sử: Dấu ấn trong đời sống đương đại

Tiểu thuyết lịch sử: Dấu ấn trong đời sống đương đại

Trong đời sống văn học, có một dòng chảy lặng lẽ nhưng lại đóng vai trò khá quan trọng trong đời sống, đó chính là tiểu thuyết lịch sử. Lấy chất liệu từ lịch sử, tái hiện lịch sử qua những trang văn chính là những đóng góp thầm lặng, tích cực của các nhà văn cho bề dày truyền thống văn hóa nước nhà...

Dán nhãn độ tuổi cho MV: Khi “tấm biển cảnh báo” còn bỏ ngỏ

Dán nhãn độ tuổi cho MV: Khi “tấm biển cảnh báo” còn bỏ ngỏ

Nếu việc dán nhãn phân loại độ tuổi đã trở thành điều kiện bắt buộc với tác phẩm điện ảnh, xuất bản... trước khi đến tay công chúng thì ở lĩnh vực âm nhạc, tấm biển cảnh báo này gần như bỏ ngỏ. Thế nên không lạ khi làng nhạc liên tục vấp phải tranh cãi vì những MV có nội dung người lớn.